864145 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

864145

Onderwerp

Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 Veiligheidsregio Utrecht

Besluit in raad

31 januari 2024

Portefeuillehouder(s)

Burgemeester Röell

Naam steller

Anke Schluck

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Geen zienswijze in te dienen op de kaders voor de begroting 2025 en de actualisatie van de begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht. 2. De reactiebrief aan het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Conform artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht (VRU) ontvangt u hierbij de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU. Voor de gemeente Baarn stijgt in de geactualiseerde begroting 2024 met €25.000 zodat de bijdrage in 2024 €1.888.000 bedraagt. Voor 2025 stijgt de gemeentelijke bijdrage met € 90.000 waardoor de bijdrage in 2025 €1.978.000 zal zijn. Het grootste deel van deze stijging heeft te maken met onvermijdelijke loon- en prijsaanpassingen die via het gemeentefonds gecompenseerd worden. Deze bedragen worden meegenomen bij het opstellen van de gemeentelijke begrotingen voor 2025. Aanleiding In de Kaders begroting 2025 & geactualiseerde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) worden de financiële en beleidsmatige kaders geschetst voor het opstellen van de begroting 2025 en de actualisatie van de begroting 2024, zoals staat in artikel 4.3 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. De gemeenten worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze over deze kaders te geven.

De zienswijzen worden bij het opstellen van de begroting van 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 betrokken. In de financiële kaders zijn ontwikkelingen en risico’s opgenomen die op termijn een financieel effect kunnen hebben en die om het maken van keuzes vragen. Hoewel de omvang en timing nog niet duidelijk zijn, is het belangrijk om het bestuur en de gemeenten in een zo vroeg mogelijk stadium te informeren. Zonder expliciete besluitvorming door het bestuur zal dit niet leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage. Beoogd effect De focus bij het opstellen van de kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 ligt op actuele ontwikkelingen en risico’s die (op termijn) van invloed kunnen zijn op de gemeentelijke bijdrage. Hierdoor worden gemeenten in de gelegenheid gesteld vroegtijdig mee te denken over eventuele keuzes. Voor het maken van bestuurlijke keuzes hierover maakt de VRU een (proces)voorstel. Hierbij wordt onderzocht of het mogelijk is om een deel van de kosten op te vangen binnen de begroting. Mocht dit niet passen binnen de huidige kaders, wordt in de begrotingscyclus een voorstel voor het bestuur gemaakt.

1

Argumenten 1.1 De loon- en prijsaanpassingen zijn onvermijdelijk (hoofdstuk 2.3 en 2.4) De gemeentelijke bijdrage wordt volgens artikel 4.3 van de Gemeenschappelijke Regeling geïndexeerd. De loonaanpassing volgt de algemene loonontwikkeling op basis van de CAO . Het financiële effect van de prijsontwikkeling wordt indirect gecompenseerd via de algemene uitkering die gemeenten van het Rijk uit het gemeentefonds ontvangen. 1.2 De bijstelling van de ijkpuntscores van het gemeentefonds en de herberekening van de compensatiebedragen geven een actuele verdeling van de bijdragen die de individuele gemeenten aan de VRU leveren (hoofdstuk 2.1 en 2.2) De ijkpuntscores van het Gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding vormen de basis voor de verdeling van de bijdrage per gemeente voor het gezamenlijk basistakenpakket (GBTP). In het verdeelmodel voor de gemeentelijke bijdrage voor het GBTP zijn de nieuwe ijkpuntscores uit de septembercirculaire 2023 toegepast. Voor de gemeente Baarn betekent dit een vermindering van de verdelingsgrondslag voor de gemeentelijke bijdrage van 0,024% aan de gehele bijdrage aan de VRU (van 1,88% naar 1,85%, zie tabel 1). Concreet betekent dit € 24.000 minder bijdrage in 2024.

De percentages van de ijkpuntscores werken niet een-op-een door in de wijziging van het GBTP, omdat er ook gebruik gemaakt wordt van een compensatiemechanisme binnen de verdeelsystematiek. De bestuurlijke adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën heeft door onderzoeksbureau Cebeon onderzoek laten doen naar de werking van het compensatiemechanisme. Hieruit blijkt dat in de huidige berekening van de compensatiebedragen niet genoeg rekening wordt gehouden met de ontwikkeling van de ijkpuntscores vanaf 2015. Concreet betekent dit voor de gemeente Baarn een verminderde bijdrage van € 7.000 vanaf 2025 (tabel 14). In bijlage 1 zijn de bedragen opgenomen die de gemeenten ontvangen uit het gemeentefonds voor het onderdeel Brandweer en Rampenbestrijding voor de jaren 2023 tot en met 2025, zoals berekend in de septembercirculaires van het gemeentefonds. 1.3 De versterking van de brandweerzorg in het verzorgingsgebied Amersfoort is door de groei van inwoners onvermijdelijk en wordt in gezamenlijkheid gedragen De groei van inwoners in de regio zorgt ervoor dat we vanuit de basisbrandweerzorg een stap extra moeten zetten om overal op tijd te kunnen zijn bij incidenten en te voldoen aan de wettelijk vastgestelde opkomsttijden voor de brandweer. Het gaat hierbij om een bedrag van € 530.000 voor de versterking van de brandweerzorg door groei in het verzorgingsgebied Amersfoort.

De basisbrandweerzorg is regionaal georganiseerd en bekostigd. Hieruit volgt dat we de financiële gevolgen van ontwikkelingen op dit vlak gezamenlijk dragen. Voor Baarn betekent dit een extra bijdrage van € 9.000 in 2024 en € 10.000 in 2025. 2. Conform de gemeenschappelijke regeling wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld een zienswijzen aan het dagelijks bestuur van de VRU kenbaar te maken De bijgesloten brief geeft hieraan gevolg. Financiële risico's De groei van inwoners, woningen en steeds complexere veiligheidsvraagstukken in de regio zorgt ervoor om investeringen te moeten doen om het huidige veiligheidsniveau te handhaven. De inhoudelijke koers die hieruit volgt, is vertaald in de bestuursagenda die in 2023 is vastgesteld. Om, ten tijde van groei en ontwikkelingen, een basisniveau te behouden en voorbereid te zijn op nieuwe en veranderende risico’s, is te voorzien dat er een verhoging van de gemeentelijke bijdrage plaats gaat vinden. Onderstaande een overzicht van de te verwachten ontwikkelingen die om keuzes vragen in de komende jaren:

2

Fiscale tegenvaller FLO-overgangsrecht: De belastingdienst heeft geconcludeerd dat er over de werkgeverbijdrage van het netto FLO-spaartegoed een RVUheffing (52%) verschuldigd is. De extra kosten zijn in 2023 gedekt uit de exploitatie van 2023. Voor 2024 zijn de consequenties niet duidelijk. Wanneer het beschikbare structurele budget en de reserve voor het FLOovergangsrecht niet toereikend is zal er bij de begroting een voorstel worden gedaan voor een structurele bijstelling of een incidentele storting in de reserve om de hogere kosten te kunnen dekken. Versterking crisisbeheersing: Versterking Crisisbeheersing is één van de vier thema’s waarop gefocust wordt in de op 3 juli 2023 door het bestuur vastgestelde bestuursagenda 2024-2027. Voor 2024 en volgende jaren is aangekondigd dat de extra gelden structureel worden aangewend. In de begroting van 2024 is aangegeven dat het bestuur bij de afweging daarvan zal worden betrokken. Cyberveiligheid: De kosten daarvoor bedragen 150K per jaar en worden nu incidenteel gedekt. Om deel te kunnen nemen aan de landelijke voorziening voor monitoring en support bij cyberaanvallen zijn aanvullende structurele middelen nodig. Op dit moment is de omvang daarvan nog niet duidelijk. In de loop van 2024 wordt hierover meer duidelijkheid verwacht en volgt een nader voorstel.

Veilige energietransitie: De exacte omvang van de benodigde extra structurele capaciteit en specialistisch materiaal is op dit moment nog niet bekend. Voor zover dit bestuurlijke keuzes vergt, wordt dit inclusief de financiële consequenties via de reguliere begrotingscyclus voorgelegd aan het bestuur en de gemeenten. Natuurbrandbestrijding: Op het gebied van repressieve slagkracht voorzien wij dat een uitbreiding nodig is van het materieel voor natuurbrandbestrijding. Hier moet nog nader onderzoek naar gedaan worden. Een apart voorstel wordt in 2024 aan het bestuur voorgelegd. Vakbekwaamheid brandweer: Incidenten worden complexer en risico’s nemen toe. Om de vakbekwaamheid op peil te kunnen houden, wordt bij de begroting 2025/actualisatie begroting 2024 een voorstel gedaan om de stijgende kosten eerst incidenteel te dekken. Hiervoor kan mogelijk een deel van het verwachte positieve rekeningresultaat 2023 worden ingezet. Bluswatervoorziening: Eind 2023 wordt een nieuw rapport verwacht. Er is nu nog geen zicht op extra voorzieningen en dus ook kosten voor Baarn en de andere gemeenten. Innovatie: Een aantal lopende innovaties kunnen wij nog incidenteel dekken maar voor een toekomstbestendige brandweerzorg is een structureel budget voor innovatieve ontwikkelingen nodig. Hiervoor volgt een voorstel bij de begroting 2025/geactualiseerde begroting 2024.

3

Risk Factory: Tijdens de bestuursconferentie heeft het bestuur op 20 september 2023 een bezoek gebracht aan de Risk Factory Twente. Dit is hét veiligheidseducatiecentrum waar bezoekers zich bewust worden van veiligheidsrisico's én oplossingen. In het voorjaar van 2024 zal op basis hiervan een businesscase aan het bestuur worden gepresenteerd om te bespreken in hoeverre een dergelijke Risk Factory ook in de provincie Utrecht een plek kan hebben. Kosten, baten en dekking De mutaties in het financieel kader hebben betrekking op de loon- en prijsbijstelling en de verdeling van de gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijk basistakenpakket. De ijkpuntscores, die op basis van de septembercirculaire 2023 van het gemeentefonds zijn geactualiseerd, vormen de basis voor het verdeelmechanisme van de gemeentelijke bijdrage. Hierbij is rekening gehouden met een correctie op het compensatiemechanisme, zodat dit vanaf de begroting 2025 voor alle gemeenten evenredig meebeweegt met de ontwikkelingen in de ijkpuntscores. Gemeenten ontvangen jaarlijks van het rijk een compensatie voor de loon- en prijsbijstelling op basis van de circulaires van het gemeentefonds. In de bestuursagenda 2024-2027 staan de ontwikkelingen genoemd die de komende jaren op ons af komen en op welke manier we hierop inspelen. Deze ontwikkelingen leiden tot andere uitdagingen en andere oplossingen.

In de voorgaande jaren is steeds geprobeerd zo veel mogelijk binnen de begroting op te vangen door o.a. nieuw voor oud. Het is steeds moeilijker om nog ruimte binnen de begroting te vinden voor nieuwe ontwikkelingen. Een stijging van de gemeentelijke bijdrage zal dan ook onvermijdelijk zijn. In de financiële kaders zijn de ontwikkelingen en risico’s verwerkt die een financiële consequentie hebben. Met uitzondering van de extra bijdrage voor de verbeterde brandweerdekking in Amersfoort wordt voor deze ontwikkelingen de bijdrage nu niet verhoogd. In totaal wordt er een bedrag van € 105,2 miljoen aan gemeentelijke bijdragen gevraagd voor 2025. In de begroting voor 2024 was de bijdrage van Baarn geraamd op € 1.863.000. De geactualiseerde begroting 2024 geeft voor Baarn een bedrag van € 1.888.000. Deze stijging heeft vooral te maken met prijs- en loonaanpassingen. Deze worden wordt grosso modo (indirect) gecompenseerd via de algemene uitkering die de gemeente van het rijk ontvangt. Voor 2025 is een bedrag van € 1.978.000 geraamd voor Baarn. De grootste stijging hier wordt ook hier door de stelpost loonontwikkelingen en prijsaanpassingen veroorzaakt. De verbetering dekking Amersfoort wordt in 2024 € 9.000 en voor 2025 € 10.000 toegevoegd aan de begroting voor Baarn. Baarn: Begroting 2024 Geactualiseerde begroting 2024 Begroting 2025

€ 1.863.000 € 1.888.000 € 1.978.000

FLO: Hogere lasten FLO-overgangsrecht (- € 1,0 miljoen). Onlangs zijn de veiligheidsregio’s geconfronteerd met een fiscale tegenvaller voor de kosten van het FLO-overgangsrecht. De belastingdienst heeft geconcludeerd dat over een deel van de kosten met terugwerkende kracht een RVU1-heffing (52%) moet worden afgedragen. Voor 2022 en 2023 bedragen de meerkosten in totaal € 0,7 miljoen. Daarnaast leidt de nieuwe cao tot € 0,3 miljoen hogere kosten omdat ook de reeds opgebouwde spaartegoeden moeten worden geïndexeerd, waardoor de reguliere loonaanpassing op het structurele budget voor het FLO-overgangsrecht ontoereikend is. Aanpak / Uitvoering De raad wordt verzocht een zienswijze uiterlijk 6 februari 2024 aan het bestuur van de VRU kenbaar te maken. De zienswijzen worden besproken in de vergadering van het algemeen bestuur op 25 maart 2024 bij de behandeling van de ontwerp-begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. De ontwerp-begroting wordt voor een

4

zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna het algemeen bestuur de begroting 2025 op 8 juli 2024 vaststelt. Duurzaamheid N.v.t. Communicatie De reactiebrief van de raad wordt zo spoedig mogelijk na het besluit door de griffie naar het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht verstuurd. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 864145 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU bijlage 1 Aanbiedingsbrief gemeenten 864145 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU bijlage 2 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU 864145 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU bijlage 3 Reactiebrief

5