322439 Uitnodigingskader zonne- en windenergie Beantwoording technische vragen VoorBaarn

Memo Aan Onderwerp Portefeuillehouder Datum

: Gemeenteraad Baarn : Technische vragen VoorBaarn over Uitnodigingskader zon- en windenergie : Hugo Prakke : 18-11-2021

Geachte raadsleden en steunfractieleden, De fractie van VoorBaarn heeft vragen gesteld over het Uitnodigingskader zonne- en windenergie. Hieronder vindt u de antwoorden. Technische vragen over de klimaatdoelstellingen en potentie voor zon-op-dak Vraag 1 De doelstelling in de RES voor elektrische energie behelst voor de regio Amersfoort ongeveer 45% van het huidige verbruik. Dat is al meer dan voor ons hele land, namelijk 33%. Maar Baarn heeft als doelstelling 100% van de huidige elektrische energiebehoefte. Heeft dit te maken met de voor Baarn bijzondere doelstelling om in 2030 zoveel mogelijk energie neutraal te worden? En als dit klopt, is dat niet vooral een symbolische bijdrage van Baarn en gaat onze extra 55% niet gewoon af van de besparingen van de andere gemeentes in de regio? Of wordt de regio doelstelling met ons overschot verhoogd? Antwoord De gemeente Baarn heeft de ambitie om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Het is voor deze doelstelling belangrijk dat fossiele brandstoffen voor uitstootvrije alternatieven worden vervangen en dat vertaalt zich naar de ambitie om in 2030 zoveel mogelijk elektriciteitsneutraal te zijn. Oftewel, de elektriciteit die wij in Baarn gebruiken, wekken wij zoveel mogelijk duurzaam en binnen de eigen gemeentegrenzen op. Deze ambitie staat los van regionale, provinciale of nationale ambities.

Wij hebben deze ambitie voor onszelf vastgesteld, als gemeente Baarn, omdat wij het belangrijk vinden om de eigen verantwoordelijkheid te pakken voor ons deel in de collectieve strijd tegen klimaatverandering. Regionaal is afgesproken dat de energieregio Amersfoort in 2030 minstens 0,5 terawattuur (TWu) elektriciteit op duurzame wijze opwekt. Het plan om dit doel te bereiken is in de RES 1.0 vastgelegd, evenals een lijst met projecten die in de regionale context worden uitgewerkt. Op deze lijst staat slechts één project in de gemeente Baarn, namelijk de zonneweide op het ijsbaanterrein (0,001 TWu). De projectenlijst is niet definitief en niet onuitputtelijk. Hier kunnen projecten aan worden toegevoegd en projecten uit worden verwijderd. Wanneer een gemeente dus een project voor grootschalige duurzame elektriciteitsopwekking realiseert, dan helpt dat project om de regionale doelstelling te bereiken. Uiteindelijk zal de gehele energieregio Amersfoort klimaatneutraal moeten worden. Gemeenten kunnen hierin hun eigen tempo kiezen. De gemeenten Amersfoort, Eemnes en Soest hebben net als de

1

gemeente Baarn de ambitie om in 2030 klimaatneutraal te zijn. De gemeente Leusden volgt in 2040 en Bunschoten en Woudenberg willen klimaatneutraliteit in 2050 bereiken. Vraag 2 En als laatste vraag wordt er in de klimaatkrant gesuggereerd dat voor 50% van de woningen en 75% van de bedrijven met zonnepanelen dit 18 GWh extra energie oplevert. Dit is 24% van de totale doelstelling voor Baarn van 0,075 TWh. Hoe is deze factor meegewogen in de 77 hectare behoefte aan zonneweides? En is het dan zo dat wanneer we onze laatste 2 vragen combineren we kunnen volstaan met circa 20 hectare zonneweides? Antwoord In de Klimaatkrant wordt inderdaad gesuggereerd dat op 50% van de woningdaken en 75% van de bedrijfsdaken zonnepanelen kunnen worden geplaatst en dat deze zonnepanelen samen 18 gigawattuur (GWu) aan elektriciteit kunnen opwekken. Hierbij dient de kanttekening geplaatst te worden dat deze cijfers zeer optimistisch zijn: de gemiddelde benuttingsgraad ligt eerder rond de 30%.1 In opdracht van de energieregio Amersfoort heeft het Kadaster ook onderzoek gedaan naar de potentie van zon-op-daken. Hierbij heeft het Kadaster gebruik gemaakt van een benuttingsgraad van 40%.2 De potentie voor zon-op-dak is niet meegewogen in de behoeftebepaling van de 77 hectare, omdat verwacht wordt dat de elektriciteitsvraag in 2030 hoger zal zijn dan dat de elektriciteitsvraag nu is.

Op basis van het Klimaatakkoord verwacht TenneT dat de elektriciteitsvraag in 2030 met 21% is toegenomen.3 Als maximale bovengrens voor de toegenomen groei van de elektriciteitsvraag houdt TenneT rekening met 42%.4 Wat de verwachte groei voor de gemeente Baarn is, is lastig in te schatten. Dat hangt samen met een heleboel factoren, zoals de manier waarop huizen en gebouwen verwarmd worden en hoeveel mensen elektrisch gaan rijden. Daarom is uitgegaan van minstens de huidige elektriciteitsvraag. Gezien de beperkte potentie van zon-op-daken en de verwachte toename van de elektriciteitsvraag, zal erop geanticipeerd moeten worden dat er minstens 77 hectare zonneweide (of 4 windmolens met een vermogen van 5,6 megawatt (MW)) gerealiseerd moet worden om elektriciteitsneutraliteit te bereiken, als onderdeel van de ambitie om in 2030 zoveel mogelijk klimaatneutraal te zijn. Ik ga er van uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Hugo Prakke Wethouder

1

De benuttingsgraad is de ratio tussen de door zonnepanelen benutte vierkante meters van een dak ten opzichte van het totale dakoppervlak. Door tal van factoren wordt de benuttingsgraad beperkt. Dit kunnen factoren zijn die zich niet goed laten sturen, zoals schaduwwerking en dakobstakels en factoren waar wel een oplossing voor mogelijk is, zoals gebrek aan constructieve draagkracht en financiële factoren. In de gemeente Utrecht wordt een benuttingsgraad van 32% gehanteerd. Gemeente Utrecht, Scenario’s zon op grote daken (maart 2021), 15. 2 Energieregio Amersfoort, Regionale Energie Strategie 1.0 (mei 2021). 3 TenneT, Elektrificatie en Vraagprofiel 2030. Rapport experttraject TenneT E-Top (september 2020), 6. 4 Ibidem.

2