322439 Uitnodigingskader zonne- en windenergie Notitie motie en amendementen

Notitie moties en amendementen Op woensdag 24 november jl. stond het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ ter besluitvorming op de agenda van de raadsvergadering. Op advies van het college heeft de raad besloten om dit agendapunt te verschuiven naar de raadsvergadering van a.s. 22 december. Tijdens de raadsvergadering van 24 november zijn enkele moties en amendementen voorbereid en/of ingediend. Ter voorbereiding op de aanstaande raadsvergadering in december vindt u in deze notitie een technisch-inhoudelijke reactie op de motie en amendementen die voorlagen. In de voorgelegen motie en amendementen komen onder meer de locaties van zonneweides, het stimuleren van zonnepanelen op de daken, de opslag van energie, de capaciteit op het elektriciteitsnetwerk, nieuwe technieken zoals aquathermie, geothermie en kernenergie en de voorwaarden en beleidskaders voor zonneweides aan de orde. Om deze onderwerpen en meer te bespreken, wordt op donderdag 9 december om 20:00 een informele bijeenkomst georganiseerd, aangezien in december geen nieuwe informatie- en debatraad staat gepland. Indien u daar behoefte aan heeft, kunt u daarbij aansluiten. Een uitnodiging heeft u reeds in uw mail ontvangen. In deze notitie vindt u achtergrondinformatie over de mogelijkheden en gevolgen van de voorgelegen moties en amendementen, die u ook kunt gebruiken ter voorbereiding op het informele overleg.

De ingediende stukken die in deze notitie worden behandeld: Motie Indieners Inhoud Bladzijden

Amendement Indieners Inhoud Bladzijden

Amendement Indieners Inhoud

Bladzijden

Actieplan versnellen zon op dak GroenLinks, D66, PvdA en CU/SGP Opdracht aan college om met actieplan te komen voor het versnellen van de opwek van zonne-energie op daken 1-2

Uitsluiten Praamgracht, NNN- en weidevogelkerngebied voor aanleg van zonneweides en zonneparken PvdA en GroenLinks De zoeklocaties in het uitnodigingskader vaststellen met uitzondering van de groene en oranje gebieden langs de Praamgracht en de NNN en weidevogelkerngebieden 3-5

Aanvullingen op Uitnodigingskader zonne- en windenergie VVD, VoorBaarn en CDA - Geen groter regionaal doel voor Baarn - Geen initiatiefnemers uitnodigen met plannen voor grootschalige opwek van zonne-energie - Voor 1 februari komen met actieplan voor versnellen van aanleg van zonnepanelen op gebouwen van gemeentelijke overheid en bedrijven, langs de A1, op daken van woningen, het ijsbaantraject en mogelijkheden voor energiebesparing - Gemeentelijke duurzaamheidslening meer bekendheid geven en te onderzoeken of die breder inzetbaar is - Via POBD subsidie aanvragen voor daken die ongeschikt zijn voor zonnepanelen - Te blijven openstaan voor nieuwe technieken - In te zetten op mogelijkheden van energieopslag - Aan te haken bij kernenergie, aquathermie en geothermie - Voorwaarden voor het behandelen van aanvragen voor zonneweides per aanvraag 6-10

MOTIE - Actieplan versnellen zon op dak Indieners Inhoud

GroenLinks, D66, PvdA en CU/SGP Opdracht aan college om met actieplan te komen voor het versnellen van de opwek van zonne-energie op daken

Samenvatting Met deze motie wordt het college de opdracht gegeven om vóór 1 februari 2022 te komen met een actieplan voor de versnelling van de opwek van zonne-energie op daken van gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed, parkeerdaken, bedrijfspanden en gebouwen van VvE’s. In dit actieplan moet de ambitie worden opgenomen om de RES-doelstelling voor zon-op-bedrijfsdaken in 2025 (i.p.v. 2030) te halen. Verder moet per actiepunt een indicatie worden gegeven van de bijdrage aan ‘Baarn klimaatneutraal in 2030’ en een indicatie worden gegeven van de lasten voor de gemeentelijke begroting. De indienende partijen houden vast aan de ambitie om in 2030 een klimaatneutraal Baarn te hebben en geven aan dat de druk op het buitengebied verlicht kan worden door meer zon-op-dak te realiseren. Concrete betekenis van de motie In de praktijk betekent deze motie dat er op 19 januari een afgerond actieplan, een raadsinformatiebrief en collegevoorstel moeten liggen, zodat deze in de stafvergadering van 24 januari besproken kunnen worden en het college op 25 januari een beslissing kan nemen over het collegevoorstel. In het actieplan moeten actiepunten komen die ertoe zullen leiden dat de RES-ambitie van 2,4 hectare zon-op-dak op bedrijventerreinen en 1,8 hectare zon-op-dak in het buitengebied in 2025 (i.p.v. 2030) bereikt is.

Samen gaat het dan in totaal om minstens 4,2 hectare grootschalige energieopwekking met zon-op-daken op 31 december 2025. Per actiepunt moet in het actieplan worden aangegeven hoeveel uitstoot van CO2-equivalenten wordt bespaard en hoe groot de belasting op de gemeentelijke begroting is. Technisch-inhoudelijke reactie Allereerst is het goed om te constateren dat er al veel wordt gedaan. Woonwarenhuis Nijhof heeft zijn volledige dak al vol liggen met zonnepanelen, onderzoekt hoe de overige panden ook gebruikt kunnen worden om energie op te wekken en werkt aan een business case om het bijbehorende parkeerterrein ook te gebruiken om energie op te wekken en op te slaan. Daarnaast wordt met bedrijven op de Noordschil en De Drie Eiken onderzocht hoe de bedrijven integraal kunnen verduurzamen. De focus van dit onderzoek ligt op de overschakeling van het gebruik van aardgas naar duurzame alternatieven. Dat gaat dus niet alleen over het implementeren van zon-op-dak (elektriciteit), maar ook over koeling, warmte en verduurzaming van productieprocessen. Daarnaast, in het kader van meervoudig ruimtegebruik, wordt met BKA samengewerkt om de business case voor drie solar carports snel verder te brengen. Het is slechts een kwestie van tijd voordat zichtbaar wordt wat achter de schermen allemaal gebeurd. Ook voor het maatschappelijk vastgoed worden stappen gezet.

Sinds het begin van dit jaar ligt er een verduurzamingsplan dat vooral gericht is op het terugdringen van energieverbruik en het aardgasvrij maken. Zonnepanelen spelen hierbij natuurlijk een rol. Op een aantal grote gemeentelijke daken liggen al zonnepanelen, zoals op het gemeentehuis, de brandweer en De Trits (zwembad). Volgend jaar komen er bij De Trits (zwembad) extra zonnepanelen bij en krijgt ook het Speeltuinvereniging Oosterkwartier zonnepanelen. Daarnaast zullen een aantal andere grote gemeentelijke panden, namelijk het Poorthuis, Hoofdstraat 1 (de bibliotheek) en Theater de Speeldoos, op de korte termijn worden herontwikkeld. Verduurzaming van die panden zal de herontwikkeling volgen. Tenslotte is het voor een aantal panden, zoals een gedeelte van De Trits (sporthal) en de gemeentewerf, momenteel niet mogelijk om zonnepanelen te leggen. Dat komt doordat er extra investeringen nodig zijn voor het verstevigen van de onderliggende constructie of omdat er sprake is van een monumentale status. Op basis van het verduurzamingsplan heeft de raad al middelen gereserveerd om het gemeentelijk vastgoed de komende jaren te verduurzamen.

1

Wat betreft de inhoud van deze motie, die lijkt goed uitvoerbaar. Het is mogelijk om met een concreet actieplan te komen om meer ondernemers te stimuleren om hun daken vol te leggen met zonnepanelen. Daarbij is het ook mogelijk een inschatting te maken van de verwachte last op de gemeentelijke begroting en hoeveel uitstoot van CO2-equivalenten met die zonnepanelen bespaard wordt. Daarentegen is de planning minder realistisch en valt ook bij de doelstelling een winstwaarschuwing te plaatsen. Indien deze motie wordt aangenomen op de raadsvergadering van 22 december a.s., dan moet er voor 1 februari 2022 een plan worden voorgelegd aan de raad. Met inachtneming van de feest- en verlofdagen is er te weinig tijd (circa 7 werkdagen) om met een goed uitgewerkt actieplan te komen. Daarnaast, in de situatie dat dat wel zou lukken, is er zeer weinig tot geen ruimte om uit te lopen in het bestuurlijke besluitvormingsproces. Oftewel, in het geval het college grondige wijzigingen zou willen, dan zou de raadsinformatiebrief (met het actieplan als bijlage) de raad niet vóór 1 februari bereiken. Ook sturen wij met dit beleid op een ambitie waarvoor wij voor een groot deel afhankelijk zijn van anderen. Voor de realisatie van zon-op-bedrijfsdaken zijn we immers afhankelijk van de medewerking van de eigenaren. Oftewel, we kunnen erop sturen, maar we kunnen het niet garanderen.

In de praktijk blijkt het een behoorlijke uitdaging te zijn pandeigenaren mee te krijgen, vooral wanneer de eigenaar een buitenlands investeringsbedrijf is. Zeker nu het aantal coronabesmettingen weer oploopt en de maatregelen weer strenger worden, hebben eigenaren vaak ‘wel wat anders aan hun hoofd’. Natuurlijk is deze kanttekening ook van toepassing als de RESdoelstelling voor 2030 blijft staan, maar bij het aannemen van deze motie wordt de tijd om die doelstelling te behalen meer dan gehalveerd. (Financiële) ontzorging helpt bij het overtuigen van ondernemers en dat betekent dus ook hoe ambitieuzer de doelstelling is, hoe hoger de uitgaven van de gemeente zullen (moeten) zijn. Ten slotte, in ditzelfde kader dient ook de netcongestie aangehaald te worden als een belangrijke winstwaarschuwing. TenneT heeft aangegeven dat zij denk dat het congestiemanagementonderzoek midden december is afgerond. Inmiddels is gedeeld dat we de uitkomsten van dit onderzoek midden januari kunnen verwachten. In de situatie dat de uitkomsten van het onderzoek van Tennet en Stedin negatief zijn, dan kan dat invloed hebben op de uitrol van zonnedaken en direct invloed hebben op onze klimaatambities. Mogelijk alternatief Naar aanleiding van de motie die de raad bij de behandeling van RES 1.0 heeft aangenomen, wordt er gewerkt aan de uitwerking van een Lokale Energiestrategie (LES).

In de LES worden concrete doelstellingen vastgelegd voor de Baarnse energietransitie en een routekaart uitgetekend om die doelstellingen te behalen. De inhoud van deze nieuwe motie past uitstekend in de lijn van een LES. Daarom zou het een idee kunnen zijn om het college de opdracht te geven om de inhoud van deze motie (versneld behalen van RES ambitie voor zon-opbedrijfsdaken, opnemen impact ‘Baarn klimaatneutraal in 2030’ en impact op gemeentelijke begroting) onderdeel te maken van de LES. In juni 2022 staat de LES in de raad geagendeerd.

2

AMENDEMENT - Uitsluiten Praamgracht, NNN- en weidevogelkerngebied voor aanleg van zonneweides en zonneparken Indieners Inhoud

PvdA en GroenLinks De zoeklocaties in het uitnodigingskader vaststellen met uitzondering van de groene en oranje gebieden langs de Praamgracht en de NNN en weidevogelkerngebieden

Samenvatting In dit amendement wordt voorgesteld om de groene en oranje gebieden langs de Praamgracht en de gebieden in NNN of weidevogelkerngebied als zoeklocatie te verwijderen uit de Zonnekaart. Ook wordt in het amendement benoemd op welke aspecten het Uitnodigingskader dient te worden aangepast. Als motivatie voor dit amendement benoemen de indieners dat de gebieden die verwijderd dienen te worden, kwetsbare gebieden zijn die hard nodig zijn voor behoud van biodiversiteit en bij de bescherming van weidevogels. Ook constateren de indieners dat er onvoldoende draagvlak bestaat voor zonneweides in de genoemde gebieden en een afbreukrisico vormen voor het verdere verloop van het participatieproces. Concrete betekenis van het amendement In de praktijk betekent dit amendement, wanneer het wordt aangenomen, dat de zoeklocaties voor zonneweides worden verkleind en dat het rapport ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ daaraan aangepast wordt. In de huidige vorm is in totaal 744 hectare aangemerkt als zoeklocatie voor zonneweides. Hiervan is 131 hectare aangewezen als groen zoekgebied en 613 hectare aangewezen als oranje zoekgebied. Na uitvoering van dit amendement zou het respectievelijk om 119 hectare (groen) en 56 hectare (oranje) zoekgebied gaan.

De oranje gebieden die overblijven zijn aangewezen als Groene Contour en dienen op den duur onderdeel te worden van Natuur Netwerk Nederland (NNN). Technisch-inhoudelijke reactie Dit amendement is goed uitvoerbaar. De zoeklocaties kunnen aangepast worden en de voorgestelde tekstwijzigingen kunnen worden uitgevoerd. Echter, naast de voorgestelde wijzigingen aan het rapport, zijn er nog meer wijzigingen nodig om de aanpassing volledig te maken. Ook is het verminderen van de zoeklocaties een risico voor de ambitie om in 2030 minstens zoveel duurzame elektriciteit in Baarn op te wekken als dat we nu in Baarn gebruiken.

In het amendement worden de volgende wijzigingen voorgesteld: De aanleg van zonneweides en zonneparken wordt uitgesloten in het gebied bij de Praamgracht, zoals beschreven in paragraaf 4.4 en afgebeeld als groen gebied op figuur 9 op pagina 28 en op pagina 44 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie; De aanleg van zonneweides en zonneparken wordt uitgesloten in het gebied bij de Praamgracht zoals beschreven in paragraaf 4.4 en afgebeeld als oranje gebied op figuur 10 op pagina 29 en pagina 45 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie; De aanleg van zonneweides en zonneparken wordt uitgesloten in de gebieden in NNN-gebied en Weidevogelkerngebied, zoals beschreven in paragraaf 4.4 en afgebeeld als oranje gebieden op figuur 10 op pagina 29 en op pagina 45 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie; Op pagina 29 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie de vermelding van de oppervlakte van de oranje gebieden van 613 ha wordt gecorrigeerd naar een kloppend aantal hectare; Het volgende tekstdeel op pagina 3 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie wordt verwijderd: “Dit betreft Natuur Netwerk Nederland (NNN-gebied) en Weidevogelkerngebied.” Het volgende tekstdeel op pagina 27 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie wordt verwijderd: “Het gebied

bij de Praamgracht is door inwoners een aantal keer genoemd als ongewenste locatie. Toch is besloten deze niet van de zonnekaart te verwijderen, omdat het hier geen natuurgebied zoals NNN- of Weidevogelkerngebied betreft. Mochten er in de toekomst

3

innovaties plaatsvinden waardoor de weerstand van inwoners wordt weggenomen, wil de gemeente deze locatie daarom nog wel in beschouwing kunnen nemen.” Voor een volledige aanpassing van het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’, dienen ook de volgende wijzigingen in het amendement te worden opgenomen: Op pagina 28 wordt de tekst “- de locaties die niet in NNN- of Weidevogelkerngebied liggen -” verwijderd; Op pagina 30 wordt de tekst “Dit zijn gebieden buiten NNN- en Weidevogelkerngebied.” verwijderd; Op pagina 51 wordt de tekst “Meerdere malen is genoemd dat de oranje gebieden, dus locaties in NNN-gebied en Weidevogelkerngebied, niet oranje op de kaart zouden moeten zijn.” vervangen met “Meerdere malen is genoemd dat het NNN- en weidevogelkerngebied niet oranje op de kaart zou moeten zijn.” Het uitsluiten van de Praamgracht, NNN en het weidevogelkerngebied als zoekgebieden, heeft een enorme impact op de mogelijke locaties voor zonneweides. Wanneer de gebieden, zoals benoemd in dit amendement, worden uitgesloten, dan blijft er nog 119 hectare aan groene gebieden over. Om genoeg zonnepanelen te leggen voor de huidige elektriciteitsvraag, zullen er weinig gebieden moeten afvallen. Het is niet vanzelfsprekend dat dat niet gebeurd: • Er moeten geen bezwaren komen uit de ruimtelijke onderzoeken.

Als blijkt dat er ergens een beschermde salamander woont, een zeldzaam plantje groeit of (delen van) percelen niet bruikbaar zijn vanwege foerageer- of nestgebieden van een beschermd dier, dan kan dat betekenen dat daar geen zonnepanelen kunnen worden geplaatst. Ook op locaties waar bijvoorbeeld bebouwing staat of pijpleidingen liggen kunnen geen zonnepanelen komen. De 119 hectare die in het uitnodigingskader is aangewezen, kan in de praktijk dus lager uitvallen. • Vrijwel alle grondeigenaren moeten willen meewerken. Grondeigenaren kunnen zelf bepalen of zij willen meewerken aan een zonneweide of niet. Er zijn signalen gekomen van grondeigenaren die daarvoor openstaan, maar er moet ook rekening worden gehouden dat dat niet voor alle grondeigenaren geldt. Wanneer een grondeigenaar geen zonneweide wil, kan dat dus ook betekenen dat er in de praktijk dus lager uitvallen. Verder is het belangrijk om rekening te houden met de bruto benodigde oppervlakte. Die is namelijk groter dan de 77 hectare, want er is ook ruimte nodig tussen de zonnepanelen. Deze ruimte is bijvoorbeeld nodig voor toegang tot de zonnepanelen (voor onderhoud), kabels of voor natuurontwikkeling. Holland Solar, een van de grootste brancheverenigingen van de zonne-energiesector, hanteert in zijn gedragsregels een maximale dekkingsgraad van 75%.

Dat betekent dat 25% van het oppervlakte van de zonneweide dus niet gebruikt wordt voor zonnepanelen. Wanneer uitgegaan wordt van die dekkingsgraad, dan is voor een netto zonnepaneeloppervlakte van 77 hectare dus ongeveer 103 hectare zonneweide nodig. Deze dekkingsgraad kan verschillen per gebied, want die hangt onder andere af van natuurwaarden, de landschappelijke inpassing en de zonnepanelen die worden gebruikt, en kan dus hoger of lager uitvallen. Indien een lagere dekkingsgraad wordt gehanteerd, dan zal er bruto dus meer oppervlakte nodig zijn. Het tegenovergestelde is natuurlijk ook waar. Daarnaast zou ook rekening moeten worden gehouden met een toename van de elektriciteitsvraag. De oppervlakte die in het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ wordt genoemd (77 hectare zonneweide), is gebaseerd op het huidige elektriciteitsverbruik. Er is geen enkele prognose die uitgaat van een dalende elektriciteitsvraag. Sterker nog, elke prognose laat een stijging van de elektriciteitsvraag zien. TenneT gaat op basis van het Klimaatakkoord uit van een elektriciteitsvraag die in 2030 met 21% is gestegen t.o.v. 2020. Hierbij houdt TenneT zelfs rekening met een maximale stijging van 42%. Hoewel de daadwerkelijke toekomstige elektriciteitsvraag sterk afhangt van de snelheid van de elektrificatie van onze samenleving, zal er in de

4

toekomst dus meer ruimte nodig zijn om duurzame elektriciteit op te wekken. Daarmee zet een definitief besluit om zoekgebieden uit te sluiten de ambitie van een klimaatneutraal Baarn (in 2030) onder druk. Mogelijk alternatief Het amendement zou uitgebreid kunnen worden met bovengenoemde wijzigingen. Hiermee wordt het rapport volledig aangepast aan het amendement.

5

AMENDEMENT - Aanvullingen op Uitnodigingskader zonne- en windenergie Indieners Inhoud

VVD, VoorBaarn en CDA - Geen groter regionaal doel voor Baarn - Geen initiatiefnemers uitnodigen met plannen voor grootschalige opwek van zonne-energie - Voor 1 februari komen met actieplan voor versnellen van aanleg van zonnepanelen op gebouwen van gemeentelijke overheid en bedrijven, het ijsbaantraject, langs de A1, op daken van woningen en mogelijkheden voor energiebesparing - Gemeentelijke duurzaamheidslening meer bekendheid geven en te onderzoeken of die breder inzetbaar is - Via POBD subsidie aanvragen voor daken die ongeschikt zijn voor zonnepanelen - Te blijven openstaan voor nieuwe technieken - In te zetten op mogelijkheden van energieopslag - Aan te haken bij kernenergie, aquathermie en geothermie - Voorwaarden voor het behandelen van aanvragen voor zonneweides per aanvraag

Samenvatting Het amendement bestaat uit een groot aantal verschillende aspecten. Er worden 10 beslispunten (a t/m j) toegevoegd, die als volgt samengevat kunnen worden: a. Geen groter regionaal doel voor (grootschalige) opwek in Baarn b. Geen initiatiefnemers uitnodigen met plannen voor grootschalige opwek van zonne-energie c. en d. Voor 1 februari komen met actieplan voor versnellen van aanleg van zonnepanelen op gebouwen van gemeentelijke overheid en bedrijven, langs de A1, op daken van woningen, het ijsbaantraject en mogelijkheden voor energiebesparing e. Gemeentelijke duurzaamheidslening meer bekendheid geven en te onderzoeken of die breder inzetbaar is f. Via POBD subsidie aanvragen voor daken die ongeschikt zijn voor zonnepanelen g. Te blijven openstaan voor nieuwe technieken h. In te zetten op mogelijkheden van energieopslag i. Aan te haken bij kernenergie, aquathermie en geothermie j. Voorwaarden voor het behandelen van aanvragen voor zonneweides per aanvraag De voornaamste afweging voor dit amendement is dat er eerst volop gebruik gemaakt moet worden van kleinschalige initiatieven, voordat grootschalige duurzame energieopwekking in de natuurgebieden overwogen moet worden. Hierbij worden agrarische gronden helemaal uitgesloten voor zonneweides.

Concrete betekenis van het amendement In dit amendement worden geen concrete wijzigingen van het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ voorgesteld. In die zin lijkt dit amendement eerder op een verzameling van moties. Technisch-inhoudelijke reactie Hoewel dit stuk strikt formeel gezien geen amendement is, kan een technisch-inhoudelijke behandeling van het amendement helpen bij de voorbereiding van de raadsbijeenkomst op 22 december a.s. en dienen ter ondersteuning bij het schrijven van eventuele nieuwe moties en amendementen. Het amendement zal per voorgesteld beslispunt behandeld worden. Waar overlap is met de eerder behandelde stukken, zal naar die stukken worden verwezen. a.

in regionaal verband voor Baarn geen grotere ambitie aan te gaan voor (grootschalige) opwek van duurzame energie dan de in de RES 1.0 van de regio Amersfoort afgesproken 0,001TWh, maar in de regio juist in te zetten op het waarmaken van de ambities op het gebied van natuur (incl. biodiversiteit, bescherming van weidevogels en duurzame landbouw) en recreatie.

6

In de RES 1.0 is voor energieregio Amersfoort één doel voor de gehele regio vastgesteld (0,5 terawattuur (TWu) grootschalig duurzaam opgewekte elektriciteit in 2030). Gemeenten en andere partners in de energieregio, dragen bij aan het behalen van dit doel door lokale initiatieven te ontwikkelen en te realiseren. Voor de gemeente Baarn is het project bij de ijsbaan het enige concrete initiatief voor grootschalige duurzame elektriciteitsopwekking. Daarom is dit project opgenomen in de RES 1.0. Daarnaast zijn er in de RES 1.0 ook ambities opgenomen ter onderbouwing van de regionale doelstelling. Deze ambities komen voort uit onze eigen klimaatambities. Zo is voor de gemeente de ambitie opgenomen om in 2030 minstens 2,4 hectare zonnedak op de bedrijventerreinen (0,004 TWu), 0,3 hectare zonnedak op maatschappelijk vastgoed (0,0006 TWu) en 1,8 hectare zonnedak in het buitengebied gerealiseerd te hebben. De onderdelen die in de RES zijn opgenomen zijn niet volledig of definitief. In de RES 1.0 is opgenomen dat de uitnodigingskaders mogelijkheden geven om het regionale bod robuuster te maken. De gemeente Baarn heeft in de RES 1.0 zelfs vastgelegd dat de uitkomsten van het uitnodigingskader inbreng zullen zijn voor de RES 2.0, die in 2023 moet worden afgerond. b.

in lijn met de op 23 september 2020 door de raad aangenomen motie “Geen windmolens en/of zonneparken in kwetsbare natuurgebieden en landschappen” voorlopig geen initiatiefnemers uit te nodigen om te komen met plannen voor grootschalige opwek van zonne-energie (zonneweides) in de groene (fase 1) noch oranje (fase 2) gebieden.

Het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ is een beleidskader om te sturen waar en onder welke voorwaarden zonneweides ontwikkeld kunnen worden. Het is een van de manieren waarmee vorm wordt gegeven aan de ambitie om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn, maar vooral ook om regie te houden op de ontwikkelingen. Zonder aangewezen zoeklocaties en bijbehorend beleidskader kunnen initiatiefnemers voor de gehele gemeente plannen indienen. Indien er dan sprake is van een goede ruimtelijke ordening, wordt het een zeer grote uitdaging om het initiatief nog tegen te houden. Ook als deze plannen voor NNN of weidevogelkerngebied zijn, die in het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ oranje zijn gemarkeerd en waar extra voorwaarden voor gelden. c.

d.

voor 1 februari 2022 met een plan van aanpak te komen voor een versnelling van de aanleg van zonnepanelen op gebouwen van de gemeentelijke overheid en bedrijven, inclusief inzicht in de nodige randvoorwaarden en een indicatie van de bijdrage aan het klimaat en de financiële impact op de gemeentelijke begroting. in het plan van aanpak mee te nemen de mogelijkheden tot het versnellen van het plaatsen van zonnepanelen op het ijsbaanterrein van Baarn (zoals voorzien in de RES), langs de infrastructuur van de A1 en op daken van woningen en de mogelijkheden tot besparing van het energieverbruik in de gebouwde omgeving.

Zie voor deze onderdelen de technisch-inhoudelijke reactie op de motie van GroenLinks, D66, PvdA en CU/SGP op pagina 1 en 2 van dit document. Eventuele aanvullende vragen kunnen behandeld worden tijdens de informele bijeenkomst die door wethouder Hugo Prakke wordt georganiseerd op donderdag 9 december. e.

de bestaande gemeentelijke duurzaamheidslening meer bekendheid te geven en te onderzoeken of die breder inzetbaar is, zoals bij huurwoningen en zonneroos-projecten.

In de vorm van een motie lijkt dit onderdeel goed uitvoerbaar. f.

via POB Duurzaam bij niet-geschikte grote zakelijke daken, overheidssubsidie aan te vragen, zodat te zwakke daken wel geschikt worden gemaakt voor zonnepanelen.

Afgezien van het feit dat POB Duurzaam een zelfstandige organisatie is, met wie de gemeente nauw samenwerkt maar niet over diens activiteiten beslist, is er geen overheidssubsidie voor zonnepanelen of het

7

geschikt maken van niet-geschikte grote zakelijke daken. Natuurlijk zou de gemeente Baarn wel een subsidieregeling voor dit doel kunnen opstellen. Momenteel is hier, of voor grootschalige investeringen, geen geld voor opgenomen in de meerjarige begroting. g.

te blijven openstaan voor nieuw technologieën die binnen de regio snel en efficiënt toe gepast kunnen worden.

Dit is prima uitvoerbaar. h.

in te zetten op mogelijkheden van energieopslag zowel d.m.v. accusystemen als waterstof (H2) en technieken die nog in ontwikkeling zijn.

De opslag van energie is een steeds belangrijker onderdeel van de energietransitie aan het worden. De snelle uitrol van lokale projecten voor duurzame elektriciteitsopwekking verhoogt de druk op het elektriciteitsnet en toont aan hoe belangrijk het is om de pieken af te zwakken. Een van de manieren om dat te doen is door elektriciteit op te slaan. Dat kan door elektriciteit om te zetten in warmte, waterstof of door het op te slaan in een batterij. Daarnaast zijn er ook allerlei innovatieve oplossingen, zoals opslagtechnieken die gebruik maken van zwaartekracht. Die zijn nog volop in ontwikkeling. Er wordt gewerkt aan de uitwerking van een Lokale Energiestrategie (LES). In de LES zullen concrete doelstellingen worden vastgelegd voor de Baarnse energietransitie en een routekaart worden uitgetekend om die doelstellingen te behalen. Dit zou ook de uitgelezen plek zijn om een onderdeel op te nemen voor energieopslag. Zo kan een compleet verhaal worden neergezet waarin alles samenkomt. i.

aan te haken bij nieuwe, veelbelovende technieken die volop in ontwikkeling en in onderzoek zijn zoals kernenergie (op landelijk niveau), aquathermie, maar vooral ook geothermie, waarmee Baarn geheel CO2-vrij van elektriciteit en warmte kan worden voorzien.

In regionaal en provinciaal verband is onderzoek gedaan naar de potentie van de Eem en geothermie. Uit een onderzoek naar de potentie van aquathermie, dat uitgevoerd is in opdracht van de energieregio, bleek dat er in de regio geen potentie is om water te gebruiken om elektriciteit op te wekken. De enige energiebron die interessant zou kunnen zijn is de Eem, maar in de Eem is veel te weinig stroming. Daarentegen biedt de Eem wel potentie voor het verwarmen van de Baarnse huizen en gebouwen. De gemeente doet onderzoek naar hoe die potentie het beste benut kan worden. Ook de kansen om met geothermie elektriciteit op te wekken zijn zeer beperkt, zo bleek uit een onderzoek dat onlangs in opdracht van de provincie is uitgevoerd. Om met aardwarmte elektriciteit op te wekken, zal er ‘ultradiep’ geboord moeten worden. Dat betekent dat er dieper dan 4 kilometer geboord moet worden, maar de desbetreffende diepte hangt ook af van de verschillende aardlagen en de hoogte waarop met boren wordt begonnen. Over de aardlagen op deze diepte is nog weinig bekend. Op basis van de huidige kennis van de aardlagen lijkt er in het bos, dat onderdeel is van NNN, een klein gebied waar ultradiepe geothermie mogelijk interessant zou kunnen zijn.

Vooralsnog lijkt dit niet interessant om verder te verkennen, omdat het om een klein gebied gaat en verder onderzoek op die locatie een grote impact op de natuur zou hebben. Daarentegen wordt binnen enkele jaren een onderzoeksboring gedaan in buurt van De Bilt en Zeist en daaruit zal informatie komen die helpt om een betere inschatting te maken van de potentie op Baarns grondgebied. Kernenergie is een nationale aangelegenheid. Afgelopen voorjaar is vanuit de provincie bij de gemeenten geïnformeerd naar de interesse in kernenergie. Toen is vanuit de energieregio, op verzoek van de gemeenten, aangegeven dat kernenergie een nationale aangelegenheid is en dat vanuit een nationaal initiatief onderzoek kan worden gedaan naar locaties en landelijke lange termijn energiemix. Hier is vooralsnog geen vervolg op gekomen.

8

j.

pas nadat de voormelde mogelijkheden zijn gerealiseerd (of niet mogelijk blijken te zijn) per aanvraag te gaan beoordelen of grootschaliger opwek van energie door zonneweides tot de mogelijkheden behoort, waarbij de volgende randvoorwaarden van belang zijn: i. geen zonneweides in het gebied bij de Praamgracht (zoals beschreven in paragraaf 4.4 en afgebeeld als groen gebied op figuur 9 op pagina 28 en 44 en en afgebeeld als oranje gebied op figuur 10 op pagina 29 en 45 van bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie), omdat deze gebieden onderdeel zijn van de Groene Contour en een belangrijke corridor tussen twee beschermde natuurgebieden.

Zie hiervoor de reactie op het amendement dat voorbereid is door PvdA en GroenLinks op pagina 3 en 4 van dit document. ii.

geen zonneweides in NNN-gebied en Weidevogelkerngebied (zoals beschreven in paragraaf 4.4 en afgebeeld als oranje gebieden op figuur 10 op pagina 29 en op pagina 45 van de bijlage 1 Rapport uitnodigingskader zonne- en windenergie).

Zie hiervoor de reactie op het amendement dat voorbereid is door PvdA en GroenLinks op pagina 3 en 4 van dit document. iii.

geen zonneweides op agrarische gronden.

Door zonneweides op agrarische gronden uit te sluiten, naast het uitsluiten van NNN en weidevogelkerngebied, blijven er geen locaties meer over om in de gemeente Baarn zonneweides te realiseren. De potentie voor zonop-daken is niet groot genoeg om de huidige elektriciteitsvraag mee op te wekken. Zonneweides zijn dus nodig om de Baarnse klimaatambities te halen, aangezien voor windmolens helemaal geen mogelijkheden worden gezien. Zie voor een uitgebreidere toelichting de technisch-inhoudelijke reactie op het amendement dat voorbereid is door PvdA en GroenLinks op pagina 4 van dit document. iv.

de capaciteit van het elektriciteitsnetwerk om een aansluiting in de praktijk ook te kunnen realiseren.

Nieuwe projecten kunnen worden aangesloten op het elektriciteitsnetwerk. Ook nu er sprake is van een congestie op het elektriciteitsnet. Echter, door de congestie is het niet mogelijk voor projecten om terug te leveren aan het elektriciteitsnet. Door de verwoording van dit deel van dit voorgestelde beslispunt, zouden ook projecten worden geblokkeerd die niet zouden willen terugleveren aan het elektriciteitsnet, bijvoorbeeld door de opgewekte elektriciteit direct naar een afnemer te transporteren of door het op slaan. Oftewel, dit onderdeel blokkeert ook initiatieven die teruglevering aan het elektriciteitsnet niet nodig hebben voor een goede business case. Daarnaast, hetgeen in dit punt wordt geadresseerd, lijkt overbodig. Wanneer een project afhankelijk is van teruglevering aan het elektriciteitsnet voor een goede business case en de netbeheerders geven aan dat het niet mogelijk is om terug te leveren, dan zal de initiatiefnemer niet willen doorgaan met het project. De initiatiefnemer zal er immers verlies op draaien. v.

zorgvuldige participatie met de omgeving.

Geen op- of aanmerkingen bij. vi.

minimaal 50% lokaal eigendom per project, om draagvlak bij de inwoners te garanderen.

9

Minimaal 50% lokaal eigendom kan niet worden afgedwongen als resultaat. Het kan alleen worden vastgelegd als inspanningsverplichting, zoals ook in de RES 1.0 en in het ‘Uitnodigingskader zonne- en windenergie’ is gedaan. Initiatiefnemers moeten dan aantonen welke inspanning zij zullen verrichten om minimaal 50% lokaal eigendom te bereiken. Op die inspanning kan gestuurd worden. Mogelijk alternatief Dit amendement zou misschien beter opgesplitst kunnen worden in verschillende moties en amendementen. Hierbij kan worden aangesloten bij de andere stukken die voorbereid zijn en de ontwikkeling van de LES.

10