616964 Kaderbrief 2024 GGD regio Utrecht rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

616964

Onderwerp

Kaderbrief 2024 GGD regio Utrecht

Besluit in raad

22 februari 2023

Portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

Naam steller

Joyce van Rennes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Zienswijze in te dienen op de Kaderbrief GGD regio Utrecht 2024; 2. De bijgevoegde reactiebrief aan het Dagelijks bestuur van de GGD regio Utrecht vast te stellen.

Samenvatting van het voorstel De kaderbrief vormt het startpunt van het proces van begroting en verantwoording. Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de programmabegroting van 2024. Het college adviseert de raad zienswijze in te dienen. Aanleiding In deze kaderbrief worden meer externe, inhoudelijke ontwikkelingen en de daarbij behorende vooraankondiging van voorstellen met financiële impact aangekondingd dan andere jaren. Dat vloeit voort uit deels een inhaalslag van de Covid-jaren, waarin alle aandacht uitging naar Covid-19, deels door de effecten van deze crisis op de publieke gezondheid, en deels uit nieuwe regelgeving (onder meer een gevolg van het regeerakkoord) en strakkere normen op het gebied van informatietechnologie/ informatievoorziening (IT/IV). Daar komt bij dat de GGD regio Utrecht (hierna GGDrU) tot nu toe er nog in slaagden om zaken die extra financiën vroegen op te vangen in het bestaande financiële kader. Zij zien nu dat hier geen mogelijkheden liggen zonder dat de dienstverlening wordt aangetast. Dit maakt dat deze vooraankondiging voor GGDrU onontkoombaar is. Zij gaan de komende maanden graag met gemeenten in gesprek over het hoe en wat van GGDrU in relatie tot de gesignaleerde ontwikkelingen. Daarmee biedt deze kaderbrief ook een aanleiding om tot gezamenlijke keuzes en afwegingen te komen; passend bij de regionale rol van de GGDrU.

De gemeenteraden worden in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze over de algemene financiële en beleidsmatige kaders in de kaderbrief naar voren te brengen. Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de begroting van 2024. De (ontwerp)begroting 2024 zal medio april 2023 voor zienswijze aan gemeenteraden worden gezonden. De gemeenteraden hebben op deze manier twee momenten om invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van GGDrU. De zienswijze is op 23 januari 2023 besproken met de raadsrapporteurs GGD regio Utrecht. Beoogd effect Een zienswijze op de Kaderbrief 2024 GGD regio Utrecht indienen bij de GGD regio Utrecht.

1

Argumenten 1. Ontwikkelingen Op 5 oktober jl. hebben de bestuurders gewerkt aan de Bestuursagenda 2023-2027. Deze Bestuursagenda wordt vastgesteld in de AB (algemeen bestuur) vergadering van 25 januari 2023. Belangrijkste pijlers die daarbij zijn benoemd zijn: · een gezonde en veilige leefomgeving · Kansrijk opgroeien · Langer gezond zelfstandig · Een wendbare en vitale organisatie 1.1 Gezonde en veilige leefomgeving · Pandemische paraatheid De coronacrisis heeft laten zien dat structurele investering in de infectieziektebestrijding nodig is. Het kabinet stelt hiervoor in 2023 en 2024 een investering beschikbaar van €78 miljoen. VWS zal het budget rechtstreeks beschikbaar gaan stellen aan GGD’en, en ook aan gemeenten. · Gezonde leefomgeving De invoering van de Omgevingswet vraagt van de GGDrU eenmalige extra werkzaamheden en kosten, door aanpassing van werkwijzen en investeringen in informatievoorziening en -technologie, onder andere door aansluiting op het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Het vraagt ook voorbereiding op een toenemend aantal adviesvragen, waarbij meer dan voorheen tegengestelde belangen een rol spelen. De GGDrU komt in 2023 met een voorstel hiervoor.

· Forensische geneeskunde Er is een aantal ontwikkelingen bij Forenische Geneeskunde ten aanzien van: • Versteviging van de regionale samenwerking in Midden-Nederland; • Een verbreding van het takenpakket; • Verhoging van de tariefstelling voor Forensisch geneeskunde, bepaald op basis van het landelijk in 2021 vastgestelde kostprijsmodel; • Zorgdragen voor het opleiden en behouden van personeel. Deze ontwikkelingen worden eind 2022 en in 2023 geagendeerd in het bestuur van GGDrU.

1.2

Kansrijk opgroeien

· Rijksvaccinatieprogramma Vanaf 2024 wordt het RVP uitgebreid met de vaccinatie tegen het rotavirus voor pasgeborenen. Een uitbreiding van het RVP wordt aanvankelijk gefinancierd vanuit het RIVM en na enige tijd structureel opgenomen in het Gemeentefonds, waarbij GGDrU een schatting maakt van de benodigde verhoging van de kindbijdrage. · Mentale gezondheid, kansengelijkheid en collectieve preventie De gezondheid van de Nederlandse jeugd staat al lange tijd onder druk. Ook ziet GGDrU een toename in ziekteverzuim in het onderwijs, en in de ernst van complexe en chronische problematiek bij jongeren. Het terugdringen van ziekteverzuim gaat volgens de evidence based ‘Interventie methodiek voor een integrale aanpak van ziekteverzuim (M@ZL)’. M@ZL valt niet onder de Wet Publieke Gezondheid. Tot nu toe heeft GGDrU de inzet van M@ZL bekostigd uit de beschikbare budgetten. Met de toename van de vraag naar deze interventie in 2022 en de verwachting dat deze groei zich zal doorzetten naar 2024, is dit niet langer haalbaar. Daarom zullen ze begin 2023 met een voorstel komen voor een andere manier van financieren van M@ZL. ·

Breder basisaanbod voor een Kansrijke Start

2

De specifieke uitkering (SPUK) voor preventie biedt kansen om een breed, regionaal basisaanbod te realiseren.

1.3

Langer gezond zelfstandig

· Ontwikkeling Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) Afgelopen jaar is er sprake van een exponentiële groei van meldingen bij het Meld- en Adviespunt Bezorgd (MAB). Daarnaast zien we dat de problematiek bij Woon hygiënische Problematiek (WHP) en ViA (Voorkomen huisuitzettingen) steeds meer complex van aard wordt. De verrekening van de kosten van het MAB is volledig gebaseerd op nacalculatie per uur. Dit geeft onzekerheid voor GGDrU. Ze willen komende jaren sterk inzetten op borging van kwaliteit en werkprocessen alsook het verstevigen van verbinding met samenwerkingspartners. Een andere wijze van betaling van dienstverlening, helpt om de onzekere/kwetsbare financiële basis (en daarmee dienstverlening) te verstevigen. GGDrU zal met gemeenten in gesprek gaan over de versterking van de rol van GGDrU binnen de OGGZ. 1.4 Wendbare en vitale organisatie Consequenties wet- en regelgeving · Wet gemeenschappelijke regelingen Door de wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen is een wijziging van een aantal onderdelen van de Gemeenschappelijke regeling GGDrU (GR-GGDrU) noodzakelijk. Deze onderdelen, zoals wijzigingen in termijnen op het gebied van zienswijzeprocedures, laten beperkte ruimte over voor eigen invulling en worden overgenomen in de GR-GGDrU.

De wetswijziging leidt daarnaast ook tot het opnemen van een aantal optionele en uit te werken bepalingen in elke gemeenschappelijke regeling. GGDrU voldoet al zo goed als mogelijk aan de voorwaarden van de nieuwe Wgr. Men verwacht dat er voldoende tijd is voor de formele te nemen stappen van besluitvorming. Onderdeel hiervan is de gemeenteraden tijdig te betrekken bij dit traject. · Wet open overheid GGDrU brengt eind 2022/begin 2023 voor het AB in beeld welke kosten aan deze wettelijke verplichting gekoppeld zijn. Dat voorstel betreft de incidentele kosten voor 2022 en 2023. De structurele kosten zullen dan meegenomen worden in de begroting van 2024 via de inwonerbijdrage. · Krappe arbeidsmarkt en energiekosten hebben effect op personeelsbeleid Aantrekkelijk belonen: Vanwege de krapte op de huidige arbeidsmarkt legt GGDrU de komende tijd de focus op aantrekkelijk belonen, zoals een flexibel en marktconform geheel van arbeidsvoorwaarden. Dienstreizen: De stijgende brandstofprijzen hebben effect op de reiskosten. Uitbreiding formatie recruitment: Door de huidige arbeidsmarkt zijn er niet alleen een fors aantal extra vacatures te vervullen, maar is de manier van werven ook intensiever geworden. GGDrU komt bij gemeenten terug met een voorstel over hoe zij aantrekkelijk kunnen blijven als werkgever en de formatie op peil te kunnen houden, en op de financiële gevolgen hiervan.

· Datagedreven werken en I-strategie GGDrU wordt geconfronteerd met diverse ontwikkelingen die het noodzakelijk maken om de informatievoorziening goed tegen het licht te houden, te versterken en op onderdelen anders te organiseren. Het gaat om de ontwikkelingen als complexere en strengere wet- en regelgeving, pandemische paraatheid, datagedreven werken en burger beter bedienen. · Huisvesting In de afgelopen periode zijn er op verschillende plekken in de regio vragen ontstaan over de beschikbaarheid (door de krappe vastgoed markt) of kwaliteit van de consultatiebureaus. Er wordt daarom een strategisch huisvestingsplan opgemaakt.

3

1.5 Samenhang akkoorden en SPUK In 2023 en 2024 komen er wijzigingen in de manier waarop het Ministerie van VWS gemeenten financiert voor het maken van beleid en interventies voor gezondheid en het sociale domein. Ook een deel van hoe GGD’en worden gefinancierd voor het maken van beleid en interventies voor publieke gezondheid verandert hiermee. Voor het totaal gaat het om: · GALA (Gezonde en Actief Leven Akkoord) · IZA (Integraal Zorg Akkoord) · Wijziging van de Regeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) · Intensivering binnen de aanpak voor personen met verward of onbegrepen gedrag De financiering van een deel van de gemeentelijke taken binnen de akkoorden GALA, IZA en WOZO wordt geregeld via een Specifieke Uitkering (SPUK).

2.

Financieel kader

Binnen het financieel kader worden specifiek de uitgangspunten en begrotingssystematiek vermeld die als basis dienen voor het uitwerken van de begroting 2024. De uiteindelijke cijfermatige effecten van kaderstelling, de rekenexercitie waarmee onder meer de inwoner- en kindbijdrage wordt bepaald, volgt bij het maken van de begroting 2024. Conform de gestelde uitgangspunten in deze kaderbrief, is voor de inschatting van de gemeentelijke bijdrage in 2024 als basis de op 6 juli 2022 vastgestelde begroting 2023-0 gebruikt. Verder is een inschatting gemaakt van de verwachte volumemutatie en is de aanname gedaan dat er geen verandering plaats vindt in de maatwerk-afname door gemeenten. Vervolgens is een inschatting gemaakt van de verwachte indexatie in 2024. Dit leidt tot een gemiddelde verwachte indexatie in 2024 van 4,42%, wat neerkomt op bijna € 1.862.500. Gemeente Baarn kent een toenemende inwonersaantallen, namelijk +84, als een toenemende kind aantallen, +14. Het betreft een schatting op basis van de gegevens die bekend zijn ten tijde van het opstellen van de kaderbrief 2024. De verwachte totale bijdrage voor Baarn 2023-0 zal € 981.000 zijn en voor 2024 stijgen naar € 1.027.000. Het zal om een mogelijke stijging van €46.000 gaan ten aanzien van de begroting 2023-0.

De uiteindelijke cijfermatige effecten van de kaderstelling, de rekenexercitie waarmee onder meer de inwoner- en kindbijdrage wordt bepaald, volgt bij het maken van de begroting 2024. 3.GGiD Ten tijde van het opstellen van de Kaderbrief 2024 is het proces met betrekking tot het stoppen met GGiD in gang gezet. Over de effecten daarvan wordt in een separaat besluitvormingsproces in het AB besloten; deze zal allereerst effect hebben op de begroting 2023. Voor zover noodzakelijk zal dit in de concept begroting 2024 worden meegenomen. Hoewel dit proces feitelijk los staat van de kaderbrief 2024, heeft het wel impact op de bespreking rondom de kaderbrief. Het stoppen met GGiD heeft immers ook een fors financieel gevolg voor zowel gemeenten als voor de GGDrU. Dat neemt niet weg dat ook buiten GGiD trends en ontwikkelingen bestaan waar de GGDrU zich op moet voorbereiden om in staat te zijn haar doelstellingen binnen de Publieke Gezondheidszorg duurzaam vorm te blijven geven. 4.Zienswijze Kaderbrief 2024

4

De raad wordt op basis van de beleidsontwikkelingen 2023 en 2024, het financieel kader en GGiD geadviseerd om zienswijze in te dienen. Het advies tot zienswijze komt tot stand naar aanleiding van de eerder aangenomen motie GGiD en het feit dat de GGiD uit de kaderbrief is gehouden maar wel financiële gevolgen kent voor de begroting 2024. De kaderbrief kent, anders dan voorheen, ook trends en ontwikkelingen die een vertaling nodig kennen gedurende 2023. De raad hierover informeren en het tijdig inzichtelijk maken van de financiële vertaling is hierbij van belang. Voor de gemeente Baarn is het een soort van 'race tegen de klok' om de P&C stukken tijdig geagendeerd te krijgen voor zienswijze aan de GGD regio Utrecht. De raad wordt daarom geadviseerd om aandacht te vragen voor het aanleveren van de stukken zodat deze beter aansluiten bij de raadscyclus. Financiële risico's 1. Mogelijkheid tot stijging Inwonerbijdrage Elke twee jaar publiceert GGD GHOR NL een benchmarkrapportage waarin de 25 GGD-en het werk monitoren en van elkaar te leren. Uit de benchmark komt bijvoorbeeld naar voren dat GGDrU in vergelijking met de andere GGDen een relatief lage inwonerbijdrage heeft. Slechts vijf GGD-en hebben een lagere inwonerbijdrage. Waar het gemiddelde in GGD-land op €30,11 ligt is dat voor GGDrU €24,15. Een verschil van zes euro per inwoner en daarmee 25% lager dan gemiddeld.

Daarnaast komt uit de benchmark wederom naar voren dat, in vergelijking met andere GGD-en, regio Utrecht te maken heeft met een relatief lage deelname van gemeenten als collectief bij de ontwikkeling en uitvoering van preventiebeleid. De GGDrU gaat inzichtelijk maken hoe deze verschillen tussen GGD-en te verklaren zijn en in welke mate deze wenselijk zijn.

2. GGiD Het stoppen met GGiD heeft een fors financieel gevolg voor zowel gemeenten als voor GGDrU. Ontwikkeling van een nieuwe digitaal jeugddossier kan extra kosten met zich meebrengen.

3. Intensivering basistaken en Maatwerk In de Kaderbrief 2024 is de aanname gedaan dat er geen verandering plaats vindt in de maatwerk-afname door gemeenten. Dit is een keuze uit pragmatische overwegingen. Kosten, baten en dekking Er is een inschatting gemaakt van de verwachte indexatie in 2024. Dit leidt tot een gemiddelde verwachte indexatie in 2024 van 4,42%, wat neerkomt op bijna €1.862.500. De verwachte totale bijdrage voor Baarn 2023-0 zal € 981.000 zijn en voor 2024 stijgen naar € 1.027.000. Het zal om een mogelijke stijging van €46.000 gaan ten aanzien van de begroting 2023-0. De uiteindelijke cijfermatige effecten van de kaderstelling, de rekenexercitie waarmee onder meer de inwoner- en kindbijdrage wordt bepaald, volgt bij het maken van de begroting 2024. Aanpak / Uitvoering GGDrU stelt de gemeenteraad de gelegenheid om zienswijze over de algemene financiële en beleidsmatige kaders naar voren te brengen. Alle zienswijzen worden betrokken bij het opstellen van de programmabegroting van 2024.

5

Het berzoek is de zienswijze uiterlijk vrijdag 17 maart 2023 aan GGDrU kenbaar te maken. Het proces daarna ziet er als volgt uit: • 29 maart 2023: vaststelling kaderbrief inclusief zienswijzen in het algemeen bestuur • 5 april 2023: bespreking ontwerp-begroting 2024 inclusief de zienswijzen op kaderbrief in het dagelijks bestuur • 12 april 2023: verzending ontwerp-begroting 2024 voor zienswijze aan gemeenteraden • 5 juli 2023: vaststelling ontwerp-begroting 2024 in het algemeen bestuur Duurzaamheid Het leveren van een belangrijke bijdrage aan het duurzame gezondheidsbeleid van de gemeente. Communicatie Na het besluit van de raad wordt de brief door de griffier aan de verbonden partij verzonden. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 616964 Bijlage 1 Kaderbrief 2024 GGD regio Utrecht 616964 Bijlage 2 brief aan raden bij Kaderbrief 2024 616964 Bijlage 3 reactiebrief GGD regio Utrecht

6