283778 Regiovisie Samen in de wijk rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

283778

Onderwerp

Regiovisie ‘Samen in de wijk’

Besluit in raad

27 oktober 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Van Roshum

Naam steller

Bianca van Os

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De regiovisie ‘Samen in de wijk’ vast te stellen. Samenvatting van het voorstel De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg werken samen aan de hulp en ondersteuning voor mensen met psychische kwetsbaarheid. Bijvoorbeeld mensen die ondersteuning nodig hebben in de omgang met anderen, in het overzien van het dagelijks leven of het volhouden van een zinvolle daginvulling. Deze gemeenten hebben samen de regiovisie 2021 – 2026 opgesteld voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. De regiovisie is een uitwerking van de landelijke afspraak om regionaal samen te werken, vanuit de Norm voor Opdrachtgeverschap. In de regiovisie staat beschreven waar we nu staan en waar we naartoe willen. Aanleiding Deze regiovisie vormt het kader voor de regionale samenwerking in beschermd wonen en maatschappelijke opvang (2021-2026). Om bepaalde vormen van deze ondersteuning - ook in de toekomst- te kunnen blijven garanderen is het belangrijk dat gemeenten met elkaar samenwerken. In VNG verband is afgesproken dat gemeenten met elkaar niet vrijblijvende afspraken maken over hun samenwerking, dit is uitgewerkt in de norm voor het opdrachtgeverschap (NvO).

Onderdeel van de NvO is dat de samenwerkende gemeenten een regiovisie opstellen, waarin zij vastleggen: • Op welke onderdelen zij regionaal samenwerken • Wat zij willen bereiken, aan welke veranderingen zij werken • Hoe aan de (boven) regionale samenwerking uitvoering wordt gegeven. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang noemen we samen ondersteuning met noodzakelijk verblijf (omnv). Beschermd thuis behoort strikt genomen niet tot omnv, maar is een nieuwe ondersteuningsvorm als resultaat van de doorontwikkeling van omnv. Deze regiovisie beschrijft onze visie op dit geheel aan ondersteuning. Deze ondersteuning is onderdeel van de brede ondersteuning in het sociaal domein. Onze regiovisie bouwt voort op het beleidskader Moed Moet (2017) en de principeafspraken (2020) over de samenwerking na de doordecentralisatie van beschermd wonen. Beoogd resultaat De Regiovisie ‘Samen in de wijk’ door de Raad te laten vaststellen. Daarmee realiseren en organiseren van wij ondersteuning met noodzakelijk verblijf in de regio Eemland in lijn met de vastgestelde regiovisie en afspraken over de inrichting van deze ondersteuning en de samenwerking binnen de regio.

1

Argumenten In deze regiovisie leggen gemeenten met elkaar vast hoe we in onze regio samenwerken aan een sluitend ondersteuningscontinuüm ondersteuning met noodzakelijk verblijf. Met deze regiovisie voldoen we aan de richtlijnen van de VNG (via de Norm voor het opdrachtgeverschap) en sluiten we aan op staand beleid, waaronder het regionale beleidskader Moed Moet (2017) en de principeafspraken (2020) over de samenwerking na de doordecentralisatie van beschermd wonen. De hoofdlijnen van de regiovisie samengevat: De regiovisie vormt het kader voor onze samenwerking de komende vijf jaar en is daarmee een belangrijke onderlegger voor de regionale inkoop. In paragraaf 2 is beschreven waar we staan sinds in 2018 Moed Moet is vastgesteld, het regionale beleidskader Opvang en Bescherming. Er is een Centrale Toegang tot OMNV georganiseerd Er is door de gemeenten individueel en gezamenlijk gewerkt aan versterking van het ondersteuningscontinuüm We hebben regionale afspraken doordecentralisatie beschermd wonen gemaakt en daarmee bevestigd dat ook na 2021 regionaal wordt samengewerkt.

De Wlz is opengesteld voor mensen die blijvend zijn aangewezen op de geestelijke gezondheidszorg (Ggz) vanwege hun kwetsbaarheden of beperkingen(en), waardoor het aantal Beschermd Wonen plekken is afgenomen We werken regionaal samen aan een passend zorglandschap, met gezamenlijke inkoop en bestuurlijke samenwerking We bereiden ons voor op belangrijke ontwikkelingen in de komende periode, waaronder de invoering van een objectief verdeelmodel per 2023, het verdwijnen van de centrumgemeente functie en de uittreding van gemeente Veenendaal uit de regio. In paragraaf 3 zijn de inhoudelijke uitgangspunten uitgewerkt. In Moed Moet zijn inhoudelijke richtinggevende keuzes gemaakt, die in de regiovisie zijn aangescherpt en aangevuld op basis van de samenwerkingsafspraken (2020) en gesprekken met stakeholders. De keuzes zijn: 1. Groei van zelfredzaamheid en participatie is het doel. Aanscherping: OMNV is gericht op herstel, groei en zelfredzaamheid. 2. De eigen kracht van de inwoners en zijn omgeving is het vertrekpunt van de oplossing. Aanscherping: OMNV wordt zo veel als mogelijk geboden in de eigen omgeving; thuis, tenzij… 3. De ondersteuningsvraag van de inwoners staat centraal. Aanscherping: het aanbod OMNV is ingericht vanuit de ondersteuningsbehoefte van de cliënt: de ondersteuningsbehoeften van de cliënten bepalen het regionale aanbod, niet andersom. 4.

Niemand tussen wal en schip Aanscherping: het regionale OMNV aanbod is een sluitend aanbod 5. Partijen werken vraag- en resultaatgericht. Aanscherping: het aanbod is niet meer ingericht op basis van specifieke diagnose/problematiek, maar op de fase van herstel. 6. We doen lokaal wat kan en regionaal waar meerwaarde ontstaat. Aanscherping: er is een evenwichtige, regionale spreiding van het aanbod OMNV. 7. Elke gemeente is en blijft verantwoordelijk voor de eigen inwoners Toelichting: preventief, tijdens en bij uitstroom is de gemeente verantwoordelijk. 8. We willen zoveel mogelijk voorkomen dat OMNV nodig is Toelichting: Waar het kan wordt preventief inzet gepleegd om verhuisbewegingen te voorkomen en de situatie voor de klant en zijn omgeving te verbeteren. 9. OMNV is in principe tijdelijk Toelichting: De WLZ zorgt voor de langdurige ondersteuning. 10. Er is aandacht voor de naasten en de omgeving.

2

Toelichting: We richten die ondersteuning niet alleen op de cliënt, maar ook op het netwerk waar mensen een (groot) beroep op doen. En we ondersteunen de buurt. Deze keuzes leiden tot een nieuw toekomstig zorglandschap: van aanbodgericht naar vraaggericht, van voorzieningsgericht naar functiegericht. In paragraaf 4 is beschreven hoe we lokaal aan de basisinfrastructuur werken. Hoe de basisinfrastructuur eruit ziet, is voor iedere gemeente anders. Iedere gemeente is immers verschillend in omvang en bevolkingssamenstelling. We maken daarom een set met basisafspraken over de wijze waarop gemeenten de basisinfrastructuur inrichten en hoe we met elkaar kritisch het gesprek aangaan over de manier waarop dit uitwerkt. Daarnaast gaat paragraaf 4 in op toegang tot OMNV. Deze specifieke ondersteuning vraagt om goede eenduidige triage en regie, maar ook de specifieke kennis van de problematiek en omgeving. Daarom streven we naar een zo herkenbaar mogelijke toegang voor alle ondersteuning met noodzakelijk verblijf. Als het mogelijk is organiseren we één toegang. Hoe we de regionale samenwerking hebben ingericht – de governance tussen gemeenten- is uitgewerkt in paragraaf 5. Wij geven invulling aan de opgaven door in de regio, waar nodig, intensief en op basis van gezamenlijke verantwoordelijkheid samen te werken.

De samenwerking tussen de gemeenten is in de regio Amersfoort voor het sociaal domein vastgelegd in dienstverleningsovereenkomsten. OMNV wordt opgenomen in deze dienstverleningsovereenkomsten. In lijn met de gemaakte afspraken in het sociaal domein, wordt gemeente Amersfoort als accounthoudende gemeente de extern bestuurlijk vertegenwoordiger van de regio. Dit doet gemeente Amersfoort samen met de gemeente Nijkerk, die in het BOSD ook is aangesteld als trekker van de opgave. In aansluiting op paragraaf 2 –veranderende zorglandschap- zijn in paragraaf 6 de inrichtingsprincipes voor de regionale inkoop uitgewerkt. 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Voldoende en kwalitatief goede hulp en ondersteuning Duurzame relaties in partnerschap, samenwerking met beperkt aantal aanbieders Afspraken op taakopgaven: transformatie en netwerksamenwerking Gebiedsgericht werken, regionaal gebonden organisaties met lokale inbedding Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor monitoring: op KPI’s maar ook softere indicatoren Effectievere inzet van accountmanagement, intensieve relatie met de aanbieders

Samenvattend De regiovisie voldoet aan de richtlijnen van de Norm voor het opdrachtgeverschap (NvO) die we in VNG verband met elkaar hebben afgesproken. In de regiovisie hebben we uitgewerkt op welke onderdelen we regionaal samenwerken in ondersteuning met noodzakelijk verblijf, wat we willen bereiken en hoe we onze samenwerking hebben vormgegeven. De regiovisie is in lijn met de landelijk ingezette beweging ‘van Beschermd wonen naar beschermd thuis’ en sluit aan op staand beleid, waaronder het regionale beleidskader Moed Moet (2017) en de principeafspraken (2020) over de samenwerking na de doordecentralisatie van beschermd wonen. De regiovisie geeft helderheid over de inhoudelijke transformatie die we beogen en hoe we hieraan werken. De regiovisie vormt het kader voor de verdere uitvoering, zoals in de regionale inkoop 2023. Om te kunnen transformeren kiezen gemeenten ervoor via de inkoop het zorglandschap te vereenvoudigen en samen te werken met een beperkt aantal aanbieders. Lokale opgave In hoofdstuk 4 zijn afspraken opgenomen over de sociale basisinfrastructuur (SBI) Er komt een regionale projectleider die met alle gemeenten in gesprek gaat om te bezien in hoeverre individuele gemeenten al voldoen

3

aan de set met basis afspraken die in de regiovisie zijn opgenomen. Uit deze doorlichting kan voortkomen dat we op een aantal onderdelen hier nog een lokale opgave in hebben om dit te realiseren. De doordecentralisatie betekent ook dat we de intensieve zorg en ondersteuning als het kan thuis in de eigen woning organiseren. Het uitgangspunt is “’Beschermd Thuis, tenzij… Dit betekent dat mensen vaker zelfstandig in de wijk zullen wonen. Voldoende reguliere woonruimte is noodzakelijk en indien nodig urgentie bij uitstroom uit de opvang. Met de woningcorporatie hebben wij al prestatieafspraken gemaakt om hierin zoveel mogelijk te voorzien. De gemeente Baarn heeft daarnaast al jaren een Beschermd Wonen (BW) locatie van Kwintes binnen de gemeente. Wij zijn dus al bekend met zo’n voorziening in de wijk. Een deel van de mensen op deze locatie is in 2021 overgegaan naar de Wlz, wat betekent dat zij voor langere tijd hier blijven wonen en in principe niet meer uitstromen naar reguliere woonruimte.

Proces In de voorbereiding op de regiovisie hebben we feedback gevraagd aan de verschillende stakeholders, waaronder de adviesraden sociaal domein. Via o.a. de Nieuwsbrief Sociaal Domein zijn organisaties uitgenodigd om hun input te geven op de ontwerp-versie. In een matrix zijn alle reacties verwerkt, met het antwoord en de wijze waarop dit is verwerkt in de regiovisie. Ter informatie is deze matrix bijgevoegd als bijlage. Over het algemeen onderschrijven de adviesraden de hoofdlijnen van de regiovisie en geven ook aan dat deze goed aansluiten op de vastgestelde lokale beleidskaders. Vanuit de adviesraden is aandacht gevraagd voor de leesbaarheid van de visie voor een breder publiek. Hiervoor is een Publieksversie ontwikkeld. De zorgaanbieders hebben met name gereageerd op het nieuwe zorglandschap. Over het algemeen staan de aanbieders achter het zorglandschap zoals het in de regiovisie is omschreven, maar op een aantal punten werd verduidelijking gevraagd en de functies die zijn omgeschreven. De tekst is op een aantal punten aangescherpt. Er werd aandacht gevraagd voor de overgang naar wonen in de wijk en de inrichting van de sociale basisinfrastructuur. Ook is er op het belang van het maken van goede afspraken over ieders rol in de transformatie. Er zijn aanbevelingen gedaan die worden meegenomen in de overwegingen over de inkoop 2023.

Financiële risico's De regiovisie sluit aan op de gemaakte afspraken. Derhalve zijn er geen directe financiële consequenties. Over uitwerking van de visie in lokale en regionale transformatie- en uitvoeringsprogramma vindt afzonderlijke besluitvorming plaats, waarbij de financiële consequenties in beeld worden gebracht.

Zo wordt over de hoogte van de bijdrage aan de regionale samenwerking aparte afspraken tussen de regiogemeenten gemaakt. Daarnaast wordt bij de inkoop van ondersteuning met noodzakelijk verblijf vooraf, in samenwerking met de regiogemeenten, een raming gemaakt van de lasten. Algemene risico's De beoogde veranderingen van het zorglandschap geven we lokaal en regionaal vorm middels transformatie en uitvoeringsprogramma’s en via de inkoop. Transformatie en verandering van het zorglandschap kan gevolgen hebben voor zorgorganisaties en hun cliënten. Dit zal mogelijk leiden tot onrust en onzekerheden. Door goed overleg, communicatie en waar nodig overgangsmaatregelen wordt dit zoveel mogelijk beperkt. Voor de cliënten is een belangrijke randvoorwaarde die wordt meegenomen in de inkoop, dat zij hun zorgtraject af kunnen maken (continuïteit van zorg). De overgang van de huidige ingekochte ondersteuning met noodzakelijk verblijf naar het nieuwe zorglandschap vraagt inzet van iedere regiogemeente. De sociale basisinfrastructuur moet op orde zijn, er moeten voldoende

4

passende woningen zijn en wijken moeten ondersteund worden bij de beweging naar beschermd thuis in de wijk. Dit moet in nauwe samenhang gebeuren tussen regiogemeenten, lokale teams, centrale toegang en zorgaanbieders, in aansluiting op de ondersteuningsbehoefte van inwoners. De komende periode wordt hierop nadrukkelijk ingezet. Kosten, baten en dekking De gemeenten in de regio Amersfoort financieren beschermd wonen gezamenlijk. In de principeafspraken in 2020 is afgesproken dat het financiële model wordt ingericht op basis van solidariteit en het principe van verevening. Het financiële model wordt in de loop van 2021 concreet uitgewerkt aan de hand van deze uitgangspunten.

Aanpak / Uitvoering De gemeenten werken in de regio met elkaar samen aan een sluitend ondersteuningscontinuüm ondersteuning met noodzakelijk verblijf. De gemeenten in de regio Amersfoort vinden het belangrijk dat mensen met een psychische kwetsbaarheid zo veel mogelijk mee kunnen doen in de samenleving, zoveel mogelijk in de eigen omgeving. Daarvoor is een sluitend aanbod nodig zodat niemand tussen wal en schip valt. We organiseren ondersteuning die altijd bereikbaar en beschikbaar is: als het nodig is 24 uur per dag, 7 dagen per week. Mensen doorlopen in hun proces van uitval en herstel verschillende fasen met verschillende behoeften. Het ondersteuningsaanbod gaat daar de komende jaren steeds beter op aansluiten. De wens en de mogelijkheden van de cliënt volgend, en zoveel mogelijk gericht op herstel. Zo kort als kan, zo lang als nodig is. We organiseren een herstelgericht ondersteuningscontinuüm: een sluitend aanbod van ondersteuning dat meebeweegt met de ondersteuningsvraag. De vraag kan bijvoorbeeld gaan over wonen, financiën, sociale contacten of een zinvolle daginvulling. Thuis als het kan, in een beschermde woonvoorziening als het nodig is. We organiseren alle ondersteuning zoveel mogelijk in de wijk. De 24/7 ondersteuning sluit aan op andere ondersteuning, zoals minder intensieve ambulante begeleiding.

Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Nijkerk, Soest en Woudenberg werken samen aan de hulp en ondersteuning voor mensen met psychische kwetsbaarheid. Bijvoorbeeld mensen die ondersteuning nodig hebben in de omgang met anderen, in het overzien van het dagelijks leven of het volhouden van een zinvolle daginvulling. Deze gemeenten hebben samen de regiovisie 2021 – 2026 opgesteld voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. In de regiovisie staat beschreven waar we nu staan en waar we naartoe willen. De regiovisie sluit aan op de lokale beleidsplannen (zo ook op de beleidsnota Baarn Vitaal, 2021-2024). Bij deze lokale beleidsplannen zijn inwoners en stakeholders betrokken geweest. Bij het ontwikkelen van de regiovisie is gekozen voor de aanpak om een ontwerp versie op te stellen en actief feedback op te halen bij de stakeholders, zodat input aan de voorkant kon worden meegenomen. De adviesraden Sociaal Domein zijn uitgenodigd om te reageren. Met de adviesraden is ook een gesprek geweest, waarin de regiovisie is toegelicht en waarin procesafspraken tussen de raden zijn gemaakt. De adviesraden hebben in dit overleg afgesproken afzonderlijk te reageren en hun reacties met elkaar te delen.

Daarnaast is de ontwerp regiovisie ook geagendeerd geweest voor de verschillende overleggen met stakeholders en is er een themabijeenkomst georganiseerd. Aan de organisaties is gevraagd om schriftelijk te reageren. Daarnaast konden zij een gesprek aanvragen om toelichting te krijgen. Daar is door twee organisaties van gebruik van gemaakt. Uiteindelijk zijn er veertien reacties

5

gegeven op de regiovisie, zoals de adviesraden, huisartsenvereniging Eemland, een ervaringsdeskundige, Stichting Wijkteams Amersfoort en verschillende zorgaanbieders. Vervolgstap De regiovisie te gebruiken als kader voor de lokale en regionale uitvoering, waaronder de nieuwe regionale inkoop in 2023 Evaluatie Niet van toepassing

Burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 283778 Regiovisie Samen in de wijk bijlage 1 Matrix met vragen en antwoorden ontwerp regiovisie Ondersteuning met noodzakelijk verblijf 283778 Regiovisie Samen in de wijk bijlage 2 Regiovisie "Samen in de wijk" 283778 Regiovisie Samen in de wijk bijlage 3 Publieksversie Regiovisie Samen in de wijk

6