867709 Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

867709

Onderwerp

Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024

Besluit in raad

31 januari 2024

Portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

Naam steller

Marleen Ottevanger

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Op 12 december 2023 heeft het college besloten om de raad de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 ter vaststelling voor te leggen. De verordening is geactualiseerd als gevolg van de uitspraak van de Centrale Raad voor Beroep over het minimumloon als pgb-tarief voor hulp uit het sociale netwerk en de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Er is meteen van de gelegenheid gebruik gemaakt om verordening toegankelijker te maken voor de inwoner, beter te laten aansluiten bij de uitvoeringspraktijk en nog meer integraal te maken. De raad heeft een kaderstellende bevoegdheid. De verordening is daarom ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Deze verordening bevat de regels van de gemeente voor de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015). De verordening: • geeft helderheid wanneer de gemeente ondersteuning biedt aan inwoners met een hulpvraag • omschrijft de voorzieningen die er zijn • beschrijft de toegang tot deze voorzieningen • bepaalt de voorwaarden voor toegang tot deze voorzieningen • stelt voorwaarden waaronder een persoonsgebonden budget (pgb) en een financiële tegemoetkoming wordt gegeven • geeft aan of er een eigen bijdrage geldt en hoe de hoogte ervan wordt berekend.

Aanleiding De Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 is geactualiseerd naar aanleiding van jurisprudentie, (aankomende) landelijke en regionale wijzigingen in wet- en regelgeving, de wens om de uitvoering meer handvatten te bieden, nieuwe inzichten en het streven om de verordening toegankelijker te maken voor de inwoner. Beoogd effect Met het vaststellen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 biedt de gemeente Baarn haar inwoners de hulp ondersteuning op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp die zij mogelijk nodig hebben. De Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 wordt na vaststelling gepubliceerd en dan kunnen inwoners deze verordening raadplegen. Argumenten

1

1.1 Actualiseren De directe aanleiding voor het actualiseren van de verordening is gelegen in jurisprudentie van de Centrale Raad voor Beroep (hierna: Centrale Raad) en landelijke en regionale ontwikkelingen rondom jeugdhulp. Bij het actualiseren van de verordening zijn overigens met name de verordeningen van gemeenten in de regio gevolgd (ook vanwege de wens in de regio om de verordeningen op elkaar af te stemmen, bijvoorbeeld als het gaat om de reikwijdte van jeugdhulp). De belangrijkste wijzigingen als gevolg van jurisprudentie zijn: geen minimumloon als pgb-tarief voor informele hulp De Centrale Raad heeft onlangs (ECLI:NL:CRVB:2023:1394 en ECLI:NL:CRVB:2023:1580) overwogen dat bij een maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb het minimumloon niet mag worden gehanteerd als tarief voor informele hulp (hulp door het sociale netwerk). De gemeente Baarn hanteert niet het minimumloon, maar een tarief dat 50% is van het tarief waarvoor aanbieders zijn gecontracteerd. Toch is voor de zekerheid een ondergrens opgenomen voor het tarief voor informele hulp. De ondergrens hangt af van de CAO die van toepassing is. afwegingskader bij beoordeling hulpvraag De Centrale Raad heeft de afgelopen jaren in zijn uitspraken een afwegingskader (of stappenplan) uiteengezet voor de beoordeling van hulpvragen.

Door het doorlopen van de vragen van het afwegingskader wordt gekomen tot een zorgvuldig en goed gemotiveerd onderzoek. Het afwegingskader heeft een duidelijke plek gekregen in de verordening. De voornaamste wijziging als gevolg van landelijke en regionale ontwikkelingen is: Hervormingsagenda Jeugd 2023-2024 Eén van de speerpunten van deze agenda is het beperken van de reikwijdte van jeugdhulp waardoor jeugdhulp beschikbaar is voor jeugdigen en gezinnen in de meest kwetsbare situaties. Vooruitlopend op verdere uitwerking van de Hervormingsagenda zijn in regionaal verband een tiental uitgangspunten geformuleerd over de reikwijdte van jeugdhulp. Deze uitgangspunten zijn vertaald in de verordening door: • 'eigen kracht' een prominente plek te geven; • op te nemen dat algemene voorzieningen vóórgaan op maatwerkvoorzieningen; • op te nemen dat collectieve maatwerkvoorzieningen vóórgaan op individuele maatwerkvoorzieningen; • aan te geven dat we uitgaan van gecontracteerde aanbieders bij het inzetten van maatwerkvoorzieningen; • uit te werken dat maatvoorzieningen in beginsel niet met terugwerkende kracht worden toegekend. 1.2 Integrale verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Een belangrijke doelstelling binnen het sociaal domein is een integrale benadering naar inwoners met een hulpvraag. Met deze nieuwe verordening hebben we daarin weer een stap gezet.

Dit wordt bijvoorbeeld zichtbaar doordat: • de verordening het heeft over een 'maatwerkvoorziening', waarmee zowel een maatwerkvoorziening op grond van de Wmo als een (individuele) voorziening op grond van de Jeugdwet wordt bedoeld • een (groot) aantal artikelen is samengevoegd: in de artikelen 3 en 4 bijvoorbeeld worden de algemene en de maatwerkvoorzieningen voor maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp samen genoemd en in hoofdstuk 3 wordt voor de toegang en procedure geen onderscheid meer gemaakt tussen de Wmo en de Jeugdwet. 1.3 Aansluiten bij uitvoeringspraktijk en nieuwe inzichten Een aantal wijzigingen in de verordening is het gevolg van de manier waarop de uitvoeringspraktijk zich heeft ontwikkeld en nieuwe inzichten die zich hebben gevormd. Het gaat bijvoorbeeld om:

2

meer weigeringsgronden in de verordening: Het aantal algemene weigeringsgronden is uitgebreid en deze gronden zijn in één artikel opgenomen in de verordening. Hiervoor is gekozen om de uitvoering meer handvatten te geven als een aanvraag voor een maatwerkvoorziening afgewezen moet worden. Overigens gaat het hier om zogenaamde 'kan'-bepalingen: het college kan een aanvraag voor een maatwerkvoorziening afwijzen in verband met een van de weigeringsgronden, maar dat hoeft zeker niet. meer artikelen over pgb in de verordening: Ook hier is de insteek geweest om de uitvoering meer kaders te bieden bij de besluitvorming. De artikelen zijn erop gericht dat het pgb een bewuste keuze wordt van de inwoner, waarbij hij of zij zich realiseert dat er veel komt kijken bij een pgb en het in die zin belangrijk is dat de inwoner 'pgb-vaardig' is. pgb-tarief instelling van 100% naar 90%: Een nieuw inzicht is om de hoogte van het pgb voor een instellingen te verlagen van 100% naar 90% van het tarief waarvoor instellingen zijn gecontracteerd. Er is voor deze verlaging gekozen om aan te sluiten bij de gemeenten in de regio. De verlaging levert niet direct een besparing op, omdat het merendeel van de pgb's door informele hulp wordt uitgevoerd (en dus het 50% tarief van toepassing is).

fraudepreventie en controle: Er is een artikel in de verordening opgenomen over het voorkomen en bestrijden van fraude. Daarbij wordt een grondslag gecreëerd om een toezichthouder rechtmatigheid voor de Jeugdwet aan te wijzen (voor de Wmo volgt dit uit de wet en is het verplicht). 1.4 Leesbaar- en overzichtelijkheid Hoewel de verordening in de kern een formeel en juridisch document is dat de gemeente op grond van de Wmo en Jeugdwet moet vaststellen, is geprobeerd om de verordening toegankelijker te maken voor inwoners. Dat is gedaan door: eenvoudiger taalgebruik Ingewikkelde termen en verwijzingen naar wetsartikelen zijn verwijderd of worden zoveel mogelijk vermeden overzichtelijker maken o er is een inhoudsopgave opgenomen; o de verordening is in hoofdstukken onderverdeeld; o er wordt meer uitleg geboden; o er worden meer voorbeelden gegeven. Uiteraard zal bij het implementeren van de verordening ook aandacht zijn voor de leesbaar- en overzichtelijkheid van de informatie die uit de verordening voortkomt. 1.5 Overige belangrijke wijzigingen in de verordening zijn: eigen kracht In de verordening komt duidelijker naar voren dat het toekennen van een maatwerkvoorziening een hekkensluiter is. Dat betekent dat bij iedere hulpvraag eerste wordt onderzocht of er vanuit eigen kracht een passende oplossing is.

Van een inwoner wordt verwacht dat hij of zij op vooruitloopt op (komende) veranderingen in zijn of haar persoonlijke situatie, waarbij de inwoner: eerst naar de eigen mogelijkheden kijkt een beroep doet op het eigen netwerk eigen financiële middelen inzet

3

-

eerst beroep doet op andere wetten

leidende uitgangspunten De gemeente zet kort gezegd in op hulp en ondersteuning die is afgestemd op de behoeften van de inwoner, dicht bij huis geboden wordt en zich richt op het versterken van wat de inwoner wél kan in plaats van focus op wat niet goed gaat. Dit heeft de gemeente vertaald in leidende uitgangspunten. De uitgangspunten zijn principes en overtuigingen en geven richting aan de uitvoering van de regels van deze verordening. verschuiving van artikelen uit de nadere regels naar de verordening De flexibiliteit die nodig werd geacht om een aantal onderwerpen in de nadere regels op te nemen wordt nu niet meer nodig geacht. Het gaat bijvoorbeeld over regels voor het pgb. bevoegdheid nadere regels op te stellen De regels die met deze verordening worden vastgesteld zijn hoofdlijnen. Voor een aantal onderwerpen zijn extra regels nodig waarin deze onderwerpen verder worden uitgewerkt. Daarom geeft de raad in deze verordening de algemene bevoegdheid aan het college om nadere regels vast te stellen, ook wel uitvoeringsregels genoemd. tarieven en bedragen in het Financieel Besluit Er is voor gekozen om geen tarieven en bedragen te noemen in de verordening. Deze worden opgenomen in het Financieel Besluit Maatschappelijke Ondersteuning en Jeugdhulp gemeente Baarn 2024. Hiermee wordt voorkomen dat de verordening jaarlijks aangepast moet worden bij bijvoorbeeld indexering.

Het gaat om de pgb-tarieven, de bijdrage bij Wmo-maatwerkvoorzieningen, de ritbijdrage voor de Regiotaxi en de hoogte van tegemoetkomingen. 1.6 Adviesraad Sociaal Domein Baarn De Adviesraad heeft informeel advies uitgebracht over de verordening. Dit advies is verwerkt in de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 en wordt meegenomen bij de verdere uitwerking van de verordening in nadere regels en bij de implementatie van de verordening. De Adviesraad heeft geadviseerd over een conceptversie van de verordening. Er was onvoldoende tijd om een formeel adviestraject van zes weken te doorlopen. In onderling overleg is ervoor gekozen om flexibel om te gaan met het adviestraject en te kiezen voor een meer informele en tussentijdse consultatie, waaraan geen termijn zijn gesteld. De Adviesraad heeft geadviseerd over de toegankelijkheid, leesbaarheid en actualisering van de verordening. Het advies en de reactie daarop zijn als bijlage bijgevoegd. Risico's Niet van toepassing Kosten, baten en dekking Niet van toepassing Aanpak / Uitvoering Met het vaststellen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 biedt de gemeente Baarn haar inwoners de hulp ondersteuning op het gebied van maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp die zij mogelijk nodig hebben.

De Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 wordt na vaststelling gepubliceerd en dan kunnen inwoners deze verordening raadplegen. Duurzaamheid Niet van toepassing

4

Communicatie Na publicatie van de door de raad vastgestelde Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 wordt deze bekendgemaakt en geconsolideerd op www.overheid.nl, onder intrekking van de vorige verordening. Hiermee is de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 openbaar en te raadplegen. Evaluatie Het sociaal domein is en blijft volop in beweging. Landelijk zal er nieuwe wet- en regelgeving komen die van invloed is op de Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 en mogelijk zelfs tot weer een wijziging leidt. In die zin achterhaalt de dagelijkse realiteit de actualiteit van de verordening. We blijven alert op signalen uit de samenleving door bijvoorbeeld cliëntervaringsonderzoeken uit te voeren en regelmatig contact te hebben met de Adviesraad Sociaal Domein. We evalueren tot slot ook door in gesprek te blijven met de uitvoering, bijvoorbeeld in casuïstiekbesprekingen.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1. Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 2. Was-wordt-overzicht (artikelgewijs) 3. Informeel advies Adviesraad Sociaal Domein + reactie daarop

5