848765 Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

848765

Onderwerp

Volkshuisvestingsprogramma gemeente Baarn 2023-2027

Besluit in raad

29 november 2023

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Veldhuizen

Naam steller

Marieke Pouw

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 gemeente Baarn vast te stellen.

Samenvatting van het voorstel Het is de ambitie van de gemeente Baarn dat het voor al onze inwoners goed wonen is, ongeacht of je nu jong, oud, een laag, midden of hoog inkomen hebt. We vinden het belangrijk dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen en mee kunnen doen in de samenleving. Door de krapte op de woningmarkt, de toenemende vergrijzing en de stijging van het aantal eenpersoonshuishoudens, wordt het voor veel mensen steeds moeilijker om een passende woning te vinden. Deze vraagstukken vormen het uitgangspunt voor het vernieuwde Volkshuisvestingsprogramma voor Baarn tot en met 2027. Vier thema’s staan centraal in deze woonvisie: • Toekomstbestendige woningvoorraad: de huidige woningvoorraad verduurzamen en levensloopbestendig maken; • Beschikbaarheid, betaalbaarheid en nieuwbouw: de schaarste in de woningvoorraad van betaalbare woningen wordt bestreden door regels te stellen en instrumenten beschikbaar te maken voor de lage- en middeninkomens, voor zowel nieuwbouwprojecten als bestaande woningen; • Wonen, zorg en welzijn: het aantal ouderen neemt toe en leeft langer, ook is sprake van een toenemende intramurale en extramurale zorgbehoefte in de gemeente.

De gemeente Baarn zet in op nieuwe woonzorginitiatieven en regionale afstemming; • Leefbare woonomgeving: door de toenemende groei van ouderen en eenpersoonshuishoudens staan eenzaamheid en leefbaarheid onder druk in veel wijken. De gemeente Baarn stimuleert diverse wijken waar inwoners naar elkaar om kijken. Aanleiding Het college heeft bij de begroting 2023 aangekondigd de Visie Wonen 2019 te actualiseren. Uit de evaluatie van de Visie Wonen 2019 bleek dat de ambities en thema’s nog altijd actueel zijn. Verduurzaming, vitale wijken en aandacht voor wonen, welzijn en zorg. De uitwerking van deze thema’s vroeg echter om actualisatie. Zo werd zichtbaar dat het voor steeds meer mensen ingewikkeld is een passende woning te vinden, vooral huishoudens met lage- en middeninkomens hebben het lastig. De toename van het aantal senioren in de gemeente Baarn en de stijging van het aantal eenpersoonshuishoudens, vraagt specifieke aandacht. Deze ontwikkelingen vormen samen de aanleiding voor het Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027.

1

Voor het zomerreces zijn er met stakeholders bijeenkomsten geweest in samenspraak met het onderzoeksbureau STEC over de woningmarkt in de gemeente Baarn. In de eindfase hebben we door middel van een RIB, aanvullende suggesties en opmerkingen van de stakeholders en van de raad kunnen ophalen. Deze hebben we verwerkt in de definitieve versie van het Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027. Beoogd effect Het Volkshuisvestingsprogramma moet er voor zorgen dat meer mensen in Baarn een passende woning vinden. Dit geldt specifiek voor de lage- en middeninkomens. Deze groepen verdienen meer ruimte op de woningmarkt. In het Volkshuisvestingsprogramma wordt ingespeeld op uitdagingen op het gebied van betaalbaarheid en beschikbaarheid, duurzaamheid, zorg en leefbaarheid. Dit zorgt voor het stimuleren van nieuwbouw, herontwikkeling en een inclusieve woonomgeving. Argumenten Het Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 beschikt over vier ambities en daaraan gekoppelde opgaven: 1. Inzet voor een toekomstbestendige voorraad; 2. Inzet voor beschikbare en betaalbare woningen; 3. Inzet voor wonen, zorg en welzijn; 4. Inzet voor een leefbare woonomgeving. 1.1 Inzet voor een toekomstbestendige voorraad: De kwaliteit van de bestaande woningvoorraad is belangrijk voor de algehele woonkwaliteit in de gemeente Baarn. Immers, circa 90% van de benodigde woningen tot 2040 zijn al aanwezig.

We gaan daarom zorgen in de bestaande woningvoorraad voor voldoende spreiding, differentiatie en balans. Dit doen we door te zorgen voor voldoende geschikte woningen voor ieder type doelgroep, verspreid over de hele gemeente. Daarnaast is het belangrijk dat bestaande woningen blijven voldoen aan de kwalitatieve behoefte van onze inwoners. Woningen moeten daarom passend, duurzaam en levensloopbestendig zijn. 1.2 Inzet voor beschikbare en betaalbare woningen: De woningvoorraad van Baarn bestaat uit veel ruime grondgebonden woningen. Bovendien zijn de woningprijzen de afgelopen jaren fors gestegen. Hierdoor staat de betaal- en beschikbaarheid onder druk. Starters en mensen met middeninkomens (tussen de €45.000 - €56.000 ) hebben moeite met het vinden van een betaalbare woning. Voor de hele koopwoningvoorraad geldt dat in de gemeente Baarn schaarste heerst tot het prijssegment van €500.000,-. Zowel het aantal actief woningzoekenden als de wachttijden in het sociale huurwoning segment zijn als gevolg van elkaar bijna verdubbeld in de gemeente. Om deze redenen is inzet op het middeldure segment (koopwoningen tot €355.000) in Baarn het streven, met een divers woningaanbod. Dit zorgt ervoor dat huishoudens met een middeninkomen kunnen doorstromen op de woningmarkt. Het gat tussen betaalbare sociale huur- en koopwoningen moet hiermee worden gedicht.

Dit gaat we doen door inzet van (nieuwe) diverse instrumenten zoals de opkoopbescherming en een vereveningsfonds. 1.3. Inzet voor wonen, zorg en welzijn: In de gemeente Baarn is sprake van dubbele vergrijzing: het aantal ouderen neemt toe en zij leven langer. De vraag naar levensloopbestendige woningen in de nabijheid van voorzieningen, ondersteuning, mantelzorg en dagbesteding neemt hierdoor toe. Tot 2033 groeit het aantal intramurale zorgcliënten in Baarn verder met 455 en en het aantal Wmo-cliënten groeit verder met 235. Het stimuleren en faciliteren van gedifferentieerde woonzorgvormen is daarom een belangrijk doel. Omdat het beleid vanuit het Rijk is gericht op langer thuis wonen, zal de gemeente Baarn moeten faciliteren om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen. De gemeente zal renovaties en aanpassingen van woningen stimuleren. Daarnaast ligt de focus van de gemeente op geschikte woningtoevoeging, woningsplitsing en het clusteren van zorgfaciliteiten. 1.4. Inzet voor een leefbare woonomgeving:

2

Door eenzijdige doelgroepen in een wijk kan de leefbaarheid onder druk komen te staan. Door de toename van het aantal eenpersoonshuishoudens en ouderen, vraagt eenzaamheid en leefbaarheid steeds meer aandacht. Met het verbeteren van de balans in de verdeling van huur- en koopwoningen in wijken, wil de gemeente bijdragen aan sociale cohesie, veiligheid en diversiteit.

Juridische risico's Door het niet vaststellen van het Volkshuisvestingsprogramma voldoen we vanaf volgend jaar niet meer aan de landelijke wetgeving van het hebben van een actueel Volkshuisvestingsprogramma. Algemene risico's Daarnaast heeft het niet vaststellen van het Volkshuisvestingsprogramma als probleem dat er geen actueel beoordelingskader is voor de gemeenteraad waardoor huizen worden gebouwd die niet passen bij de actuele behoeften vanuit de woningmarkt. Kosten, baten en dekking Niet van toepassing Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van het Volkshuisvestingsprogramma is het beleid vastgesteld voor de woningmarkt in de gemeente Baarn. De aangepaste huisvestingsverordening de doelgroepenverordening zullen in december aan de raad worden voorgelegd. De verordening sociale woningbouw (het vereveningsfonds) zal tevens in december aan de raad worden voorgelegd. Door middel van een uitvoeringsprogramma dat tussentijds wordt geëvalueerd, zal de uitvoering en aanpak worden gemonitord. Met een RIB zal dit uitvoeringsprogramma na vaststelling van het Volkshuisvestingsprogramma worden voorgelegd. De mogelijkheden van het invoeren van ander nieuwe instrumenten, zoals nieuwe vormen van vergunningplicht, zullen in het eerst een tweede kwartaal ambtelijk worden onderzocht. Tegelijkertijd worden de nieuwe meerjarige prestatieafspraken vastgesteld met onze woningcorporaties.

Deze prestatieafspraken bouwen voort op het beleid van het Volkshuisvestingsprogramma. Duurzaamheid Het Volkshuisvestingsprogramma draagt bij aan een toekomstbestendige woningvoorraad. Door een verduurzamingsslag door te voeren in de bestaande voorraad, zal het gemiddelde energielabel van woningen worden verbeterd. Daarnaast versterkt het Volkshuisvestingsprogramma de positie van de gemeente Baarn voor de afspraken die gemaakt moeten worden met woningcorporaties en ontwikkelaars Communicatie Het Volkshuisvestingsprogramma zal gedeeld worden met betrokken partijen die ook betrokken zijn geweest met de totstandkoming van het Volkshuisvestingsprogramma. Daarbij zal het Volkshuisvestingsprogramma worden gepubliceerd op de gemeentelijke website. Evaluatie Door middel van een uitvoeringsprogramma dat tussentijds wordt geëvalueerd, zal de uitvoering en aanpak worden gemonitord en is tussentijdse evaluatie jaarlijks mogelijk.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

3

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 848765 Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 bijlage 1 Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 848765 Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 bijlage 2 Schaarste onderzoek 848765 Volkshuisvestingsprogramma 2023-2027 bijlage 3 Advies Instrumentenkoffer

4