644585 Bestemmingsplan Drakenburgergracht Zorg 2022 Bijlage Toelichting - 05 Cultuurhistorisch onderzoek terrein Sherpa
Tekst van het document
21 DECEMBER 2020
2 Actuele situatie
77
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
STICHTING IN ARCADIË
1.
2. 4. 3.
2. 5.
78
21 DECEMBER 2020
STICHTING IN ARCADIË
De groene lijnen geven de bosvakken weer, de nummers corresponderen met de tekst.
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
In deel 1 van deze rapportage is de actuele situatie op 24 november 2020 geïventariseerd en op hoofdlijnen beschreven en aan de hand van foto’s gedocumenteerd. Over de beplantingen wordt gesteld: Het terrein kenmerkt zich door verschillende type beplantingen zoals parkbos, solitaire bomen / boomgroepen, laanbomen, hagen, heestervakken en gras. Voor wat betreft de parkbossen wordt geconcludeerd: “Het terrein heeft globaal vijf (park)bossen: 1. Ten noorden van de Diezelaan bestaat het bosvak voornamelijk uit eik met berk en robinia, en een onderbegroeiing van diverse inheemse loofheesters; 2. Het bosvak langs de westzijde van het terrein bestaat voornamelijk grove dennen met berken, en een onderbegroeiing van braam en inheemse loofheesters zoals het krentenboompje en hazelaar; 3. Het bosvak In de hoek van de Berkelstraat en de Eemeroordlaan bestaat voornamelijk uit grove den en berk met en onderbegroeiing van varens. Langs de randen aan de westzijde staan inheemse loofheesters zoals hazelaar. 4. Het park tussen de IJssellaan, Eemeroordlaan en de Zwinstraat bestaat uit twee delen: 5. De noord- en westzijde bestaat grotendeels uit grove dennen en berken in gazon met een wisselende onderbegroeiing van onder andere hazelaar, kornoelje, rhododendron en varen; 6. De zuid- en oostzijde bestaat voornamelijk uit berken met een onderbegroeiing van varens. 7.
Het zuidelijke bosvak bestaat uit grove den, eik en berk met een wisselende onderbegroeiing van inheemse loofheesters of varens.
21 DECEMBER 2020
Voor wat betreft de solitaire bomen / boomgroepen wordt geconcludeerd: “ Het terrein kent een grote diversiteit aan solitaire bomen en boomgroepen. Deze bomen staan in het gazon op de open terrein delen, langs de wegen of in de terrein rondom de woningen. Er staat onder andere eik, berk, grove den, beuk, esdoorn, els en robinia. Snelgroeiende soorten, zoals de esdoorn, hebben op sommige punten reeds een monumentale omvang bereikt. Deze bomen zijn vanaf eind jaren ’60 aangeplant.” Voor wat betreft de laanbomen wordt geconcludeerd: “Langs enkele wegen zijn laanbomen toegepast zoals bij de Eemeroordlaan een zuilvorige beuk, in de Diezelaan eiken en in de Reggelaan aan de oostzijde de amberboom. Deze bomen zijn vanaf eind jaren ’60 aangeplant.”. Uit de inventarisatie van de actuele situatie blijkt dat er geen bomen ouder dan 75 jaar (aangeplant voor 1945) voorkomen op Eemeroord.
Deze bomen zijn vanaf eind jaren ’60 aangeplant. In bosvak 3 en 5 bevinden zich enkele grove dennen die mogelijk iets ouder zijn”.
79
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
3 Historisch overzicht
80
21 DECEMBER 2020
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Vrijwel het gehele plangebied bestaat in 1824 uit bos op enkele percelen bouwland na. Kadastraal Minuut Plan Baarn sectie C 1e blad door landmeter der eerste klasse A. Slits, 1824. www.hisgis.nl
81
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Vrijwel het gehele plangebied bestaat in 1824 uit bos op enkele percelen bouwland na. Veldminuut Topografisch Militaire Kaart, ca. 1850.
82
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Chromotopografische kaart 1873 met hierover heen de contouren aangewezen oude bosgroeiplaatsen en oude boskernen weergegeven.
83
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Chromotopografische kaart 1890 met hierover heen de contouren aangewezen oude bosgroeiplaatsen en oude boskernen weergegeven.
84
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Chromotopografische kaart 1910 met hierover heen de contouren aangewezen oude bosgroeiplaatsen en oude boskernen weergegeven.
85
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 1931 met hierover heen de contouren aangewezen oude bosgroeiplaatsen en oude boskernen weergegeven. De topografische kaart uit 1931 toont dat het plangebied grotendeels uit bos, heide en landbouwgrond bestaat.
86
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
STICHTING IN ARCADIË
21 DECEMBER 2020
De eerste bosstatistiek uit 1936-1942 toont dat het plangebied grotendeels uit bos, heide en landbouwgrond bestaat.
8.
87
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Foto van de omgeving Zandheuvelweg zonder boombeplanting in ca. 1925 in oostelijke richting genomen. Rechts is de boerderij Zandheuvel zichtbaar. Op de provinciale kaart is de beplanting aan de noordzijde van de Zandheuvelweg aangeduid als oude bosgroeikern.
88
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Luchtfoto Royal Air Force van 15 maart 1945. In de Tweede Wereldoorlog wordt vrijwel het plangebied ontbost en grotendeels tot weiland gemaakt. Op deze luchtfoto is De Catoenbaalsteeg nog goed herkenbaar maar zonder laanbeplanting. Ook de Zandheuvelweg heeft zijn laanbeplanting verloren. Op de provinciale kaart is de beplanting aan de noordzijde van de Zandheuvelweg aangeduid als oude bosgroeikern. Het kleine driehoekige perceel oude bosgroeikern zoals weergegeven op de provinciale kaart is op de luchtfoto duidelijk herkenbaar als weiland Aan de westzijde is goed zichtbaar dat het terrein hier nog steeds bestaat uit heide met enkele verspreid staande bomen (vermoedelijk grove dennen). Op de foto zijn de gaten van de uitgegraven bomen zichtbaar.
89
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 1952. Deze kaart bevestigt het vrijwel volledig verdwijnen van de opgaande beplanting in het plangebied.
90
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Luchtfoto uit 1962 van de Rijkskwekerij Drakenburg toont in de rechterbovenhoek het plangebied. Het noordelijke deel is in zijn geheel als weiland in gebruik. Op het zuidelijke deel is het voormalige heideterrein aan westzijde na 1945 als bos ingeplant. Het terrein ten oosten hiervan is in gebruik als weiland. De beplanting langs de Zandheuvelweg oogt jong en zal tegelijk met het bosvak na 1945 zijn aangeplant.
91
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Foto’s uit 1969 van het terrein Eemeroord met kaart van de locatie van waar de foto’s zijn genomen end e richting waarin de foto’s zijn gemaakt. De foto’s nr. 1, 7,8,9, 10 en 13 tonen de situatie van de als oude bosgroeiplaatsen aangewezen terreinen. Duidelijk is dat op deze foto’s en de andere foto’s geen oude beplanting toont. De meeste beplanting is net aangebracht of hooguit 25 jaar (aangeplant na 1945).
92
STICHTING IN ARCADIË
21 DECEMBER 2020
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
10.
1.
8.
9.
13.
7. 93
STICHTING IN ARCADIË
94
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Luchtfoto uit 1971 van het recent aangelegde Eemeroord. Goed zichtbaar dat grote delen van het terrein net zijn aangeplant. De delen waar opgaande beplanting zichtbaar is behoren tot het na 1945 aangeplante bos. Op de linker pagina zijn de contouren van de aangewezen oude bosgroeiplaatsen en oude boskernen weergegeven. Deze zijn op deze pagina weggelaten zodat de jonge bossen goed zichtbaar zijn.
95
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 1974. Goed zichtbaar is dat sommige aangewezen oude bosgroeiplaatsen overlappen met de gebouwen en omringende erven / tuinen, wegen, wallen en waterpartijen van het in 1969 gerealiseerde Eemeroord.
96
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 1982. Langs de Zandheuvelweg is een wal aangelegd in de als oude bosgroeikern aangewezen strook.
97
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 1995. Situatie contouren oude bosgroeiplaats en oude boskern ongewijzigd.
98
STICHTING IN ARCADIË
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020
Topografische kaart 2019. Situatie contouren oude bosgroeiplaats en oude boskern ongewijzigd.
99
STICHTING IN ARCADIË
100
SHERPA, LOCATIE EEMEROORD TE BAARN - CULTUURHISTORISCHE VERKENNING
21 DECEMBER 2020