643661 Ontwerp afwegingskader zonne-energie op monumenten en in beschermd dorpsgezicht Presentatie

Afwegingskader Zonne-energie bij monumenten en panden in beschermde gezichten Gemeente Baarn

Informatie in de Raad 5 April 2023

Vincent de Kieviet

Huidige ontwikkelingen / aanleiding -

Klimaatveranderingen: Klimaatakkoord Parijs 2015 → Energietransitie, RES, Transitievisie Warmte en Wijkuitvoeringsplan

-

Aangepaste Adviesrichtlijn Rijksdienst Cultureel Erfgoed - juni 2020 → Zonnepanelen mogen in het zicht, mits…

-

Nota Ruimtelijke Kwaliteit Baarn 2014 is achterhaald ten aanzien van zonnepanelen

-

Europese noodverordening hernieuwbare energie - dec. 2022 tot juli 2024 → Versnelling vergunningsproces zonnepanelen en warmtepompen

-

Gezamelijke inkoopacties energiebesparingsmaatregelen in Baarn – jan 2023

Wat zijn de huidige regels -

Rijksmonumenten → geen zonnepanelen

-

Gemeentelijke monumenten → niet in het zicht, → monumententoets overige

-

Beschermde gezichten: → geen zonnepanelen op de voorzijde → vergunningsvrij op een dakvlak afgekeerd van de openbare ruimte → criteria en welstandstoets overige

Wettelijk kader Overgangsrecht Monumentenwet 1988 / Omgevingswet

-

Rijksmonumenten mogen niet worden beschadigd of vernield of gebruikt op een wijze dat dit gebeurt. ‘Monumentale waarden mogen niet onevenredig worden geschaad: het belang van de monumentale waarden moet evenredig worden afgewogen tegenover andere belangen zoals de energie-transitie.’

-

Bij van Rijkswege beschermde stads- of dorpsgezichten moet aantasting worden voorkomen van het karakter daarvan. ‘De individuele bescherming van de panden is lichter dan bij monumenten, maar er mag geen onevenredige aantasting plaatsvinden van het karakter van het gezicht.’

Verordening fysieke leefomgeving -

Gemeentelijke monumenten mogen niet worden beschadigd of vernield of gebruikt op een wijze dat dit gebeurt.

Zonne-energie bij erfgoed Op zoek naar een zorgvuldige (evenredige) balans tussen het belang van erfgoed en het belang van de energietransitie. Waar moet je rekening mee houden? -

Karakter omgeving Cultuurhistorische waarden van het pand en van het dakvlak Alternatieven? Situatie/ligging Ontwerp / technische criteria

Hoe is het elders geregeld? -

Stoplichtmodel van binnenstad Amersfoort → geeft het meest duidelijkheid vooraf → differentiatie geeft mogelijkheid om bij minder waardevolle/minder bepalende bebouwing meer ruimte te geven → alternatief voor inventarisatie vooraf?

Afwegingskader voor Baarn

Karakter omgeving -

Gezicht of ensemble? Individueel object?

1 Monumenten en beschermde gezichten

Cultuurhistorische waarden van het pand Differentiatie -

Monument Beeldbepalend Beeldondersteunend Neutraal

2

Waardebepaling pand

Situatie/ligging -

Vergunningsvrij?

-

Hoe is het pand/dakvlak gesitueerd ten opzichte van de omgeving en de openbare ruimte?

-

Alternatieven?

3

Kansen voor zonne-energie

Monument

3

Kansen voor zonne-energie

Beeldbepalend

3

Kansen voor zonne-energie

Beeldondersteunend

3

Kansen voor zonne-energie

Neutraal

3

Kansen voor zonne-energie

Ontwerpuitgangspunten

4

Ontwerpuitgangspunten

Criteria vormgeving en techniek

Conclusie uitgangspunten afwegingskader -

Zoveel mogelijk duidelijkheid vooraf voor iedereen

-

Ruimte voor hulp, overleg en maatwerk

-

Balans tussen het belang van erfgoed en het belang van de energietransitie

-

Door differentiatie is het mogelijk om meer ruimte te geven in beschermde gezichten