335908 Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en Bouwverordening 2022 rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

335908

Onderwerp

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit onder de Omgevingswet / Bouwverordening 2022

Besluit in raad

23 februari 2022

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Jansma

Naam steller

Albert van 't Riet

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit 2022 vast te stellen; 2. De bevoegdheid voor het benoemen van de leden van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Baarn aan het college te delegeren; 3. Verder gaan met de mogelijkheid van burgerleden in de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit; 4. De Bouwverordening Baarn 2022 vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De nieuwe Omgevingswet treedt naar verwachting op 1 juli 2022 in werking. Hierdoor is het noodzakelijk om keuzes te maken over de wijze van advisering over omgevingskwaliteit. De gemeente Baarn beschikt al over een Commissie Ruimtelijke Kwaliteit die wordt ingevuld door MooiSticht. Deze samenwerking wordt voortgezet. Ook wordt voorgesteld dat Baarn blijft werken met burgerleden in de Commissie. De Omgevingswet vereist dat de werking van deze commissie bij gemeentelijke verordening juridisch verankerd moet worden. Gelijktijdig dient de Bouwverordening 2012 geactualiseerd te worden om aan te sluiten bij het actuele model van de VNG en het functioneren van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Aanleiding Met de Omgevingswet die naar verwachting op 1 juli 2022 in werking treedt, wordt het stelsel van ruimtelijke regels volledig herzien. De wet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water.

De wet biedt een kader dat overheden op decentraal niveau meer afwegingsruimte geeft om de doelen voor de fysieke leefomgeving te bereiken. Eén van de doelen van de wet is het bereiken van een goede omgevingskwaliteit. Daarbij gaat het om het belang van aspecten als cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit van bouwwerken, stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap. In eerste instantie gaan het huidige vastgestelde gemeentelijke beleid en regelgeving voor welstand, ruimtelijke kwaliteit en cultureel erfgoed één op één mee naar de Omgevingswet via de zogenaamde Bruidsschat. Wel is het adviesstelsel aangepast in de Omgevingswet. De Omgevingswet verlangt dat gemeenten expliciete keuzes maken over de taken van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Dat pakket kan zich beperken tot advisering over wijzigingen aan (rijks)monumenten, maar kan ook de ruimtelijke kwaliteit in relatie tot veiligheid, gezondheid en participatiebeleid omvatten. Beoogd effect

1

De Omgevingswet vereist een eenduidig besluit over de inrichting en functioneren van de adviesstructuur, in casu de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. De stichting MooiSticht vult deze rol naar tevredenheid in. Voorgesteld wordt de huidige structuur voort te zetten. Doordat in de Bouwverordening Baarn 2012 nog de term ‘Welstandscommissie’ wordt gehanteerd én in deze Bouwverordening de inrichting en het functioneren van deze Welstandscommissie zijn beschreven, dient ook de Bouwverordening aangepast te worden. Gelijktijdig kunnen de wijzigingen worden meegenomen die door de VNG in 2018 zijn verwerkt in het model van de Bouwverordening. Het vaststellen van de Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit 2022 en het vaststellen van de Bouwverordening 2022 hebben geen effect op onze gemeentelijke dienstverlening. Het betreft een formalisering van de werkwijze die we momenteel al hanteren. Argumenten Met dit besluit voldoen we aan de wettelijke verplichting om vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet een gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit te hebben ingesteld. Gelijktijdig zorgen we met dit besluit voor een actuele Bouwverordening. 1. Vaststellen Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit 2022 a.

Om het huidige gemeentelijke beleid en de gemeentelijke regelgeving ten aanzien van de welstand, ruimtelijke kwaliteit en cultureel erfgoed na 1 juli 2022 voort te kunnen zetten onder de Omgevingswet moet een gemeentelijke adviescommissie worden ingesteld en de leden daarvoor worden benoemd ten aanzien van de advisering aan het college over aanvragen voor omgevingsvergunningen bij Rijksmonumenten. Het betreft een adviescommissie zoals bedoeld in artikel 84 van de Gemeentewet. b. De Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is gebaseerd op de modelverordening die in gezamenlijkheid is opgesteld door de VNG, Federatie Ruimtelijke Kwaliteit en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Het model is daarbij in- en aangevuld om de werking van de huidige Commissie Ruimtelijke Kwaliteit, zoals deze bij MooiSticht is belegd, geactualiseerd en aangepast naar de Omgevingswet, voor te kunnen zetten. Daarbij is ook het provinciale Steunpunt voor Archeologie en Monumenten (STAMU) om advies gevraagd ten aanzien van de onderdelen die betrekking hebben op het cultureel erfgoed. 2. Bevoegdheid voor het benoemen van de leden van de commissie delegeren. a. De Omgevingswet regelt dat de gemeenteraad de leden van de gemeentelijke adviescommissie moet benoemen. In het kader van het duale stelsel adviseert de adviescommissie aan het college.

Voor voldoende flexibiliteit in het proces voor de benoeming van leden is het wenselijk de bevoegdheid voor de benoeming ook bij het college neer te leggen. Artikel 10:13 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) regelt dat een bestuursorgaan zijn bevoegdheid tot het nemen van besluiten kan overdragen aan een ander die deze onder eigen verantwoordelijkheid uitoefent. Artikel 10:15 Awb regelt dat delegatie slechts geschiedt indien in de bevoegdheid daartoe bij wettelijk voorschrift is voorzien. Artikel 156, eerste lid van de Gemeentewet geeft het algemene wettelijk voorschrift dat bevoegdheden van de raad gedelegeerd kunnen worden aan burgemeester en wethouders tenzij de aard van de bevoegdheden zich daartegen verzetten. b. Onder de Omgevingswet valt welstand, ruimtelijke kwaliteit, cultureel erfgoed en de advisering daarover onder de vrije beleidsruimte van de gemeente. Enkel voor de advisering over Rijksmonumenten is een gemeentelijk adviescommissie wettelijk verplicht. Ten aanzien daarvan is de bevoegdheid tot op heden volledig bij burgemeesters en wethouders neergelegd onder de Monumentenwet 1988, momenteel Erfgoedwet. Daaruit kan gesteld worden dat de delegatie van de bevoegdheid tot het benoemen van de leden van de gemeentelijke adviescommissie voor het wettelijk verplichten onderdeel Rijksmonumenten zich in de aard van de bevoegdheid niet daartoe verzet.

2

3. Bouwverordening Baarn 2021 vast te stellen a. Als de Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit wordt vastgesteld, moet de Bouwverordening Baarn 2012 ook worden gewijzigd. Daarin is nu de huidige welstandscommissie geregeld. Met de gewijzigde Bouwverordening wordt ook in juridische zin de huidige welstandscommissie geïntegreerd in de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. In de praktijk functioneren de beide commissies al als één. b. De huidige Bouwverordening Baarn 2012 bevat diverse artikelen die afgelopen jaren door de Reparatiewet BZK 2014 (Stb. 2014, 458) en wijzigingen van de Wro, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en onderliggende besluiten overbodig zijn geworden. De VNG heeft hiertoe in 2018 een aangepast model van de Bouwverordening beschikbaar gesteld (ledenbrief kenmerk TLE/U201800234ECGR/U201101606, d.d. 17 april 2018). De wijzigingen zijn verwerkt in de Bouwverordening Baarn 2022. De Bouwverordening Baarn 2022 blijft van kracht tot het moment van inwerkingtreding Omgevingswet. Zodra de Omgevingswet in werking treedt, vervalt hoofdstuk II van de Woningwet waarin de grondslag van de Bouwverordening is opgenomen. Daarmee zal bij inwerkingtreding van de Omgevingswet de Bouwverordening (van rechtswege) vervallen.

Algemene risico's Bij beslispunt 1: indien de raad de Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit niet vaststelt, voldoet de gemeente Baarn niet aan de wettelijke verplichting bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. Daardoor kunnen aanvragen voor omgevingsvergunningen niet worden beoordeeld volgens de eisen van de Omgevingswet en kan dit leiden tot onrechtmatige besluiten. Daarnaast draagt de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit bij aan de afwegingen voor een goede omgevingskwaliteit.

Bij beslispunt 2: indien de raad de bevoegdheid tot het benoemen van de leden niet delegeert aan het college, zal de raad over iedere benoeming dienen te besluiten. Het risico op een (tijdelijk) incomplete commissie wordt daarmee groter, evenals het risico op vertraging bij de behandeling van adviesvragen.

Bij beslispunt 3: er is in Baarn veel kennis aanwezig van de historie, context en opbouw van Baarn. De inbreng van de burgerleden is steeds een meerwaarde gebleken. Indien de raad besluit niet verder te willen gaan met burgerleden, dan wordt die inbreng ook gemist.

Bij beslispunt 4: indien de raad de Bouwverordening niet actualiseert, blijft de Bouwverordening tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet verouderd. Feitelijk zijn de (juridische) risico’s beperkt, omdat de artikelen die met de wijzigingen uit de verordening worden gehaald, al zijn opgenomen in diverse wetten. Gebruik van de term ‘welstandscommissie’ kan leiden tot verwarring, omdat deze commissie niet meer bestaat en onder de naam Commissie Ruimtelijke Kwaliteit is gecontinueerd. Kosten, baten en dekking Niet van toepassing Aanpak / Uitvoering Het vaststellen van de Verordening op de gemeentelijke Commissie Ruimtelijke Kwaliteit 2022 en het vaststellen van de Bouwverordening 2012 hebben geen effect op onze gemeentelijke dienstverlening. Het betreft een formalisering van de werkwijze die we momenteel al hanteren. De verordeningen treden na publicatie in werking. De overeenkomst wordt namens de gemeente door de burgemeester ondertekend. Duurzaamheid

3

N.v.t. Communicatie N.v.t. Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 335908 Commissie Ruimtelijke Kwaliteit onder de Omgevingswet bijlage 1 Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit Baarn 2022 335908 Commissie Ruimtelijke Kwaliteit onder de Omgevingswet bijlage 2 Conceptovereenkomst CRK MooiSticht-Baarn 2022 335908 Commissie Ruimtelijke Kwaliteit onder de Omgevingswet bijlage 3 Bouwverordening 2022

4