867709 Verordening maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Baarn 2024 bijlage 3 informeel advies ASDB + reactie daarop

Beste Marleen,

20 november 2023

In vervolg op ons telefonisch contact wil de Adviesraad graag reageren op je verzoek de nieuwe Verordening Maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp ‘aan de voorkant’ te beschouwen. Uit het telefonisch contact en bij lezing van de Toelichting begrijpen wij dat de nieuwe Verordening een actualisering is, dus bijwerking naar de huidige situatie; beter aan dient te sluiten bij de uitvoeringspraktijk en toegankelijker gemaakt is voor de burger, qua opzet en leesbaarheid en redactioneel. In jouw uitgebreide mail dd 14 november 2023 met verdere verduidelijking stel je dat de Verordening in eerste instantie voor de inwoner is dus dat punt benaderen wij het eerst. 1) Toegankelijkheid voor de inwoners Met betrekking tot het doel van de Verordening en de weg naar de burgers vragen wij ons af: - wanneer gaat een burger de verordening lezen en - wanneer moet een burger de verordening lezen? Gezocht naar voorbeelden vonden wij dichtbij huis de nog niet gewijzigde Verordening Jeugd van de gemeente Amersfoort (2019) toegankelijker – helder, overzichtelijk qua opzet en tot wie de tekst zich richt.

We vragen ons ook af of een onderscheid tussen de Verordening Wmo en de Jeugdhulp voor de inwoners juist niet handiger is en of de Verordening zoals die nu wordt gepresenteerd toch niet meer een juridische tekst voor medewerkers/uitvoerders is? Ook: in de verordening worden geen bedragen genoemd, ter voorkoming dat deze bij wijziging moet worden aangepast. Als inwoner wil je zeker de financiële bijdrage op de aanvraag weten. Suggestie: - oplossen door jaarlijks een tarievenlijst aan de Verordening te hangen, zodat het voor de inwoner transparant en duidelijk is. Allereerst bedank ik jullie voor jullie (informele) advies en flexibiliteit in het uitbrengen daarvan. We waarderen het enorm dat het jullie is gelukt om op zo'n korte termijn mee te kijken en ik licht graag toe wat we ermee gaan doen. Over jullie eerste vraag 'wanneer gaat en moet een burger de verordening lezen' denk ik dat we eerlijk moeten zijn dat het aantal inwoners dat de verordening van voor naar achter gaat lezen, beperkt is. Toch is een belangrijk doel van de verordening om de inwoner een compleet overzicht te geven van zijn rechten en plichten. Ook niet onbelangrijk: zonder deze verordening zou de inwoner

bijvoorbeeld geen informatie kunnen vinden over het doen van een melding voor de Wmo op www.baarn.nl of zou hij of zij bij Pit Baarn geen advies kunnen krijgen over algemene voorzieningen op het gebied van jeugdhulp. In deze verordening wordt namelijk onder andere bepaald dat een melding kan worden gedaan via de gemeentelijke website, dat de inwoner voor advies terecht kan bij Pit Baarn en welke algemene voorzieningen er zijn. De verordening is de basis en daarmee het uitgangspunt voor elke verdere informatievoorziening aan de inwoner. Ook daarom is de verordening belangrijk voor de inwoner. Natuurlijk blijft staan dat de verordening in de kern een formeel en juridisch document is dat de gemeente moet vaststellen. En ook al proberen we ingewikkelde begrippen en verwijzingen naar wetsartikelen uit de verordening te halen: helemaal lukt dat niet. Het is ook belangrijk dat we de nieuwe verordening goed implementeren (als ik het goed zie noemen jullie dit het vervolgtraject). In dit verband is interessant te noemen dat in Baarn al enige tijd wordt gewerkt aan een zogenaamde ‘integrale toegang’: een gezamenlijk loket bemand door medewerkers van welzijnsorganisaties en de gemeente, waarbij de inwoner op één plek binnenkomt (fysiek, online of telefonisch) en wordt begeleid tot hij of zij de ingang voor de juiste hulp en ondersteuning heeft gevonden.

Voor nu betekent het concreet dat de websites van de gemeente en van Pit Baarn op elkaar worden afgestemd en de zogenaamde 'klantreis’ die een inwoner maakt aan de hand van een praatplaat wordt gevisualiseerd (deze praatplaat is te vergelijken met een beslisboom of stroomschema zoals jullie die noemen). Naar verwachting is dit in het tweede kwartaal van 2024 klaar. We zullen ervoor zorgen dat de regels uit de nieuwe verordening ook wordt meegenomen bij het realiseren van het gezamenlijke loket. Wat betreft jullie punt over een aparte verordening voor de Wmo en voor de Jeugdwet, merk ik op dat er in 2015 al voor is gekozen om een integrale verordening op te stellen voor maatschappelijk ondersteuning en jeugdhulp. Voornaamste overweging daarbij was het misschien wel belangrijkste uitgangspunt van het sociaal domein: het streven om inwoners met een hulpvraag integraal te benaderen. In 2020 heeft de gemeente overigens besloten om ook geen aparte verordening meer te hebben voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang en is de verordening nog meer integraal geworden. In de nieuwe verordening is opgenomen dat hulpvragen met een brede blik, over verschillende leefdomeinen heen, worden bekeken zodat de hulpvragen integraal kunnen worden opgepakt. Zo kunnen inwoners hulp en ondersteuning krijgen die het beste past bij hun situatie.

Eerder noemde ik al het integrale loket waaraan wordt gewerkt. Ook overigens denk ik dat het integraal benaderen van hulpvragen alleen maar toe gaat nemen. Waarschijnlijk wordt de Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams) op korte termijn aangenomen. Deze wet regelt dat

gemeenten meer bevoegdheden krijgen om tot een gecoördineerde aanpak te komen voor mensen of gezinnen met meerdere problemen, zodat die hulp beter op elkaar wordt afgestemd. Jullie suggestie tot slot om het Financieel Besluit aan de verordening te hangen nemen we graag over en we gaan kijken hoe we dit kunnen regelen. En leesbaarheid Onzes inziens voegt de Toelichting niet altijd even duidelijk toe aan de lees- en begrijpelijkheid van de Verordening. Bijvoorbeeld waarom zou je de begrippen in Art 2 niet in de Verordening zelf verhelderen? Nu moet de burger heen- en-weer pendelen tussen toelichting en verordening. Voor een belangrijk deel zien wij in de Toelichting een verdubbeling. Vervolgens: hoe verhoudt de Verordening zich tot de informatie op de website van Pit en de website van de gemeente? Dus: wat kan/is de link tussen de verordening en genoemde websites? Suggesties: - een vervolgtraject waarin er afstemming plaatsvindt tussen de verordening, de PIT- en gemeentelijke website, - waarin bepaalde routes die inwoners met een hulpvraag dienen/kunnen volgen via een stroomschema, een beslisboom en visueel worden verhelderd, en - links in de tekst worden aangebracht, Deze suggesties zouden de toegankelijkheid voor inwoners én voor uitvoerders vergroten.

Ook een leespanel van ‘gebruikers’ die op basis van een vraagstelling of algemeen de tekst checken geeft informatie over de lees- en bruikbaarheid van de Verordening. Over de leesbaarheid van de begrippen en de toelichting daarop: in de versie van de verordening die jullie hebben gelezen werden niet alle begrippen toegelicht en zaten inderdaad wat dubbelingen. Die dubbelingen zijn eruit gehaald en waar mogelijk heb ik informatie uit de toelichting bij de uitleg van de begrippen in artikel 2 zelf gezet. Desondanks blijft er een toelichting op de begrippen staan: deze toelichting is vaak regelgeving-technisch, waarbij wordt uitgelegd waarom een begrip is opgenomen. Vaak wordt er in de toelichting ook een voorbeeld genoemd. Op de verhouding tussen de verordening en www.baarn.nl en www.pitbaarn.nl ben ik net al ingegaan. De verordening is zoals gezegd het noodzakelijke startpunt.

Wat betreft jullie suggesties: Inherent aan een nieuwe verordening is het implementeren daarvan. De nieuwe of gewijzigde regels uit de verordening moeten immers in de praktijk worden ingevoerd. Dit betekent bijvoorbeeld dat informatie op de gemeentelijke website moet worden bijgewerkt, formulieren moeten worden aangepast, besluiten moeten worden geüpdatet en de medewerkers van de uitvoering moeten worden geïnstrueerd. Zoals ik al aangaf zal de nieuwe verordening ook worden meegenomen bij het realiseren van het gezamenlijk loket. We zullen kijken of er bij het implementeren van de verordening nog meer gebruik kan worden gemaakt van beslisbomen, stroomschema's en/of andere visuals. Jullie idee om gebruik te gaan maken van een leespanel bij het verder uitwerken van de verordening, spreekt ons aan. We gaan hierover graag verder in gesprek met jullie. 2) Redactionele verbeteringen We gaan ervan uit dat deze een verbetering zijn, zoals wijziging van begrippen, het bij elkaar plaatsen van weigeringsgronden en de ordening van de tekst. Met uitzondering misschien van de bovengenoemde samenvoeging van Wmo en Jeugdhulp. 3) Actualisering De wijzigingen als zodanig hebben wij niet uitputtend bekeken, we nemen aan dat die zoals bedoeld zijn doorgevoerd. Wel hebben wij vragen over de gevolgen van de Hervormingsagenda Jeugd op de reikwijdte van de jeugdhulp.

Het lijkt ons dat we deze punten kunnen bespreken met de beleidsambtenaren Jeugd? Hetzelfde geldt voor onze zorg met betrekking tot het PGB en de monitoring van dit beleid. Er zijn weigeringsgronden in de Verordening opgenomen die helemaal nieuw zijn, zoals: als de maatwerkvoorziening onveilig is of risico's met zich meebrengt en qua effectiviteit niet goed onderbouwd is. Onze vraag is: wat is de norm die hier gehanteerd wordt. Krijgen we hiermee geen willekeur of er wel of geen PGB (of andere financieringsvorm) beschikbaar wordt gesteld voor een maatwerkvoorziening. Ik heb bij de beleidscollega's van Jeugd en de collega's die over PGB en de monitoring van het beleid gaan, neergelegd dat jullie graag met ze in gesprek gaan. Als ik het goed begrijp hebben jullie binnenkort een gesprek met een van de collega's van Jeugd en zij zal er dan op terugkomen.

Over de weigeringsgronden nog: of een maatwerkvoorziening wat betreft effectiviteit goed onderbouwd is, wordt niet door de gemeente bepaald maar door een groot aantal maatschappelijk organisaties dat de databanken over effectieve interventies (die worden genoemd in de toelichting op het artikel met de weigeringsgrond) heeft opgericht en in stand houdt. Er gaat een uitgebreide procedure aan vooraf die met veel waarborgen lijkt te zijn omkleed. Of een maatwerkvoorziening risico's met zich brengt ligt meer open (net zoals veel andere normen uit de Wmo en Jeugdwet trouwens). Per inwoner zal bijvoorbeeld verschillen wanneer er sprake dreigt te zijn van overbelasting. Maar de gemeente heeft wel de opdracht om er voor te zorgen dat maatwerkvoorzieningen onder meer veilig zijn. Belangrijk hierbij is dat alle weigeringsgronden zogenaamde 'kan'-bepalingen zijn. De gemeente kan een maatwerkvoorziening weigeren maar kan ook besluiten om dat niet te doen. Fijn dat we ‘aan de voorkant’ konden meedenken over zo’n belangrijk document en we vernemen graag de reactie op onze input. Ook horen wij graag hoe en wanneer wij als Adviesraad Sociaal Domein een rol kunnen spelen in het vervolgtraject.

Ik ga nog afstemmen met mijn beleidscollega's over de rol die jullie kunnen spelen bij het vervolgtraject, waaronder de nadere regels (of uitvoeringsregels) die nog worden opgesteld naar aanleiding van de nieuwe verordening. Het zou fijn zijn als jullie ook mee zouden kunnen lezen tijdens het uitwerken van deze regels en wellicht hebben jullie al ideeën over wie er in het eerdergenoemde leespanel kan deelnemen. Namens de Adviesraad sociaal Domein, Joke den Toom en Conny van Gelder