857155 Afwegingskader zonne-energie rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

857155

Onderwerp

Afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht

Besluit in raad

20 december 2023

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Veldhuizen

Naam steller

Mariëlle Jansen

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De reactie op de zienswijze van Stichting Omthuis vast te stellen; 2. Het afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht gewijzigd vast te stellen; 3. Artikel 3.1.7 van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit (2014) te wijzigen zoals beschreven in bijlage 3, zodat de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit aan het afwegingskader zonne-energie kan toetsen. Samenvatting van het voorstel Op het ontwerpafwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht is een zienswijze ingediend. Deze zienswijze heeft aanleiding gegeven om de gemeenteraad voor te stellen om het afwegingskader gewijzigd vast te stellen. Na de vaststelling van het afwegingskader worden aanvragen voor een omgevingsvergunning voor zonne-energie op monumenten en in de beschermde dorpsgezichten getoetst aan dit afwegingskader. Hiermee wordt de mogelijkheid om monumenten en panden in beschermd dorpsgezicht te verduurzamen vergroot. Aanleiding De gemeenteraad heeft op 19 april jl. ingestemd met het ontwerpafwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht. Het heeft vanaf 26 mei tot en met 6 juli 2023 ter inzage gelegen opdat een ieder een zienswijze kon indienen. Op 30 mei heeft een bijeenkomst plaatsgevonden waar MooiSticht het afwegingskader heeft toegelicht. In een bekendmaking in de krant is gemeld dat iedereen hier welkom was.

Eigenaren en bewoners/gebruikers van monumenten en panden in de beschermde dorpsgezichten hebben allemaal een brief met een uitnodiging ontvangen. Tijdens de termijn van terinzageligging is één zienswijze ingediend, door Stichting Omthuis. Beoogd effect Doel van dit voorstel is het afwegingskader vast te stellen - met inachtneming van de zienswijze -, zodat het een toetsingskader wordt voor aanvragen voor zonnepanelen op monumenten en in de beschermde dorpsgezichten. Dit afwegingskader geeft meer helderheid over de mogelijkheden van zonne-energie en de inpassing daarvan bij monumenten en panden in beschermde gezichten in Baarn. Argumenten 1. De zienswijze van Stichting Omthuis geeft aanleiding voor aanpassing van het afwegingskader

1

a. Omthuis stelt dat dit afwegingskader onvoldoende mogelijkheden biedt om te kunnen voldoen aan de prestatieafspraken die zij met de gemeente heeft gesloten en landelijke afspraken voor de verduurzaming van huurwoningen. reactie: Woningen kunnen op verschillende manieren verduurzaamd worden. Hoewel zonnepanelen daar een goede toevoeging aan zijn, zijn zij daarvoor niet essentieel. Verduurzamingsmaatregelen zoals verschillende isolatievormen en/of aardgasvrije warmte-oplossingen blijven mogelijk. Mocht blijken dat het door beschermende wet- en regelgeving niet mogelijk is om zonnepanelen te plaatsen op bepaald vastgoed van Omthuis, dan kan Omthuis daar met de gemeente per situatie over in gesprek. Gelet op de grote impact die zonnepanelen kunnen hebben op de beleving van de cultuurhistorische waarde van een gebouw, is maatwerk nodig om te bepalen of de plaatsing van zonnepanelen mogelijk is. b. specifieke opmerkingen over de tekst. reactie: Wij stellen voor om voor een deel tegemoet te komen aan de zienswijze van Stichting Omthuis, namelijk voor zover het betreft de plaatsing van zonnepanelen op voordakvlakken in beschermde dorpsgezichten niet zijnde monumenten.

We kunnen ons vinden in de zienswijze dat het plaatsen van zonnepanelen mogelijk is op voordakvlakken die niet zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte bij neutrale, beeldondersteunende en beeldbepalende panden zonder dat daarmee het karakter en de cultuurhistorische waarden van het beschermde gezicht worden verstoord. Het ontwerp-afwegingskader gaf hiervoor middels maatwerk reeds de nodige ruimte in dit soort specifiek situaties, maar het afwegingskader is nu zo aangepast dat de betreffende situatie nu meer expliciet beschreven is. De concrete aanpassingen betreffen de matrices voor beeldbepalende panden (pagina 22), beeldondersteunende panden (pagina 24) en neutrale panden (pagina 26). In alle drie de matrices is in de kolom 'dakvlak gericht naar voren t.o.v. de openbare ruimte' een voetnoot toegevoegd voor dakvlakken die niet zichtbaar zijn vanaf de openbare ruimte. Deze voetnoot houdt in dat in die specifieke gevallen de beoordeling opschuift van 'niet wenselijk' naar 'wellicht mogelijk' of van 'wellicht mogelijk' naar 'goed mogelijk mits..', zoals de voetnoot benoemt onder de kop Specifieke uitgangspunten bij de desbetreffende categorie. De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit denkt graag met aanvragers mee om te komen tot een passende uitwerking. 2. Gewijzigd vaststellen De zienswijze geeft aanleiding om het afwegingskader aan te passen zoals hierboven voorgesteld.

Het voorstel is dan ook om het gewijzigd vast te stellen. Verder zijn er wat schetsen uit het ontwerpafwegingskader digitaal uitgewerkt, maar deze hebben geen inhoudelijke wijzigingen tot gevolg. 3. Het afwegingskader wordt toegevoegd aan de Nota Ruimtelijke Kwaliteit De Nota Ruimtelijke Kwaliteit is het toetsingskader voor de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit voor bouwplannen die niet vergunningvrij zijn, vastgesteld door de gemeenteraad op 26 februari 2014. Door het afwegingskader toe te voegen aan de Nota Ruimtelijke Kwaliteit is er een juridische basis om er aan te kunnen toetsen. Indien een specifieke situatie vraagt om maatwerk, dan kan het college gemotiveerd afwijken van de gestelde kaders in het afwegingskader, mits de cultuurhistorische waarden daarmee niet onevenredig worden geschaad en het in het belang is van de energietransitie of de sociaal-maatschappelijke beleidsdoeleinden van de gemeente. Artikel 3.1.7 van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit wordt dan aangepast als weergegeven in bijlage 3bij dit voorstel. Algemene risico's Als het afwegingskader niet wordt vastgesteld en de Nota Ruimtelijke Kwaliteit niet wordt gewijzigd, kan er niet aan getoetst worden. Kosten, baten en dekking 2

Het opstellen van het afwegingskader door MooiSticht wordt vanuit de bestaande budgetten gefinancierd. Aanpak / Uitvoering Na bekendmaking van het afwegingskader in het Elektronisch Gemeenteblad treedt het in werking. Er is geen mogelijkheid om bezwaar te maken of beroep in te stellen. Duurzaamheid Met het afwegingskader wordt beoogd meer kansen te benutten voor het plaatsen van zonnepanelen op panden met cultuurhistorische waarde. Communicatie Stichting Omthuis zal schriftelijk op de hoogte worden gebracht van het besluit, inclusief de reactie op haar zienswijze. De vaststelling zal worden gepubliceerd op de gebruikelijke wijze. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 857155 Afwegingskader zonne-energie bijlage 1 zienswijze 857155 Afwegingskader zonne-energie bijlage 2 afwegingskader 857155 Afwegingskader zonne-energie bijlage 3 wijziging Nota Ruimtelijke Kwaliteit

3