881299 Energie besparen door LED-veldverlichting bij sportvelden bijlage 1 Begroting 2023
Tekst van het document
61 Re-integratie en Inburgering
Belangrijkste ontwikkelingen In 2022 heeft ook de gemeente Baarn zich opengesteld om Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Dit heeft behoorlijk wat flexibiliteit van onze medewerkers vereist. We doen als gemeente alles wat in ons vermogen ligt om deze vluchtelingen op een voor hen zo prettig mogelijke manier op te
59
vangen. Ook de opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers in de marechausseekazerne bij Paleis Soestdijk faciliteren wij zoveel als mogelijk.
Doelstellingen en maatregelen Meedoen in de samenleving. We gaan ervan uit dat iedere inwoner volwaardig wil meedoen in de Baarnse samenleving. Zinvol werk is daarbij belangrijk. Daarmee creëren we bestaanszekerheid. • Coördinatie van de inburgering. Iedereen doet mee en zet daarvoor talent en kracht in. We begeleiden statushouders die nieuw in Baarn zijn komen wonen. Onder de nieuwe Wet inburgering (wet Koolmees) zijn wij als gemeente verantwoordelijk voor een goede inburgering van de aan onze gemeente gekoppelde statushouders. Door dit te doen voorkomen we problemen later. De gemeente subsidieert een coördinator inburgering van Vluchtelingenwerk die nauw samenwerkt met de vrijwilligers. We stimuleren laagdrempelige taalcursussen en ondersteuning door bijvoorbeeld Taalmaatjes. Bij inburgering is speciaal aandacht nodig voor ouders van schoolgaande kinderen. We werken samen met scholen waar nieuwkomers starten en zorgen dat de voorzieningen daar bekend zijn. • We continueren onze inzet op het gebied van re-integratie Re-integratie is een verplichte gemeentelijke voorziening en een vast onderdeel van de uitvoering van participatiewet. Deze maatregelen worden voor Baarn uitgevoerd door BBS. Wij bieden voorzieningen aan zoals het vrijwilligerswerk, detacheringsbanen, participatieplaatsen, scholing en leren-en-werken. We willen hiermee de kans dat iemand weer werk vindt vergroten.
Deze trajecten zijn altijd maatwerk en afgestemd op de betreffende persoon.
60
Financiële begroting en toelichting programma 6 Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 060 Inkomensregelingen
10.217
9.865
9.494
9.454
9.452
9.452
061 Re-integratie
1.025
1.379
1.259
1.222
1.178
1.138
Totaal Lasten
11.242
11.244
10.753
10.676
10.630
10.590
-7.241
-5.696
-5.751
-5.751
-5.751
-5.751
Baten 060 Inkomensregelingen 061 Re-integratie
0
-154
-154
-154
-154
-154
Totaal Baten
-7.241
-5.850
-5.905
-5.905
-5.905
-5.905
SALDO van baten en lasten
4.002
5.394
4.848
4.771
4.725
4.685
RESULTAAT na bestemming
4.002
5.394
4.848
4.771
4.725
4.685
61
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 60: Inkomensregeling
Lasten
Begroting 2022
9.865
Begroting Te V/N 2023 verklaren
9.494
-371
V
PPN 2023: hogere lasten voor BUIG uitkeringen in de bijdrage aan BBS
124
N
Tegemoetkoming minima: betreft een incidentele regeling in 2022 ter compensatie energielasten. In de begroting 2022 is deze opgenomen op basis van de aankondiging in de Maartbrief.
-696
V
coalitieakkoord: grondhouding werk en inkomen
50
N
gemeentelijk minimabeleid: in 2022 zijn incidenteel coronamiddelen beschikbaar
-24
V
PPN 2023: hogere bijdrage aan BBS
188
N
indexering en diverse kleine verschillen
-13
V
Totaal
-371
V
-55
V
hogere bijdrage van het rijk voor BUIG uitkeringen op basis van de voorlopige beschikking 2022
-45
V
indexering en hogere ontvangsten middelen derden BBS
-13
V
3
N
Totaal
-55
V
Saldo
-426
V
Baten
-5.696
-5.751
kleine verschillen
Product 61: Re-integratie
Lasten
Begroting 2022
1.379
Begroting Te V/N 2023 verklaren
1.259
-120
V
Sociale werkvoorziening: lagere gemeentelijke bijdrage aan RWA Amfors op basis van doorbetaling WSW bedragen uit de algemene uitkering
-40
V
PPN 2023: lagere bijdrage RWA Amfors op basis van verwachte tekorten
-61
V
PPN 2023: lagere bijdrage aan BBS voor re-integratie Participatiewet
-24
V
5
N
-120
V
indexering Totaal
Baten
-154
-154
0
Totaal
0
V
Saldo
-120
V
62
Verplichte beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Sociaal Domein
Eenheid
Peildatum begr. 2023 en landelijk
21. Banen
Per 1.000 inwoners 15-64 jaar
23. Kinderen in een uitkeringsgezin % van kinderen tot 18 jaar
Rekening
Begroting
Begroting Landelijk
2021
(Ambitie) 2022
(Ambitie) 2023
2020
797
800
795,5
805,5
3
2,5
3
6
67,4
75
67,4
68,4
24. Netto arbeidsparticipatie
% vd werkzame beroepsbevolking tov beroepsbevolking
26. Werkloze jongeren
% van 16 t/m 22 jarigen
1
0,8
1
2
27. Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners
345
300
264,1
431,7
28. Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar
286
200
233,2
202,2
63
Programma 7: Economie en Toerisme Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Mark Veldhuizen Wethouder Hugo Prakke
Beoogde maatschappelijke effect We vinden een goed economisch klimaat voor bestaande en nieuwe ondernemers belangrijk. Economie, toerisme en een levendig centrum hangen in Vorstelijk Baarn sterk met elkaar samen. Toeristische trekpleisters en evenementen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom, zorgen voor bedrijvigheid, levendigheid en werkgelegenheid.
Strategische doelen 1 Wij zorgen voor een goed ondernemersklimaat.
2 Baarn heeft een sterk en herkenbaar (toeristisch) profiel als ‘Vorstelijk Baarn’.
3
Het centrum is een ontmoetingsplek voor inwoners en bezoekers.
4 Het is aantrekkelijk voor winkeliers om zich te vestigen in het centrum van Baarn.
Bestuurlijke producten 70 Economie en Toerisme
Beleidskader Economische Uitvoeringsagenda 2022-2025 Toekomstvisie werklocaties Baarn Nota Toerisme & Recreatie Actieprogramma Levendig Centrum 70 Economie en Toerisme
Belangrijkste ontwikkelingen Economie De economie in Baarn staat niet op zichzelf, maar is sterk verweven met de regio en ondervindt de gevolgen van externe ontwikkelingen zoals de energiecrisis, wooncrisis etc. Een goed vestigingsklimaat voor bestaande ondernemers en nieuwe ondernemers is belangrijk voor Baarn, omdat ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en levendigheid. De Economische Uitvoeringsagenda 2022-2025 wordt verder opgepakt en uitgerold. Hierbij gaat het voornamelijk over ondernemersklimaat, veiligheid, duurzaamheid en gezondheid. Daarnaast vindt de gemeente de samenwerking met ondernemers belangrijk en werkt daarom nadrukkelijk aan de bereikbaarheid en toegankelijkheid van de gemeente in samenspraak met Platform Ondernemend Baarn (POB). Toerisme en recreatie Toerisme en recreatie leveren een bijdrage aan de lokale economie. Horecaondernemers en ondernemers in de recreatiesector verdienen direct aan toerisme. Utrecht is, samen met Flevoland,
64
de provincie waar de bevolking de komende decennia het sterkst toeneemt. Een groeiende bevolking betekent ook meer behoefte aan recreatiemogelijkheden. Vooral voor recreatievormen dicht bij huis of werk, zoals korte wandelingen en fiets- en skeelertochten, worden behoorlijke tekorten verwacht. Juist dicht bij de grote steden en nieuwe wijken waar de bevolking sterk toeneemt. Ook het bezoek aan populaire gebieden, op iets grotere afstand van de steden, neemt toe als gevolg van de bevolkingsgroei. De Utrechtse Heuvelrug is de populairste bestemming voor openluchtrecreatie in de provincie. Recreatie biedt mensen (inwoners en bezoekers) de mogelijkheid om te ontspannen en zich weer op te laden en draagt bij aan ‘mentaal welbevinden’, ‘zingeving’ en ‘kwaliteit van leven’. De ruime aanwezigheid van recreatiemogelijkheden (natuur en cultuur) bevordert het welzijn en de positieve gezondheid van de inwoners van Baarn. Levendig Centrum Een hedendaags levendig centrum is steeds minder uitsluitend een plek om te kopen en winkelen. Bezoekers komen er om zich aangenaam op te houden en elkaar te ontmoeten. Dat heeft gevolgen voor zowel de ruimtelijke inrichting van het centrum, als voor de functie die de bezoeker in het centrum verwacht.
Doelstellingen en maatregelen Economie: Ruimte creëren voor ondernemers & woningen. • Ondersteunen van ondernemers, die willen verplaatsen. Vanuit de Toekomstvisie Werklocaties Baarn is bekend dat er behoefte is aan bedrijfsruimte. Vanuit dit rapport wordt geadviseerd om kavels zo efficiënt en effectief mogelijk te (her)inrichten. De gemeente stimuleert vooral ondernemers tot verplaatsen waarbij de vrijkomende locatie ingezet wordt voor woningbouw . Dit betekent actief in gesprek gaan met de ondernemer en daar waar mogelijk zorgen voor versnelling van het proces. Economie: Goed economisch vestigingsklimaat. • Aantrekkelijker centrum voor winkeliers. Door gezamenlijk activiteiten te organiseren waardoor bezoekers van Paleis Soestdijk, Groeneveld en de grootwinkelbedrijven op de Noordschil naar het centrum komen. Hierdoor blijven we een interessante gemeente voor detaillisten en winkelketens wat bijdraagt aan een goed functionerend centrum. • Invulling geven aan Werklocaties. Voor ondernemers op een industrieterrein wordt er invulling gegeven aan de Toekomstvisie Werklocaties Baarn. Hierbij monitoren we tweejaarlijks de behoefte aan ruimte voor bedrijven. De samenwerking met het POB is daarbij belangrijk. De gemeente zet proactief in op overleg met ondernemersvereniging Noordeik (van bedrijventerreinen Noordschil en Drie Eiken).
Hierbij is het Keurmerk Veilig Ondernemen – bedrijventerreinen (KVO-b) het uitgangspunt, omdat dit staat voor een schoon, veilig en aantrekkelijk bedrijventerrein. • Het organiseren van netwerk- en kennisbijeenkomsten.
65
Economie: Verduurzaming bedrijven. • Actieplan duurzaamheid bedrijven. In samenspraak met Platform Ondernemend Baarn Duurzaamheid (POBD) en de ondernemersverenigingen maken wij een actieplan omtrent de verduurzamingssopgave. • Eenvoudiger procedures. Nadat de visie omtrent Duurzaamheid Bedrijven is gerealiseerd, gaat de gemeente actief de processen omtrent vergunningstrajecten duurzaamheid zo eenvoudig mogelijk inrichten. Daarnaast vragen wij ondernemers om actief deel te nemen aan de innovatieprogramma’s van Economic Board Utrecht (EBU) en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM). • Bedrijfsbezoeken aan voorbeeldbedrijven. In samenspraak met POBD worden bedrijfsbezoeken georganiseerd bij diverse verduurzaamde bedrijven. Het doel is om hiermee de verduurzamingsopgave voor ondernemers tastbaar en zichtbaar te maken en kennis uit te wisselen. Toerisme: een goede balans tussen recreatie en natuur, minder massa en meer kwaliteit en spreiding van bezoekers. • We werken samen binnen de regio. Met de regio investeren we bijvoorbeeld in optimalisering van de routegebonden infrastructuur. We ondersteunen het ontwerp en de realisatie van het regionale wandelknooppuntennetwerk. • We actualiseren de Toeristische Informatie Punten (TOPs) De inhoudelijke informatie bij de TOP’s maken we up to date waarbij we ook telkens de verbinding met de ‘parels’ en ons centrum willen maken.
• We zetten marketing gericht in. Om Recreatie & Toerisme te stimuleren zetten we in op ‘kwalitatieve’ campagnes gericht op specifieke doelgroepen. • Ondersteuning klompenpad. We bieden structurele ondersteuning aan het klompenpad om het wandelen en de natuurbeleving dichtbij te stimuleren. • Programma ‘Groen groeit mee’ ondersteunen. De gemeente ondersteunt het provinciale programma ‘Groen groeit mee’ waarbij er een directe koppeling is tussen de groei van het aantal woningen en de groei van de natuur in de regio. • We bestrijden parkeer- en verkeeroverlast. Samen met partners als Staatsbosbeheer onderzoeken we instrumenten om de parkeer- en verkeeroverlast te dempen. Levendig centrum: het centrum voldoet aan het scenario 'levendig' waarvan ontmoeting en beleving de kernwoorden zijn. • Herinrichting Brink als ontmoetingsplek van Vorstelijk Baarn. Middels een Inwonersforum gaan we invulling geven aan de herinrichting van de Brink.
66
• Uitvoeringsplan Levendig centrum. Samen met de Centrumwinkeliers en de vastgoedeigenaren gaan we concreet aan de slag aan het uitvoeringsplan voor een Levendig Centrum. • Samenwerking in het centrum verstevigen We gaan de samenwerking tussen centrumwinkeliers en de kunst- en cultuursector in het centrum verstevigen. Toerisme: bezoekers aan Baarn komen ook naar / voor het centrum. • We positioneren het centrum als Vorstelijk Baarn. Door middel van gerichte promotie en evenementen in het centrum geven we verder invulling aan Vorstelijk Baarn. • We zorgen voor herkenbaarheid als Vorstelijk Baarn Met de inzet van diverse instrumenten gaan we de herkenbaarheid als Vorstelijk Baarn vergroten
67
Financiële begroting en toelichting programma 7 Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 070 Economie
384
429
584
513
493
493
070 Economie
-56
-57
-58
-58
-58
-58
SALDO van baten en lasten
328
371
525
455
435
435
RESULTAAT na bestemming
328
371
525
455
435
435
Baten
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 70: Economie en Toerisme
Begroting 2022
Begroting 2023
Te verklaren
V/N
429
584
155
N
Indexatie salaris en exploitatielasten
155
N
Totaal
155
Lasten
Baten
29
29
0
Totaal
0
Saldo
155
N
Verplichte beleidsindicatoren Economie
Eenheid
Peildatum
Rekening Begroting Begroting Landelijk
begr. 2023 en landelijk Functiemenging
% verhouding banen - woningen
Vestiging bedrijven Vestigingen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
2021
2022
2023
2020
2021
nnb
50,6%
50,3%
53,3%
2021
nnb
181,9
225,9
165,1
68
Programma 8: Duurzaamheid Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Steven de Vries (energietransitie) Wethouder Mark Eijbaard (klimaatadaptatie, afval en circulaire economie)
Beoogde maatschappelijke effect Door de klimaatcrisis warmt onze aarde op en wordt het weer extremer. We vinden het belangrijk om onze prachtige gemeente te behouden, zodat ook onze kinderen van een gezonde omgeving kunnen genieten. Daarom investeren we in de energietransitie en in een leefomgeving die beter in staat is om de gevolgen van extreme weersomstandigheden op te vangen.
Strategische doelen 1 In 2030 is de Gemeente Baarn zoveel mogelijk klimaatneutraal.
2 Uiterlijk in 2026 is voor elke wijk bekend wat de beste duurzame warmteoplossingen zijn.
3 Samen met inwoners bedenken we maatregelen om onze klimaatdoelen te behalen.
4 Uiterlijk in 2026 is in kaart gebracht welke innovatieve en alternatieve mogelijkheden er in onze gemeente zijn voor de grootschalige opwerk van duurzame energie.
5 Het vergroten van het bewustzijn van inwoners om hun afval beter te scheiden en hiermee bij te dragen aan een (meer) circulaire economie.
6 Baarn wil een afvalvrije gemeente zijn in 2050. Afval dat toch nog overblijft, moet als grondstof gebruikt kunnen worden voor nieuwe producten.
Bestuurlijke producten 80 Energietransitie en klimaatadaptie 81 Afval en circulaire economie
Beleidskader Energietransitie Transitievisie Warmte (2020) Regionale Energie Strategie 1.0 (2021) Uitnodigingskader zonne- en windenergie (2021)
80 Energietransitie en klimaatadaptatie
Belangrijkste ontwikkelingen In samenwerking met onze lokale en regionale partners intensiveren we onze inzet om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Om de samenhang tussen de doelstellingen inzichtelijk te maken en te bepalen welke stappen nodig zijn om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn, werken we de energietransitie verder uit in een Lokale Energie Strategie (LES) en concretiseren we die in de vorm van een routekaart.
69
Doelstellingen en maatregelen Meer duurzame elektriciteit • Ontwikkeling solar carport Laanplein We ontwikkelen een solar carport op het Laanplein en onderzoeken we welke mogelijkheden er op korte termijn zijn voor de grootschalige opwek van duurzame energie langs snelwegen en spoor én na 2026 op andere plekken in onze gemeente. In de Regionale Energiestrategie (RES 1.0) heeft de gemeente zich als doel gesteld om in 2030 4,5 hectare grootschalige zon-op-dak te hebben en 1 hectare solar carport. • Vergroten aandeel zon-op-dak door bewustwording en collectieve inkoop zonnepanelen voor woningeigenaren en VVE’s Om meer duurzame elektriciteit op te wekken, zetten we allereerst in op meer zonnepanelen op daken. Hiervoor stimuleren wij inwoners, Verenigingen van Eigenaars (VvE) en ondernemers met bewustwordings- en gezamenlijke inkoopcampagnes. • Uiterlijk in 2026 een plan gereed om het elektriciteitsnet ‘slimmer’ en daarmee robuust en betrouwbaar te houden. Met netbeheerders voeren we het gesprek over de wijze waarop zij het elektriciteitsnetwerk in de toekomst robuust en betrouwbaar kunnen houden, onder andere door het net ‘slimmer’ te maken. Steeds meer inwoners en bedrijven wekken zelf elektriciteit op én het elektriciteitsgebruik stijgt door een toename van het aantal elektrische auto’s.
Door laadpalen, zonnepanelen en elektrische auto's beter met elkaar samen te laten werken, kunnen vraag, aanbod en opslag beter op elkaar afgestemd worden en kan de capaciteit van het net beter worden gebruikt. Meer duurzame warmte Ook voor de bedrijventerreinen komt een visie voor duurzame warmte. • Transitievisie Warmte uitvoeren, aanvullen en concretiseren. Het Baarnse gasverbruik verlagen we door per wijk aan de slag te gaan met de warmtetransitie. Dat doen we door de Transitievisie Warmte (TvW) uit te voeren, aan te vullen en te concretiseren. Samen met de inwoners en andere partners in de wijk werken we het eerste wijkprogramma uit, dat omgezet wordt naar een wijkuitvoeringsplan. • Plan ontwikkelen voor aardgasvrij maken bedrijventerreinen. Voor de bedrijventerreinen komt een visie voor duurzame warmte. • Onderzoek instrumentarium gebouw gebonden financiering.
Meer energie besparen Nu de stijgende energieprijzen steeds meer inwoners in grote problemen brengen is er naast de klimaatcrisis een nog grotere urgentie om het energieverbruik te verlagen. Hierbij is het met name belangrijk om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen en bedrijven te stimuleren om te besparen. Dit doen we onder andere met voorlichtingscampagnes, interactieve communicatie en gezamenlijke inkoopacties. Daarnaast verhogen we de inzet voor het verduurzamen van onze bedrijven, onder andere door een duurzaamheidsvisie te ontwikkelen en de energiebesparingsplicht te handhaven.
70
• Collectieve inkoop isolerende maatregelen • Verduurzamingsstrategie tegen energiearmoede uitvoeren • Bewustwordingscampagne energie besparen voor inwoners en ondernemers • Verduurzamingsprogramma voor bedrijven. Meer samenhang en synergie De huidige energieprijzen benadrukken dat de energietransitie niet alleen een technische opgave is, maar ook een grote sociaaleconomische noodzaak heeft. Via een Inwonerberaad willen we inwoners vragen om een routekaart met maatregelen te maken waarmee we onze klimaatdoelstellingen gaan realiseren. Onze voortgang monitoren we via het nog in te richten Baarns klimaatdashboard. Om meer bewustwording te bevorderen, brengt de gemeente in 2023 de Klimaatkrant uit en wordt de organisatie van de Klimaatmarkt ondersteund. Ook wordt in de gemeentelijke organisatie onderzocht hoe de inzet op het thema duurzaamheid een bredere inbedding kan krijgen en versterkt kan worden. • Inwonerberaad organiseren om maatregelen op te halen om onze klimaatdoelstelling te behalen. • Baarns klimaatdashboard • Klimaatkrant 2023 (4de editie) • Klimaatmarkt 2023 • Versterken gemeentelijke organisatie.
81 Afval en circulaire economie
Belangrijkste ontwikkelingen Afvalinzameling en -verwerking In januari 2022 heeft de gemeenteraad opdracht gegeven aan het college om verder aan de slag te gaan met het omgekeerd inzamelen van afval, de inzameling verder te optimaliseren (met name bij de hoogbouw) en scenario's te onderzoeken voor gedifferentieerde tarieven voor de afvalinzameling. Bij de Perspectiefnota 2023 is voor dit onderzoek € 30.000 opgenomen. Het onderzoek wordt in 2023 uitgevoerd en er worden voorstellen opgesteld. De afgelopen jaren laten een voortdurende stijging zien van de kosten van zowel de afvalinzameling als de afvalverwerking. In samenwerking met de RMN en AVU wordt gekeken naar mogelijkheden om de kostenontwikkeling van afvalinzameling en -verwerking te beperken, zodat verdere tariefstijgingen voor onze inwoners zoveel mogelijk kunnen worden beperkt of voorkomen.
Doelstellingen en maatregelen Het bereiken van een zo optimaal mogelijk milieuresultaat. Het bereiken van een zo optimaal mogelijk milieuresultaat door inwoners actief te informeren over hun kansen om afval beter te scheiden. En de resultaten die hierbij mogelijk zijn (meer circulaire economie, recyclen van producten, kans op verlaging van de kosten). 71
• Opzetten communicatiecampagne. Het opzetten van een communicatiecampagne om inwoners meer bewustzijn bij te brengen van de effecten van onze inzamelstrategie en inwoners meenemen hoe zij zelf nog meer effect kunnen creëren door andere keuzes te maken in hun eigen omgeving. Het verbeteren van de afvalinzameling op drukke locaties in de Laanstraat. • Huidige afvalbakken vervangen. We gaan op drukke plekken in de Laanstraat de huidige afvalbakken vervangen voor exemplaren met een grotere capaciteit. Wel blijft het weggooien van afval in de Laanstraat een opgave voor zowel de inwoners, de ondernemers als de gemeente. Vergroten van het inzicht in onze inzamelstrategie. Het optimaliseren van onze huidige inzamelstrategie, door doorontwikkeling van het huidige beleid voor hoogbouwlocaties. • Optimaliseren van de bestaande manier van inzamelen. Optimaliseren van bestaande manier van inzamelen door een plan te maken voor de implementatie van omgekeerd inzamelen voor hoogbouw locaties, in overeenstemming met het raadsbesluit van januari 2022.
72
Financiële begroting en toelichting programma 8 Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 080 Energietransitie en Klimaatadapatatie
474
380
804
654
654
579
081 Afval en circulaire economie
3.264
3.751
4.255
4.238
4.183
4.068
Totaal Lasten
3.739
4.131
5.059
4.892
4.837
4.647
-72
0
0
0
0
0
081 Afval en circulaire economie
-4.166
-4.192
-4.545
-4.545
-4.545
-4.545
Totaal Baten
-4.238
-4.192
-4.545
-4.545
-4.545
-4.545
SALDO van baten en lasten
-500
-60
514
347
292
102
RESULTAAT na bestemming
-500
-60
514
347
292
102
Baten 080 Energietransitie en Klimaatadapatatie
73
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 80: Energietransitie en Klimaatadaptatie
Begroting 2022 Begroting 2023 Te verklaren V/N
Lasten
424
N
Salariskosten in 2023: indexatie en verschuivingen vanwege nieuwe begrotingsindeling
380
224
N
PPN 2023 klimaatmonitor
25
N
PPN 2023 innovatieve manier opwekking energie
75
N
Coalitieakkoord: klimaatadaptatie
25
N
Coalitieakkoord: inwonerforum duurzaamheid
25
N
Klimaatbeleidsplan
50
N
Totaal
424
N
Baten
0
Totaal
0
V
Saldo
424
N
Product 81: Afval en circulaire economie
804
Begroting 2022 Begroting 2023 Te verklaren V/N
Lasten
504
N
Hogere lasten afvalinzameling en verwerking (grofvuil, restafval, overig)
3.751
4.255
208
N
Hogere lasten afvalbrengstation
115
N
Coalitieakkoord: impuls maatregelen milieu en klimaatbeleid
100
N
Hogere bijdrage RUD ivm milieutaken
79
N
Overige kleine verschillen Totaal
Baten
-4.192
-4.545
2
N
504
N
-353
V
Hogere bijdrage afvalbrengstation
-91
V
Hogere baten afvalstoffenheffing
-255
V
-7
V
Totaal
-353
V
Saldo
151
N
Overige kleine verschillen
Verplichte beleidsindicatoren Volksgezondheid en Milieu
Eenheid
Peildatum begr. 2023 en landelijk
Huishoudelijk afval fijn
kg per inwoner
Huishoudelijk afval grof Hernieuwbare elektriciteit
Procentueel
Rekening
Begroting
Begroting
Landelijk
2021
2022
2023
2020
140,26
147
130
160
15
n.n.b.
n.n.b.
15,0%
4,4%
22,5%
11,1%
74
Programma 9: Algemene dekkingsmiddelen en Overhead Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder: Hugo Prakke (Financiën en Informatie) Wethouder: Mark Eijbaard (P&O)
Algemeen Het programma algemene dekkingsmiddelen en overhead is niet beleidsinhoudelijk. In dit programma staan de algemene dekkingsmiddelen zoals de algemene uitkering en de OZB. Deze dekkingsmiddelen hebben geen specifieke bestemming en vormen de dekking van de beleidsinhoudelijke programma's (1 t/m 8). De specifieke dekkingsmiddelen (bijvoorbeeld opbrengsten afval, verstrekken vergunningen, onderhoud riool etc.) hangen samen met een concreet beleidsveld en staan opgenomen bij de betreffend programma's in deze begroting. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen welke baten en lasten onderdeel uitmaken van het verplicht onderdeel overhead. Overhead wordt gedefinieerd als 'alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces', en bevat naast personele kosten ook een aantal andere kostenposten.
Strategische doel 1 Onze financiën zijn op orde, transparant en in balans
2 Onze uitvoeringskracht is op orde, wij werken efficiënt en resultaatgericht
Bestuurlijke producten Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Overhead
Beleidskader Nota Reserves en Voorzieningen Nota investeren, activeren en afschrijven Treasurystatuut Budgethoudersregeling Mandaatstatuut Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Belangrijkste ontwikkelingen Algemene uitkering De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt tot 2026 voor een groot deel bepaald door de ontwikkeling van de totale Rijksuitgaven. Voor 2023 tot 2026 wordt het accres met een opwaartse beweging bijgesteld vanwege de koppeling met de rijkstuitgaven. In 2026 vervalt deze koppeling en wordt het accres vastgezet op de stand van de Miljoenennota 2022 plus 1 miljard euro plus indexatie van de loon- en prijsontwikkeling. Ook wordt het restant van de opschalingskorting alsnog geeffectueerd. In 2026 ontvangt de gemeente Baarn ruim 3 miljoen euro minder dan in 2025. Met het opstellen van deze meerjarenbegroting zijn er gerichte keuzes gemaakt welke opgaven wij de komende periode oppakken om de begroting structureel sluitend te krijgen. In de bestuurlijke samenvatting zijn de speerpunten voor 2023 op hoofdlijnen terug te lezen.
75
Invoering nieuwe verdeling gemeentefonds Met ingang van 2023 vindt er een herijking van het gemeentefonds plaats door invoering van een nieuwe verdeelsystematiek. Daarbij worden de integratie-uitkering Voogdij/18+, de Raadsledenvergoeding, Inburgering, Participatie (Wajong deel) en Participatie regulier werk in 2023 naar de algemene uitkering overgeheveld. Deze integratie-uitkeringen worden ingepast in het nieuwe verdeelsystematiek. Het Rijk heeft besloten het ingroeipad te beperken tot drie jaar. Zoals vermeld in de Raadsinformatiebrief heeft de gemeente hierdoor een incidenteel voordeel voor de jaren 2023 t/m 2025. Deze incidentele middelen worden aangewend om een extra impuls te geven aan het versterken van de uitvoeringskracht van de gemeentelijke organisatie op de verschillende domeinen. Extra gelden jeugdzorg Het rijk heeft in 2021 ruim € 1,3 miljard incidenteel extra beschikbaar gesteld aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de Jeugdzorg. Dit is bovenop de eerder aangekondigde € 300 miljoen voor 2022. Ook voor 2023 heeft het Rijk jeugdzorggeld toegezegd. Tussen het rijk en koepels van gemeenten en provincies (IPO en VNG) is afgesproken dat wij ook voor onze meerjarenraming 2024 t/m 2026 de middelen voor de hervormingsagenda volledig mogen opnemen. In 2021 was dit nog 75% van de toegezegde middelen.
Tegelijkertijd moeten wij rekening houden met een door het rijk voorgenomen besparing. In het kader van de hervorming van de jeugdzorg wordt er een pakket maatregelen ingevoerd waardoor de verwachting is dat gemeenten en uitvoerende organisatie minder middelen nodig hebben of zelf alternatieve inkomsten genereren. Als voorbeeld wordt de invoering van een eigen bijdrage genoemd. De extra korting hebben wij conform afspraak in onze meerjarenbegroting op genomen en loopt op tot ca. € 500.000 in 2026. In 2022 is de gemeente Baarn gestart met het nemen van maatregelen die in overeenstemming zijn met de hervormingsagenda om de beheersbaarheid en de effectiviteit van de jeugdzorg in onze gemeente te verbeteren. Welke onderwerpen in 2023 worden opgepakt staat beschreven in hoofdstuk 5 zorg voor elkaar. Klimaatakkoord en energietransitie Wij werken hiervoor samen, net als elke andere gemeente, provincie en waterschap, in de regio Amersfoort (RES). In de RES worden gezamenlijk keuzes gemaakt over de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie. De energietransitie is één van de grote opgave die voor 2023 groter en urgenter is geworden. De grotere opgave betekent niet dat er meer middelen beschikbaar komen. Het rijk gaat de kosten van de uitvoering van het klimaatakkoord voor decentrale overheden voor een deel financieren.
Hierdoor zijn wij wel in staat een deel van de opgave uit te voeren met name in de gebouwde omgeving (meer duurzame warmte, meer duurzame elektriciteit). Daarnaast worden de subsidieregelingen voor bewoners en bedrijven door het rijk verruimd. In het coalitieakkoord is voor 2023-2030 door het rijk een groot budget ter beschikking gesteld. De VNG is met het rijk in gesprek over de verdeling hiervan. Verruiming en modernisering van het gemeentelijke belastinggebied Op dit moment zijn wij financieel sterk afhankelijk van het rijk. Het grootste gedeelte van onze inkomsten ruim 60% is afkomstig uit het gemeentefonds. Minder dan 20% bestaat uit onze lokale heffingen en belastingen. In het regeerakkoord is opgenomen dat in de komende jaren een nieuwe financiering systematiek voor de periode na 2025 wordt uitgewerkt. Waarbij er een verschuiving plaatsvindt van rijksbelastingen naar lokale belastingen. Deze verschuiving is wenselijk om steeds grotere maatschappelijke opgaven voor onze gemeente vanuit de lokale samenleving op de juiste te manier te kunnen oppakken. Door deze herziening krijgen wij als gemeente meer autonomie over te voeren beleid en de inkomsten. De wens is om per 2026 tot een wijze van bekostigen te komen, 76
waarbij verruiming van het lokale belastinggebied één van de te onderzoeken onderdelen is. In het rapport bouwstenen voor een beter belastingstelsel zijn vier beleidsdoelen geformuleerd: • Verruimen van het gemeentelijk belastinggebied • Verbreden belastinggrondslag OZB • Moderniseren van de overige gemeentelijke belastingen • Uitgebreid belastinginstrumentarium (heffing gebiedsontwikkelingen) Onze inwoners merken de gevolgen van de verschuiving van de heffing van rijksbelasting naar lokale belastingen op verschillende momenten. Wij informeren onze inwoners daarom actief, tijdig en uitgebreid via de diverse (social) media kanalen. Regionale samenwerking en verbonden partijen De gemeente werkt (deels verplicht) samen in regionale samenwerkingsverbanden en verbonden partijen. De verbonden partijen zijn opgenomen in de aparte (verplichte) paragraaf. Gezien de steeds grotere (regionale) opgaven werken wij op verschillende vlakken samen met onze regiogemeenten (bijvoorbeeld in het sociaal domein, wonen en economie). Deze opgaven vragen een grotere inzet van onder ander het regiobureau Amersfoort wat ons hierbij ondersteunt. Hiervoor zijn extra middelen nodig. De komende maanden wordt de nieuwe (hogere) bijdrage voor 2023 bepaald. De hogere bijdrage wordt indien mogelijk nog bij de 2e tussenrapportage van 2022 gemeld.
Bestemmingsreserve coronamiddelen Om de negatieve corona-effecten in Baarn zoveel mogelijk weg te nemen en positieve effecten te stimuleren, is voor de inzet van nog te besteden steungelden een integraal plan van aanpak gemaakt, op basis van het coalitieakkoord. De coronaherstelgelden worden ingezet voor een versterking en versnelling van bestaand beleid. ‘Ontmoeten’ staat daarbij centraal. De aanpak onderscheidt twee acties: - Interventies gericht op 'Iedereen doet mee'; hierin worden onder andere groepen meegenomen die te lijden hebben gehad onder de coronacrisis, zoals jongeren. Het thema 'Iedereen doet mee' heeft te maken met inclusiviteit en diversiteit en wordt verbonden aan het thema ‘Positieve Gezondheid’. - Verbetering van het ondernemersklimaat, waarbij de nadruk ligt op acties en projecten die lokale ondernemers helpen om hen robuust te maken en minder ‘kwetsbaar’ bij een volgende crisis. Denk aan beleid rond een 'eerlijke beloning' van culturele ondernemers bij activiteiten die de gemeente subsidieert. Speciale aandacht is er voor zzp’ers in de cultuursector. De benodigde middelen zijn gestort in een bestemmingsreserve.
Strategisch doelstelling We zorgen voor een goede balans tussen lasten en baten op korte- en lange termijn en zorgen voor een reële raming. Doelstellingen Op basis van een goede financiële strategie is onze begroting meerjarig in evenwicht . We willen onze ambities waarmaken binnen een gezond en duurzaam financieel kader. Hierbij is het uitgangspunt reëel begroten, een meerjarig sluitende begroting met een gezonde algemene reserve.
77
Overhead
Toelichting In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is opgenomen welke baten en lasten onderdeel uitmaken van het verplicht onderdeel overhead. Deze verplichting heeft als doel het inzicht in de overhead te verbeteren en de vergelijkbaarheid tussen gemeenten te vergroten. De bedrijfskosten van de gemeente Baarn die tot overhead gerekend worden, zijn grofweg in te delen in: • Ondersteunende teams zoals, team intern advies (financiën en control, juridisch zaken, personeel & organisatie, communicatie, informatie) • Overige personele lasten, zoals leidinggevende en het secretariaat
Belangrijkste ontwikkelingen Nieuwe cao gemeente 2023 De huidige Cao loopt af op 2 januari 2023. Voor die tijd wil men de medewerkers zekerheid bieden. De eerste stappen voor een nieuwe cao zijn inmiddels gezet, de onderhandelingen starten in september 2022 met als doel voor het einde van het jaar een nieuwe cao af te sluiten. Op 15 september 2022 stellen het bestuur van de VNG en WSGO de definitieve arbeidsvoorwaarden vast. De arbeidsvoorwaardennota bevat verder voorstellen voor hybride werken en duurzaam verplaatsen, voorstellen voor bovenwettelijke sociale zekerheid, voorstellen voor toelagen en duurzame inzetbaarheid. Werkgevers willen een cao afsluiten voor één jaar (van 2 januari tot en met 31 december 2023).
Doelstellingen en maatregelen Wij streven naar een optimale ondersteuning van het primaire proces Om het staande beleid en de reguliere werkzaamheden te kunnen uitvoeren, wil de gemeente Baarn investeren in de uitvoeringskracht van onze organisatie. De veranderende wetgeving en de uitvoering van alle ambities vragen om extra menskracht. Op een aantal terreinen is hierdoor formatie-uitbreiding noodzakelijk. In de Perspectiefnota 2023-2026 is aangegeven dat door de huidige ontwikkelingen in de arbeidsmarkt en de stapelingen van taken wij aanlopen tegen de grenzen van de personele capaciteit. In 2023 passen wij ons personeelsbeleid hier verder op aan. Dit betekent dat wij een impuls geven aan werving & selectie, marktconform beloningsbeleid en extra middelen voor moeilijk te vervullen functies. Tevens betekent dit het (tijdelijk) toevoegen van extra medewerkers voor Juridische zaken, Sociaal Domein, Beheer openbare ruimte, Duurzaamheid en Verkeer. Meer details staan in de paragraaf bedrijfsvoering en de betreffende hoofdstukken.
Kosten van Overhead Toelichting De loonkosten en materiele kosten van overhead zijn gestegen. De stijging komt voort uit de cao loonsverhoging van 3,6% en de toevoeging van 3 FTE voor communicatie, juridische zaken en personeel en organisatie (werving en selectie).
78
Kosten van Overhead Loonkosten (taakveld 0.4)
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
Begroting 2026
3.844
4.620
5.188
5.188
5.095
5.068
Materiële kosten (taakveld 0.4)
5.407
3.381
4.165
4.005
4.055
3.855
Totaal kosten overhead (taakveld 0.4)
9.251
8.001
9.353
9.193
9.150
8.923
Totaal kosten incl overhead
64.312
63.901
66.554
66.198
65.688
65.298
Opslagpercentage overhead
14,4%
12,5%
14,1%
13,9%
13,9%
13,7%
Overige kosten overhead Totaal kosten product overhead
202
239
245
245
245
245
9.453
8.240
9.598
9.438
9.395
9.168
Bedragen x € 1.000,-
Verplichte beleidsindicatoren Bestuurszaken
Eenheid
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
1. Formatie
FTE (per 1000 inwoners)
5,8
5,8
6,4
2. Bezetting
FTE (per 1000 inwoners)
5,1
4,6
4,6
3. Apparaatskosten
Overhead per inwoner
€ 370
€ 322
€ 374
4. Externe inhuur
% van (totale loonsom + kosten inhuur)
21,6%
3,8%
5,2%
5. Overhead
% van totale lasten
14,4%
12,5%
14,1%
Omvang en kosten formatie De formatieomvang van de organisatie in 2023 is 161,68 fte (inclusief Griffie). De totale salarislasten bedragen (inclusief Bestuur en Griffie) circa € 13,6 miljoen. Hierin is de cao-ontwikkeling over 2021 verwerkt. De CAO voor 2023 is looncompensatie meegenomen voor 3,6% van het totale loonbudget (€ 190.000). We streven vooral naar het terugdringen van langdurig verzuim tot 5%. De percentages kort- en middellang verzuim liggen onder het landelijk gemiddelde. Ziekteverzuim 2023 Ziekteverzuim
Rekening 2021 5,9%
Begroting 2022 5,5%
Begroting 2023 6,0%
- Kort max. zeven kalenderdagen
0,2%
0,7%
0,5%
- Middellang 8 t/m 42 kalenderdagen
0,5%
0,8%
0,5%
- Langdurig 43 dagen of langer
5,3%
4,0%
5,0%
Bedragen x € 1.000,-
79
Financiële begroting en toelichting programma 9 Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 090 Overhead 091 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Totaal Lasten
9.453
8.239
9.598
9.438
9.395
9.168
452
848
1.723
2.068
2.145
2.103
9.905
9.088
11.321
11.505
11.540
11.271
Baten 090 Overhead
-86
-17
-26
-26
-26
-26
091 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien
-45.107
-47.636
-50.540
-51.305
-51.719
-48.341
Totaal Baten
-45.193
-47.652
-50.566
-51.331
-51.745
-48.367
SALDO van baten en lasten
-35.288
-38.565
-39.244
-39.825
-40.205
-37.096
3.351
0
0
0
0
0
091 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien
-2.958
-2.363
-1.471
-1.145
-425
-308
Saldo mutaties reserves
393
-2.363
-1.471
-1.145
-425
-308
RESULTAAT na bestemming
-34.895
-40.928
-40.715
-40.971
-40.630
-37.404
Stortingen 091 Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien Onttrekkingen
80
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 90: Overhead
Lasten
Begroting 2022
Begroting 2023
8.239
9.598
Te verklaren V/N
1359
N
Indexering salarissen en soc.lasten huidg pers.
498
N
Coalitie akkoord en PPN 2023 Spec. Inhuur
500
N
Kapitaallasten - afschrijving en rente
-13
V
PPN 2023 Thuiswerkvergoeding
23
N
PPN 2023 Hybride werken/zorgplicht werkgever
21
N
Vast toelage personeel
26
N
Public relations: materiaalverbruik /hulpmiddelen
70
N
Uitbestede werkzaamheden: Gemeentelijke media, oud archief etc.
19
N
PPN 2023 Informatiebeveiliging, informatiebeleid en overig
189
N
PPN 2023: RID
23
N
diverse kleine verschillen
3
N
1.359
N
Totaal
Baten
-9
V
Bijdrage Eemnes belastingsamenwerking 2023
-9
V
Totaal
-9
V
Saldo
1.350
N
Product 91: Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Lasten
-17
-26
Begroting 2022
Begroting 2023
848
1.723
Te verklaren V/N
875
N
Uitbreiding formatie vanwege belastingsamenwerking Baarn - Eemnes
212
N
PPN 2023: Marktconform beloningsbeleid
322
N
Formatie GEO-Informatie verschoven van programma 3 naar 9
284
N
Rente langlopende geldleningen
126
N
Aframen diverse stelposten
-68
N
Diversen
-1
N
Totaal
875
N
0 Baten
-2.904
V
-2.580
V
OZB indexatie 2,6%
-160
V
Bijdrage Eemnes belastingsamenwerking 2023
-156
V
-8
V
Totaal
-2.904
V
Saldo
-2.029
V
Algemene uitkering gemeentefonds
Diversen
-47.636
-50.540
81
Algemene uitkering Verloop algemene uitkering
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2024
2025
2026
Startpunt algemene uitkering (Programmabegr.2022)
-38.789
-37.449
-36.819
-36.479
-36.427
Mutatie september circulaire 2021 (329440)
-1.196
-856
-856
-946
-1.013
Mutatie december circulaire 2021 (352553)
-320
-217
-214
-216
-224
Mutatie maartbrief 2022
-696
-1.630
-2.600
-2.998
-1.532
Stand algemene uitkering begroting 2022 na wijziging
Begroting
-41.001
Mutatie mei circulaire 2022
-1.703
-3.428
-3.857
-4.121
-2.186
Stand algemene uitkering begroting 2023
-42.704
-43.580
-44.346
-44.760
-41.382
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Algemene dekkingsmiddelen (BBV)
-174
-160
-34
170
443
434
Algemene dekkingsmiddelen (belastingen)
541
644
1.137
1.137
1.137
1.137
Bedragen x € 1.000,-
Algemene dekkingsmiddelen, Overhead, VpB, PvO Alg dekkingsmiddelen, Overhead, VpB, PvO LASTEN
Algemene dekkingsmiddelen (overige) Overhead
85
306
560
700
504
472
9.453
8.240
9.598
9.438
9.395
9.168
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
Post voor Onvoorzien
0
58
59
59
59
59
9.905
9.088
11.320
11.504
11.538
11.270
-45.064
-47.650
-50.398
-51.163
-51.577
-48.199
0
0
-156
-156
-156
-156
Algemene dekkingsmiddelen (overige)
-43
13
14
14
14
14
Overhead
-86
-17
-26
-26
-26
-26
Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
0
0
Post voor Onvoorzien
0
0
0
0
0
0
Totaal beten programma 9
-45.193
-47.654
-50.566
-51.331
-51.745
-48.367
SALDO programma 9 (exclusief reserves)
-35.287
-38.566
-39.246
-39.827
-40.207
-37.097
Totaal lasten programma 9 BATEN Algemene dekkingsmiddelen (BBV) Algemene dekkingsmiddelen (belastingen overige)
Bedragen x € 1.000,-
82
Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Algemene dekkingsmiddelen Algemene uitkering
-38.682
-41.001
-43.580
-44.346
-44.760
-41.382
Dividend BNG
-107
-79
-79
-79
-79
-79
Dividend Vitens
0
-53
-53
-53
-53
-53
-25
-50
-51
-50
-50
-50
Financieringsfunctie (baten 0.5 Treasury excl dividend) Belastingen zonder oormerk OZB Eigenaren woning
-4.366
-4.410
-4.525
-4.525
-4.525
-4.525
Eigenenaren niet-woning
-932
-1.004
-1.030
-1.030
-1.030
-1.030
Gebruiker niet-woning
-695
-750
-769
-769
-769
-769
Roerende woon- en verblijfsruimte
-3
-4
-4
-4
-4
-4
Forensenbelating
-57
-71
-73
-73
-73
-73
Toeristenbelasting
-98
-91
-94
-94
-94
-94
Hondenbelasting
-96
-96
-99
-99
-99
-99
Precariobelasting
-3
-41
-41
-41
-41
-41
-45.064
-47.650
-50.398
-51.163
-51.577
-48.199
Totaal algemene dekkingsmiddelen (baten) Financieringsfunctie (lasten 0.5 Treasury excl dividend) Totaal algemene dekkingsmiddelen (saldo)
-174
-160
-34
170
443
434
-45.238
-47.810
-50.432
-50.993
-51.134
-47.765
Bedragen x € 1.000,-
Vennootschapsbelasting Voor de begroting 2022 is een analyse gedaan op de belastbare clusters voor de vennootschapsbelasting. De belastbare clusters, met heffing op vennootschapsbelasting zijn gelijk aan afgelopen jaren, te weten: • Parkeren; • Sport en Cultuur: • Exploitatie van de begraafplaatsen; • Grondexploitaties. Uit de voorliggende begroting analyseren wij dat de bovengenoemde clusters niet tot een positief financieel resultaat leidt en geen invloed heeft tot een heffing voor de vennootschapsbelasting. Hierdoor verwachten wij geen afdracht vennootschapsbelasting over 2023.
83
Paragrafen
84
Lokale heffingen
Inleiding De lokale heffingen zijn een integraal en autonoom onderdeel van het gemeentelijk beleid. De gemeente kan alleen die belasting heffen die benoemd zijn in de verschillende wetgeving. Bij het vaststellen van de betreffende belastingverordeningen wordt uitgegaan van de door de Vereniging van Nederlandse Gemeente verstrekte modelverordeningen. De ontwikkelingen en tariefsaanpassingen van de lokale heffingen worden beheerst door de volgende beleidskaders: • Ontwikkelingen in wetgeving; • Beleidsnota’s; • Financiële positie van de gemeente. Deze paragraaf zoomt in op de lokale lastendruk, ontwikkelingen in het belastingveld, de diverse belastingen en heffingen en het gemeentelijke kwijtscheldingsbeleid. Tot slot wordt een overzicht gegeven van de kostendekkendheid van de gesloten systemen i.c. afvalverwerking, riolering en begraafplaats.
Ontwikkelingen gemeentelijke lastendruk De gemeentelijke lastendruk is de som van de onroerende zaakbelasting (OZB), de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Bij de bepaling van de lokale lastendruk wordt voor de OZB uitgegaan van de eigenaar-woning en voor de riool- en afvalstoffenheffing van een standaard (meer)persoonshuishouden. De totale lastendruk in 2023 bedraagt € 1.072. Dit is een stijging van € 49,00 ten opzichte van de lastendruk 2022. Voor de belastingen vindt alleen een inflatiecorrectie plaats. Voor de specifieke belastingen (hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting) wordt de begroting bijgesteld op grond van de werkelijke opbrengsten van de afgelopen jaren. Ditzelfde geldt ook voor de marktgelden. De inflatiecorrectie van 2,6% is overeenkomstig met het voorstel in de perspectiefnota. De tarieven in de onderstaande tabel zijn berekende voorlopige tarieven, op basis van de parameters van vorig jaar en zoals die op dit moment bekend zijn. In de Raadsvergadering van december 2022 worden de belastingverordeningen behandeld, en de tarieven definitief vastgesteld. Voor zowel de precariobelasting als de toeristenbelasting wordt in 2023 bekeken of er een andere berekeningssystematiek mogelijk is. Gemeentelijke woonlasten begr 2023 Gemiddelde WOZ waarde woningen Totale WOZ waarde woningen (*€1.000)
Rekening
Begroting
Rekening
Begroting
2020
2021
2021
2022
Begroting 2023
357.000
379.045
388.426
421.420
483.600
3.980.442
4.208.266
4.366.243
4.382.622
5.029.272
Aanslag onroerende zaakbelasting
378,06
376,77
389,65
382,59
415,89
Aanslag afvalstoffenheffing (mph)
249,60
393,00
393,00
398,89
409,26
Aanslag rioolheffing
234,36
237,96
237,96
241,53
247,81
Totaal gemeentelijke woonlasten
862,02
1.007,73
1.020,61
1.023,01
1.072,96
Bedragen x € 1,-
Belastingen, heffingen, retributies: soorten en opbrengsten De belastingen en heffingen die de gemeente Baarn heft, zijn in onderstaande tabel opgenomen. De totale opbrengst aan belastingen en heffingen in de gemeente Baarn laat zich als volgt specificeren:
85
Belasting/Heffing begr 2023
Rekening
Begroting
Begroting
Meerj.persp.
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Niet geoormerkte OZB Eigenaren woning
-4.366
-4.410
-4.525
-4.525
-4.525
-4.525
Eigenaren niet-woning
-932
-1.004
-1.030
-1.030
-1.030
-1.030
Gebruikers niet-woning
-695
-750
-770
-770
-770
-770
Roerende woon- en verblijfsruimte
-3
-4
-4
-4
-4
-4
Forensenbelasting
-57
-71
-73
-73
-73
-73
Toeristenbelasting
-98
-91
-94
-94
-94
-94
Hondenbelasting
-96
-96
-99
-99
-99
-99
Precariobelasting
-3
-41
-41
-41
-41
-41
Marktgelden
-21
-29
-29
-29
-29
-29
Rioolaansluitrecht
-18
-3
-3
-3
-3
-3
-6.289
-6.499
-6.667
-6.667
-6.667
-6.667
Afvalstoffenheffing
-3.863
-3.904
-4.166
-4.166
-4.166
-4.166
Rioolheffing
-2.946
-2.866
-2.940
-2.940
-2.940
-2.940
Begraafplaatsrechten
-592
-452
-469
-469
-469
-469
Leges
-866
-761
-761
-761
-761
-761
Totaal geoormerkte belastingen/heffingen
-8.267
-7.983
-8.335
-8.335
-8.335
-8.335
Totaal belasting/heffing
-14.556
-14.482
-15.002
-15.002
-15.002
-15.002
Totaal geoormerkte belastingen/heffingen Geoormerkte
Bedragen x € 1.000,-
In het kader van het uitgangspunt van realistisch ramen is bij het opstellen van de begroting de inkomstenraming van de marktgelden, hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting geactualiseerd voor 2023.
Onroerende zaakbelasting Doel: De OZB is een belangrijke bron van algemene middelen waar de gemeente een vrije bestemming aan kan geven. Heffing van OZB wordt geacht bij te dragen aan een goede lokale afweging tussen nut en offer. De onroerendezaakbelastingen (OZB) worden geheven op onroerende zaken van eigenaren van woningen en niet-woningen en van de gebruikers van niet-woningen. De grondslag voor de OZB is de WOZ-waarde zoals die jaarlijks dient te worden vastgesteld conform de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ). De Wet WOZ gaat daarbij uit van de waarde in het economische verkeer. Die waarde komt overeen met de prijs die door kopers (de “vrije verkoopwaarde”) voor de woningen is betaald. Voor niet-woningen geldt eveneens de waarde in het economische verkeer. Deze wordt afhankelijk van het soort object bepaald middels voorgeschreven waarderingsmethodieken. Verder heeft alleen een inflatiecorrectie 2,6% plaatsgevonden op de geraamde opbrengsten. Voor het belastingjaar 2023 geldt als waarde peildatum: 1 januari 2022. Het tarief is een percentage van de WOZ-waarde. Sinds 2017 is sprake van een positieve waardeontwikkeling woningen. Deze is voor de waarde peildatum 1 januari 2022 geschat op 15%. Voor de niet-woningen is naar verwachting sprake van een lichte stijging, waardoor wordt uitgegaan van een waardeontwikkeling van 1%.
De verandering in de tarieven wordt veroorzaakt door de verandering in de vastgestelde waarde. Voorbeeld: een gemiddelde waardestijging voor de woningen met 5% houdt in dat het tarief voor de woningen daalt om aan de geraamde opbrengst te komen. De tarieven voor 2023 in onderstaande tabel zijn voorlopige tarieven, op basis van de parameters zoals die op dit moment bekend zijn. In de raadsvergadering van december 2022 worden de belastingverordeningen behandeld, en de tarieven definitief vastgesteld. 86
Er wordt op dit moment volop ingezet om alle ingediende bezwaarschriften tegen de vastgestelde WOZ-waarde 2022 voor het eind van het jaar te hebben afgehandeld. Ten opzichte van 2021 is het aantal bezwaarschiften licht toegenomen. Dit wordt veroorzaakt door de zogenaamde 'No Cure No Pay'- bureaus die een steeds groter aandeel hebben in het aantal bezwaren. Dit is ook de oorzaak van de toename van het aantal beroepschriften. Hierdoor is er tevens een stijging van de proceskostenvergoeding, wat inhoudt dat het tarief iets zal stijgen daar de perceptiekosten stijgen. Onroerende zaakbelasting (OZB) 2023
Rekening
Begroting
Rekening
Begroting
Begroting
2020
2021
2021
2022
2023
Opbrengsten Eigenaren woning
-4.283
-4.208
-4.366
-4.410
-4.525
Eigenaren niet-woning
-974
-1.040
-932
-1.004
-1.030
Gebruiker niet-woning
-728
-714
-695
-750
-770
Totaal opbrengsten
-5.985
-5.962
-5.993
-6.164
-6.324
Eigenaren woning
0,11%
0,10%
0,10%
0,09%
0,09%
Eigenaren niet-woning
0,22%
0,22%
0,22%
0,24%
0,23%
Gebruiker niet-woning
0,18%
0,19%
0,19%
0,19%
0,19%
Tarieven
Bedragen x € 1.000,-
Roerende zaakbelasting Doel: Net als de OZB, zijn de roerende zaakbelastingen een bron van algemene middelen waar de gemeente een vrije bestemming aan kan geven. Door hun onderlinge gelijkenis worden ook deze belastingen geacht bij te dragen aan een goede lokale afweging tussen nut en offer. De roerende zaakbelastingen worden geheven van roerende zaken, zoals woonwagens en woonschepen. Deze belastingen zijn nagenoeg identiek aan de OZB. Het tarief en de grondslagen moeten daarom gelijk zijn aan die van de OZB. De opbrengst is nagenoeg gelijk aan het voorgaande jaar. Roerende zaakbelasting 2023
Opbrengsten Begroting
Realisatie
2020
3.999
3.338
2021
3.999
3.134
2022
4.059
2023
4.165
Bedragen x € 1,-
Forensenbelasting Doel: De forensenbelasting is een belasting op tweede woningen voor mensen die niet in de gemeente Baarn staan ingeschreven en deze meer dan 90 dagen per jaar in Baarn een gemeubileerde woning voor zich beschikbaar houden. Rechtvaardiging voor deze belasting is dat gemeenten kosten maken voor niet-inwoners die verblijf houden en die door hun verblijf hier gebruikmaken van de gemeentelijke voorzieningen. Hiertegen over staan geen inkomsten vanuit het Gemeentefonds voor niet-inwoners. Het bedrag van de aanslag wordt bepaald op basis van de WOZ-waarde. De belastingopbrengst van de forensenbelasting is bestemd voor de algemene middelen. Het aantal woningen dat als tweede woning wordt gebruikt wisselt ieder jaar. Het wel of niet kunnen opleggen van een aanslag is immers mede afhankelijk of bewoners zich hebben laten inschrijven in de Basisregistratie Personen.
87
Daarnaast worden tweede woningen ook aangeboden voor verhuur (onder meer via Airbnb) waardoor deze woningen niet voor meer dan 90 dagen per jaar beschikbaar zijn voor de eigenaar. Daarom fluctueren ook de jaarlijkse opbrengsten. Het uitvoeren van controles heeft invloed op de heffing van deze belasting. Verder heeft alleen een inflatiecorrectie (2,6%) plaatsgevonden op de geraamde opbrengsten. Forensenbelasting
Tarief (WOZ) waarde (x € 1.000)
Opbrengsten
< € 200
€ 201 - € 300
> € 300
Begroting
Realisatie
2020
284
820
1042
50.861
74.467
2021
288
832
1058
60.000
57.129
2022
292
847
1075
70.900
2023
300
869
1.103
72.743
Bedragen x € 1,-
Toeristenbelasting Doel: De toeristenbelasting is een algemene inkomstenbron van de gemeente. De toeristenbelasting wordt geheven van toeristen die in de gemeente nachtverblijf houden in hotels, pensions en op campings. Rechtvaardiging voor deze belasting is dat gemeenten kosten maken voor niet-inwoners die verblijf houden en gebruik maken van de gemeentelijke voorzieningen. Als belastingplichtige wordt aangewezen degene die gelegenheid biedt tot verblijf. De belasting mag daarbij worden verhaald op degene die nachtverblijf in de gemeente houdt. De aanslagen worden na afloop van het belastingjaar opgelegd, nadat de exploitanten van de verschillende accommodaties aangifte hebben gedaan van het werkelijke aantal overnachtingen van het afgelopen jaar. De aanslagen 2022 wordt medio maart 2023 opgelegd. Toeristenbelasting
Tarief
Opbrengsten
Camping
Hotel/B&B
Overig
Begroting
Realisatie
2020
1,20
1,66
0,92
101.640
42.901
2021
1,22
1,68
0,93
90.000
97.975
2022
1,24
1,71
0,94
91.350
2023
1,27
1,75
0,96
93.725
Bedragen x € 1,-
Hondenbelasting Doel: De opbrengst van de hondenbelasting wordt gebruikt voor de algemene middelen. De belasting wordt geheven van degene die de houder is van één of meer honden. In beleidsregels is vastgelegd wie als houder wordt aangewezen. Door een regelmatige controle op hondenbezit is de neerwaartse trend in opbrengst omgezet in een kleine stijging sinds 2020. In 2023 zal net als in 2022 een stabiele opbrengst te zien zijn. Hondenbelasting
Tarieven
Opbrengsten
1ste hond
2de en volgende hond
Begroting
Realisatie
2020
56,52
113,16
99.558
93.714
2021
57,36
114,96
95.000
96.158
2022
58,22
116,70
96.425
2023
59,73
119,73
98.932
Bedragen x € 1,-
88
Precariobelasting Doel: Hoewel de precariobelasting lijkt op een retributie, omdat de tarieven zijn gericht naar een bepaalde prestatie, is de belasting een algemene inkomstenbron van de gemeente. De opbrengst is dan ook vrij besteedbaar. Precariobelasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, boven of op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. Voorbeelden zijn: bouwmaterialen, terrassen, uitstallingen, luifels, leidingen en kabels. Belastingplichtig is degene die de voorwerpen plaatst. De belasting is ook verschuldigd voor voorwerpen die zonder APV-vergunning op gemeentegrond worden geplaatst. De hoogte van de tarieven is niet afhankelijk van de gemaakte kosten. De opbrengst van de belasting is ook vrij besteedbaar. In 2022 en 2021 is er vanwege Corona geen precario geheven.
Precariobelasting 2023
Opbrengsten Begroting
Realisatie
2020
40.059
7.358
2021
40.059
2.872
2022
40.660
2023
40.660
Bedragen x € 1,-
Reclamebelasting Centrumgebied Doel: Op verzoek van de Ondernemerscoöperatie wordt een reclamebelasting geheven in het centrumgebied. De opbrengst van deze belasting komt, na aftrek van de gemeentelijke kosten, volledig aan deze coöperatie ten goede. Uit de opbrengst van de reclamebelasting wordt door de Ondernemerscoöperatie een ondernemersfonds gevormd. Uit dit fonds worden verschillende activiteiten bekostigd die ten doel hebben de attractiviteit van het centrumgebied te verhogen. Het profijt dat de ondernemers in de aangewezen kernstraten van het centrumgebied hebben, is groter dan in de zogenoemde aanloopstraten. Het tarief bedraagt daardoor € 400 voor een bedrijfsvestiging in een kernstraat en € 200 voor een bedrijfsvestiging in een aanloopstraat. Reclamebelasting 2023 centrumgebied
Opbrengsten Begroting
Realisatie
2020
51.000
46.296
2021
51.000
26.092
2022
51.000
2023
51.000
Bedragen x € 1,-
Afvalstoffenheffing Doel: Met de opbrengst van de heffing worden de lasten van de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval gedekt dat door Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) wordt ingezameld. Afvalstoffenheffing wordt geheven voor het inzamelen van huishoudelijk afval bij woningen. De belastingplichtige is de gebruiker van een perceel waar huishoudelijk afval kan ontstaan. In beleidsregels is vastgelegd wie als belastingplichtige wordt aangemerkt. Ook roerende zaken worden in de heffing betrokken. Gebruikers van woonwagens en woonschepen krijgen daarom ook een aanslag.
89
De heffing vindt plaats op basis van één- en meerpersoonshuishouden. Deze landelijk veel gehanteerde heffingswijze wordt ook in Baarn sinds 2021 toegepast. De geraamde op te leggen heffingen mogen niet boven de geraamde kosten uitgaan. Er wordt uitgegaan van 100% kostendekkendheid. Het tarief heeft de afgelopen jaren een stijging laten zien. Als gevolg van de steeds hogere inzamel- en verwerkingskosten en de druk op de huidige opbrengstprijzen van de meeste afvalstromen is ook in 2023 sprake van een verdere stijging van de tarieven. Afvalstoffenheffing 2023
Vastrechttarief t/m 280 liter
Opbrengsten
containerinhoud
Begroting
Realisatie
2020
249,60
3.065.884
3.173.821
2021
Eenpersoonshuishouden
282,12
3.846.360
3.863.038
2021
Meerpersoonshuishouden
393,00
2022
Eenpersoonshuishouden
286,35
2022
Meerpersoonshuishouden
398,90
2023
Eenpersoonshuishouden
300,38
2023
Meerpersoonshuishouden
418,85
3.904.055 4.165.505
Bedragen x € 1,-
Rioolheffing Doel: De lasten van de gemeentelijke watertaken (inzameling en transport stedelijk afvalwater, hemelwater en structureel nadelige gevolgen van grondwater) worden gedekt uit de opbrengst van de rioolheffing. Rioolheffing wordt geheven voor de dekking van de kosten van de instandhouding en verbetering van de gemeentelijke riolering en het gemeentelijk grondwater- en hemelwaterbeheer. De rioolheffing wordt jaarlijks geheven van de gebruiker van een woning of een bedrijfspand. Ook roerende zaken die zijn aangesloten op de riolering worden in de heffing betrokken. Gebruikers van woonwagens en woonschepen krijgen daarom ook een aanslag. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden om de systematiek van de rioolheffing te wijzigen om een betere lastenspreiding te realiseren. De hoogte van de rioolheffing is deels afhankelijk van de hoeveelheid water die op de gemeentelijke riolering wordt geloosd. Ook bij de rioolheffing geldt als uitgangspunt dat de geraamde opbrengsten niet meer dan kostendekkend zijn ten opzichte van de geraamde lasten. Rioolheffing 2023
Vastrechttarief t/m 250 liter
Opbrengsten
geloosd afvalwater
Begroting
Realisatie
2020
234,36
2.704.122
2.912.330
2021
237,96
2.940.583
2.945.774
2022
241,53
2.865.936
2023
247,81
2.940.450
Bedragen x € 1,-
Rioolaansluitingsrecht Doel: Met de opbrengst van het rioolaansluitingsrecht worden de lasten gedekt die de gemeente moet maken om een perceel aan te sluiten op de gemeentelijke riolering. Het rioolaansluitingsrecht wordt eenmalig geheven op het moment dat een woning of een bedrijfspand op de riolering wordt aangesloten. De tarieven voor het aansluiten zijn vastgesteld met behulp van de betreffende belastingverordening. De kosten bestaan grotendeels uit lasten die de gemeente aan een aannemersbedrijf betaalt voor het realiseren van de aansluiting. Uitgangspunt is ook hier 100% kostendekking. 90
Rioolaansluitrecht 2023
Opbrengsten Begroting
Realisatie
2020
2.942
12.350
2021
2.942
18.043
2022
2.986
2023
3.064
Bedragen x € 1,-
Begraafplaatsenrechten Doel: Met de opbrengst worden de exploitatielasten van de Nieuwe Algemene Begraafplaats aan de Wijkamplaan te Baarn gedekt. In Baarn worden rechten geheven voor het gebruik van de begraafplaats en voor het verlenen van diensten voor het begraven of het onderhouden van graven. De tarieven zijn in deze paragraaf niet opgenomen aangezien het om circa 50 tarieven gaat. Uitgangspunt is dat de tarieven in totaal 100% kostendekkend zijn.
Begraafplaatsrechten 2023
Opbrengsten Begroting
Realisatie
2020
460.024
411.505
2021
465.024
592.337
2022
451.722
2023
468.514
Bedragen x € 1,-
Marktgelden Doel: Met de opbrengst worden de gemeentelijke lasten van het houden van de weekmarkt op de Brink gedekt. Het marktgeld bestaat uit twee gedeelten. Het belangrijkste deel is het staangeld dat wordt geheven voor het innemen van de standplaats op de weekmarkt. Ook is er een tarief voor de afname van elektriciteit tijdens de weekmarkt. Marktgelden 2023
Afname elektriciteit
Opbrengsten staangeld Begroting
Realisatie
Begroting
Realisatie
2020
5.446
5.300
34.284
21.751
2021
5.446
5.267
23.554
20.787
2022
5.528
23.907
2023
5.528
23.907
Bedragen x € 1,-
Leges Doel: Leges worden geheven voor door de gemeente verstrekte diensten. Deze diensten staan beschreven in de tarieventabel bij de legesverordening. Diensten kunnen verschillend van aard zijn, zoals een aanvraag voor een vergunning of het verstrekken van afschriften en documenten (bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen). In de Legesverordening zijn meer dan 200 tarieven opgenomen. Daarom zijn deze tarieven niet in deze paragraaf opgenomen. De tarieven in de Legesverordening mogen maximaal kostendekkend zijn. Deze opbrengstlimiet wordt bezien vanuit de totale Legesverordening, waardoor sommige tarieven hoger zouden kunnen 91
zijn dan de kosten voor de specifieke dienst, zolang de totale geraamde opbrengsten maar niet de totale geraamde kosten overschrijden. Echter, voor steeds meer tarieven geldt dat deze wettelijk zijn vastgelegd of in de wet maximale tarieven zijn bepaald die door de gemeente geheven mogen worden. Het aantal tarieven waarop wettelijke maximumtarieven van toepassing zijn, blijft de komende jaren nog verder toenemen. In veel situaties zijn de kosten van het product hoger dan het tarief dat de gemeente mag heffen. Dit beperkt het aantal tarieven dat nog volledig kostendekkend kan zijn. Op dit moment wordt er van uitgegaan dat de nieuwe Omgevingswet in werking treedt per 1 januari 2023. Dit heeft de nodige impact op- en brengt wijzigingen met zich mee voor de legesheffing. De gevolgen voor de legesheffing worden door de gemeente Baarn onderzocht. De resultaten hiervan worden, bij doorgang van de nieuwe Omgevingswet, meegenomen in de Raadsvergadering van december 2022 bij het vaststellen van de verordening. Leges 2023