876451 Financiele uitgangspunten en keuze scenario rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

876451

Onderwerp

Financiële uitgangspunten en keuze scenario

Besluit in raad

28 februari 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Ilse Lubach

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. de financiële uitgangspunten voor de Perspectiefnota en de Meerjarenbegroting 2025-2028 vast te stellen. 2. het scenario A "Gerichte keuzes" zoals beschreven in bijlage 2 te hanteren voor het opstellen van de Perspectiefnota 2025 en de meerjarenbegroting 2025 - 2028. Samenvatting van het voorstel De raad wordt voorgesteld nieuwe financiële uitgangspunten vast te stellen die als uitgangspunt dienen voor het opstellen van de Perspectiefnota en de Meerjarenbegroting 2025 -2028. Ook wordt gevraagd een besluit te nemen over de uitwerking van het scenario "Gerichte keuzes" om te komen tot een evenwichtige en realistische meerjarenbegroting. Aanleiding In de raadsinformatiebrief van 21 juni over de Meicirculaire 2023 hebben wij u geïnformeerd over korting van 3 miljard door het Rijk. Tot op heden is er geen zekerheid over eventuele extra middelen, het handhaven van de korting of het aanpassen van de financieringssystematiek. Bij het opstellen van de begroting 2024 hebben wij op advies van de VNG (RIB 850186/85177) voor 2026 en 2027 een niet structureel sluitende begroting gepresenteerd. Voor een actueel begrotingssaldo na verwerking van de decembercirculaire verwijzen we naar bijlage 3.

Het college heeft bij de behandeling van de begroting 2024-2027 aangekondigd begin 2024 een voorstel aan de raad voor te leggen hoe te komen tot een begroting die in balans is; dit ter voorbereiding op het veronderstelde ravijnjaren 2026, 2027 en verder. Om voor 2026 een structureel sluitende begroting te kunnen presenteren, hebben wij financiële uitgangspunten voor de komende meerjarenbegroting opgesteld en verschillende scenario's verder uitgewerkt. De huidige financiële uitgangspunten voor de begroting zijn: 1. Begroting twee jaar achtereenvolgend sluitend en een maximaal tekort van 500.000. 2. De ondergrens van algemene reserve moet minimaal 10 miljoen zijn. 3. Indexatie (T-1 en T+1) 4. Kengetallen (bijlage 1) Deze uitgangspunten wil het College aanpassen aan de huidige financiële ontwikkelingen. Zodoende is er meer flexibiliteit om een realistische begroting op te stellen.

1

De eis van de toezichthouder is een eenvoudiger uitgangspunt, namelijk dat het saldo van de begroting het eerste of het laatste jaar sluitend is. Tevens legt zij de nadruk op vooral realistisch te begroten. Het voorstel is de afspraak om de begroting twee jaar achtereenvolgend structureel sluitend te hebben te blijven hanteren als ambitie. Maar in verband met de onzekere inkomsten vanuit het Rijk en de grote ambities die voorliggen het college de mogelijkheid te geven bij het opstellen van de perspectiefnota hiervan gemotiveerd af te wijken. Aan de hoogte van de algemene reserve wordt door het Rijk en de toezichthouder een minimale eis gesteld. Het rijk gaat er van uit dat iedere gemeente zelf in staat is de minimale omvang van de algemene reserve te bepalen. Minimale eis is dat de algemene reserve positief is en dat de omvang ervan groter is dan de artikel-12 norm. Deze norm bedraagt 2% van de algemene uitkering uit het gemeentefonds gecorrigeerd voor de OZB-capaciteit. Voor Baarn betekent dit een minimale reserve van ca. € € 790.000. Voorgesteld wordt om de minimale ondergrens van de algemene reserve te koppelen aan de benodigde weerstandscapaciteit. Voor de gemeente Baarn is dit in 2024 ruim 5,7 miljoen. Dit is voldoende om risico's te kunnen ondervangen. De financiële uitganspunten zijn uitgewerkt in bijlage 1 'financiële uitgangspunten'.

Op 2 oktober 2023 heeft het college tijdens een technische vragen avond, een drietal hoog-over scenario’s laten zien aan de aanwezige raadsleden waarmee besparingen gerealiseerd zouden kunnen worden; hier is geen besluit over genomen. Inmiddels hebben wij de verschillende scenario's om vanaf 2026 een structureel sluitende begroting te hebben verder uitgewerkt. Wij stellen voor het scenario A "Gerichte keuzes" voor de Perspectiefnota/begroting 2025 en 2026 verder uit te werken. De scenario's zijn uitgebreid toegelicht in bijlage 2 'financiële scenario's' Beoogd effect Beoogd wordt met het vaststellen van de nieuwe financiële uitgangspunten voor de komende jaren voldoende flexibiliteit te hebben voor het opstellen van een begroting conform de richtlijnen van de toezichthouder. De financiële uitgangspunten en het scenario gerichte keuzes voorkomen in een te vroeg stadium onevenredig ingrijpen in de uitvoering van het huidige beleid voor Baarn. Met de uitwerking van scenario A ‘Gerichte keuzes’ bij de meerjarenbegroting 2025-2028 worden tijdig stappen gezet om de begroting van 2026 en 2027 in balans te krijgen. Dit scenario bevat een mix van bezuinigingen, lastenvermindering op investeringen, het vormen van bestemmingsreserves vanuit de algemene reserve, verkoop van gemeentelijke eigendommen en verhoging van inkomsten.

Met dit scenario wordt in de volle breedte van alle programma’s gekeken naar mogelijkheden die leiden tot een sluitende begroting. Argumenten 1. De nieuwe financiële uitgangspunten zijn in lijn met de eisen van de toezichthouder en komen overeen met de lijn die de meeste gemeenten in Nederland volgen. Er is nog steeds onzekerheid over de voorgestelde herverdeling gemeentefonds die voor Baarn en andere instellingsgemeenten (gemeenten die één of meer grote zorginstellingen binnen hun gemeentegrenzen hebben) zeer nadelig is en de nieuwe financieringssystematiek vanaf 2026. De voorgestelde financiële uitgangspunten bieden meer flexibiliteit bij het opstellen van de begroting en voorkomt onevenwichtig ingrijpen. 2. Het scenario "Gerichte keuzes" is een weloverwogen mix aan maatregelen waarmee de raad in staat wordt gesteld de impact op de samenleving en de organisatie zorgvuldig af te wegen. Algemene risico's We brengen de risico's in kaart. De uitwerking kan mogelijk leiden tot frictiekosten. Deze extra kosten kunnen ontstaan door het nemen van maatregelen.

2

Kosten, baten en dekking Niet van toepassing Aanpak / Uitvoering Na besluitvorming worden de financiële uitgangspunten toegepast voor de Perspectiefnota en Meerjarenbegroting 2025 - 2028. Het scenario A "Gerichte keuzes" wordt uitgewerkt in 2024 en 2025 om te komen tot een sluitende begroting voor 2026. Duurzaamheid Niet van toepassing Communicatie n.v.t. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

S. de Vries locoburgemeester

Bijlagen: 876468 - Financiële uitgangspunten en keuze scenario - Bijlage 1 Financiële uitgangspunten 876468 - Financiële uitgangspunten en keuze scenario - Bijlage 2 Financiële scenario's

3

876468 - Financiële uitgangspunten en keuze scenario - Bijlage 3 Actueel begrotingssaldo 2025 -2028 na verwerking Decembercirculaire 2023

4