329682 Invoering nieuwe Wet inburgering in 2022 rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

329682

Onderwerp

Invoering nieuwe Wet inburgering in 2022

Besluit in raad

22 december 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Van Roshum

Naam steller

Pieter Brandjes

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De nota Uitvoering nieuwe wet inburgering 2022 gemeente Baarn (bijlage 1) vast te stellen. Samenvatting van het voorstel Vanaf 1 januari 2022 gaat de nieuwe wet inburgering in. Met dit nieuwe inburgeringsstel komen nieuwe taken naar de gemeente toe. De gemeente gaat inburgeringsplichtige statushouders begeleiden bij hun inburgering. Iedereen krijgt een inburgering op maat. Dit gebeurt aan de hand van een brede intake: de inburgeringsplichtige maakt samen met medewerkers van betrokken organisaties een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie. De inburgeringsplichtige statushouders leren de Nederlandse taal op een niveau waarmee ze zich goed kunnen redden in Nederlandse samenleving. Daardoor krijgen ze betere kansen op de Nederlandse arbeidsmarkt en een betere aansluiting op onderwijs. Een combinatie van leren van de taal en meedoen aan de Nederlandse samenleving is een belangrijk onderdeel van het nieuwe inburgeringsstelsel. Het volgen van een stage of (vrijwilligers)werk zijn daar voorbeelden van. De gemeente geeft vorm aan deze begeleiding voor inburgeringsplichtige statushouders met alle organisaties binnen de gemeente die betrokken zijn bij de doelgroep. Voorgesteld wordt de uitvoering van de nieuwe wet inburgering samen met de gemeenten Bunschoten en Soest uit te voeren.

Wij vragen uw raad in te stemmen met de nota "Uitvoering nieuwe wet inburgering 2022 gemeente Baarn". Aanleiding Het inburgeringsstelsel van de jaren 2013-2021 voldeed op een aantal punten niet. Inburgeraars deden te lang over het inburgeren, waren vaak langdurig afhankelijk van een bijstandsuitkering en het zelf kiezen van een goede inburgeringscursus was vaak een te moeilijke opgave voor een nieuwkomer. Daarbij werden inburgeraars onvoldoende gestimuleerd om het hoogst haalbare taalniveau te behalen. We zagen dat inburgeraars zelfs na het behalen van de inburgering nog steeds onvoldoende Nederlands spraken om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Daarom heeft het Rijk besloten dat het inburgeringsstelsel op de schop moet. Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Wet inburgering in. Het doel van deze wet is om het mogelijk te maken inburgeraars zo snel mogelijk mee te laten doen in de samenleving, het liefst via betaald werk. Met de nieuwe inburgeringswet wordt aansluiting gezocht bij de Participatiewet en inburgeren is daarmee onderdeel van het Sociaal Domein. Het Rijk heeft er bewust voor gekozen om deze taak weer terug te leggen bij de gemeenten, zoals ook voor 2013 het geval was. Met het nieuwe stelsel heeft de gemeente de regie over de uitvoering van de inburgering.

Gemeenten worden verantwoordelijk voor het inburgeringsaanbod en ontvangen hiervoor financiële middelen vanuit het Rijk.

1

Gemeenten krijgen de vrijheid om een op elkaar afgestemd programma van activiteiten te organiseren waarbinnen de inburgeringstrajecten en participatie leiden tot het sneller meedoen van inburgeraars. Gemeenten krijgen dus meer bevoegdheid en sturingsmogelijkheden. Vanaf mei 2021 zijn de gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest (BBS) in gesprek over de invoering van de nieuwe wet. Op 29 juni 2021 is het Concept Plan van Aanpak nieuwe wet inburgering 2022 gemeente Baarn vastgesteld. Hierin geven we de voorkeur om in BBS-verband samen te werken. Ook de colleges van de gemeenten Bunschoten en Soest hebben het Concept Plan van Aanpak vastgesteld. Samen hebben de BBS-gemeenten een projectleider nieuwe wet inburgering aangesteld voor de periode september 2021 – maart 2022. Hij heeft in september-oktober vele betrokken lokale, regionale en landelijke organisaties gesproken. In november organiseert hij lokale overlegtafels in de drie gemeenten waarin de organisaties samen afspraken gaan maken over de taken en rollen in het inburgeringsproces vanaf 1 januari 2022. Uit de verkennende gesprekken concludeert ook de projectleider dat samenwerken binnen BBS-verband de beste aanpak is. Voorgesteld wordt om de uitvoering van de nieuwe wet inburgering samen met de gemeenten Bunschoten en Soest uit te voeren.

Wij vragen u in te stemmen met de nota Uitvoering nieuwe Wet inburgering 2022 gemeente Baarn. Beoogd resultaat Het doel van de nieuwe wet is om inburgeraars sneller mee te laten doen in de Nederlandse samenleving. Met het nieuwe inburgeringsstelsel wil de wetgever zorgen dat inburgeraars zo snel mogelijk mee kunnen doen, bij voorkeur via betaald werk. Met de nieuwe inburgeringswet wordt aansluiting gezocht bij de de Participatiewet en is daarmee onderdeel van het Sociaal Domein. Het is de bedoeling dat de inburgeraar zo snel mogelijk start met zijn inburgeringstraject, bij voorkeur met een combinatie van werk en taalscholing. Is de afstand tot de arbeidsmarkt nog te groot voor de inburgeraar, dan wordt gestart met andere vormen van participeren. Uiteindelijk moet iedereen zichzelf zo goed mogelijk kunnen redden in Nederlandse samenleving. Argumenten Inburgeraars doen snel mee Het doel van dit nieuwe inburgeringsstelstel is dat iedere inburgeringsplichtige nieuwkomer zo snel mogelijk kan meedoen in de Nederlandse samenleving. In de nota (Bijlage 1) schetsen we de manier waarop we dat in de gemeenten Baarn, Bunschoten en Soest gaan aanpakken. Door samen te werken benutten we bestaande lokale deskundigheid In Baarn, Bunschoten en Soest zijn al vele organisaties betrokken bij de begeleiding, opvang en inburgering van statushouders.

In onze aanpak willen we zoveel mogelijk hun deskundigheid benutten. In de aanloop naar deze nota hebben we in de drie gemeenten al vele partnerorganisaties betrokken bij de invoering van de nieuwe wet. In Baarn valt onder andere te denken aan de lokale organisatie Vluchtelingenwerk Nederland (VWN), de uitvoeringsorganisatie BBS, het Werkgevers Service Punt (WSP), de taalschool Danner&Danner, de stichting Welzijn Baarn, de Raad van Kerken en het COC Midden-Nederland, afdeling Baarn. Met deze organisaties werken wij al naar tevredenheid samen en daarom willen we ze ook binnen de nieuwe inburgeringsaanpak vanaf 2022 een rol geven. Met Bunschoten en Soest samen benutten we schaalgrootte Door de samenwerking tussen Baarn, Bunschoten en Soest in de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering kunnen we integraal en kostenefficiënt de begeleiding van inburgeringsplichtige nieuwkomers vormgeven. Onder andere door schaalgrootte van de groepen en taalklassen is het aantal inburgeraars in Baarn te klein, maar door samen te werken met Bunschoten en Soest kunnen we efficiënter uitvoeren. Dit maakt het mogelijk de inburgering uit te voeren binnen het door de rijksoverheid beschikbaar gestelde budget. Risico's Niet van toepassing

2

Kosten, baten en dekking De gemeente is verantwoordelijk voor de bekostiging van de inburgering van de statushouders in Baarn. In de nota zijn de kosten en baten uitgewerkt. In 2022 ontvangen wij van de rijksoverheid € 246.971 voor inburgering (onderverdeeld in een integratie-uitkering voor uitvoeringskosten inburgering ad € 93.317 en een specifieke uitkering inburgeringsvoorzieningen ad € 153.654). De kosten schatten wij nu in op € 175.625. De onderbouwing van de kosten is nader uitgewerkt in de nota (Bijlage 1). De kosten worden dus ruimschoots gedekt door de inkomsten van het rijk. Dit is een schatting. In dit eerste jaar van de uitvoering van de nieuwe wet kunnen onverwachte, nu nog niet voorziene, kosten ontstaan. Daarvoor is dan financiële ruimte van € 246.971 minus € 175.625 is gelijk aan € 71.346. Aanpak / Uitvoering Uitvoering door verschillende partnerorganisaties. Zie de nota in Bijlage 1. In het eerste halfjaar van 2022 leggen we ter besluitvorming een verordening inburgering voor aan de de gemeenteraad. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie • In maandelijkse overlegtafels van de betrokken medewerkers bespreken de samenwerkende organisaties de stand van zaken. • De adviesraad sociaal domein hebben we betrokken bij de ontwikkeling van de nota.

Medio september 2021 hebben we de leden van de adviesraad geïnformeerd door het concept plan van aanpak inburgering met ze te delen en suggesties voor verbetering aan hen te vragen. We zullen ze ook betrekken bij latere evaluaties. • We hebben een klankbordgroep samengebracht vanuit de doelgroep van al in Baarn wonende statushouders. Welzijn Baarn en Vluchtelingenwerk Baarn hebben daarvoor kandidaten aangedragen. Zij hebben daarbij vooral gekeken naar de ervaring, het netwerk en de kritische houding van die kandidaten. • In de halfjaarlijkse rapportage sociaal domein informeren we de gemeenteraad over de nieuwe aanpak inburgering. • Verzending van het bijgaande persbericht (Bijlage 2) Evaluatie In de maandelijkse overlegtafels inburgering bespreken we de voortgang van het inburgeringsproces. Halfjaarlijks zijn we wettelijk verplicht te rapporteren aan DUO. Als college gebruiken we dat moment om de uitvoering halfjaarlijks te evalueren.

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

3

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 329682 Invoering nieuwe Wet inburgering in 2022 bijlage 1 Nota Uitvoering nieuwe wet inburgering 2022 gemeente Baarn

4