479618 Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2023-2025 bijlage 1 Begroting 2023 Waarderend vernieuwen
Tekst van het document
Beoogde maatschappelijke effect Wij ondernemen activiteiten en taken die nodig zijn voor een aantrekkelijk Baarn. Wij houden de variatie in woon-, werk- en leefmilieus in stand en wij behouden de Baarnse identiteit. Initiatieven uit de samenleving zijn welkom. Inwoners en ondernemers krijgen de ruimte en wij regisseren, ondersteunen en stimuleren, waarbij wij aandacht hebben voor historische en culturele waarden, kwaliteit, duurzaamheid en betaalbaarheid. Om dit effect te bereiken, geven we uitvoering aan de volgende strategische doelen.
Strategische doelen 1 Wij realiseren voldoende woningen voor diverse doelgroepen.
2 We werken aan schoon en veilig (openbaar) vervoer binnen onze gemeente.
3 We behouden de goede bereikbaarheid van onze gemeente en werken aan maatregelen die onnodig (zwaar) vrachtverkeer verminderen.
4 Wij richten onze openbare ruimte kwalitatief en met aandacht voor veiligheid in.
5 We hebben de kwaliteit en veiligheid van onze openbare ruimte en de daarbij behorende betaalbaarheid voor de lange termijn op orde.
6 We versterken het groene en lommerrijke karakter van onze gemeente en verhogen de biodiversiteit.
7 We zorgen voor veilige, kwalitatieve plekken voor kinderen/jongeren om te kunnen spelen/verblijven in de wijk.
Bestuurlijke producten 30 RO en Wonen 31 Mobiliteit 32 Beheer openbare ruimte
Beleidskader RO Beleid en Ontwikkeling • Nota grondbeleid 2017 • Nota bodembeheer 2013 • Beleidsregel subsidie gemeentelijke monumenten gemeente Baarn 2006 • Gemeentelijke richtlijn duurzaam bouwen 2012 - 2015 • Erfgoedbeleid Baarn 2019
31
• Toekomst- en structuurvisie Baarn in 2030 • Nota ruimtelijke kwaliteit Baarn • Staat van Baarn 2020-2021 Wonen • Visie Wonen 2019 Mobiliteit • Mobiliteitsvisie 'Baarn gaat verder' Beheer Openbare ruimte • Groenvisie gemeente Baarn 2020; • Bomenbeleidsplan 2013 – 2023; • Verordening fysieke leefomgeving Baarn; • Uitvoeringsbeleid bomenverordening gemeente Baarn 2016; • Integraal beheer en uitvoeringsplan vastgoed; • Uitvoeringsplan speelruimte 2020 - 2024 • Beeldkwaliteitsplan Openbare Ruimte (BKP) 2019 - 2028.
30 RO en Wonen
Belangrijkste ontwikkelingen Visie Wonen vernieuwen Het college wil graag voldoende woningen en gevarieerde woningen realiseren. Hierbij zijn de 850 extra te bouwen woningen tot 2030 het uitgangspunt. Een groot deel hiervan wordt gerealiseerd in de Baarnsche Zoom, namelijk 500 woningen. Deze woningen bestaan uit een mix van sociale huurwoningen, betaalbare koopwoningen en vrije sector woningen. Het project is inmiddels aanbesteed. Om betere sturingsmogelijkheden te krijgen wordt er in 2022 gestart met het vernieuwen van de Woonvisie. Deze wordt in het voorjaar van 2023 afgerond. Bij de vernieuwing van de Woonvisie wordt zoveel mogelijk gebruikt gemaakt van actuele woonbehoeftenonderzoeken. Omdat de markt niet vanzelfsprekend voor alle doelgroepen woningen realiseert, pakt de gemeente een regierol om te zorgen dat deze woningen er toch komen. Hierbij kan de ‘Instrumentenkoffer Wonen’ helpen. Deze wordt door het college ingericht met diverse (juridische) instrumenten die bijdragen aan meer sturingsmogelijkheden, zoals een verplicht percentage sociale woningbouw, zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding, opkoopbescherming, etc. Daarnaast wordt er gekeken naar sturingsmogelijkheden voor toewijzing van woningen aan eigen bewoners. In 2023 wordt het ‘Locatieonderzoek woningbouw, inclusief grondposities’ opgeleverd.
Het onderzoek ‘Sportlocaties’ wordt hierin meegenomen, net zoals de eventuele wensen van ondernemers om activiteiten te verplaatsen. Ontwikkelen Baarnsche Zoom Met de realisatie van ongeveer 500 woningen levert de Baarnsche Zoom een forse bijdrage aan de behoefte om 850 extra woningen te realiseren tot 2030. De helft van deze 500 woningen wordt gerealiseerd in de betaalbare sector. Deze 250 woningen bestaan uit 100 sociale huurwoningen (tot € 763,47), 50 middenhuur woningen (tot € 950,-), 50 koopwoningen tot € 235.000,- en 50 woningen tot € 300.000,-. Met het toepassen van een methodiek voor duurzame gebiedsontwikkeling wordt het de meest duurzame wijk van Baarn.
32
Implementatie Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet gaat gepaard met verplichte inspanningen en stevige veranderopgaven. Deze werkzaamheden lopen vanaf 2023 tot de laatste overgangsdeadline in 2029. Denk aan het omgevingsplan, de omgevingsvisie en de overgang van beleid naar programma’s. ‘De Staat van Baarn’ is de basis voor de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Onder andere vanwege de gekozen koers in het Koersdocument Omgevingswet gemeente Baarn (2021), vindt een groot deel van de werkzaamheden na inwerkingtreding plaats. Dat betekent dat ook na 2023 gedurende langere tijd een extra beroep wordt gedaan op de organisatie. Voor het Omgevingsplan kan dit zelfs doorlopen tot 2029. Voor de komende jaren zijn daarvoor incidentele middelen benodigd. In de loop van het implementatietraject ontstaat inzicht in de structurele lasten van de nieuwe Omgevingswet. De omvang daarvan is nog niet bekend. Later dit jaar wordt de legesverordening voor 2023 aan u voorgelegd waarin de aangepaste leges die hiermee samenhangen opgenomen zijn. Paleis Soestdijk Naar verwachting vraagt ook in 2023 het bestemmingsplan Paleis Soestdijk nog de nodige inzet en aandacht, afhankelijk van de voortgang van de bezwaarprocedures.
Doelstellingen en maatregelen Implementatie Omgevingswet • Er komt een nieuwe planning voor de werkzaamheden en de oplevering van de producten voor de implementatie van de Omgevingswet. Inzet op een evenwichtige bevolkingsopbouw: 850 woningen toevoegen in de periode 2019 – 2030. • Vernieuwen Visie Wonen De huidige Visie Wonen wordt aangescherpt en herijkt. Dit resulteert in een voorstel om te zorgen dat er juridisch mogelijkheden komen om te bouwen van woningen voor specifieke doelgroepen. • Woningbouwlocaties De locaties van Baarnsche Zoom, Kemphaanstraat en Schoolstraat kenmerken zich als definitieve woningbouwlocatie. Hier wordt een actieve regierol gepakt door de gemeente. Overige woningbouwinitiatieven worden beoordeeld conform het afwegingskader uit de huidige woonvisie. • Inrichten “instrumentenkoffer” Wonen Om meer grip en sturing te geven aan de woningmarkt, wordt onderzocht welke juridische instrumenten hier aan bijdragen. Dit resulteert in een voorstel aan de raad om bepaalde instrumenten vast te stellen, zoals bijvoorbeeld zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding , etc. • Locatieonderzoek Woningbouw inclusief grondposities In 2023 wordt het overzicht opgeleverd van mogelijke woningbouwlocaties. Hierbij wordt het onderzoek ‘Sportlocaties’ meegenomen. Ook wordt deze kaart voorzien van mogelijke grondposities van de gemeente.
• Juridische instrumenten voor beschikbaarheid van woningen voor specifieke doelgroepen Bij het inrichten van de Instrumentenkoffer Wonen wordt dit onderdeel meegenomen en bekeken welke mogelijkheden hiervoor zijn. 33
• (Prestatie) afspraken woningcorporatie(s) en ontwikkelaars Bij de uitvoering van deze wettelijke verplichting kijken we samen welke extra sturingsmogelijkheden er zijn. Dit om meer grip te krijgen op de woningmarkt voor betreffende doelgroepen. De uitdagingen die spelen in de huidige woningmarkt, zoals duurzaamheid, nemen we mee in deze gesprekken. Inzet voor toegankelijk wonen • Levensloopgeschikte woningen nabij het centrum Als er zich kansen voordoen om betaalbare levensloopbestendige woningen te realiseren in het centrum, neemt de gemeente daar een positieve grondhouding over in. Hierbij moet wel gekeken naar de mogelijkheden om onderbouwd af te wijken van de geldende parkeernormering. • Onderzoek doorstroming ‘van groot naar passende woonruimte’ stimuleren In de huidige Huisvestingsverordening is de regeling ‘Van groot naar beter’ niet opgenomen. Op basis van de ervaring in andere gemeenten weten we dat deze regeling een grote verhuisbeweging op gang brengt. Deze regeling wordt onderzocht en indien wenselijk wordt het meegenomen bij de inrichting van de Instrumentenkoffer Wonen. Oog voor alternatieve woonvormen: stimuleren en faciliteren van specifieke alternatieve woonvormen • Als er geschikte locaties zijn, bieden we ruimte aan alternatieve woonvormen, waarbij de woonvorm een bredere vraag uit de markt bedient.
Om zoveel mogelijk Baarnse woningzoekenden te kunnen huisvesten, staan we open voor alternatieve woonvormen. Als een locatie zich aandient, wordt daar vanuit het oogpunt van efficiëntie naar gekeken, zodat zoveel mogelijk woningzoekenden worden geholpen. Uitvoeren erfgoedbeleid / cultureel erfgoed In 2019 is door de raad een besluit genomen over de uitvoering van het Erfgoedbeleid. In de afgelopen jaren is de toewijzing van gemeentelijke monumenten opgestart en wordt er in Wabo- en ruimtelijke procedures rekening gehouden met de geïnventariseerde monumentale en archeologische waarden. Bij het implementeren van de Omgevingswet wordt hier een passende verwijzing voor opgenomen. • Afronden voorgenomen besluiten gemeentelijke monumenten. In 2019 is gestart met het aanwijzen van gemeentelijke monumenten. Dit gaat via een zorgvuldige procedure met waarborgen voor het particulier belang. Op basis van een redengevende beschrijving wordt een voornemen tot aanwijzing door het college genomen als start van de formele procedure. In 2022 is dit voor de meeste van de aan te wijzen objecten gebeurd. Het verdere verloop van de procedure, met ook de mogelijkheid bezwaar te maken, loopt ook in 2023 door. 31 Mobiliteit
Belangrijkste ontwikkelingen We werken aan schoon en veilig vervoer. Bij het ontwerpen van de openbare ruimte zetten we in op een benadering waarin het gebruik van de fiets vanzelfsprekend aantrekkelijker is dan de auto. Hierbij hebben we specifiek aandacht voor jeugd die van en naar school en sport gaat. Naast een
34
passende inrichting vraagt dit ook om een gedragsverandering. Binnen onze mogelijkheden sturen we hierop, maar uiteindelijk zijn de inwoners verantwoordelijk voor hun eigen gedrag.
Doelstellingen en maatregelen In de vastgestelde mobiliteitsvisie 'Baarn gaat verder' uit 2020 worden de doelstelling en ambitie op het gebied van mobiliteit in vier thema's tot uitdrukking gebracht: Duurzaamheid, Bereikbaarheid, Aantrekkelijkheid en Gastvrijheid. Bereikbaarheid openbaar vervoer • Spreken met provincie over bereikbaarheid per OV We gaan het gesprek aan met de provincie, over de bereikbaarheid van met name Lage Vuursche en belangrijke zorg voorzieningen per openbaar vervoer. Gevaarlijke verkeerspunten voor fietsers en voetgangers versneld aanpakken Voor de komende vier jaar stellen we een meerjarig Uitvoeringsprogramma op waarin speerpunten van het coalitieakkoord worden gerealiseerd. De raad wordt jaarlijks over de voortgang geïnformeerd. Nieuw parkeerbeleid en herijking van de nota parkeernormen • Nieuw parkeerbeleid formuleren Het hanteren van een lagere parkeernorm kan bijdragen aan de realisatie van meer woningen. Daarom formuleren we nieuw parkeerbeleid, inclusief een nieuwe Nota parkeernormen. De ambitie is om de parkeernorm beter aan te laten sluiten bij de mogelijkheden van de locatie. Zodat bijvoorbeeld in het centrum of rondom het NS-station een lagere parkeernorm kan worden gehanteerd. Ook het gebruik van deelauto’s of andere oplossingen kunnen argumenten zijn voor een lagere parkeernorm.
Snelfietsroute Hilversum - Amersfoort faciliteren • Optimaliseren van de fietsinfrastructuur in Baarn In het kader van de snelfietsroute Hilversum – Amersfoort v.v. is in 2020 met de Provincie Utrecht een intentieovereenkomst aangegaan om mee te werken aan het tot stand komen van deze route. Hierbinnen willen we de fietsinfrastructuur in Baarn optimaliseren om de snelfietsroute HilversumAmersfoort v.v. op een goede manier te faciliteren. Verbeteren oversteek De Geerenweg • Betere oversteek naar de speelplek bij de BP / De Geerenweg. We willen de speelplek bij de BP De Geerenweg beter bereikbaar maken door het oversteken beter mogelijk te maken. Verkeerseducatie stimuleren • Financieel bijdragen aan verkeersonderwijs jeugd Het verkeersexamen dat Veilig Verkeer Nederland (VVN) afdeling Baarn in de bovenbouw van de basisschool organiseerde wordt voorgezet door VVN landelijk. Wij vinden het belangrijk dat de Baarnse jeugd verkeersonderwijs krijgt en dat hieraan een verkeersexamen is verbonden. Wij 35
onderschrijven de toegevoegde waarde die dit voor onze jeugd heeft. Hieraan levert de gemeente een financiële bijdrage. 32 Beheer openbare ruimte
Belangrijkste ontwikkelingen Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) Het Integraal Beheerplan Openbare ruimte 2021 - 2030 (IBOR) beschrijft het integraal meerjaren onderhoud van wegen, riolering en groen. Het IBOR volgt het vastgestelde beeldkwaliteitsplan en beschrijft hoe wij tot 2028 de openbare ruimte technisch op orde brengen. Dit realiseren wij door middel van een wijkgerichte en integrale aanpak. Het doel is vanaf 2028 de beheerachterstanden weggewerkt te hebben en conform de beeldkwaliteiten te kunnen onderhouden. Uitvoering initiatief Inwoners-top Er is als vervolg op de in 2018 door de gemeente georganiseerde Inwonertop een ambitieus plan (Beleef de rivier) gemaakt door een groep inwoners. De direct aanwonenden stelden daar hun eigen plan tegenover: Natuurlijk de Eem. In de afgelopen jaren zijn er diverse gesprekken geweest met initiatiefnemers en aanwonenden. In 2023 wordt de eerste stap in de uitvoering gezet; zoals bijvoorbeeld fietspad verbeteren, groenbeheer en beperkte (her)inrichting van het gebied als het gaat om bankjes, bebording en fietsenrekken. Dit alles in overleg met de initiatiefnemers, aanwonenden en het waterschap.
Doelstellingen en maatregelen Een goed verzorgde, schone en groene openbare ruimte Een goed verzorgde, schone en groene openbare ruimte draagt bij aan de aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Baarn. We onderhouden de openbare ruimte op basis van vastgestelde beleidskaders en beheerplannen, zoals het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2030, de Groenvisie en het beeldkwaliteitsplan. We vragen inwoners om actief mee te denken en te doen en halen wensen op uit de samenleving om maatwerk te bieden waar dat kan. Aanleg nieuw trapveldje. Na verbetering van de oversteekbaarheid van De Geerenweg, realiseren we een verbeterd trapveldje. Actualiseren IBOR We willen het IBOR nog meer integraal maken vanaf 2024. Hiervoor willen we inzichtelijk maken welke onderdelen ontbreken en direct de invloed van de prijsstijgingen meenemen in deze actualisatie. We voeren dit onderzoek in 2023 uit. Baarnse tuinen vergroenen Tuinen kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan klimaatadaptatie, het voorkomen van hittestress en het versterken van de biodiversiteit. De gemeente blijft aangesloten bij Stichting Steenbreek, continueert het project Utrechtse Heuvelrugtuinen en intensiveert de communicatie hierover. Hiervoor zetten wij extra ondersteuning in. Goede beeldkwaliteit van de begraafplaats Het bereiken van een goede beeldkwaliteit voor deze bijzondere plek.
In 2023 evalueren we beleid en processen en stellen een meerjarig Masterplan begraafplaats op.
36
Hekken rond het Cantonspark verbeteren In het Cantonspark is een erfafscheiding zeer slecht en het risico bestaat dat er daardoor ook schade ontstaat bij de aanwonenden. We vervangen deze erfafscheiding. Daarnaast willen we de toegang tot het park via de opgang van de beheerder veiliger maken door het plaatsen van een extra toegangshek. Het verbeteren van de afvalinzameling op drukke locaties in de Laanstraat. • Huidige afvalbakken heroverwegen. We gaan op enkele drukke plekken in de Laanstraat (ter hoogte van het Laanplein) de huidige afvalbakken vervangen voor exemplaren met een grotere capaciteit. We hopen hiermee een schonere leefomgeving te faciliteren. Op andere plekken in de Laanstraat beogen wij de huidige prullenbakken te behouden voor zover dat mogelijk is. Het opruimen van afval in de Laanstraat blijft een opgave voor zowel de inwoners, de ondernemers als de gemeente. • Zwerfafvalstrategie voortzetten Vanaf 2023 ontvangt de gemeente Baarn geen zwerfafvalvergoeding meer vanuit het Afvalfonds Verpakkingen. Er wordt vanuit het Rijk gezocht naar een soortgelijk alternatief. Dit wordt waarschijnlijk pas vanaf 2025 ingevoerd. Tot die tijd reserveren wij incidenteel voor zowel 2023 en 2024 €20.000 om onze zwerfafvalstrategie voort te kunnen zetten en een schone buitenruimte te waarborgen. Realisatie nieuw skatepark.
• In overleg met gebruikers en buurtbewoners realiseren we een nieuw skatepark op De Geerenweg. Naar aanleiding van een petitie is de wens geuit om het skatepark aan de De Geerenweg te vernieuwen. We willen dit, in overeenstemming met bewoners en gebruikers, gaan realiseren. Terugdringen van het gebruik van chemische middelen • Informeren van inwoners over schadelijkheid chemische bestrijdingsmiddelen. We dringen het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen binnen de gemeentegrenzen terug door inwoners actief te informeren over de schadelijkheid ervan. Versterken van ons groen en natuurwaarden • Opstellen nieuw Bomenbeleidsplan in 2023 We stellen in 2023 een nieuw Bomenbeleidsplan op. In dit plan is aandacht voor diversiteit in de beplanting. En voor een optimale inzet van ons Bomenfonds, waarbij ook inwoners de mogelijkheid krijgen om een boom in hun eigen tuin te planten als dit in de openbare ruimte niet mogelijk is. Het beleid is gericht op het behouden en versterken van ons groen en de natuurwaarden. • Planten van bomen met middelen uit het Bomenfonds en het Bomenbeheerplan. We houden het Bomenfonds in stand en blijven ons inzetten om meer bomen te planten in de gemeente. Samen met inwoners gaan we aan de slag met vergroening van hun wijk. Vanuit het Bomenfonds kunnen bijvoorbeeld bomen aan inwoners worden ‘geschonken’.
Dan kan het Bomenfonds ook ingezet worden in smalle straten waar in de openbare ruimte geen plek is voor een boom.
37
Financiële begroting en toelichting programma 3 Financiën
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 030 RO en Wonen
1.937
2.105
1.519
1.414
1.394
1.394
031 Mobilititeit
440
981
1.085
1.075
1.075
1.075
032 Beheer openbare ruimte
8.507
6.706
7.021
6.944
7.119
7.150
Totaal Lasten
10.883
9.792
9.625
9.432
9.588
9.618
030 RO en Wonen
-2.917
-49
-49
-49
-49
-49
032 Beheer openbare ruimte
-3.973
-3.665
-3.714
-3.710
-3.723
-3.723
Totaal Baten
-6.890
-3.714
-3.763
-3.759
-3.773
-3.773
SALDO van baten en lasten
3.993
6.078
5.862
5.673
5.815
5.846
RESULTAAT na bestemming
3.993
6.078
5.862
5.673
5.815
5.846
Baten
38
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 30: RO en Wonen
Lasten
Begroting 2022 Begroting 2023 Te verklaren V/N
2.105
1.519
-586
V
Salariskosten in 2023: verschuiving vanwege nieuwe begrotingsindeling
-557
N
Incidenteel budget in 2022 (overgeheveld uit 2021): cultureel erfgoed
-82
V
Incidenteel budget in 2022 (overgeheveld uit 2021): Baarnsche Zoom
-55
V
Coalitieakkoord: identificeren potentiële woonlokaties t.b.v. omgevingsvisie
75
N
Coalitieakkoord: onderzoek aanpassing kostenramingen
40
N
Overige kleine verschillen Totaal
Baten
-49
-49
-7
V
-586
V
0
Totaal
0
V
Saldo
-586
V
Begroting 2022 Begroting 2023 Te verklaren
V
Product 31: Mobiliteit
Lasten
981
1.085
104
N
Salariskosten in 2023: formatieuitbreiding versterken uitvoeringskracht (PPN 2023)
-190
N
Salariskosten in 2023: indexatie salarissen en verschuiving vanwege nieuwe begrotingsindeling
-43
N
Incidenteel budget in 2022 (overgeheveld uit 2021); verkeersveiligheid
149
V
Overige kleine verschillen
-20
N
Totaal
104
N
Baten
0
0
0
Totaal
0
V
Saldo
104
N
Product 32: Beheer openbare ruimte
Lasten
Begroting 2022 Begroting 2023 Te verklaren V/N
6.706
7.030
324
N
Salariskosten in 2023: indexatie en verschuivingen vanwege nieuwe begrotingsindeling
99
N
Ontwerp en participatie buitenruimte theater De Kroon
65
N
Toename kapitaallasten herinrichting en reconstructies openbare ruimte en speelterreinen
46
N
Incidenteel budget in 2022 (overgeheveld uit 2021); boomverzorging
-68
V
Kosten afvalinzameling (gladheid, vegen)
140
N
Hogere storting voorziening
35
N
39
Overige kleine verschillen Totaal
Baten
-3.665
-3.714
7
N
324
N
-49
V
Hogere huurbaten maatschappelijk vastgoed
-35
V
Hogere opbrengsten grafonderhoud
-5
V
Overige kleine verschillen
-9
V
Totaal
-49
V
Saldo
275
N
Verplichte beleidsindicatoren Volkshuisvesting, RO, stedelijke vernieuwing
Eenheid
Peildatum
Rekening Begroting Begroting Landelijk
begr. 2023 en landelijk
2021
2022
2023
2020
38. Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In Euro’s
€ 910
€ 910
€ 964
€ 733
39. Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In Euro’s
€ 1.021
€ 1.023
€ 1072
€ 810
Verplichte beleidsindicatoren (1) Volkshuisvesting, RO, stedelijke vernieuwing
Eenheid
Peildatum
Rekening Begroting
begr. 2023 en landelijk Gemiddelde WOZ waarde
x € 1.000,-
Nieuw gebouwde woningen
Per 1000 woningen
Begroting
Landelijk
2021
2022
2023
2020
€ 388
€ 413
€ 486
€ 270
0.9
0,6
Verplichte beleidsindicatoren (2) Volkshuisvesting, RO, stedelijke vernieuwing
Eenheid
Peildatum begr. 2023 en landelijk
37. Demografische druk
% 20-65 jaar tov totale bevolking
Rekening Begroting Begroting Landelijk 2021
2022
2023
83,6%
83,6%
85,2%
2020
40
Programma 4: Veiligheid Bestuurlijke verantwoordelijkheid Burgemeester Mark Röell
Beoogde maatschappelijke effect Veiligheid is een kerntaak van de overheid. Er wordt voortdurend ingezet op het blijven verbeteren van de veiligheid in de gemeente, in samenwerking met bewoners, ondernemers en partners. Zo zorgen we voor een veilige omgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers om te wonen, werken en verblijven.
Bestuurlijke producten 40 Openbare orde en Veiligheid 41 Crisisbeheersing en Brandweerzorg
Beleidskader • •
Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022 Jaarplan Veiligheid 2022
40 Openbare orde en Veiligheid
Belangrijkste ontwikkelingen Integraal Veiligheidsplan De basis voor het jaarlijkse veiligheidsprogramma en het Plan van Aanpak Ondermijning is het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Het IVP is geschreven voor de periode 2019-2022 in samenwerking met de zogenaamde BES-gemeenten (Bunschoten, De Bilt, Eemnes en Soest). Dit zijn dezelfde gemeenten als het basisteam van de politie. Dit betekent dat er eind 2022 een nieuw IVP geschreven gaat worden voor de periode 2023-2026. Het thema cyber-criminaliteit komt hierin aan de orde, evenals de uitkomsten van het onderzoek naar Jeugd & Drugs dat in 2022 uitgevoerd is. Indien noodzakelijk wordt voor het uitvoeren van maatregelen als gevolg van dit onderzoek nog een voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. Dit onderwerp, ook in relatie tot ondermijning, blijft onder de aandacht. ANPR-camera’s In 2022 zijn ANPR-camera’s die kentekens scannen geplaatst in de gemeente om inbraken tegen te gaan en een beter beeld te krijgen van daders of dadergroepen. De inzet en resultaten worden in 2023 geëvalueerd. Met de verzamelde informatie kan het basisteam van de politie met de gemeente aan de slag met vervolgacties. Veiligheidsmonitor De Veiligheidsmonitor biedt inzicht in de ervaringen en gevoelens van de inwoners van Baarn op het gebied van veiligheid en leefbaarheid.
De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in de oneven jaren. In de vragenlijst komen de thema’s leefbaarheid, overlast, veiligheidsgevoel, slachtofferschap, politie en preventie aan bod.
41
Doelstellingen en maatregelen Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 • Het opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 De basis voor het jaarlijkse veiligheidsprogramma en het Plan van Aanpak ondermijning is het Integraal Veiligheidsplan (IVP). Het IVP is geschreven in samenwerking met de regiogemeenten voor de periode 2019-2022. Eind 2022 wordt een nieuw IVP geschreven voor de periode 2023-2026. Het IVP wordt opgesteld in samenwerking met de gemeenten Bunschoten, De Bilt, Eemnes en Soest, de politie en het Openbaar Ministerie en wordt vervolgens door de gemeenteraad van Baarn vastgesteld. In het IVP is het veiligheidsbeleid vastgesteld, inclusief vier gezamenlijke prioriteiten en één lokale prioriteit. Het IVP sluit aan op de Veiligheidsstrategie Midden-Nederland, welke ook vernieuwd gaat worden. Ook worden de uitkomsten van het onderzoek naar Jeugd & Drugs hierin verwerkt. Het jaarlijkse veiligheidsprogramma en het Plan van Aanpak ondermijning geven beide een overzicht van de activiteiten voortvloeiend uit het IVP. Over het verloop van de uitvoering gedurende de looptijd van het IVP wordt de raad periodiek geïnformeerd. Ondermijning tegengaan • Er wordt ingezet op het versterken van bewustwording en het verkrijgen van relevante en gevalideerde informatie door de gemeente op het gebied van ondermijnende criminaliteit.
• De bestuurlijke weerbaarheid tegen ondermijning wordt versterkt. • Er is extra aandacht voor het tegengaan van drugscriminaliteit en het gebruik van drugs bij jongeren. • Bij het bestrijden van ondermijning ligt de focus op preventie en opsporing. Indien deze methoden niet succesvol zijn wordt er gezocht naar andere maatregelen. • Extra capaciteit in de organisatie (16 uur p/w) voor bestrijding van ondermijning • Vervolg van de ondermijningstafel voor het bespreken en integraal aanpakken van verschillende casussen en het uitvoeren van integrale controles Ondermijnende criminaliteit omvat alle vormen van criminaliteit waarbij de onderwereld gebruik maakt van de legale structuren in de bovenwereld. Ervaring heeft geleerd dat door bepaalde karakteristieken sommige sectoren kwetsbaar zijn en veel gebruikt worden voor ondermijnende activiteiten. In het lokale ondermijningsoverleg wordt casuïstiek besproken. Hier leggen deskundigen vanuit verschillende organisaties en in verschillende kennisgebieden informatie en bevindingen bij elkaar om tot een onderbouwde beoordeling te komen. Vervolgens worden deze getoetst door het uitvoeren van bepaalde maatregelen (bijv. observeren). Zo vinden er gericht en periodiek integrale controles plaats op specifieke locaties. Bijvoorbeeld extra controles op plekken waar in drugs wordt gehandeld.
Ook wordt er extra aandacht besteed aan het versterken van ambtelijke en bestuurlijke bewustwording over ondermijning, en instrumenten om daarmee om te gaan. Dit noemen we het versterken van de bestuurlijke weerbaarheid. En ten slotte is er inzet op het verbeteren van het verkrijgen van relevante informatie door de gemeente op ondermijnende activiteiten. De focus ligt op preventie en opsporing, maar als dit niet succesvol is zijn er andere (repressieve) instrumenten die ingezet kunnen worden.
42
Veilig uitgaan en evenementenbezoek We zetten in op handhaving bij het uitgaan en afstemming over evenementen met betrokken partners en aanvragers. 0-meting op vergunningen De nulmeting van de horeca-inrichtingen in Baarn is in 2019 gestart. Vervolgens is op de bevindingen gehandeld en zijn inrichtingen aangeschreven om hun vergunningen op orde te maken. In 2020 en 2021 is vanwege de coronamaatregelen de intensiteit enigszins teruggenomen. De werkzaamheden hiervoor worden in 2023 en 2024 echter voortgezet. Enkele ondernemers hebben hun bedrijfsvoering moeten beëindigen in verband hiermee. • Afstemming vooraf over evenementen met betrokken partijen Partijen die bij een evenement vooraf betrokken worden, afhankelijk van de plek en het type evenement, zijn de politie, de VRU, de GHOR, afdeling verkeer, handhaving, de Contact Commissie Lage Vuursche, Staatsbosbeheer, de Koninklijke Marechaussee, RUD en omwonenden. Veilige wijken en buurten De gemeentelijke organisatie wil de gemeente Baarn graag veilig houden, samen met bewoners, ondernemers en partners . • Er wordt aandacht besteed aan bewustwording en ondersteuning van inwoners rond veiligheid in de buurt. We besteden aandacht aan fysieke preventie in de wijken en buurten (zoals verlichting en groenonderhoud) en maken inwoners bewust van de risico’s op bijvoorbeeld woninginbraak.
We ondersteunen hen om preventieve maatregelen te treffen. • Digitale veiligheid staat in de belangstelling. Er is aandacht voor digitale veiligheid, met name de digitale weerbaarheid bij jongeren, senioren, laaggeletterden en ondernemers. • De gemeente communiceert regelmatig met de inwoners over veiligheid. Een veilige gemeente maken we samen. Daarom communiceert de gemeente regelmatig met inwoners over veiligheid. • Versterking van de handhaving door een extra FTE boa domein 2 Voor versterking van de handhaving buiten de bebouwde kom wordt een buitengewoon opsporingsambtenaar domein 2 aan de formatie toegevoegd. • We houden Baarn veilig Baarn houden we veilig door de combinatie van zorg en veiligheid, waarin ingezet wordt op notoire overlastgevers en veelplegers en het onderzoek uit 2022 naar Jeugd & Drugs en gerelateerde overlast of ondermijning. Indien de uitkomsten van het onderzoek Jeugd & Drugs daar aanleiding voor geven, volgt een uitvoeringsprogramma ter bestrijding van de problematiek en overlast. 41 Crisisbeheersing en Brandweerzorg
Belangrijkste ontwikkelingen De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De Veiligheidsregio Utrecht (VRU) voert deze taken uit voor de gemeente. Naast het voorkomen van branden, rampen en crises willen we eventuele 43
gevolgen daarvan zoveel mogelijk beperken. Recent is gebleken dat hierbij niet alleen rekening moet worden gehouden met zogenaamde flitscrises die begrenst zijn in tijd, maar ook met crises die langer kunnen duren en van onverwachte aard zijn. Het beleid van de VRU is vastgelegd in het beleidsplan VRU 2020-2023. Het beleidsplan 2024-2027 wordt in 2022 en 2023 voorbereid. Het Algemeen Bestuur gaat het nieuwe beleidsplan vaststellen nadat de gemeenteraden vooraf via het indienen van een zienswijze zijn geconsulteerd.
Doelstellingen en maatregelen Er wordt een nieuw beleidsplan voor de VRU opgesteld voor de periode 2024-2027
De gemeentelijke crisisorganisatie is voldoende opgeleid, getraind en geoefend. Beschikbaarheid en geoefendheid van kernfunctionarissen crisisbeheersing binnen de gemeente zorgt ervoor dat de gemeente is voorbereid op calamiteiten, rampen en crisissen. • Wij sluiten aan bij het systeem van crisisbeheersing en het opleidings- en oefenprogramma van de VRU en dragen zelf zorg voor opleidingen en oefeningen voor lokale crisisfunctionarissen. Financiële begroting en toelichting programma 4 Financiën
Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 040 Openbare orde en veiligheid
556
575
752
718
718
718
041 Crisisbeheersing en Brandweerzorg
1.804
1.740
1.778
1.795
1.795
1.795
Totaal Lasten
2.360
2.315
2.530
2.513
2.513
2.513
040 Openbare orde en veiligheid
-21
-29
-29
-29
-29
-29
041 Crisisbeheersing en Brandweerzorg
-50
0
0
0
0
0
Totaal Baten
-71
-29
-29
-29
-29
-29
SALDO van baten en lasten
2.290
2.287
2.501
2.485
2.485
2.485
RESULTAAT na bestemming
2.290
2.287
2.501
2.485
2.485
2.485
Baten
44
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 40: Openbare orde en Veiligheid
Lasten
Begroting 2022
Begroting 2023
Te verklaren
V/N
575
752
177
N
PPN 2023 Extra FTE BOA
71
N
PPN 2023 Extra inzet ondermijning
74
N
Extra middelen meicirculaire 2022 BOA
32
N
Totaal
177
N
0
V
Totaal
0
V
Saldo
177
N
Baten
Product 41: Crisisbeheersing en Brandweerzorg
Lasten
-29
-29
Begroting 2022
Begroting 2023
Te verklaren
V/N
1.740
1.778
38
N
Hogere bijdrage Gemeenschappelijke regeling
33
N
Indexering salariskosten
5
N
Totaal
38
N
Baten
0
0
0
Totaal
0
Saldo
38
N
45
Verplichte beleidsindicatoren Veiligheid
Eenheid
Peildatum begr. 2023 en landelijk
Verwijzingen Halt
per 10.000 jongeren
Misdrijven
Rekening
Begroting
Begroting
Landelijk
2021
2022
2023
2021
nnb
83
40
80
851
1000
750
Geweldsmisdrijven
per 1000 inwoners
2,0
2,8
2,0
Vernielingen openbare ruimte
per 1000 inwoners
2,4
4
2,4
4,1
Diefstallen uit woning
per 1000 inwoners
2,9
4
3,2
1,3
Winkeldiefstallen
per 1000 inwoners
1,1
0,6
1,1
1,8
46
Programma 5: Zorg voor elkaar Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Steven de Vries Wethouder Hugo Prakke
Beoogde maatschappelijke effect Eenvoudige toegang en preventie tot de zorg staan voorop. We voorkomen dat inwoners de weg naar passende zorg en ondersteuning ervaren als een reis door een regeldoolhof met steeds weer afwisselende gesprekpartners.
Strategische doelen 1 De inwoners van Baarn wonen, werken en leven zelfstandig.
2 De inwoners van Baarn weten de juiste hulp, zorg en ondersteuning te krijgen.
3 We zorgen dat regelingen goed vindbaar zijn voor onze inwoners.
Bestuurlijke producten 50 Toegang 51 Wmo 52 Jeugdzorg
Beleidskader Baarn Vitaal: beleidsnota sociaal domein Baarn 2021-2024 Regionale nota integrale JGZ 2017 Beleidskader opvang en bescherming 2018 Regionaal beleidsplan Toekomstbestendig mobiliteitsbeleid 2017 50 Lokaal team / Zorgloket
Belangrijkste ontwikkelingen Doorontwikkeling en versterking van het besluitenteam Graag willen we de dienstverlening van het Loket Wonen, Zorg & Welzijn voortzetten en verder integreren met het Lokaal Team tot het Besluitenteam, zoals bedoeld in de visie op de integrale toegang.
47
Doelstellingen en maatregelen Ontwikkeling Samenleving • Inrichting 2fte strategische adviseurs Ontwikkeling Samenleving In het Sociaal Domein zijn een aantal integrale beleidsvraagstukken die om een strategische benadering vragen, zoals integraliteit van de (sub)regionale samenwerking in het Sociaal Domein en doorontwikkeling van de integrale toegang, de taakstelling Sociaal Domein, het accounthouderschap van strategisch partner PIT Baarn en de samenhang van het Sociaal Domein in de Planning & Controlcyclus. In het kader van de transformatie-opgave Sociaal Domein wordt ook een strategisch advies over het subsidiebeleid en de -systematiek geformuleerd. Daartoe zijn 2 strategische adviseurs benodigd. Makkelijk vindbare, toegankelijke, integrale toegang tot voorzieningen op het gebied van wonen, welzijn, zorg en gezondheid • Doorontwikkeling integrale toegang Vanuit een behoefte aan duidelijke toegang tot informatie en advies, zorg en ondersteuning, heeft de gemeenteraad in april 2021 het Visiedocument Integrale toegang vastgesteld. Daarbij is ervoor gekozen deze integrale toegang vorm te geven door de oprichting van een nieuwe organisatie, bestaande uit een ’basisteam’ en een ’besluitenteam’. Het basisteam is belegd bij Pit Baarn, die hiervoor een gemeentelijk subsidie ontvangt.
Het basisteam draagt er zorg voor dat inwoners en professionals op een laagdrempelige manier informatie en advies verkrijgen op allerlei levensvragen binnen het Sociaal Domein. Het basisteam zorgt voor vraagverheldering, het vinden van de juiste ondersteuning en waar nodig doorverwijzing. Het basisteam draagt zorg voor een warme overdracht naar andere samenwerkingspartners, zoals het besluitenteam. Het besluitenteam wordt momenteel gevormd door het Loket Wonen, Zorg & Welzijn (onder aansturing van gemeente) en het Lokaal Team (onder aansturing van BBS). Het besluitenteam levert indicatie (vaststellen urgentie), besluiten (recht op zorg) en verwijzing (naar specialistische zorg/hulpverleners). We willen de dienstverlening van het Loket Wonen, Zorg & Welzijn voortzetten en verder integreren met het Lokaal Team tot het besluiten team zoals bedoeld in de visie op de integrale toegang In 2022 en 2023 wordt gewerkt aan de verdere vormgeving van integrale toegang. Dat betekent onder andere doorontwikkeling van het loket wonen, zorg en welzijn en het lokaal team tot eén besluitenteam. Dit is nauw verbonden aan de doorontwikkeling van de samenwerking binnen het Sociaal Domein die vanuit BBS wordt aangestuurd.
De vormgeving van integrale toegang is ook afhankelijk van regionale ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling om meer begeleidingstaken te beleggen bij de Lokale Teams en minder specialistische zorg in te kopen. Besluitvorming over deze verschillende vraagstukken vindt in 2022 en 2023 plaats.
• Doorontwikkeling Lokaal Team Gemeenten hebben bij de start van de Lokale Teams in 2015 verschillende keuzes gemaakt. Zij werken vanuit dezelfde visie, maar de dienstverlening door de Lokale Teams is verschillend. Door diverse ontwikkelingen neemt de noodzaak toe om meer regionaal sturing te geven en te komen tot meer dezelfde werkwijze van de Lokale Teams. We willen de medewerkers van het Lokaal Team 48
versterken en de werkwijze hetzelfde maken zodat zij in staat zijn om hun hernieuwde rol in de keten van ondersteuning en zorg te vervullen. Hulp, zorg en ondersteuning is op elkaar afgestemd, gericht op de specifieke zorgvraag van de inwoners. • Creëren van een financiële voorziening voor het Lokaal Team. We werken met de Doorbraakmethode van het Instituut van Publieke Waarden. In deze methode wordt voor gezinnen met ingewikkelde ondersteuningsvragen gestart met een maatwerkplan. Hierbij wordt gekeken wat het perspectief is, wat een inwoner zelf kan en welke ondersteuning men daarbij nodig heeft. Hier wordt nadrukkelijk gekeken wat in de weg zit om het perspectief te realiseren en wat moet worden doorbroken om de zaak weer op de rit te krijgen. De aanpak leidt tot betere en passende ondersteuning aan de inwoner en tegelijk een kostenbesparing. Deze verwachting is gebaseerd op de resultaten van een aantal gemeenten, waaronder Amersfoort, die succesvol hebben proefgedraaid met deze methode. Het is een van de maatregelen van de Taakstelling Sociaal Domein.
51 Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning)
Belangrijkste ontwikkelingen Er komen meer begeleidingsvragen bij het Lokaal Team nu in de GGZ de mensen sneller worden ontslagen en Beschermd Wonen in 2023 een taak van de gemeente wordt. Aan deze doorontwikkeling wordt de komende jaren gewerkt. De komende jaren wordt ook steeds meer inhoud gegeven aan de begeleidingsfunctie voor zowel jongeren als volwassenen. Door het Lokaal Team zelf meer begeleiding te bieden, wordt recht gedaan aan de in 2015 geformuleerde - en nog immer geldende - transformatiedoelen. Hulp wordt zoveel mogelijk aan de voorkant geboden en zo dicht mogelijk bij de inwoner georganiseerd. Door de hulp op elkaar af te stemmen wordt optimaal gebruik gemaakt van de basisinfrastructuur, voorliggende voorzieningen en de eigen, informele netwerken. Er wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met de eigen mogelijkheden, behoeften en voorkeuren van de inwoner. Door het direct bieden van hulp, zorg te dragen voor passende arrangementen aan de voorkant en het op verantwoorde wijze tijdig afschalen van de hulp, wordt ingezet op het voorkomen van het inzetten langdurige specialistische hulp.
Doelstellingen en maatregelen Hulp, zorg en ondersteuning is op elkaar afgestemd, gericht op de specifieke zorgvraag van de inwoners. • We helpen inwoners met een beperking om zolang mogelijk in hun eigen leefomgeving te blijven wonen. Doel is dat mensen met een beperking meer naar eigen wens en vermogen kunnen meedoen aan de samenleving. De nadruk van onze activiteiten ligt op preventie. Zo kunnen inwoners langer zelfstandig blijven wonen en worden ze later pas afhankelijk van professionele hulp. Deze opgave wordt met de toenemende vergrijzing steeds omvattender. Daarom bereiden we inwoners tijdig voor op hun oude dag. Wanneer mensen hulp nodig hebben, zorgen we dat ze deze zorg en ondersteuning kunnen krijgen. Door decentralisatie van Beschermd Wonen willen we er toe 49
bijdragen dat mensen met een beperking zo lang mogelijk in hun eigen leefomgeving kunnen blijven wonen. • Wie bieden iedereen passende hulp en hebben oog voor de gevolgen van corona. Inwoners die langere of kortere tijd kwetsbaar zijn, mogen rekenen op een passend vangnet. Als het niet goed gaat met een inwoner, gaan we samen op zoek naar passende zorg en ondersteuning. Daarbij zorgen we voor een sluitende aanpak. Dit doen we door nauwe samenwerking met zorgaanbieders, maatschappelijke partners en uitvoeringspartijen. Bij passende zorg kijken we ook naar wat betaalbaar is. We zetten daarom in op preventie en op een sterke basisinfrastructuur van voorzieningen. Inwoners maatschappelijk laten participeren door sociaal-recreatief Wmo-vervoer • We kopen samen met 22 Utrechtse gemeenten sociaal-recreatief Wmo-vervoer in. Om mee te doen aan de maatschappij - te werken, leren, recreëren en contacten onderhouden moeten mensen zich kunnen verplaatsen. Een toegankelijk en samenhangend vervoerssysteem is hiervoor van belang. De provincie Utrecht en de Utrechtse gemeenten werken samen aan dit vervoerssysteem. Hierbij zien we het vervoersysteem als communicerende vaten. Hoe toegankelijker het (aanvullend) openbaar vervoer is georganiseerd, hoe meer mensen hier gebruik van kunnen maken en zo normaal mogelijk mee kunnen doen aan de maatschappij.
De druk op het doelgroepenvervoer neemt hierdoor ook af. Het sociaal-recreatief Wmo-vervoer is onderdeel van het doelgroepenvervoer. De provincie heeft de afgelopen jaren de inkoop, het contractmanagement en het opdrachtgeverschap van het sociaal-recreatief Wmo-vervoer op zich genomen. Per 1 januari 2024 nemen de Utrechtse gemeenten de rol van de provincie over in het sociaal-recreatief Wmovervoer. Met het genomen collegebesluit liggen de eerste contouren vast met betrekking tot hoe we als 22 gemeenten deze rol willen oppakken. In 2022 en 2023 wordt de inhoudelijke uitwerking van de samenwerking en het inkoopproces vormgegeven. We werken samen om het inkoopproces vorm te geven zodat we 1 januari 2024 als Utrechtse gemeenten sociaal-recreatief Wmo-vervoer bieden aan onze inwoners die daarop aangewezen zijn, oftewel dit vervoer nodig hebben om zelfredzaam te zijn en maatschappelijk te participeren. Het sociaal recreatief Wmo-vervoer moet toegankelijk voor de doelgroep, betaalbaar en duurzaam zijn en goed aansluiten op het openbaar vervoer en aanvullend openbaar vervoer in de Provincie Utrecht. Vermindering van de lasten van zwaardere vormen van zorg. De focus is om de inwoner zoveel mogelijk zonder professionele hulp te laten functioneren. Voor sommige inwoners is dit echter niet haalbaar.
In dat geval worden eerst voorliggende mogelijkheden ingezet zoals ondersteuning vanuit de Basisinfrastructuur. • We treffen financiële maatregelen op het gebied van de Wmo. We willen de lasten voor de gemeente verlagen door het aanpassen van de verordening en het financieel besluit Wmo, het beperken van het maximale aantal kilometers voor vergoeding van de Regiotaxi en het verlagen van de tarieven voor een persoonsgebonden budget. Binnen de afspraken om regionaal voor Wmo-voorzieningen de tarieven meer gelijk te trekken tussen de gemeenten wordt gekeken naar de mogelijkheden om de tarieven te verlagen.
50
• We bieden ondersteuning waar mogelijk laagdrempelig en lokaal. Door het aanbieden van laagdrempelige dagactiviteiten zonder indicatie, willen wij ervoor zorgen dat inwoners zo lang mogelijk aan de samenleving kunnen meedoen zonder dat zij daarvoor hulp van professionele hulpverlening nodig hebben. • We trekken regionaal op bij de doorontwikkeling van de inkoop 2023. Op dit moment loopt de aanbesteding voor de inkoop 2023 van jeugdhulp, Wmo (begeleiding en Beschermd Wonen) en maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. • Het Lokaal Team gaat zelf Wmo begeleiding bieden Inwoners worden eerder en efficiënter geholpen omdat er nauwelijks wachtlijsten zijn en zij maar één keer hun verhalen hoeven te doen. Er is geen overdracht naar een andere organisatie. Dit geeft vertrouwen bij de hulpvrager. Het Lokaal Team is als geen ander op de hoogte van de basisinfrastructuur en de informele netwerken in Baarn en weet deze effectief in te zetten. En weet door het leveren van maatwerk tot een betere dienstverlening te komen. Door een betere kennis van de lokale situatie komt het Lokaal Team eerder dan zorgaanbieders komen tot eenvoudigere oplossingen, waardoor situaties eerder normaliseren en er eerder kan worden afgeschaald. • We streven ernaar het abonnementstarief voor Wmo-voorzieningen te vervangen door een bijdrage die rekening houdt met financiële draagkracht.
52 Jeugdzorg
Belangrijkste ontwikkelingen In de begroting is sinds 2022 de taakstelling Sociaal Domein opgenomen om tekorten binnen het Sociaal Domein terug te dringen. Vanaf 2023 gaat ook de taakstelling volgens de hervormingsagenda Sociaal Domein spelen en loopt de totale taakstelling op. Er zijn zes maatregelen vastgesteld die moeten leiden tot het halen van de taakstelling in de eerste jaren: 1. Praktijkondersteuner bij de huisarts voor jeugd (POH Jeugd) bij alle huisartsen in de praktijken; 2. Doorbraakmethode van Instituut voor Publieke Waarden inzetten/uitwerken; 3. Zorg leveren vanuit de juiste wet; 4. Financiële maatregelen Wmo; 5. Tijdig afschalen van zorg, regiefunctie Lokaal Team strakker; 6. Uitbreiding eigen begeleiding Lokaal Team. In 2022 is gestart met het uitwerken van de maatregelen 1. 2 en 6. In 2023 willen we dit verder concretiseren en maatregel 5 voorbereiden. De regie op de uitvoering van de verschillende maatregelen en het bewaken van de inhoudelijke en procesmatige samenhang is een taak van de strategisch adviseur Sociaal Domein. Verder wordt ingezet op de doorontwikkeling van informatie om de resultaten te monitoren en ontwikkelingen op de inkoop van zorg en ondersteuning en op participatie te volgen.
51
Ontwikkeling en invulling taakstelling sociaal domein
2023
2024
2025
2026
taakstelling hervormingsagenda sociaal domein
496
N
615
N
757
N
1.276
N
taakstelling i.v.m. uitbreiding lokaal team
175
N
175
N
175
N
175
N
Taakstelling begroting 2023
671
N
790
N
932
N
1.451
N
Eerste inschatting effect van de maatregelen
625
V
827
V
827
V
827
V
Bedragen * € 1.000
Doelstellingen en maatregelen We willen zoveel mogelijk vragen om hulp voorkomen, door nadruk op preventie en vroegsignalering. Verder van belang is het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. Continuïteit zorg overgang 18-/18+ • We zorgen voor een zorgvuldige overgang naar zelfstandigheid voor jongeren met jeugdzorg We kiezen ervoor om jongeren die gebruik maken van jeugdzorg op hun 18e verjaardag niet in de steek te laten. Vanaf hun 16e verjaardag wordt samen met hen gewerkt aan een zorgvuldige overgang naar zelfstandigheid of blijvende zorg en ondersteuning (zo nodig tot het 23e jaar). We maken hierbij gebruik van de ervaringen uit experimenten in andere gemeenten. De gemeente zet in op een integrale benadering van huiselijk geweld en kindermishandeling. • We verbeteren de communicatie en samenwerking met de veiligheids- en hulpverleningsorganisatie, scholen en het Lokaal Team. De brugfunctionaris van het Lokaal Team zorgt dat het Passend Onderwijs en de Jeugdwet goed op elkaar zijn afgestemd voor de leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Binnen de gelden van het Nationaal Programma Onderwijs is budget beschikbaar tot en met schooljaar 2024-2025. • We zetten een systeem op om de effectiviteit van deze aanpak te meten en waar nodig te verbeteren.
Kosten van de jeugdzorg verminderen door nadruk op preventie en vroegsignalering Uitvoering van de hervormingsagenda taakstelling Sociaal Domein • Hervormingsagenda Jeugd doorvoeren Verschuiving van de inzet van zwaardere vormen van zorg naar lichtere hulp en ondersteuning. • Praktijkondersteuner Jeugd bij alle huisartsen in de praktijken. Huisartsen sturen alle jeugdigen en ouders, die normaal gesproken doorverwezen werden naar JGGZ, naar de POH-GGZ Jeugd. In geval van crisis verwijst de huisarts direct door. Uit ervaring bij diverse andere gemeenten blijkt dat ruim de helft van de cliënten niet wordt doorverwezen naar jeugd GGZ, maar door de POH-GGZ jeugd kan worden geholpen of geen verdere behandeling nodig heeft. Dit levert een aanzienlijke besparing op.
52
• We werken met de doorbraakmethode van het Instituut van Publieke Waarden. In deze methode wordt voor gezinnen met ingewikkelde ondersteuningsvragen gestart met een maatwerkplan. Hierbij wordt gekeken wat het perspectief is, wat een inwoner zelf kan en welke ondersteuning hij/zij daarbij nodig heeft. Hier wordt nadrukkelijk gekeken wat nu in de weg zit om het perspectief te kunnen realiseren en wat moet worden doorbroken om de zaak weer op de rit te krijgen. De aanpak leidt tot betere en passende ondersteuning aan de inwoner en tegelijk een kostenbesparing. Deze verwachting is gebaseerd op de resultaten van een aantal gemeenten, waaronder Amersfoort, die succesvol hebben proefgedraaid met deze methode. • Het Lokaal Team biedt zelf ondersteuning / begeleiding Jeugd als basistaak. In het raadsvoorstel uitbreiding Lokaal Team wordt een reeks voordelen genoemd die ook bijdragen aan het verminderen van de uitgaven voor hulp, zoals: inwoners worden eerder en efficiënter geholpen; er hoeft minder specialistische hulp te worden ingekocht; de basisinfrastructuur en netwerken worden effectiever; waar mogelijk de keuze voor eenvoudigere oplossingen; er kan vaak eerder worden afgeschaald, enzovoort. • We bieden zorg en ondersteuning zo licht als mogelijk dichtbij de jeugdige en zijn netwerk.
• Vraag naar hulp, zorg en ondersteuning voor de jeugdige voorkomen door goede nazorg bij het Lokaal Team. • Tijdig afschalen van zorg, regiefunctie van lokaal team strakker. Door het tijdig afschalen van zorg (minder frequent, korter per keer, eerder beëindigen, etc.) wordt het reëel geacht dat op de zogeheten P x Q zorg een besparing kan worden gerealiseerd. Daarnaast kan bij doorverwijzing door een huisarts naar de specialistische jeugdhulp een zorgadviesgesprek (ZAG) worden georganiseerd (met ouders, jeugdige, gedragswetenschapper, POH-Jeugd en consulent Lokaal Team). Door in dit gesprek de hulpvraag te inventariseren kan gedurende de wachttijd worden gewerkt aan de randvoorwaarden voor een succesvolle behandeling. • We trekken regionaal op bij de door ontwikkeling van de zorginkoop 2023. Op dit moment loopt de aanbesteding voor de zorginkoop 2023. De nieuwe contracten gaan op 1 januari 2024 in.
53
Financiële begroting en toelichting programma 5 Financiën Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2021
Begroting 2022 na wijziging
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Lasten 050 Lokaal team/Zorgloket
1.226
1.318
1.294
1.289
1.290
1.297
051 Wmo
5.313
5.191
5.614
5.605
5.605
5.592
052 Jeugdzorg
6.211
5.880
5.780
5.788
5.546
5.597
Totaal Lasten
12.750
12.389
12.688
12.682
12.441
12.486
050 Lokaal team/Zorgloket
-15
-22
-22
-22
-22
-22
051 Wmo
-302
-155
-161
-161
-265
-266
Totaal Baten
-317
-177
-182
-182
-286
-287
SALDO van baten en lasten
12.434
12.213
12.505
12.500
12.155
12.199
RESULTAAT na bestemming
12.434
12.213
12.505
12.500
12.155
12.199
Baten
54
Toelichting van de financiële verschillen begroting 2022 versus begroting 2023 Product 50: Lokaal team/Zorgloket
Lasten
Begroting 2022
Begroting 2023
1.318
1.294
Te V/N verklaren
-24
V
Integrale toegang: in 2021 is een bedrag overgeheveld omdat het project niet kon worden afgerond.
-73
V
PPN 2023: lagere doorbelasting personeelskosten lokaal team vanuit BBS
-26
V
salarislasten in 2023 verschoven vanwege nieuwe begrotingsindeling
69
N
Totaal
-30
V
Baten
-22
-22
0
Totaal
0
V
Saldo
-24
V
Product 51: Wmo
Lasten
Begroting 2022
Begroting 2023
5.191
5.614
Te V/N verklaren
423
N
PPN 2023: ophoging budget voor hulp in het huishouden vanwege stijgende lasten
165
N
bemoeizorg: in de begroting 2022 opgenomen als p.m. en vanaf 2023 met budget
80
N
beschermd wonen: incidenteel budget in 2022, overgeheveld voor opvang en beschermd wonen Wmo
-32
V
pgb wmo: in 2022 incidenteel lager budget door korting vanwege trekkingsrechten (sept. Circulaire '21) en indexatie
37
N
indexering
173
N
Totaal
423
N
-5
V
Totaal
0
V
Saldo
418
V
Baten
Product 52: Jeugdzorg
Lasten
-155
-160
Begroting 2022
Begroting 2023
5.880
5.780
Te V/N verklaren
-100
V
oplopend bedrag in taakstelling sociaal domein (totale taakstelling 2022 is € 671.000, zie tekst bij ontwikkelingen jeugdzorg)
-584
V
stelpost regionale inkoop: effect meicirculaire 2022 op 2023, betreft nog niet verdeelde kortingen op budget jeugdzorg
-20
V
salarislasten in 2023 verschoven vanwege nieuwe begrotingsindeling
313
N
breed spectrum aanbieders: extra budget voor intensivering samenwerking loopt af na 2022 (lager budget in 2023)en indexering budget (hoger budget in 2023). Per saldo hogere lasten
45
N
indexering budgetten
146
N
Totaal
-100
V
55
Baten
0
0
0
Totaal
0
V
Saldo
-100
V
Verplichte beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Sociaal Domein
Eenheid
Peildatum begr. 2023 en landelijk
Rekening
Begroting
Begroting Landelijk
2021
(Ambitie) 2022
(Ambitie) 2023
2020
22. Jongeren met delict voor rechter
% van jongeren 12 t/m 21 jaar
1
0,8
0,8
1
29. Jongeren met Jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
10,2
9
9
12,9
30. Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
0,9
0,9
0,9
1,2
31. Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren 12 tot 23 jaar
0,3
0,3
0,3
0,3
32. Cliënten met een maatwerkarr. Wmo
Aantal per 10.000 inwoners
750
820
820
700
56
Programma 6: Meedoen Bestuurlijke verantwoordelijkheid Wethouder Mark Eijbaard Wethouder Steven de Vries
Beoogde maatschappelijke effect Inwoners van Baarn worden ondersteund om volwaardig mee te kunnen doen aan de Baarnse samenleving.
Strategische doelen 1 De inwoners van Baarn ondersteunen doen om volwaardig mee te kunnen doen aan de Baarnse samenleving.
2 De inwoners van Baarn proactief benaderen om armoede en schulden zoveel als mogelijk te voorkomen.
3 Zoveel mogelijk inwoners laten participeren in het arbeidsproces.
Bestuurlijke producten 60 Inkomensregeling 61 Re-integratie en Inburgering
Beleidskader Baarn Vitaal: beleidsnota Sociaal Domein Baarn 2021-2024 Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2019 - 2023 Beleidsplan Toezicht en Handhaving Sociaal Domein 2021-2024 Baarn Bunschoten Soest Baarns minimabeleid 2021 - 2024 Uitvoeringsplan schulddienstverlening gemeente Baarn 2021 - 2024
60 Inkomensregeling
Belangrijkste ontwikkelingen Inwoners worden geconfronteerd met forse stijging van lasten door duurder wordende energie en voeding.
Doelstellingen en maatregelen Hulp, zorg en ondersteuning is op elkaar afgestemd, gericht op de specifieke zorgvraag van de inwoners. • In beeld brengen van jongeren in de leeftijd 23 tot 27 jaar zonder startkwalificatie, onderwijsinschrijving, werk en inkomen We vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen in onze samenleving, hiervoor is het belangrijk dat jongeren een startkwalificatie verkrijgen of mee kunnen doen in het arbeidsproces.
57
Versterking van mogelijkheden voor inwoners om mee te doen. We gaan ervan uit dat iedere inwoner volwaardig wil meedoen in de Baarnse samenleving. Zinvol werk is daarbij belangrijk. Daarmee creëren we bestaanszekerheid. Armoede en schulden zijn een groot maatschappelijk probleem met ingrijpende gevolgen voor onze inwoners. Wij willen inwoners die dit treft helpen met een benadering vanuit begrip en niet vanuit wantrouwen. Dat kan een wereld van verschil maken. • Voorkomen dat mensen in armoede terecht komen door communicatie over armoede, preventie en minimaregelingen Zo vroeg mogelijk signaleren van schulden voorkomt situaties waarin de gevolgen niet meer te overzien zijn. We streven naar passende oplossingen die inwoners waar mogelijk in hun eigen kracht brengen. Maar wie hulp nodig heeft, krijgt hulp. In onze benadering en communicatie realiseren we ons dat het hebben van schulden inwoners vaak kwetsbaar en onzeker maakt. • Uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van de Participatiewet en Wet gemeentelijke schuldhulpverlening De Participatiewet bestaat sinds 2015. De wet heeft tot doel om zoveel mogelijk mensen aan het werk te helpen, bij voorkeur bij een gewone werkgever. Daarnaast is het doel van de wet om de afhankelijkheid van uitkeringen zo klein mogelijk te maken. Hierbij ligt de nadruk op het activeren van mensen.
Dat betekent dat er vooral wordt gekeken naar wat iemand kan, hoe die kwaliteiten op een werkplek benut kunnen worden en hoe iemand gestimuleerd kan worden om aan de slag te gaan. We hebben bij de uitvoering van de wettelijke taken aandacht voor werk en bestaanszekerheid en werken vanuit begrip in plaats van wantrouwen. • Werkgevers stimuleren om iedereen die fit is om te werken een baan, leerwerk of aangepaste werkplek aan te bieden Om te stimuleren dat mensen vanuit de bijstand stapsgewijs aan betaald werk komen, willen we soepeler omgaan met regels rond kleine bijverdiensten. Daarbij ligt de focus altijd op het vinden van werk. We kijken hiervoor naar goede voorbeelden uit bijvoorbeeld Amsterdam of Tilburg en kijken hoe we die naar Baarn kunnen vertalen. • Betrekken van werkgevers om bij te dragen aan de inclusieve arbeidsmarkt We zien een uitdaging om werkgevers meer te betrekken bij het invullen van beschutte werkplekken. We willen kijken of we de expertise van RWA Amfors kunnen inzetten om werkgevers beter te begeleiden in het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
• We geven als gemeentelijke organisatie het goede voorbeeld door meer beschutte arbeidsplaatsen te creëren dan wettelijk verplicht Het creëren van beschutte werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt is belangrijk, maar het lukt nog moeilijk hier voldoende invulling aan te geven. Om zelf het goede voorbeeld te geven, zullen we zelf meer banen creëren en actief met RWA Amfors kijken hoe we meer banen beschikbaar krijgen voor deze doelgroep. We creëren meer beschutte arbeidsplaatsen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Op dit moment hebben we 3 beschutte werkplaatsen en we willen in totaal minimaal 5 plekken creëren. We gaan in overleg met RWA Amfors kijken, hoe we werkgevers beter kunnen voorlichten over het creëren en faciliteren van beschutte arbeidsplaatsen. RWA heeft hier vanuit haar rol als sociale werkvoorziening veel ervaring in. Die willen we hiervoor gebruiken.
58
• Ondersteuning bieden aan inwoners en ondernemers in een kwetsbare financiële positie. We willen met onze inwoners en ondernemers in gesprek over het thema Geldzaken en de bestaande regelingen en dienstverlening in Baarn nog beter zichtbaar maken. Hiermee kunnen inwoners en ondernemers in een kwetsbare financiële positie hun zorgen kenbaar maken en vragen stellen over ondersteuning bij hun geldzaken. Daarnaast inventariseert de gemeente waar precies de ondersteuningsbehoeften er liggen en op welke terreinen nog een lokale versterking nodig is. • Ondersteuning van inwoners die door stijgende energiekosten hun vaste lasten niet meer kunnen betalen. Inwoners van Baarn zien stroom, gas en voedsel flink duurder worden waardoor meer mensen die vaste lasten niet meer kunnen betalen. De gemeente zet vol in op ondersteuning en tegemoetkoming maar het bereiken van deze inwonersgroep blijft een grote uitdaging. • Inzicht in de huidige effectiviteit van ons declaratiefonds. We onderzoeken de huidige effectiviteit van ons declaratiefonds. Op basis hiervan bepalen we of er aanpassingen nodig zijn. Vraag naar hulp, zorg en ondersteuning door inwoners voorkomen door goede basisvoorzieningen, vroegsignalering, preventie en nazorg We willen schulden zo vroeg mogelijk signaleren . Dit voorkomt schrijnende situaties.
• We continueren de inzet van onze armoederegisseurs door Pit Baarn op het gebied van vroegsignalering en preventie. De uitdagende tijd waarin we ons op dit moment bevinden versterkt de noodzaak van onze armoederegisseurs. Met name op het gebied van vroegsignalering en preventie hebben zij een rol om te voorkomen dat mensen in een situatie komen waarin ze de regie over hun eigen leven kwijtraken. We willen de zichtbaarheid en de bekendheid van onze armoederegisseurs vergroten door ze onderdeel te maken van onze communicatiecampagne. • Informatie en ondersteuning voor de schuldhulpverlening is beschikbaar voor iedereen Armoede en (problematische) schulden zijn vaak structureel van karakter. Naast een financieel probleem is er bij veel mensen ook sprake van andere problemen die elkaar wederzijds beïnvloeden. Zo kan het door een slechte gezondheid moeilijk zijn om werk te behouden en tegelijkertijd heeft (geld)stress een negatieve invloed op de gezondheid. • We bieden ondersteuning aan zelfstandige ondernemers die door corona in problemen gekomen zijn. We benaderen ondernemers die tijdens de coronaperiode gebruik gemaakt hebben van de financiële regelingen actief. We kijken daarbij of ze ondersteuning nodig hebben bij de eventuele benodigde terugbetaling van gelden.
Ondernemers waarvan de bedrijfsvoering door corona onderdruk staat, ondersteunen we bij het maken van de juiste keuze voor hun toekomst.