472590 Zoneringsplan Centrum Baarn rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

472590

Onderwerp

Zoneringsplan Centrum Baarn

Besluit in raad

21 december 2022

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Veldhuizen

Naam steller

Caroline van der Lee

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het zoneringsplan voor het centrum van Baarn op basis van het Multifunctioneel model vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Baarn wil haar centrum gezellig, prettig en levendig houden. Daarvoor is een kleiner kernwinkelgebied nodig en moeten nieuw functies (naast winkelen) aan het centrum worden toegevoegd. De Gouden Driehoek van het centrum, een samenwerkingsoverleg van de Coöperatieve Vereniging Centrumondernemers Baarn (de Coöperatie), de Vereniging van Vastgoedeigenaren Centrum Baarn (VvVCB) en de gemeente, heeft vier modellen voor indikken en indelen (zonering) van het centrum uitgewerkt. Uit deze modellen kiest het college voor het Mixed Used ofwel Multifunctioneel zoneringsmodel: een centrumgebied met een mix van de functies: winkels, (dag)horeca, cultuur, diensten, welzijn, dienstverlening, wonen (achter de winkels, niet in de plint). Aanleiding Stadscentra en dorpskernen hebben de afgelopen decennia te maken gehad met veel en snelle ontwikkelingen. Gemeenten moesten nadenken over wat voor centrum ze willen hebben en welke mix van functies daarbij dan past. In Baarn heeft de gemeenteraad begin 2017 uit diverse scenario’s gekozen voor het scenario ‘levendig centrum’ waarvan ‘ontmoeting’ het kernwoord is.

Vervolgens heeft de raad opdracht gegeven aan de Gouden Driehoek van het centrum het scenario ‘levendig centrum’ uit te werken en uit te voeren. Zie ook Actieprogramma Levendig Centrum Baarn. Achtergrond Het centrum is van oudsher het kernwinkelgebied van Baarn, inclusief de aanloop- en zijstraten te weten: de Laanstraat en de pleintjes op de kruisingen van de Laanstraat met de zijstraten, en de Brinkstraat; de Brink; het parkeerterrein Laanplein en het parkeerplein Oranjepark. De Pekingtuin wordt gezien als groen verlengstuk van de Brink. In de Visieschets Op weg naar een levendig centrum van Baarn benoemt de Gouden Driehoek de agora (een centrale plek waar bestuur, cultuur en handel samenkomen en het sociale leven zich afspeelt) als mogelijke concrete invulling van het centrum met de Brink als agora/centraal ontmoetingsplein. Daarnaast benadrukt de Gouden Driehoek de halterstructuur van het Baarnse winkelgebied. De combinatie van de agora en de halterstructuur kunnen zorgen voor binding met de lokale bevolking enerzijds, en toestroom van bezoekers uit de regio (en daarbuiten) anderzijds.

1

Onderzoeksbureau Stad & Co is bezig met een verkenning om het unieke profiel (de gewenste identiteit) van het centrum van Baarn vast te stellen: wat maakt het centrum van Baarn specifiek en hoe kan het merk Vorstelijk Baarn het profiel van het centrum versterken en andersom. Voor deze verkenning is een subsidie versterkt door de provincie Utrecht in het kader van de regeling ‘Versterking Vitaliteit stadscentra, dorpskernen en winkelcentra.’ Bij de verkenning worden naast de partijen van de Gouden Driehoek ook vertegenwoordigers van andere stakeholders in het centrum betrokken: zoals inwoners, culturele organisaties, kunstenaars, bezoekers en dienstverlenende organisaties. Het vastgestelde profiel wordt aan het college en de gemeenteraad voorgelegd. Beoogd effect Een compact, compleet en gevarieerd centrum waar de mix van Retail/winkels, (dag)horeca, cultuur, diensten, welzijn / zorg en wonen zorgt voor levendigheid en ontmoeting. Argumenten De Gouden Driehoek concludeert dat: 1. als gevolg van ontwikkelingen in de detailhandel het huidige winkelgebied te groot is om ook in de toekomst te vullen met winkels. Indikking van het kernwinkelgebied is daarom noodzakelijk; 2. om het centrum van Baarn als bindende factor in de samenleving te behouden, gekeken moet worden naar andere functies dan winkels in het centrum, zoals cultuur, welzijn & zorg (diensten), (dag)horeca en wonen.

Om ook de binding met de eigen inwoners te behouden en versterken, moet tegelijk de winkelfunctie, zowel fooden non-food, op niveau blijven. De Gouden Driehoek heeft vier mogelijke zoneringsmodellen voor Baarn uitgewerkt, waarin wordt aangegeven welke mix van functies op welke plekken in het centrum gewenst zijn. Van elk model geeft de Gouden Driehoek een schatting op welke manier het de realisatie van een levendig centrum mogelijk maakt. 1. Het Food model: in dit model komt het economisch zwaartepunt te liggen bij het Laanplein met de Jumbosupermarkt, de Aldi en de Albert Heijn. De Laanstraat is in dit model de (enige) primaire aanloopstraat. De zijstraten zijn secondaire aanloopstraten. 2. Het Fun model: De Brink inclusief Pekingtuin gaat in dit model het economische zwaartepunt vormen met evenementen en een concentratie van horeca. De Laanstraat is in dit model één van de aanloopstraten. De andere aanloopstraten zijn de Stationsweg, Leestraat, Eemnesserweg, Brinkstraat en Bosstraat. 3. Het Food & Fun model heeft zowel het Laanplein als de Brink als economische zwaartepunt (food en fun & horeca). Tussen Laanplein en Brink is traffic in beide richtingen. De rest van de Laanstraat en de Brinkstraat en alle zijstraten zijn aanloopstraten. 4.

Het Multifunctioneel (Mixed Use) model: het centrum wordt ruimtelijk afgebakend door het Floraplein aan de westzijde en de Brink aan de oostzijde. Er wordt uitgegaan van een ruimtelijke structuur die leunt op twee ankerpunten, namelijk het Laanplein en de Brink. Het economisch zwaartepunt op de Brink bestaat uit een clustering van culturele functies. Het economische zwaartepunt aan het Laanplein met Jumbo en Aldi clustert de food retail. Tussen Laanplein en de Brink is in beide richtingen verkeer. Het Multifunctioneel model komt tegemoet aan zowel de mogelijkheid van de Brink als centraal ontmoetingsplan (agora) als aan de halterstructuur van het kernwinkelgebied en sluit tevens aan bij de wens om het

2

kernwinkelgebied in te dikken. De Gouden Driehoek is van mening dat met het Multifunctioneel zoneringsmodel het scenario ‘Levendig’ het meest kansrijk is en heeft een voorkeur voor dit model. NB In het zoneringsplan wordt in een aantal gevallen gesproken dat in verschillende zones functies mogelijk zijn onder voorwaarden. Deze voorwaarden zullen verder worden uitgewerkt in het Uitvoeringsplan. Algemene risico's Voor/ in het centrum worden verschillende initiatieven, projecten en voorstellen ontwikkeld, gestart en uitgevoerd vanuit de gemeente en vanuit andere partijen. Binnen de gemeente zijn diverse teams en beleidsdomeinen betrokken bij het centrum. Met zoveel plannen en betrokken partijen bestaat het risico dat projecten tegenstrijdig zijn en tegen elkaar inwerken en de samenhang in het centrum verdwijnt. Door haar samenstelling heeft de Gouden Driehoek contacten met alle partijen die actief zijn in het centrum en overzicht in wat in het centrum gebeurt. De Gouden Driehoek zorgt voor de verbinding tussen projecten en partijen/geledingen/stichtingen die belang hebben bij een toekomstbestendig levendig centrum.

Er zal geen sprake zijn van verplichte verplaatsingen van functies. Eerder moet worden gedacht aan verleiden en uitsterfconstructies. Dit is een proces van lange adem. Dat geeft het risico door (nieuwe) ontwikkelingen te worden ingehaald. Om dit risico te ondervangen wordt het plan niet in beton gegoten en het transitieproces periodiek te evalueren en indien noodzakelijk plannen aan te passen. Kosten, baten en dekking Om de uitvoering van de plannen voor het centrum, waaronder de zonering, te financieren zullen de drie partijen van de Gouden Driehoek jaarlijks bijdragen aan de realisatie van het Levendig Centrum. De gemeente heeft hiervoor een bedrag van € 10.000,- per jaar opgenomen op de begroting. In het op te stellen Uitvoeringsplan voor het scenario Levendig Centrum door Stad & Co zal de financiering van de uitvoering worden uitgewerkt: hoeveel is nodig, welke middelen zijn beschikbaar vanuit welke partijen voor, hoe verhoudt dit zich tot de gemeentelijke inzet. Ook wordt onderzocht welke andere financiële mogelijkheden er zijn, zoals provinciale en landelijke regelingen Aanpak / Uitvoering Het zoneringsplan biedt de gemeente houvast om nieuwe ontwikkelingen en vergunningen in het centrum aan te toetsten en op te sturen.

Voor gebruikers van het centrum (ondernemers, vastgoedeigenaren, inwoners) biedt het duidelijkheid ten aanzien van wat wel en niet kan op bepaalde plekken in het centrum. Vooruitlopend op een (nieuw) omgevingsplan voor het centrum zal het ‘Ja, mits’-principe worden toegepast bij vergunningsaanvragen voor nieuwe functies die niet passen in het huidige bestemmingsplan, maar wel bij de gewenste ontwikkelingen in het centrum. Op dit moment worden deze plannen ter advies voorgelegd aan de ambtelijk adviseur Ruimtelijke Ontwikkeling. Het zoneringsplan biedt hiervoor onderbouwing. Stad & Co maakt op basis van haar verkenningen een Uitvoeringsplan voor het centrum. Dit plan wordt begin 2023 geleverd. Het zoneringsmodel is een essentieel onderdeel van het Uitvoeringsplan. Dit Uitvoeringsplan wordt begin 2023 aan de raad voorgelegd en na vaststelling volgens planning uitgevoerd. Begrenzingen van het Uitvoeringsplan Voor de ontwikkeling van de Brink tot centraal ontmoetingsplein met cultuur en ontmoetingsmogelijkheden wordt separaat een herinrichtingsplan gemaakt. Inwoners, ondernemers en andere stakeholders worden betrokken bij de totstandkoming daarvan via een inwonersforum. In verband met de samenhang en de synergie in het centrum

3

wordt ook de Gouden Driehoek nauw betrokken bij dit proces. Voor zowel het participatietraject als voor de herinrichting van de Brink is een apart budget nodig en een speciale projectleider. De Arcade is een beeldbepalend gebouw aan de Brink. De herontwikkeling van de Brink is in handen van een projectontwikkelaar. De Gouden Driehoek wordt geïnformeerd over de ontwikkelingen hieromtrent. Dwarsverkeer in de Laanstraat breekt het kerncentrumgebied en belemmert de beleving van de pleintjes in het centrum als plekken voor ontmoeting. Met beleidsmedewerkers Verkeer onderzoeken we de mogelijkheden om het opheffen van het dwarsverkeer in de Laanstraat mee te nemen in het nieuwe mobiliteitsplan. Het verruimen van de functie wonen in de aanloopstraten en achter en boven winkels vereist voor het centrum een verlaging van de in de ‘Nota parkeernormen 2014-2019’ vastgestelde parkeernorm voor wonen. We onderzoeken de aanpassing van de parkeernorm met de beleidsmedewerkers Verkeer. Duurzaamheid Indikken van het kernwinkelgebied en het toevoegen van functies aan het centrum dragen bij aan een duurzaam levendig centrum.

Communicatie Na vaststelling van het zoneringsplan wordt dit gepubliceerd op overheid.nl Om de stakeholders, mee te nemen in de ontwikkelingen met betrekking tot het centrum, waaronder de zonering en herindeling, wordt met Team Communicatie van de gemeente een communicatieplan ontwikkeld. Daarin zijn de volgende stappen opgenomen: 1. doelgroepgericht informeren: wat gaat er gebeuren, waarom, wanneer, wat betekent dit voor mij; 2. enthousiasmeren: we gaan het centrum van Baarn nóg leuker en levendiger maken; 3. participeren: we vragen omwonenden/ inwoners/ overige ondernemers om mee denken. Evaluatie De transitie van het centrum wordt gemonitord, waarbij ook wordt gekeken naar ontwikkelingen die mogelijk vragen om een aanpassing van de plannen, inclusief de nu gewenste omvang van het kernwinkelgebied.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

A. van Wijk locosecretaris

4

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 472590 Zoneringsplan Centrum Baarn bijlage 1 Zoneringsplan centrum Baarn 472590 Zoneringsplan Centrum Baarn bijlage 2 Presentatie Stand van zaken tav het centrum

5