643661 Ontwerp afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

643661

Onderwerp

Ontwerp afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht

Besluit in raad

19 april 2023

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Veldhuizen

Naam steller

Mariëlle Jansen

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. In te stemmen met het ontwerpafwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht en dit ter inzage te leggen. Samenvatting van het voorstel Steeds meer woningeigenaren nemen energiebesparingsmaatregelen, zoals isolatie en zonnepanelen, om hun energierekening te verlagen. Voor gebouwen die zijn gelegen in een van de beschermde dorpsgezichten en monumenten geldt er meestal een vergunningplicht voor het plaatsen van zonnepanelen. MooiSticht heeft nu een afwegingskader gemaakt om inzicht te geven in de haalbaarheid van een positief advies voor vergunningplichtige zonnepanelen of zonnecollectoren. Voorgesteld wordt het ontwerp afwegingskader in procedure te brengen en het in concept ter inzage te leggen voor zienswijzen. Na afweging van de zienswijzen en reacties zal het afwegingskader ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd. Aanleiding In januari dit jaar is de gemeente een gezamenlijke inkoopactie gestart om inwoners te helpen bij het verduurzamen van hun woning. Dit heeft merkbaar tot meer vergunningaanvragen voor zonnepanelen geleid. Veelal is er voor het plaatsen van zonnepanelen op daken geen vergunning nodig, maar voor gebouwen die zijn gelegen in een van de beschermde dorpsgezichten en monumenten is dit anders en geldt er meestal een vergunningplicht.

Zonnepanelen kunnen een verstoring opleveren van het karakteristieke beeld en de historische waarden van het pand en het beschermde dorpsgezicht. De plaatsing van zonnepanelen op daken is daarom altijd maatwerk. De commissie voor ruimtelijke kwaliteit, MooiSticht, adviseert de gemeente daarover. De rijksoverheid heeft in 2020 een adviesrichtlijn uitgebracht om het mogelijk te maken dat zonnepanelen ook in het zicht kunnen worden geplaatst op rijksmonumenten zonder dat de cultuurhistorische waarden geschaad worden. Deze richtlijn wordt ook door MooiSticht gehanteerd bij advisering over aanvragen voor zonnepanelen op gemeentelijke monumenten en beschermde dorpsgezichten. MooiSticht heeft nu een afwegingskader gemaakt om nadere invulling te geven aan de richtlijn. Het is een aanvulling op de bestaande Nota Ruimtelijke Kwaliteit die in 2014 door de gemeenteraad is vastgesteld. Beoogd effect Met het afwegingskader wordt inzicht gegeven in de haalbaarheid (zijnde een advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit) voor het plaatsen van zonnepanelen of zonnecollectoren op monumenten en in beschermd dorpsgezicht. Vanwege het benodigde maatwerk is toetsing door de commissie ruimtelijke kwaliteit nog steeds noodzakelijk, maar is er wel een grotere kans op een positieve beoordeling.

1

Argumenten Met het afwegingskader wordt inzicht gegeven in de haalbaarheid (zijnde een advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit) voor het plaatsen van zonnepanelen of zonnecollectoren op monumenten en in beschermd dorpsgezicht. Vanwege het benodigde maatwerk is toetsing door de commissie ruimtelijke kwaliteit nog steeds noodzakelijk, maar is er wel een grotere kans op een positieve beoordeling. Een aantal vragen moet worden beantwoord cq. een aantal stappen moet worden doorlopen om de haalbaarheid van de plaatsing van zonnepanelen in te kunnen schatten. 1. Is het pand een monument of ligt het in een beschermd dorpsgezicht? Wat zijn daarvan de karakteristieke kenmerken om rekening mee te houden? 2. Wat is de cultuurhistorische waarde van het pand? 3. Welke kansen zijn er vervolgens voor zonne-energie op het dak? Wat is de situering van het dakvlak in de omgeving? 4. Als er kansen zijn voor zonne-energie op uw dak, wat zijn dan de criteria en ontwerpuitgangspunten voor het plaatsen van zonnepanelen op het pand? Er kan altijd contact worden opgenomen met de gemeente als er onduidelijkheid is. Dit afwegingskader ziet op de huidige inzichten en technieken van zonne-energie. Deze veranderen echter voortdurend. Er worden steeds kleinere en esthetisch beter verantwoorde vormen voor het opwekken van zonneenergie ontwikkeld.

Logischerwijs zullen deze ook tot een minder grote verstoring van de cultuurhistorische waarden leiden, maar mocht er aanleiding toe zijn, zal de raad een voorstel voor aanpassing van het afwegingskader worden gedaan. Algemene risico's De verwachting is dat er tijdelijk meer aanvragen bij de gemeente binnenkomen. Dat zal extra druk leggen op de capaciteit van de organisatie. Kosten, baten en dekking Het opstellen van het afwegingskader door MooiSticht wordt vanuit de bestaande budgetten gefinancierd. Aanpak / Uitvoering Voorstel is om het afwegingskader in ontwerp ter inzage te leggen, opdat een ieder een zienswijze kan indienen. Ook zal een bijeenkomst worden georganiseerd om belanghebbenden te informeren en in de gelegenheid te stellen te reageren op het afwegingskader. Na afweging van de zienswijzen en de reactie door de gemeente hierop zal het afwegingskader ter vaststelling via het college aan de raad worden voorgelegd. Duurzaamheid Met het afwegingskader wordt beoogd meer kansen te benutten voor het plaatsen van zonnepanelen op panden met cultuurhistorische waarde. Communicatie Inwoners die sinds januari belangstelling hebben getoond voor het plaatsen van zonnepanelen op hun monument/gebouw in beschermd dorpsgezicht, krijgen een persoonlijke schriftelijke uitnodiging voor de bijeenkomst. Evaluatie Niet van toepassing

2

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 643661 Ontwerp afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht bijlage 1 afwegingskader

3