766471 Jaarstukken 2022 en Concept begroting 2024 GGD regio Utrecht rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

766471

Onderwerp

Jaarstukken 2022 & Concept begroting 2024 GGD regio Utrecht

Besluit in raad

5 juli 2023

Portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

Naam steller

Joyce van Rennes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Een zienswijze in te dienen op de ontwerp begroting 2024 GGD regio Utrecht. 2. Een zienswijze in te dienen op het jaarverslag en jaarrekening GGD regio Utrecht over 2022. 3. De bijgevoegde reactiebrief aan het Dagelijks Bestuur van de GGD regio Utrecht vast te stellen. Samenvatting van het voorstel GGD regio Utrecht (GGDrU) is een samenwerkingsverband tussen verschillende gemeenten op het gebied van gezondheid. Omdat de GGDrU een gemeenschappelijke regeling is, worden de jaarstukken 2022 en de ontwerp begroting 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad. Het college adviseert de raad om een zienswijze in te dienen en het Dagelijks bestuur hiervan op de hoogte te stellen. Aanleiding GGD regio Utrecht heeft het jaarverslag en jaarrekening 2022 en begroting 2024 aan de gemeenteraad aangeboden. De GGD regio Utrecht is een gemeenschappelijke regeling op het gebied van Publieke Gezondheidszorg. Deze regeling schrijft voor dat de stukken voorgelegd moeten worden aan de gemeenteraad, met de mogelijkheid tot het indienen van een zienswijze op de jaarrekening 2022 en begroting 2024. De (ontwerp)begroting 2024 is opgesteld op basis van de technische kaders (hoofdstuk 2) van de kaderbrief 2024 en de bestuursagenda 2023-2027.

In de kaderbrief 2024 zijn tevens een aantal externe, inhoudelijke ontwikkelingen beschreven, alsmede de vooraankondiging gedaan van de noodzaak om voorstellen met financiële impact te gaan bespreken. Geadviseerd wordt een zienswijze in te dienen en het Dagelijks bestuur door middel van bijgevoegde brief te informeren. Beoogd effect Kennisname en beïnvloeden van het gevoerde beleid van de verbonden partijen. Argumenten 1. Jaarstukken 2022 Het afgelopen jaar was een bijzonder jaar voor de publieke gezondheid en GGDrU. Het lijkt alweer ver terug, maar begin 2022 is er een boostercampagne voor de coronavaccinaties georganiseerd. In de loop van 2022 is gewerkt aan de integratie van het coronabedrijf in de reguliere GGDrU organisatie. In maart waren de verkiezingen voor de gemeenteraad en zijn het nieuwe bestuur en de nieuwe gemeenteraadsleden meegenomen in de wereld van de publieke gezondheid. Met het nieuwe bestuur is de bestuursagenda voor de komende jaren opgesteld. In

1

november heeft het bestuur besloten om te stoppen met de ontwikkeling van het digitale JGZ dossier, het GGiD. Zowel voor gemeenten als voor GGDrU een grote tegenslag; financieel en voor de dienstverlening. Beleidsmatige ontwikkelingen Het nieuwe bestuur heeft voor de bestuursperiode 2023 – 2027 een bestuursagenda opgesteld. De bestuursagenda geeft duiding aan gemeenten en samenwerkingspartners waar de GGDrU voor staat, welk verschil zij willen maken en hoe ze dat doen voor de inwoners van de regio Utrecht, samen met hen. Daarnaast geeft de bestuursagenda intern kaders en richting. De pijlers voor de komende jaren zijn: Kansrijk opgroeien, Gezonde en veilige leefomgeving, Langer gezond zelfstandig en Wendbare en vitale organisatie Opvang vluchtelingen Als gevolg van de huidige oorlog in Oekraïne is een vluchtelingenstroom op gang gekomen. Ook in onze regio zijn afgelopen jaar vluchtelingen opgevangen. De coördinatie op de opvang van Oekraïense vluchtelingen voor de regio ligt bij de Veiligheidsregio (VRU). De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de gemeenten. Voor GGDrU is het belangrijk om zo snel en zo goed mogelijk in te schatten wat er nodig is als het gaat om publieke gezondheid. Covid-19 In crisistijd heeft de DPG (directeur publieke gezondheid) de operationele leiding van de geneeskundige hulpverlening in de regio.

De DPG is lid van het ROAZ MN (Regionaal Overleg Acute Zorg Midden-Nederland) en was in de coronacrisis voorzitter van het Covid-19 kernteam ROAZ MN. Voor de bestrijding van Covid-19 is eind 2022 nog altijd sprake van een aparte organisatie, het Coronabedrijf. Medio 2022 is het traject gestart voor de transitie van het coronabedrijf naar de Non-Covid organisatie. Hiervoor is door een extern bureau een Transitieplan opgesteld. Tijdens de coronapandemie stuurde de DPG wekelijks een regionale rapportage over de ontwikkelingen en verspreiding van het virus in de regio naar onder andere bestuurders van zorginstellingen en gemeenten in de regio. Huisvesting de Dreef: start verbouwing De hoofdlocatie van GGDrU aan De Dreef 5 in Zeist wordt gerenoveerd tot de nieuwe ontmoetingsplek: het clubhuis. Financiële ontwikkelingen Het positieve jaarresultaat van GGDrU over 2022 bedraagt € 648.000. Dit komt voort uit € 22.053.000 lagere baten (inclusief mutaties in reserves) dan begroot en € 22.701.000 lagere lasten in vergelijking met de begroting. De verklaring voor de lagere lasten is het feit dat de corona-meerkosten lager zijn uitgevallen dan bij het opstellen van de begrotingswijziging 2022 werd ingeschat. Aangezien deze meerkosten declarabel zijn bij het ministerie verklaart dit tegelijkertijd ook de lagere baten in vergelijking met de begroting.

Exclusief corona-gerelateerde lasten en baten zijn er € 4.823.000 hogere baten (inclusief mutaties in reserves) gerealiseerd en € 4.175.000 hogere lasten in 2022. De inwoner- en kindbijdrage op basis van de primitieve begroting 2022 was in juni 2021 vastgesteld op € 33.514.383 (exclusief de liaisonbijdragen van de gemeente Utrecht voor epidemiologie € 59.735 en gezondheidsbevordering € 59.735). In de herziene begroting 2022-1 is de inwoner- en kindbijdrage aangepast naar € 34.108.658. De bijdragen conform de herziene begroting zijn ook daadwerkelijk in 2022 afgerekend. In de begroting 2022 is rekening gehouden met een post ‘Onvoorzien’ van € 103.000, deze is niet gebruikt. Algemene reserve Publieke Gezondheid

2

In 2022 heeft er een onttrekking in de Algemene Reserve Publieke Gezondheid plaatsgevonden van € 20.605. In het AB van 6 juli 2022 is besloten de bestemmingsreserve ‘Versterking AVG’ op te heffen en het saldo van € 277.000 ten gunste te laten komen van de algemene reserve publieke gezondheid. Het saldo van de algemene reserve bedraagt ultimo 2022 € 2.848.598. Hiervan heeft € 143.000 betrekking op de taak ‘Inspecties THZ’. Bestemmingsreserves *Jeugdgezondheidszorg: Conform resultaatsbestemming 2021 is in 2022 een bedrag van € 85.677 onttrokken uit deze bestemmingsreserve. De reserve heeft per 31 december 2022 een saldo van €472.514. *Monitor Volwassenen: In 2022 is ten laste van de exploitatie een storting van € 60.000 gedaan. Per 31 december 2022 bedraagt het saldo € 100.000. *Garantiekosten salarissen: Bij de overname van de medewerkers van GG&GD Utrecht zijn enkele medewerkers overgekomen, waarvan het feitelijke salaris hoger was dan het reguliere salaris van GGDrU. In het overdrachtsdocument is afgesproken dat de meerkosten gedragen zouden worden door de gemeente Utrecht. Dit betreft een bedrag van € 190.000. De garantiekosten over 2022 bedragen € 21.700 en dit bedrag is ten gunste van de exploitatie gebracht. De reserve heeft daarmee een saldo per 31 december 2022 van € 38.090.

*Versterking AVG: Het resterende saldo van € 277.000 uit deze bestemmingsreserve is toegevoegd aan de algemene reserve publieke gezondheid. *Frictiekosten JGZ-medewerkers Vijfheerenlanden: In 2022 is het resterende saldo van € 20.924 onttrokken waardoor deze reserve per 31 december 2022 een saldo van 0 heeft en hiermee komt te vervallen. *Reizigersadvisering: Door de coronabeperkingen van begin 2022 en het weer opstarten van de dienstverlening is er in 2022 op de taak Reisadvies een negatief resultaat behaald. Aangezien het saldo van deze bestemmingsreserve in 2022 nul is kan er bij de resultaatsbestemming 2022 geen onttrekking uit deze reserve plaatsvinden, maar zal het negatieve resultaat ten laste komen van de algemene reserve publieke gezondheid. *Renovatie De Dreef 5: Conform resultaatsbestemming 2021 is in 2022 een bedrag van € 670.867 gestort in deze nieuwe bestemmingsreserve Renovatie De Dreef 5. In 2022 is er € 447.354 aan onttrokken ter dekking van de sloopkosten en de versnelde afschrijving van de nog resterende boekwaarde van een voormalige verbouwing. Per 31 december 2022 bedraagt het saldo van deze bestemmingsreserve € 223.513. Gemeentelijke bijdrage De bijdrage van de gemeente Baarn over 2022 was € 995.000 voor de reguliere taken. Dit was conform begroting. Daarnaast is er een extra bijdrage geweest voor ontwikkeling van het digitale JGZ dossier.

In november 2022 heeft het bestuur van GGDrU besloten om te stoppen met de ontwikkeling van dit dossier. Deze extra bijdrage is in het raadsvoorstel begrotingswijziging 2022-1 aangevraagd. 2. Conceptbegroting 2024 De (ontwerp)begroting 2024 is een lastige begroting. Daar komt bij dat waar GGDrU er tot nu toe met veel creativiteit nog in slaagde om de meeste zaken die extra financiën vroegen op te vangen vanuit het bestaande financiële kader, het dagelijks bestuur nu ziet dat hier geen mogelijkheden liggen zonder dat de wettelijk verplichte en bepaalde dienstverlening wordt aangetast. GGDrU zet zich in voor een gezonde en veilige regio en sluit zich aan bij wat de 1,4 miljoen inwoners doen, willen en nodig hebben voor hun gezondheid. Door diverse ontwikkelingen, landelijk en regionaal, staat deze inzet onder druk. Het bestuur van GGDrU vraagt, anders dan andere jaren, om structureel extra middelen.

3

Alleen zo kunnen GGDrU en de gemeenten van de regio Utrecht blijven voldoen aan de wettelijke taken en verantwoordelijkheden waarvoor GGDrU en in het verlengde daarvan gemeenten aan de lat staan. Hiermee is dit geenszins een vooruitstrevende of ambitieuze begroting. Nog steeds is het een begroting die past bij een GGD die zich reeds in lengte van jaren heeft bekwaamd in een zo doelmatig mogelijk inzetten van middelen ten behoeve van de publieke gezondheid. Beleidsmatige ontwikkelingen GGDrU heeft het bevorderen en beschermen van de gezondheid verdeeld over de pijiers Gezonde en veilige leefomgeving, Kansrijk opgroeien, Langer en gezond zelfstandig en Wendbare en vitale organisatie. GGDrU voert de wettelijke verplichte taken uit namens alle gemeenten als collectief. Deze collectieve, verplichte wettelijke taakuitvoering wordt de basistaakuitvoering genoemd. Het daarbij horende pakket aan producten is het basispakket. Het gaat over het beschermen tegen gezondheidsrisico's. Financiële ontwikkelingen GGDrU heeft in 2021 en 2022 majeure gebeurtenissen op zich af zien komen, met grote impact op het werk als op de organisatie voor de volksgezondheid in onze regio. Al met al veel, in een tijd waarin de GGDrU ziet dat de financiele onzekerheid van GGDrU (en ook ruimer in het publieke domein) toeneemt en ze moeten constateren dat GGDrU al lange tijd veel doet, met weinig middelen.

Het bestuur heeft afgelopen jaren verzocht om financiële knelpunten en noodzakelijke investeringen binnen de eigen begroting op te vangen. Om deze reden heeft GGDrU in de afgelopen periode bijvoorbeeld apart geld gevraagd aan gemeenten ten behoeve van de Wet Open Overheid, de versterking van de privacy en informatiebeveiliging naar aanleiding van de AVG en ten behoeve van het stopzetten van de ontwikkeling van GGiD. Ook nu, als gevolg van de omschreven ontwikkelingen, zijn de financiële middelen niet toereikend en is een extra investering nodig. De langjarige sobere financiering van GGDrU maakt echter dat voor de volgende drie thema’s geen ruimte is om deze zelf op te vangen: 1. Arbeidsvoorwaarden – GGDrU als werkgever met voldoende aantrekkingskracht 2. Informatievoorziening / informatietechnologie (IV/IT) - conform wettelijk eisen en ontwikkelingen 3. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) - borging wettelijke taak signalering en screening De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 voor alle categorieën binnen de pijler ‘Een gezonde en veilige leefomgeving’ worden verklaard door de loon- en prijsindexering. De verschillen tussen de raming 2023 en 2024 binnen de pijler ‘Kansrijk opgroeien’ worden ook hier voor het grootste gedeelte verklaard door de loon- en prijsindexatie en de effecten van de extra investeringen op de thema’s.

Daarnaast is een onttrekking opgenomen vanuit de bestemmingsreserve 'Aanbesteding nieuw DD-JGZ’, die is voorzien voor het aanbestedings- en implementatietraject van het digitaal kinddossier jeugdgezondheidszorg (DD-JGZ). Deze is gestart in 2023 en loopt door in 2024. Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2024-0 verdubbeld zijn ten op zichtte van 2023-0. Dit wordt, naast de reeds genoemde loon- en prijsindexering, voor het grootste deel verklaard door het programma Nu niet zwanger (NNZ). Bij de categorie Openbare geestelijke gezondheid (OGGZ) komt de stijging voort uit de verwachte lasten voor het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB), die naar boven zijn bijgesteld in lijn met de verwachte hogere baten.

4

Bij de categorie Epidemiologie wordt de mutatie verklaard door de volwassenen en senioren monitor, die één keer in de vier jaar wordt uitgevoerd. Jaarlijks wordt hiervoor een bedrag aan de bestemmingsreserve gedoteerd. De verwachte kosten voor deze monitor, worden gefinancierd uit de onttrekking van de bestemmingsreserve. Gemeentelijke bijdrage De bijdrage van Baarn stijgt in 2024 aanzienlijk t.o.v. eerdere jaren (zie onderstaand overzicht). Voor de categorie Gezondheidsbevordering behorend bij de pijler Langer gezond zelfstandig, geldt dat de begrote kosten in 2024-0 verdubbeld zijn ten op zichtte van 2023-0. Dit wordt naast de reeds genoemde loon- en prijsindexering voor het grootste deel verklaard door het programma Nu niet zwanger (NNZ). Bijdrage Baarn 2022 en 2023: 2022: Totaal €950.000 (wettelijke taken €193.000, intensivering wettelijke taken €14.000, collectieve taken €612.000, maatwerk €131.000) 2023: Totaal €982.000 (wettelijke taken €190.000, intensivering wettelijke taken €14.000, collectieve taken €632.000, maatwerk €146.000) De gemeentelijke bijdrage voor Baarn voor 2024 wordt € 1.196.000 (wettelijke taken €223.000, intensivering wettelijke taken €15.000, collectieve taken €762.000, maatwerk €196.000) Het gaat hier om stijging van € 201.000 De hogere bijdrage van € 201.000 wordt verwerkt in de PPN 2024 en de begroting 2024.

GGDrU en haar bestuur zijn zich bewust van de financiële positie van gemeenten en de lastige timing van dit verzoek. Alle gemeenten hebben immers ook te maken met financiële uitdagingen en onzekerheden. De problematiek bij GGDrU vraagt echter nu om een financiële impuls. Graag stellen zij u in de gelegenheid om uw zienswijze over de (ontwerp)begroting 2024 naar voren te brengen. De raadsrapporteurs GGDrU zijn geïnformeerd en betrokken bij het advies om zienswijze in te dienen op de begroting 2024 en jaarstukken 2022. De inhoud van het opgestelde memo van de raadsrapporteurs is verwerkt in de zienswijze. Financiële risico's * Op basis van de geactualiseerde risico-inventarisatie heeft een financiële kwantificering plaatsgevonden van de benoemde GGD-brede risico’s. Op pagina 44 en 45 van de concept begroting 2024. Kosten, baten en dekking Jaarrekening 2022: De bijdrage van de gemeente Baarn over 2022 was € 995.000 voor de reguliere taken. Dit was conform begroting. Daarnaast is er een extra bijdrage geweest voor ontwikkeling van het digitale JGZ dossier. In november heeft het bestuur van GGDrU besloten om te stoppen met de ontwikkeling van dit dossier. Deze extra bijdrage is in een raadsbesluit vastgesteld. Concept Begroting 2024: De gemeentelijke bijdrage voor Baarn voor 2024 wordt € 1.196.000. Het gaat hier om stijging van € 201.000.

De hogere bijdrage van € 201.000 wordt verwerkt in de PPN 2024 en de begroting 2024. Aanpak / Uitvoering De jaarstukken 2022 en begroting 2024 worden geagendeerd voor Debat in de raad van 22 juni en besluit in de raad van 5 juli.

5

Het algemeen bestuur is voornemens om de (ontwerp)begroting 2024 vast te stellen in de vergadering van 5 juli 2022. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie Na het besluit van de raad wordt de brief door de griffie aan de verbonden partij verzonden. Evaluatie Naar aanleiding van de Kaderbrief 2024 van de GGDrU heeft de raad aangegeven (zmemo van 31 januari jl.) dat een nadere oriëntatie op het takenpakket van de GGD in de nabije toekomst noodzakelijk is. Gezien de snel stijgende kosten van de GGD is die noodzaak alleen maar urgenter geworden. De heroriëntatie zou zowel door de GGD zelf als ook door de gemeente Baarn gedaan moeten worden. Er zal elk kwartaal een gesprek plaatsvinden tussen de accounthouder van de GGD regio Utrecht en gemeente Baarn. Dit met als doel monitoren van inhoud en financiën.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 766471 Bijlage 1 Aanbiedingsbrief Raad ontwerp begroting 2024 766471 Bijlage 2 Jaarverslag en jaarrekening GGDrU 2022 766471 Bijlage 3 Ontwerp begroting 2024 GGDrU 766471 Bijlage 4 Zienswijze Kaderbrief 2024 766471 Bijlage 5 Reactiebrief GGD regio Utrecht

6