383027 Perspectiefnota 2023 rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

383027

Onderwerp

Perspectiefnota 2023

Besluit in raad

6 juli 2022

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Ilse Lubach

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Perspectiefnota 2023-2026 vast te stellen; 2. De uitgangspunten en grondslagen voor het opstellen van de Begroting 2023-2026 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Met de voorliggende Perspectiefnota 2023 zijn de inhoudelijke ontwikkelingen en de financiële uitgangspunten voor de op te stellen Begroting 2023-2026 opgenomen. In deze Perspectiefnota zijn een aantal ontwikkelingen geschetst, die de komende jaren spelen in de gemeente Baarn of die als een risico of ontwikkeling opgenomen worden in de begroting 2023-2026. Aanleiding Op grond van de financiële verordening van de gemeente Baarn wordt jaarlijks een perspectiefnota vastgesteld. De perspectiefnota geeft richting aan de meerjarenbegroting 2023-2026. In deze perspectiefnota wordt het beleid van de afgelopen jaren voortgezet en geconsolideerd. Naast de inhoudelijke ontwikkelingen die zijn opgenomen in deze Perspectiefnota zijn ook de financiële uitgangspunten benoemd voor de Begroting 2023-2026. Daarnaast hebben we de onzekere ontwikkelingen geschetst ten aanzien van de inflatie, energiekosten, bouwkosten, Gemeentefonds, de toenemende zorgkosten en de gemeentelijke belastingen. Beoogd effect Deze Perspectiefnota geeft richting aan voortzetting van het huidige beleid en de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen.

Op basis van de beschikbare financiële ruimte is invulling gegeven aan de benodigde inzet. De kaders uit deze Perspectiefnota worden verwerkt in de Begroting 2032-2026, na vaststelling door de gemeenteraad op 6 juli 2022. Argumenten In het collegeprogramma 2018-2022 zijn drie maatschappelijke opgaven benoemd, te weten duurzaamheid, woningbouw, ondernemen en recreëren. • Duurzaam Baarn: het uitgangspunt blijft zoveel mogelijk klimaatneutraal in 2030. In de afgelopen periode hebben wij ingezet op de thema’s energiebesparing en kleinschalige opwek, grootschalige opwek duurzame elektriciteit, duurzame warmte, de RES en de eigen organisatie. • Wonen in Baarn: In de Visie Wonen zijn verschillende opgaven benoemd en is een uitvoeringsprogramma opgenomen voor de komende jaren. In het uitvoeringsprogramma is een groot aantal acties opgenomen, waarvan een groot deel doorlopend.

1

• Ondernemen en recreëren in Baarn: Na het beleidsplan Recreatie en Toerisme (2019) en de terugslag door Corona is in 2020/2021 met de sector een herstelplan opgesteld. De perspectiefnota 2023-2026 is door het huidige college opgesteld, maar verwacht wordt dat bij de behandeling in de raad er een nieuw college is gevormd. In de perspectiefnota zijn daarom geen voorstellen voor nieuw beleid opgenomen. In deze perspectiefnota is er een onderscheid gemaakt tussen taken die: 1) onvermijdbaar op ons afkomen, 2) het versterken van de uitvoeringskracht, 3) voorzetting en uitwerking van huidig beleid waar besluitvorming aan ten grondslag ligt 4) en ontwikkelingen die passen binnen het tot nu toe gevoerde beleid. Uiteraard kan de raad nog keuzes binnen deze voorstellen maken en toetsen aan het nieuwe coalitieakkoord. In de perspectiefnota zijn ook ontwikkelingen geschetst met betrekking tot het versterken van de uitvoeringskracht. Voor borgen van de uitvoering van de door de raad gewenste taken en zwaardere wettelijke taken is het belangrijk om onze positie op de arbeidsmarkt te verstevigen. Uitgangspunten Perspectiefnota Op 26 april 2022 is ambtelijk overleg gevoerd met de toezichthouder, de Provincie Utrecht. Er is gesproken over de huidige ontwikkelingen en het effect daarvan op de perspectiefnota 2023 en de meerjaren begroting 2023 -2026.

De financiën van alle gemeenten in Nederland staan onder druk. Ook voor onze gemeente wordt de uitdaging elk jaar steeds groter om tot een reëel en structureel sluitend meerjarenperspectief te komen. De onzekerheid van beschikbare rijksmiddelen vanaf 2026, zorgen ervoor dat er op dit moment geen structurele ruimte is voor nieuwe investeringen en nieuw beleid, wel is er ruimte om incidenteel nieuw beleid op te nemen De belangrijkste uitgangspunten voor de Perspectiefnota 2023-2026 zijn; 1) Beleidsarm; er is geen nieuw beleid opgenomen en bestaand beleid is niet structureel geïntensiveerd. 2) Reëel ramen en duurzaam financieel beleid is het uitgangspunt geweest. De afgelopen jaren is er veel opgebouwd in onze gemeente. Door ons te richten op een gezond meerjarig financieel perspectief menen wij recht te doen aan datgene wat de afgelopen jaren met hard werken en veel inzet tot stand is gebracht. Hoogte van de indexering en wijze van indexering Tot 2020 werden de werkbudgetten geïndexeerd op basis van de prijsindex materiele overheidsconsumptie (IMOC) vanaf 2021 is voor indexatie de consumentenprijsindex (CPI) gehanteerd op basis van de verwachtte index voor het begrotingsjaar. De indexen worden door het CPB achteraf vastgesteld (t-1). Hierdoor is de begroting van de afgelopen drie jaar (zo blijkt achteraf), onvoldoende geïndexeerd.

Ook wijken de index van loon- en prijs van elkaar af. Het gebruik van de huidige consumentenprijsindex voor 2022 is gezien de huidige inflatiecijfers niet wenselijk. Het voorstel is om voor het indexeren van onze budgetten voor 2023 een onderscheid te maken tussen, loongevoelige budgetten, prijsgevoelige budgetten en een mix tussen deze twee (subsidies). Hierbij uitgaande van de door het CPB verwachtte percentages voor 2023. In de berekening van de indexatie wordt een correctie van voorgaand jaar opgenomen indien de index achteraf hoger of lager wordt vastgesteld. De wijze waarop wij de indexeringen voortaan willen berekenen is voorgelegd aan de provincie. De hoogte van de percentage zijn opgenomen in de perspectiefnota onder het kopje indexeringen van de begroting 2023. Financiële risico's In deze Perspectiefnota zijn de financiële risico’s en onzekerheden met betrekking tot de huidige inflatie en prijsstijgingen benoemd. Bij de al beschikbaar gestelde kredieten, investeringen op basis van IBOR en nieuwe investeringen wordt de gemeente geconfronteerd met stijgende prijzen van grondstoffen en arbeidskosten. Door investeringen te temporiseren (later in de tijd te plannen) kunnen lasten beter worden gespreid en kan de

2

gemeente afwachten of de hoge prijzen weer afvlakken of eventueel dalen. De gemeente kan er ook voor kiezen juist te investeringen in tijden dat de markt het lastiger heeft in plaats van mee te doen in aanbestedingen in een overspannen markt.

WOZ waarde De aanhoudende stijging van de Woz waarde de afgelopen jaren heeft een nadelig effect op de algemene uitkering. De toegepaste indexatie van 1,5% in 2022 vangt dit niet op. Hoe hoger de Woz waarde hoe meer de gemeente geacht wordt zelf in haar inkomstenbehoeften te voorzien. Dit risico is voorgaande jaren uitgebreid beschreven in raadsinformatiebrieven. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting zal de onbenutte belastingcapaciteit worden berekend.

Dekking kapitaallasten Als gevolg van onder meer de vernieuwbouw van theater De Speeldoos en de in de Perspectiefnota opgenomen investeringen in maatschappelijk vastgoed en in onderwijsgebouwen nemen de kapitaallasten toe. Baarn hanteert een kapitaallastenplafond dat hierdoor vanaf 2026 wordt overschreden.

Bij de begroting 2023-2026 leggen wij u de keus voor hoe hiermee mee omgegaan. Gedacht kan worden aan het handhaven van het kapitaallastenplafond met als gevolg dat het investeringsvolume verlaagd zal moeten worden. Een andere mogelijkheid is het temporiseren van het realiseren van nieuwe investeringen zodat er in de tussentijd meer vrijval van bestaande kapitaallasten is. Tenslotte kan de raad ervoor kiezen het kapitaallastenplafond te verhogen eventueel in combinatie met het instellen van een “bestemmingsreserve dekking kapitaallasten”. Hiermee kunnen bijvoorbeeld de kapitaallasten van investeringen in maatschappelijk vastgoed (deels) worden gedekt. Deze bestemmingsreserve kan worden gevoed met de opbrengst van verkoop van een deel van het maatschappelijk vastgoed. Kosten, baten en dekking Het begrotingssaldo is na het verwerken van de voorstellen uit de Perspectiefnota 2023-2026 structureel sluitend voor de jaren 2023 t/m 2025. Aanpak / Uitvoering Na vaststelling van de Perspectiefnota 2023-2026 door de raad op 6 juli 2022, zal de begroting op basis van de Perspectiefnota, eventueel geamendeerd en de aangenomen moties, worden opgesteld. Duurzaamheid De Perspectiefnota 2023-2026 is opgesteld op basis van het uitgangspunt duurzaam financieel beleid. Communicatie Na vaststelling van de Perspectiefnota in het college is een persbericht verstuurd.

De perspectiefnota 2023-2026 is na publicatie van het persbericht, digitaal beschikbaar via https://baarn.begrotingsapp.nl Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

3

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 383027 Perspectiefnota 2023 bijlage 1 Perspectiefnota 2023-2026

4