340146 Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk Presentatie HBR Advocaten

Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk presentatie aan leden van de raad van de gemeente Baarn 2 februari 2022

Saskia de Boer Bernadette Raaijmaakers Henk Hoogmoed

Beoordeling 6 amendementen • 9A • 9E • 9G • 9H • 9I • 9J

40 evenementen op gehele landgoed voorwaardelijke verplichting renovatie in bestemmingsplan opbrengsten Alexanderkwartier publieke toegankelijkheid in overeenkomst waarborgen maatregelen natuurcompensatie kwaliteitseisen restauratie in overeenkomst

Stukken a. Overeenkomst NNN tussen provincie Utrecht en MBE b. Brief wethouder Jansma aan de raad d.d. 22 december 2021

c. Overeenkomst Restauratie Paleis in relatie met woningbouw tussen provincie Utrecht, MBE en Gemeente Baarn d. Anterieure Overeenkomst tussen gemeente Baarn en MBE e. Raadsvoorstel ten behoeve van besluit in raad op 23 februari 2022 f.

Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 1 Toelichting

g. Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 2 Bijlagen bij de toelichting h. Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 3 Regels i.

Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 4 Bijlagen bij de regels

j.

Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 5 Verbeelding

k. Bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 6 Zienswijzennota l.

Uitvergroting plankaart evenementenzone paleis

m. Uitvergroting plankaart evenementenzone parade n. Uitvergroting plankaart gebiedsaanduidingen evenementen met bestemmingen Natuur en Gemengd

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (1) “In het bestemmingsplan op te nemen dat het maximum aantal evenementendagen, dat zijn er 40 per jaar, voor het gehele landgoed geldt en dit tevens aan te passen op de verbeelding en de verwijzing in het voorschrift 16.1.1. Tevens toevoegen dat dit ook geldt na eventuele splitsing van het landgoed.”

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (2) • Planvoorschrift 16.1.1 is na voorontwerp-versie aangepast, toegevoegd: “en overige zone” • Ontwerp-versie gelijk aan concept vast te stellen versie: • Ter plaatse van de aanduidingen 'overige zone - evenementen' en 'overige zone – evenementen Parade' mogen in totaal maximaal 40 dagen per jaar evenementen worden gehouden (exclusief open afbouwdagen).

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (3) • Tekst voorschrift nog voor meer uitleg vatbaar: 2 zones, op elk 40 dagen evenementen? • Tekst toelichting: “samen in totaal” • Advies om voorschrift aan te passen: • Ter plaatse van de aanduidingen 'overige zone - evenementen' en 'overige zone – evenementen Parade' mogen voor beide zones samen in totaal maximaal 40 dagen per jaar evenementen worden gehouden (exclusief open afbouwdagen).

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (4) • Verbeelding is aangepast, nu duidelijk 2 afzonderlijke zones

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (5) • De consequentie van splitsen van het landgoed is niet vermeld • Bestemming geldt ongeacht eigendom grond of status landgoed • Conclusie: in planologisch opzicht vermelding overbodig

9A: 40 evenementen op gehele landgoed (6) • Aanvullende opmerking evenementen: • Definities evenement in bestemmingsplan (>500 personen) niet gelijk aan definitie bestemmingsplan in Beleidsregels Evenementen (vanaf 150 personen) • Wat op grond van Beleidsregels als evenement wordt gezien telt voor het maximum aantal evenementen niet mee voor zover tot 500 bezoekers aanwezig zijn

9E voorwaardelijke verplichting renovatie in bestemmingsplan (1) “Het college opdracht geven om in het bestemmingsplan op te nemen wat exact wordt verstaan onder “moet plaatsvinden” en “significante voortgang” van de renovatie als voorwaardelijke verplichting voor de start van de woningbouw op het Alexanderkwartier in artikel 8.4.4.”

9E voorwaardelijke verplichting renovatie in bestemmingsplan (2) • Redactie planvoorschrift ingrijpend gewijzigd: a. Oude bosgroeiplaats mag pas worden gekapt na onherroepelijke ontheffing provincie b. Oude bosgroeiplaats mag pas worden gekapt nadat casco restauratie Paleis Soestdijk minimaal 3 maanden daarvoor is gestart

• Bedoeling: aan beide eisen moet zijn voldaan • Advies: voeg het woord “en” toe na onderdeel a.

9E voorwaardelijke verplichting renovatie in bestemmingsplan (3) • Termen “significante voortgang” en “moet plaatsvinden” die zagen op moment start woningbouw zijn geschrapt • Nu woningbouw op oude bosgroeiplaats meetbaar en handhaafbaar afhankelijk van onherroepelijke ontheffing en renovatie • Ruimtelijke relevantie van voorwaarden kap en restauratie • Overige woningbouw zonder deze restricties toegestaan

9E voorwaardelijke verplichting renovatie in bestemmingsplan (4) • Aanvullende opmerking: • Nieuwe “Overeenkomst Restauratie” tussen provincie en MBE • Binnen 5 jaar na onherroepelijk bestemmingsplan en onherroepelijke omgevingsvergunningen dient renovatie voltooid te zijn • Bij niet-nakoming boete EUR 5 miljoen

9G opbrengsten Alexanderkwartier (1) “Het college de opdracht te geven om in de anterieure overeenkomst op te nemen dat het netto resultaat van de woningbouw op het Alexanderkwartier zal worden aangewend voor de renovatie van het paleis.”

9G opbrengsten Alexanderkwartier (2) Wijzigingen Anterieure Overeenkomst: Nieuwe definities: • Casco-renovatie (Artikel 1.4 Anterieure Overeenkomst) • Netto-opbrengsten (Artikel 1.5 Anterieure Overeenkomst) • Totale restauratie (Artikel 1.10 Anterieure Overeenkomst)

9G opbrengsten Alexanderkwartier (3) • Zeer ruime omschrijving in definities, lees: te ruim • Advies om op onderdelen aan te scherpen: • Omzet • Alle genoemde kosten • Grondkosten • Kosten

9G opbrengsten Alexanderkwartier (4) Wijziging Artikel 5 Anterieure Overeenkomst: • Lid 1, eerste zin: geen afspraak, eerder toelichting • Lid 1, tweede zin: begrip restauratie aanscherpen door aan te haken bij de nieuwe definities uit de Anterieure Overeenkomst en bestemmingsplan • Lid 1, derde zin: inzage op eerste verzoek van gemeente, aan wie en hoe?

9G opbrengsten Alexanderkwartier (5) Toevoeging Artikelen 5.2 tot en met 5.5 Anterieure Overeenkomst: • Beschrijving vanuit bestemmingsplan • Geen verplichtingen van MBE jegens gemeente • Wel verplichtingen van MBE jegens provincie, maar op basis van Overeenkomst Restauratie • Gemeente slechts partij bij Artikel 4.3 Overeenkomst Restauratie • Artikel 4.3 ziet op opnemen voorwaardelijke verplichting in bestemmingsplan en dat is bevoegdheid van de raad

9H publieke toegankelijkheid in overeenkomst (1) “Het college de opdracht te geven om in de anterieure overeenkomst expliciete afspraken over de invulling van het begrip “voor een zo groot en breed mogelijk publiek toegankelijk te maken”.

9H publieke toegankelijkheid in overeenkomst (2) Nieuw Artikel 6 Anterieure Overeenkomst over Toegankelijkheid: • Vrijblijvende terminologie: “MBE zet in op een zo groot mogelijke openbare toegankelijkheid …” en “Landgoed Paleis Soestdijk ambieert …”

• Doelen en resultaten ontbreken • Volgens bestemmingsplan is en blijft Paleisbos gesloten voor publiek • Tegenstrijdigheid Anterieure Overeenkomst en bestemmingsplan • Vraagt om verduidelijking

9H publieke toegankelijkheid in overeenkomst (3) Suggesties voor verduidelijking: • Open en gesloten zones intekenen op kaart • Aanduiden openbaar gebied op kaart • Afspraken over afbakening openbaar en niet-openbaar gebied • Afspraken over toegankelijke dagen • Vermelden (maximum) toegangsprijzen

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (1) • “In goede samenwerking met de provincie Utrecht zorg te dragen voor een reële en substantiële compensatie van de natuur die recht doet aan de inbreuk van de bouw van de geplande woningen in het natuurnetwerk (“het Borrebos”). • Deze compensatie dient SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden) te worden geformuleerd opdat deze goed controleerbaar is en de door HBR (in haar memo van 15 september 2021) benoemde open einden, welke niet precies genoeg zijn omschreven, alsnog voldoende precies te worden uitgewerkt. Ook dient te worden verwezen naar precieze beheer- en inrichtingsplan. • Aanvullend dient, conform het advies van HBR advocaten, te worden bepaald hoe, wanneer en onder wiens toezicht de maatregelen nader moeten worden uitgewerkt en te worden bepaald wanneer dat voldoende is. • Bijlage 7 (van de conceptovereenkomst tussen MBE en de provincie) dient, ten aanzien van de “nader uit te werken maatregelen” letterlijk te verwijzen naar de vereiste toestemming van de inhoud van die uitwerking door de provincie, en te verwijzen naar de overeenkomst met de provincie waarin deze maatregelen worden uitgewerkt en waardoor de voorschriften, via het bestemmingsplan, concreter en beter afdwingbaar worden.”

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (2) • Eerste onderdeel: • Met de provincie zorgdragen voor controleerbare compensatie • Verwijzen naar Beheer- en inrichtingsplan: • Op 3 plaatsen voorwaardelijke verplichting in bestemmingsplan • Plicht tot uitvoeren maatregelen binnen 3 jaar • Zo nee: strijd met bestemming • In Bijlage 7 bij deze regels (en Bijlagen 5 en 6) nu letterlijk verwezen naar Beheer- en inrichtingsplan

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (3) • Bijlage 7 verwijst naar specifiek benoemd Beheer- en inrichtingsplan • Beheer- en inrichtingsplan is bijlage bij bestemmingsplan • Dit Beheer- en inrichtingsplan bevat concrete voorschriften, open eindjes verdwenen • Op deze manier handhaafbaar via bestemmingsplan

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (4) • Voorwaardelijke verplichting voorschrift bestemmingsplan in overleg met provincie opgesteld • Tekst conform voorschriften Interim Omgevingsverordening provincie • Tekst voorschrift bestemmingsplan volgt ook uit “Overeenkomst Restauratie” tussen gemeente, provincie en MBE • NB artikel 4.4.1 en 8.4.3 “worden uitgevoerd” • Artikel 3.4.2 “zijn uitgevoerd” • Advies: steeds “zijn uitgevoerd”

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (5) • Uitwerking en beoordeling natuurmaatregelen: • Vastgelegd in “Overeenkomst borging realisatie en instandhouding NNN-meerwaardemaatregelen Soestdijk” tussen provincie en MBE • Onderdeel van deze overeenkomst is lijst met concrete voorschriften uit Beheer- en inrichtingsplan • Provincie bepaalt of maatregelen volstaan • Termijnen voor uitvoeren maatregelen benoemd • Boete bij niet-nakoming

9I waarborgen maatregelen natuurcompensatie (6) • Bijlage 7 verwijst naar Beheer- en inrichtingsplan • Bijlage 7 verwijst niet naar overeenkomst met provincie • Provincie is bevoegd gezag ten aanzien van NNN • Waarborgen als geheel concreet en handhaafbaar

9J kwaliteitseisen restauratie in overeenkomst (1) “Het college de opdracht te geven om, conform het advies van HBR advocaten (memo d.d. 15 september 2021), de rol van de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed in relatie tot de monumentenvergunning en het toezicht daarop in de anterieure overeenkomst op te nemen, opdat de rol van de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed eveneens privaatrechtelijk wordt geborgd.”

9J kwaliteitseisen restauratie in overeenkomst (2) Toevoeging nieuw lid 3 aan Artikel 3 Anterieure Overeenkomst: MBE zal het paleisgebouw (“Paleis Soestdijk”) restaureren overeenkomstig het bepaalde in de subsidiebeschikking van de Provincie Utrecht (…). Gelet op de specifieke aard van de werkzaamheden zal MBE, conform de Erfgoedwet, hierover overleg voeren met de specialisten van de RCE en de uitvoering van de werkzaamheden door hen laten monitoren.

• Voldoet aan amendement 9J • Gemeente kan restauratie conform subsidiebeschikking afdwingen

9J kwaliteitseisen restauratie in overeenkomst (3) Maar: • Geen concrete afspraken in Anterieure Overeenkomst over rapportage of terugkoppeling aan gemeente door MBE en/of RCE • Gemeente heeft geen instrumenten om nakoming af te dwingen door ontbreken concerngarantie en/of boetebedingen

Slotopmerkingen • Amendementen beoordeeld • Daarbuiten opvallende aanpassing: • Vervallen oorspronkelijke Artikel 7 over concerngarantie MBE • Overeenkomsten getekend • Aanvulling of wijziging achteraf?