282913 Ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk bijlage 7 Eindadvies Klankbordgroep Soestdijk

Eindadvies Klankbordgroep Ontwerp Bestemmingsplan

Landgoed Paleis Soestdijk (juni 2021) Opbouw van het advies Voor u ligt het eindadvies van de Klankbordgroep Paleis Soestdijk over het ontwerpbestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk. Het advies is als volgt opgebouwd: 1. Inleiding 2. Natuur 3. Mobiliteit en oversteekbaarheid 4. Overige opmerkingen 5. Bijlage met detailopmerkingen over de regels en verbeelding.

1. Inleiding Circa vijfentwintig participanten, verdeeld over twee klankbordgroepen, hebben zich het afgelopen jaar als Klankbordgroep Paleis Soestdijk (hierna: KBG) tijdens diverse bijeenkomsten gebogen over de toekomst van Landgoed Paleis Soestdijk. De aanwezige planmakers, ambtenaren van de betrokken bestuursorganen en medewerkers van de eigenaar MeyerBergman Erfgoed Groep (hierna: MBEG) gaven presentaties en antwoorden op vragen. De participanten hebben diverse rapporten gelezen, waaronder het concept van het ontwerp-bestemmingsplan met meer dan 1.000 pagina’s, incl. bijlagen. De voedingsbodem voor dit tweede traject is gelegd tijdens de afsluiting van het eerste traject half juli 2020, waarin de KGB advies heeft gegeven over het voorontwerp-bestemmingsplan. De raad gaf in de vergadering van 15 juli aan sterk voorstander te zijn van continuering van de KBG tijdens het vervolgproces van totstandkoming van het ontwerp-bestemmingsplan. Vanuit het eerste traject opteerden uiteindelijk circa vijfentwintig mensen om te blijven deelnemen in KBG-fase2. De eerste door bureau Beaumont geleide sessies hebben plaatsgevonden in december 2020 en de laatste op 18 mei 2021. Het karakter van deze sessies was vooral gericht op toelichting door deskundigen van onderzoeksbureaus en vertegenwoordigers MBEG.

Daarna hebben nog een tweetal sessies zonder externe begeleiding en deskundigen plaatsgevonden. Bij deze laatste bijeenkomsten lag de nadruk op onderlinge discussie en vorming van een gedragen advies. Op 18 juni 2021 is het ontwerp-bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk afgerond. De participanten hebben op de valreep nog tientallen rapporten door moeten lezen, waaronder het ontwerp-bestemmingsplan met ruim 1.200 pagina’s incl. bijlagen. Dit eindadvies sluit aan op het eerdere advies over het voorontwerp-bestemmingsplan. Uit dat eerdere traject resteerden een tweetal hoofdthema’s, te weten het natuurbeheer(plan) en mobiliteit/oversteekbaarheid Amsterdamsestraatweg. Voorliggend eindadvies beschrijft de belangrijkste uitkomsten van de bevindingen van de KBG op die thema’s. Het bevat de opinie van de KBG over de voorgenomen plannen, maar ook over de uitvoering en de

definitieve versie 1.5.3 20062021

1

naleving in de toekomst. Tijdens de uitvoering van projecten vinden vaak uit hoofde van allerlei praktische overwegingen en nieuwe inzichten aanpassingen plaats. De KBG wijst op het belang van een goede naleving en effectieve sanctiemogelijkheden als plannen niet of niet volledig worden uitgevoerd volgens de regels. Het advies kan het gemeentebestuur benutten bij de besluitvorming over de vaststelling van het bestemmingsplan en de te verlenen vergunningen, het provinciebestuur bij besluitvorming over de herinrichting van de Amsterdamsestraatweg en de besluiten over natuurbehoud en -ontwikkeling en de eigenaar bij investeringsbeslissingen en de exploitatie van het landgoed.

2. Natuur In het eerste advies van de KBG met betrekking tot de plannen voor Landgoed Paleis Soestdijk is resumerend aangegeven dat behoud van rust en stilte in het gehele gebied, derhalve ook daar waar de woningen moeten komen, leidend moeten zijn. Biodiversiteit moet niet alleen behouden worden, maar zo mogelijk worden uitgebreid. Niet alleen zou er natuur-inclusief gebouwd moeten worden, maar er werd ook geadviseerd om nadrukkelijk aan de slag te gaan met innovatieve maatregelen om flora en fauna op het landgoed te verbeteren en de biodiversiteit verder te vergroten. Hiervoor werd gepleit voor een heldere natuurvisie en een intensievere samenwerking met natuurorganisaties. Naast de natuur van het landgoed zelf werd door de KBG aangegeven dat het Baarnse Bos, het Paardenbos en de moestuin intact moeten blijven. Tenslotte gaf de KBG aan dat onder andere het beschermen van oude boskernen én bosgroeiplaatsen gewaarborgd diende te worden en niet alleen in juridische zin. In de aangepaste plannen ziet de KBG een aantal elementen terugkomen. Gedacht kan worden aan het schrappen van het amfitheater bij de vijver achter het paleis en een kleinschaliger plan voor woningbouw. De aangepaste plannen gaan echter nog steeds uit van circa 700.000 bezoekers per jaar, wat volgens de KBG op gespannen voet staat met het uitgangspunt dat rust en stilte leidend moeten zijn.

Bij bespreking van de onderwerpen mobiliteit, het aangepaste woningbouwplan en het natuurbeheerplan kwamen echter nog een aantal andere zorgen naar voren. Op basis van deze zorgen geeft de KBG de volgende adviezen. -

Behoud van het Baarnse Bos vindt de KBG essentieel. De KBG wil dat het Baarnse Bos niet wordt aangetast (in de breedste zin van het woord) door het uitvoeren van de plannen van de MBEG. Onder andere voor de ontsluitingsmogelijkheden is dit ter sprake gekomen. Verschillende ontsluitingsmogelijkheden zouden een deel van het Baarnse Bos moeten gebruiken. De KBG geeft aan dat niet te willen, hoe klein de aantasting ook zou mogen zijn. De in- en uitrit dient op het eigen terrein van de Parade te worden gerealiseerd. Ook voor eventuele toekomstige aanpassingen aan deze in- en uitrit dient gewaarborgd te worden dat dit niet leidt tot aantasting van het Baarnse Bos.

-

Met het aangepaste plan voor de woningbouw hoeft vergeleken met het voorgaande plan een minder groot stuk van het Borrebos te worden bebouwd. Hier is dus wat gedaan met de inspraakreacties, het vorige advies van de KBG, de motie van de raad van april 2019 en de maatschappelijke onrust. De KBG had bij voorkeur geen woningbouw gezien op het oude

definitieve versie 1.5.3 20062021

2

Marechaussee-terrein, maar beschouwt dit als een betreurenswaardig ‘voldongen feit’ van de keuze van het Rijk om het paleis en het Landgoed in eigendom over te dragen en daarbij tot financiering te komen van het totale plan. Een deel van de leden van de KGB vindt dat de woningbouw nog steeds een te groot offer van het Borrebos vergt en zou willen dat conform de motie van de Raad van Baarn d.d. 19 april 2019 - wordt voldaan aan het principe ‘rood voor rood’ en woningbouw binnen de bestaande bouwcontouren blijft. -

Het ontwerp-bestemmingsplan staat de bouw van appartementen toe, zonder dat er is voorzien in de mogelijkheid tot aanleg van tuinen. Vastgelegd dient te worden dat dit ook in de toekomst niet toegestaan is. Gewaarborgd moet worden dat het omringende Borrebos niet wordt aangetast door bewoners, die stukjes bos ‘annexeren’ en als nog inrichten als tuin of dat bomen in het Borrebos later worden gekapt door Staatsbosbeheer (vanwege klachten omdat ze te veel licht zouden wegnemen). Ook moet voorkomen worden dat zogenoemde ‘olifantenpaadjes’ ontstaan doordat bewoners vanuit de woningen het omliggende bos betreden en bijvoorbeeld met huisdieren de bestaande natuur aantasten. Dit moet volgens de KBG worden vastgelegd en actief gecontroleerd. Een duidelijke fysieke afscheiding tussen het Alexanderkwartier en het Borrebos is gewenst met name om de mens tegen te houden via de ‘onofficiële’ route vanuit het Alexanderkwartier het Borrebos in te gaan. Dieren dienen onbelemmerd doorgang te hebben, het dient derhalve een natuurvriendelijke barrière te worden. De KBG bepleit sancties op het niet naleven van deze waarborgen.

-

Het borgen van de voorgenomen maatregelen ten behoeve van de natuur is een belangrijk punt voor de KBG. In de regels van het ontwerp-bestemmingsplan is in bijlage 7 opgenomen dat er hierover afspraken gemaakt worden tussen de provincie en de MBEG. De KBG vindt het belangrijk dat de afspraken tussen de MBEG en de provincie worden opgenomen als verplichting in het bestemmingsplan zelf. Hierdoor wordt voor iedereen kenbaar welke verplichtingen op dit punt bestaan. Niet alleen op papier, maar juist in de werkelijkheid moet gewaarborgd worden dat de natuur niet aangetast wordt door de plannen. Actief controleren door onafhankelijke derden en vervolgens actief bijsturen (bijvoorbeeld: minder evenementen) wordt als belangrijk aandachtspunt meegegeven. Hier adviseert de KBG om in het bestemmingsplan vast te leggen dat minimaal eens per drie jaar een algeheel onderzoek naar de biodiversiteit wordt gedaan. De resultaten daarvan moeten vervolgens worden vergeleken met de ‘0-situatie’ om te kijken of er sprake is van vooruitgang dan wel achteruitgang van de biodiversiteit. De KBG ziet hier een belangrijke en actieve rol voor de gemeente, lokale natuurorganisaties én de provincie door vooraf afspraken te maken met de MBEG en die tussentijds te controleren en te handhaven indien nodig.

Dit om te voorkomen dat het natuurbeheerplan onder in de spreekwoordelijke la verdwijnt en de natuur er onder lijdt.

-

De rustzone van het paleisbos moet ook in de toekomst rustig blijven. De KBG ziet derhalve geen mogelijkheden voor een “Royal Run” zoals wel in de plannen beschreven staat. Hoewel veel leden het liefst zien dat het bosgedeelte alleen voor noodzakelijk onderhoud wordt betreden, zien anderen mogelijkheden om het bos slechts heel af en toe en onder begeleiding in kleine groepjes toegankelijk te maken. Van belang is in ieder geval dat het paleisbos daadwerkelijk een rustzone blijft waar de natuurbelangen prevaleren, zoals beschreven in de plannen van de MBEG.

definitieve versie 1.5.3 20062021

3

-

In het kader van mobiliteit (onder andere bij de aanpassingen aan de Amsterdamsestraatweg) is door een groot deel van de leden van de KBG gepleit om ook rekening te houden met de natuur. Voor de kleine fauna wordt in het plan voorzien in faunatunnels onder de weg door. Maar ook voor reeën, vossen en dassen is de oversteekbaarheid van de weg van belang. De KBG spreekt nadrukkelijk de wens uit om de maximale snelheid op de Amsterdamsestraatweg te verlagen van nu 80 naar 50 km per uur en ook te waarborgen dat hierop wordt gehandhaafd. Naast de voordelen voor de natuur is dit ook in het kader van mobiliteit een vereiste voor een goede en veilige oversteekbaarheid van de Amsterdamsestraatweg. Zie daarvoor verderop in het advies.

-

In het natuurbeheerplan wordt veel gesproken over het aanpassen van het bos. Naar de mening van een groot aantal leden van de KBG is er te weinig aandacht voor het behoud en versterken van de fauna. Hiervoor zou de KBG meer aandacht willen zien vanuit de MBEG en een heldere en uitgesproken visie welke soorten men op welke wijze wil versterken op het landgoed. De KBG denkt hierbij aan een visie waarbij de MBEG aangeeft de biodiversiteit binnen een bepaald aantal jaren te vergroten. Ook hierbij is de juridische borging wederom een belangrijk element, om te voorkomen dat mooie beloftes niet worden nagekomen. Voor deze borging acht de KBG het van belang bovenstaande visie onderdeel te laten zijn van het natuurbeheerplan en onderdeel te maken van het bestemmingsplan. Verder vindt een deel van de KBG het natuurbeheerplan niet voldoende innovatief, terwijl de MBEG zich juist profileert als een innovatieve organisatie die onder andere voor een energieneutraal paleis wil gaan. Het toepassen van innovatieve methodes om de biodiversiteit op het landgoed te vergroten en te versterken zou de KBG verwachten en willen terugzien in onder andere het natuurbeheerplan.

-

De ontwikkelingen op de Parade zijn niet, tot enkel zijdelings, besproken geweest in de KBG. Wel heeft de KBG aangegeven dat ook hier rekening moet worden gehouden met de natuur op de Parade, maar zeker ook die in het Baarnse Bos. Het eerder aangegeven uitgangspunt dat de huidige natuurwaarden behouden dan wel versterkt moeten worden, geldt volgens de KBG ook hier. Er wordt gepleit voor toegang tot het Baarnse Bos vanaf de Parade via de berceau of een andere vast te leggen plek. Daarbij dient gewaarborgd te worden dat enkel tussen zonsopkomst en -ondergang mensen vanaf de Parade het Baarnse Bos kunnen betreden. De rest van het terrein dient voldoende afgescheiden te worden van het Baarnse Bos om een al te verspreide toegang vanaf de Parade tot het Baarnse Bos te voorkomen.

-

Mede vanuit historisch perspectief ondersteunt de KGB het voorstel om de Parade en het Baarnse Bos met elkaar te verbinden door een aansluiting op de bestaande berceau. Om het bezoek wat met het openbaar vervoer komt te faciliteren wordt door de KBG geadviseerd om te kijken naar mogelijke verbindingen tussen het station van Baarn naar de Parade en vise versa. De KBG is van mening dat dit uiteraard zonder verharding en verlichting in het Baarnse Bos moet worden gerealiseerd. Om te voorkomen dat bezoekers na zonsondergang door het Baarnse Bos teruglopen naar het station van Baarn, moet ook een duidelijk herkenbare alternatieve route worden gecreëerd buiten het Baarnse Bos om.

definitieve versie 1.5.3 20062021

4

3. Mobiliteit en oversteekbaarheid Amsterdamsestraatweg Oversteek Amsterdamsestraatweg In het eindadvies over het voorontwerp-bestemmingsplan heeft de KBG nadrukkelijk de wens uitgesproken de oversteek voor voetgangers en fietsers ongelijkvloers te realiseren. Het te verwachten volume aan voetgangers - welke het traject station Baarn – Paleis Soestdijk te voet dan wel per NS-OV-fiets zullen afleggen - in relatie tot de ontsluitende functie van de Amsterdamsestraatweg voor forenzen vanuit Soest, maken dat onomstotelijk vast te stellen valt dat een ongelijkvloerse kruising wenselijk is bezien in de context van drie elementen:   

Verkeersveiligheid. Volume toename aan voetgangers en fietsers door de verwachte exploitatie van Landgoed Paleis Soestdijk. Doorstroomfunctie Amsterdamsestraatweg voor vrachtverkeer en bewoners van Soest.

Het is evident dat een ongelijkvloerse kruising gepaard gaat met een aanzienlijke kostenpost. De investering in een ongelijkvloerse oplossing levert echter positieve veiligheidseffecten op voor bijvoorbeeld de gemeente en de provincie. Immers zullen ook voetgangers en fietsers die niet het Landgoed Paleis Soestdijk als bestemming hebben, dankbaar gebruik kunnen maken van de aan te leggen passage. In het concept van het ontwerp-bestemmingsplan dat aan de KBG is voorgelegd, is gekozen voor een gelijkvloerse oversteek. Primair is ongelijkvloers afgevallen als uit te voeren optie voor de MBEG vanuit kostenoogpunt. Binnen de KBG bestaat er verdeeldheid over het al dan niet streven naar een ongelijkvloerse kruising. Enkele leden kunnen zich vinden in een gelijkvloerse oversteek omdat verkeerssnelheden hierdoor verminderen. Een meerderheid hecht echter sterk aan een ongelijkvloerse oversteek. Bij de onderbouwing van het realiseren van een gelijkvloerse oversteek is als argument aangedragen dat vanuit cultuurhistorisch perspectief een ongelijkvloerse oversteek van de Amsterdamsestraatweg in de vorm van een brug als mogelijkheid afvalt. Een fietsers/voetgangersbrug doorbreekt de “laanzichtlijn” van de Amsterdamsestraatweg en blijkt ook een esthetisch bezwaar met zich te brengen in relatie tot het hekwerk van het paleis.

Zo is dit althans naar voren gebracht in de onderbouwing van bureau Goudappel-Coffeng. Een belangrijk deel van de leden van de KBG is van mening dat met goede wil een brug te realiseren is die in harmonie met het hekwerk van het paleis kan bestaan. Uiteraard zal deze brug in het oog springen en zal de zichtlijn bij de Amsterdamsestraatweg veranderen. Het is echter een gegeven dat het realiseren van een veilige oversteek zoals gepresenteerd in het ontwerp-bestemmingsplan ook leidt tot een aanpassing van de huidige contouren. Deze leden vinden dat de bezwaren van het kostenperspectief en de argumenten met betrekking tot het behoud van het cultureel erfgoed nader onderzocht moeten worden. Een ander deel van de leden van de KBG omschrijft dit als “vruchteloos”. De als wenselijk omschreven ongelijkvloerse “Soesterberger Variant” (Variant 3C uit Bijlage 11 bij het ontwerp-

definitieve versie 1.5.3 20062021

5

bestemmingsplan) wordt als danig kostbaar erkend. Hoewel esthetisch een absolute vooruitgang ter plaatse is omdat het paleis met de overzijde wordt verbonden, is ongeveer de helft van de leden van de KBG van mening dat dit vanuit kostenoogpunt letterlijk een brug te ver is. Van de zijde van de provincie is te kennen gegeven dat een ongelijkvloerse oversteek uit veiligheidsoogpunt de voorkeur verdient. Gezien de financiële belangen heeft men echter begrip voor andere oplossingen. De haalbaarheid van een ongelijkvloerse oversteek in de vorm van een fiets-voetgangers-tunnel (variant 2B uit Bijlage 11 bij het ontwerp-bestemmingsplan) is naar mening van de KBG financieel wel haalbaar en levert geen bezwaren op vanuit een cultuur-historisch oogpunt. Om de hellingshoek te maken is een behoorlijke afstand nodig. Deze kan echter met een U-vorm worden overbrugd, waarbij de hellingbanen parallel aan de Amsterdamsestraatweg lopen. Daarmee is de benodigde breedte overzichtelijk en de aanpassing op de weg versus berm- en vluchtstrookaanpassing niet wezenlijk anders dan wat er verderop in het traject op de voorgestelde bajonetkruising wordt uitgevoerd. Er bestaat in de KGB eensgezindheid over het onderwerp veiligheid. Het langzame verkeer dat zal oversteken gaat in volume aanmerkelijk toenemen, met name bij grotere evenementen.

Daarom adviseert de KBG het gebruik van het OV te stimuleren teneinde de parkeerdruk zo overzichtelijk mogelijk te houden. Het langzame verkeer is bij de oversteek vanaf de kant van Baarn zeer kwetsbaar. Om die reden adviseert de KBG, ook los van de keuze voor een ongelijkvloerse kruising, 50 km per uur in te voeren als maximumsnelheid op de gehele Amsterdamsestraatweg tot aan de Escherrotonde. Voor een goede naleving wijst de KBG op de mogelijkheid trajectcontrole in te voeren. Hoewel de verkeerskundige heeft verklaard dat de invoering van 50 km per uur geen nadelige gevolgen heeft voor de doorstroming, kan de beleving leiden tot het neveneffect dat verkeer dat momenteel gebruik maakt van de Amsterdamsestraatweg een andere (sluip)route gaat gebruiken. Voor wat betreft de ontsluiting van zowel het Alexanderkwartier als het paleis adviseert de KBG om kritisch te kijken naar de gevolgen voor:   

De veiligheid van langzaam verkeer dat gebruik maken van het fietspad parallel aan de Amsterdamsestraatweg. De oude monumentale boswachterswoning op het terrein van het paleis. Hoe is toegang/ontsluiting van deze woning en de overige bewoners van Landgoed Paleis Soestdijk geregeld? De doorstroming van het verkeer van en naar Soest. Daarbij is het noodzakelijk om – indien toch geopteerd wordt voor een gelijkvloerse kruising – ten behoeve van voetgangers en fietsers een te handhaven maximumsnelheid van 50 km per uur te hanteren. Als voetgangers en mindervaliden voor de oversteek voldoende tijd gegund wordt om de overkant te bereiken, dan is het onherroepelijk zo dat het verkeer bij een gelijkvloerse kruising voor langere tijd tot stilstand moet komen.

Hoewel binnen de KBG geen consensus bestaat over het belang van een ongelijkvloerse kruising, is er wel overeenstemming om met het oog op een veilige oversteek in overweging te geven om nogmaals de financiële haalbaarheid van een ongelijkvloerse kruising diepgaand te onderzoeken. Er zou bijvoorbeeld een oplossing kunnen worden gekozen, waar het verschil in kosten van het realiseren van de voorgestelde te realiseren gelijkvloerse oversteek – welke eveneens aanzienlijke investering voor rekening van MBEG vormt – en de kosten van een ongelijkvloerse kruising, te laten

definitieve versie 1.5.3 20062021

6

financieren door provincie en gemeente Baarn, aangevuld vanuit de gemeente Soest. Daarbij tekent de KBG aan dat extra woningen niet als kostendrager dienen te worden gezien. Voor Soest geldt dat zij vanuit de doorstroommogelijkheden voor haar inwoners er ook een aanmerkelijk belang bij heeft. Bij een ongelijkvloerse oversteek immers hoeft het forenzen-verkeer minder frequent langere tijd tot stilstand te komen om de oversteek van (mindervalide) langzame verkeersdeelnemers bij het paleis te faciliteren. De KBG stelt voor dat het (stagnerende) effect van de gelijkvloerse kruising op het ontsluitingsverkeer van en naar Soest geëvalueerd wordt. Indien blijkt dat het tot zeer onwenselijke opstoppingen leidt, dan dient er aangestuurd te worden om met betrokken partijen alsnog tot een ongelijkvloerse oversteek te komen. Zeker omdat te verwachten valt dat de opstoppingen daarnaast ook een nadelig effect hebben op de veiligheid; de neiging om bij oranje toch even gas bij te geven wordt groter als frequente weggebruikers weten dat het verkeerslicht langere tijd op rood blijft ten behoeve van de oversteek van de langzame verkeersdeelnemers.

De KBG onderschrijft de aanbeveling van bureau Goudappel (zie Bijlage 11) om de ongelijkvloerse varianten (aangeduid met 2C en 3C) nader te onderzoeken, zowel verkeerskundig als op het vlak van verkeersveiligheid pakken deze twee varianten zeer gunstig uit, hetgeen ook door de provincie wordt onderschreven. Bureau Goudappel geeft echter aan niet met evenementenverkeer rekening te hebben gehouden/kunnen houden. Inrichting Amsterdamsestraatweg - voetgangers Op dit moment is er voor voetgangers geen structurele oplossing parallel aan de Amsterdamsestraatweg. Voetgangers lopen over het fietspad, waar de snelheid van fietsers steeds hoger geworden is met de komst van elektrische ondersteuning. De KBG adviseert dan ook om bij de herinrichting van het tracé, een deugdelijk voetpad voor voetgangers aan te leggen. Parkeervraagstuk MBEG heeft laten weten de aantallen bezoekers bij evenementen naar beneden bij te stellen tot maximaal 5.000 per dag. Als uitgangspunt wordt nu het beschikbare volume aan parkeergelegenheid op eigen terrein gebruikt om te bepalen op welke schaal evenementen als bijvoorbeeld Royal Park kunnen plaatsvinden. Er is in de plannen een “blauwdruk” toegevoegd waarop eventuele “overloop” parkeerplaatsen zijn aangegeven. Het verheugt de KBG te constateren dat het weiland langs de Praamgracht niet meer als overloopparkeergelegenheid is opgenomen.

De KBG kan zich goed vinden in de overlooplocaties bij Nijhof en het Bomencentrum. De KBG merkt nog op dat het aangemerkte terrein “Het Hoge Erf” nabij Lage Vuursche als overlooplocatie in de praktijk tot problemen zal leiden indien er gelijktijdig evenementen bij paleis Soestdijk en bij Buiten in de Kuil (zoals het Feel Good Tent Event) worden georganiseerd. Bovendien trekt Het Hoge Erf al veel bezoekers wegens het drukbezochte Klimbos. De KBG adviseert om die reden de locatie Het Hoge Erf af te voeren als overlooplocatie. De KBG brengt verder onder de aandacht dat het weiland bij het Kattenhotel in Lage Vuursche wordt aangeduid als overlooplocatie. Uit betrouwbare bronnen blijkt dat hierover geen overleg met de eigenaar heeft plaatsgevonden. De KBG adviseert de Gemeente Baarn geen evenementenvergunningen te verlenen bij twijfel of de aanzuigende werking van bezoekers groter is dan het gebied kan absorberen.

definitieve versie 1.5.3 20062021

7

De KBG is tevreden met de vermelde maximum aantallen bezoekers en de maximum aantallen te organiseren evenementen (Bijlage 15 Blauwdruk, tabel paragraaf 1.5 Uitgangspunten). De tabel zoals deze nu vermeld staat is in duidelijkheid en leesbaarheid verbeterd ten opzichte van de tabel uit het voorontwerp-bestemmingsplan. Met betrekking tot geluidsoverlast van evenementen pleit de KBG voor effectieve sancties op het overschrijden van geluidsnormen. De denkbare sanctie is dat bij overtredingen een vergunning voor een volgend evenement telkens onder strengere normen wordt verleend. Visie op regionale mobiliteit De KBG constateert dat het onderwerp “mobiliteit” in het voorliggend concept van het ontwerpbestemmingsplan zich lijkt te vernauwen tot de inrichting van de Amsterdamsestraatweg. Gezien de verwachte impact van zowel de realisatie van een woonwijk op het Alexanderkwartier als de exploitatie van het landgoed is de KBG van mening de impact hiervan bezien moet worden in regionaal verband. De keuzen over de inrichting van de Amsterdamsestraatweg moeten ook worden bezien in het licht van de verkeerstromen binnen de driehoek Amersfoort-Hilversum-Utrecht.

De indruk bestaat dat een belangrijk deel van het verkeer op de Amsterdamsestraatweg geen bestemming heeft in Baarn of Soest, maar de weg gebruikt als snelle binnen-door-route binnen de genoemde driehoek om het gebruik van de snelwegen te vermijden. De herprofilering van de Amsterdamsestraatweg, met onder meer een snelheidsbeperking, kan een bijdrage leveren om deze verkeersstromen te beperken.

4. Overige opmerkingen Naast enkele slotoverwegingen neemt de KBG in deze laatste paragraaf van zijn advies de gelegenheid opmerkingen te maken over de regels en de verbeelding van het voorgelegde concept van het ontwerp-bestemmingsplan. Regels en verbeelding De opmerkingen over de regels en verbeelding zijn uitgewerkt in de bijlage bij dit advies. In de kern betreft het opmerkingen over de volgende zaken: -

Locatieaanduidingen ontbreken voor de precieze locatie waar een hotel en horeca mag worden gevestigd. Een hotelfunctie laat zich scherper afbakenen in een aantal slaapplaatsen dan in kamers. De omvang van het hotel baart de KBG zorgen en geeft in overweging het aantal slaapplaatsen naar beneden bij te stellen. De bouwmogelijkheid van (tijdelijke) paviljoens is onvoldoende afgebakend en een maximaal toelaatbare tijdsduur ontbreekt. Regels over ‘bouwwerken, geen gebouwen zijnde’ ontbreken binnen de bestemming Wonen. Net als bij de Parade zouden ook binnen de bestemming Natuur alleen evenementen toegelaten mogen worden die voldoen aan de reguliere geluidnormen. Niet is duidelijk welke concrete natuurmaatregelen bij welke deelontwikkeling horen. Zowel voor de ontwikkelaar als derde-belanghebbenden is daardoor niet helder aan welke verplichtingen (blijvend) moet worden voldaan alvorens geoordeeld kan worden dat gebruik

definitieve versie 1.5.3 20062021

8

-

in nieuw te bouwen bouwwerken legaal plaatsvindt. Bovendien is het wenselijk de verbodsbepaling ook te koppelen aan (nieuw) gebruik in bestaande gebouwen. Ten aanzien van toepasselijke geluidnormen is een dynamische verwijzing naar beleidsregels ontoelaatbaar. Voorts kunnen beleidsregels geen burgerbindende normen bevatten. De wijzigingsbevoegdheid voor het college het aantal evenementdagen naar boven bij te stellen is onvoldoende afgebakend en bovendien ongewenst. De in de regels opgenomen mogelijkheid vuurwerk af te steken is een evident natuurverstorende activiteit. Het afsteken van knal- en siervuurwerk, zou expliciet in de regels verboden moeten worden.

Slotopmerkingen De KBG merkt op dat veel keuzen om de voorgenomen ontwikkelingen op integrale wijze in het bestemmingsplan te reguleren, zijn gebaseerd op de momentopname van afzonderlijk onderzoek en vaststelling van feiten. Ten aanzien van bijvoorbeeld de natuur- en verkeersontwikkeling zijn er de nodige onzekerheden. De KBG roept – zoals eerder in dit advies al vermeld - het gemeentebestuur op om, zo mogelijk samen met de provincie, geregeld evaluaties uit te voeren naar de effecten van de ontwikkelingen en te bezien of aanpassingen nodig zijn in de regels, het beheer- en inrichtingsplan of in de aanleg van voorzieningen. De KBG betreurt het te vernemen dat er nog geen overeenstemming is bereikt om de continuïteit van scouting op het landgoed te waarborgen. Tot slot roept de KBG op om bij de exploitatie nauwe samenwerking te zoeken met lokale ondernemers en winkeliers. Het opbouwen van goede contacten met lokale ondernemers kan voor alle partijen veel voordelen bieden, bijvoorbeeld bij de uitwisseling en participatie van plannen op het terrein van public relations, publiciteit en promotie. Het verheugt de KGB in dit verband dat er met dit oogmerk recent een convenant is gesloten tussen de MBEG en ondernemers van Baarn en Soest.

5. Bijlage met opmerkingen over de regels Artikel 3 Bestemming Gemengd -

De mogelijkheid van bouw of vestiging van een hotel is niet gekoppeld aan een aanduiding op de verbeelding en kan dus (mits binnen een bouwvlak) binnen de gehele bestemming Gemengd plaatsvinden. Ook binnen het paleis zelf. Dat is niet wenselijk. De KBG adviseert de bouw- en vestigingsmogelijkheid van het hotel met een aanduiding op de verbeelding te koppelen aan de beoogde locatie achter de intendantwoning op de Parade.

-

Een hotel met een toelaatbaar aantal kamers van 120 is vergelijkbaar met De Witte Bergen (Eemnes) of Biltsche Hoek (De Bilt). Een maximum in aantal kamers levert bovendien geen zorgvuldige afbakening op. Werken met aantal bedden of slaapplaatsen maximeert op een meer precieze wijze. Het aantal van 120 kamers (240 of meer slaapplaatsen) is voor deze locatie omvangrijk en zal ook geheel los van het paleis heel veel bezoekers trekken. De KBG geeft in overweging om dit aantal terug te brengen tot een beter passend maximum (bijvoorbeeld 150 slaapplaatsen).

definitieve versie 1.5.3 20062021

9

-

De toelaatbare maximale oppervlakte aan zelfstandige en ondergeschikte horeca en detailhandel is evenmin met aanduidingen beperkt tot bepaalde locaties of gebouwen. Het betekent dat sprake is van een vrije mogelijkheid dit gebruik binnen gebouwen te vestigen die aanwezig zijn binnen de gehele bestemming Gemengd. Het geeft bovendien de mogelijkheid tot onderlinge uitwisselbaarheid van oppervlakten binnen de Parade en de paleis-zijde, hetgeen toezicht op de naleving en handhaving bemoeilijkt. Het heeft de voorkeur om te werken met aanduidingen op de verbeelding waar de zelfstandige horeca gevestigd mag worden. In plaats daarvan zou ook gewerkt kunnen worden in een opzet waarin maximale oppervlakten worden verdeeld over de Parade en de paleiszijde.

-

Artikel 3.2.2 regelt een maximale bouwhoogte voor bouwwerken, geen gebouwen zijnde, van maar liefst 10 meter. Aan wat voor bouwwerken wordt gedacht? Het komt de KBG als hoog voor en adviseert dit in overeenstemming te brengen met de bouwhoogte binnen de bestemming Natuur van 3 meter.

-

Artikel 3.3.2 regelt dat tot een met de bestemming strijdig gebruik in elk geval wordt gerekend het gebruiken van de gronden en nieuwe bouwwerken, overeenkomstig de in artikel 3.1 opgenomen bestemmingsomschrijvingen, zonder de aanleg, het beheer en de instandhouding van de maatregelen per deelontwikkeling binnen drie jaar na de afronding van de bouwwerkzaamheden, zoals opgenomen in Bijlage 5 Natuurmaatregelen Paleis en Parade. De KBG merkt ten aanzien van deze bepaling op dat in bijlage 5 niet helder wordt gemaakt welke maatregelen bij welke deelontwikkeling horen. Het lijkt de bedoeling dat de maatregelen eerst in een beheer- en inrichtingsplan uitgewerkt moeten worden. De wijze van totstandkoming van dit plan is niet nader geregeld en de koppeling van het plan aan deze bepaling is niet helder. Het is wenselijk het uitgewerkte beheer- en inrichtingsplan zelf als bijlage aan de regels toe te voegen, waarin de vereiste maatregelen per deelontwikkeling helder worden beschreven. Op die manier wordt zowel voor de ontwikkelaar als derdebelanghebbenden helder aan welke verplichtingen (blijvend) moet worden voldaan, alvorens geoordeeld kan worden dat gebruik op legale wijze kan plaatsvinden.

Het is bovendien wenselijk de bepaling niet alleen te koppelen aan gebruik in nieuwe gebouwen maar ook aan gebruik in bestaande gebouwen (dan wel de vestiging van nieuw gebruik in bestaande gebouwen).

-

De regeling voor de bouw van paviljoens is niet helder. Een maximale tijdsduur ontbreekt. Een aanwezigheid van bijvoorbeeld 30 jaar is ook al in jurisprudentie aangemerkt als tijdelijk bouwwerk. De gebiedsaanduiding ‘overige zone paviljoens’ loopt ook deels over de bestemming ‘Gemengd’. De vraag is of paviljoens alleen in de aangeduide zone aanwezig mogen zijn of ook binnen de overige delen van de bestemming ‘Gemengd’, zoals op de Parade? De KBG adviseert om duidelijk aan te geven op welke locaties precies paviljoens mogen worden gebouwd en voor welke (bij het verlenen van een vergunning te bepalen) tijdsduur deze maximaal aanwezig mogen zijn?

definitieve versie 1.5.3 20062021

10

Artikel 4 Maatschappelijk - Scouting -

Artikel 4.2.2 regelt een maximale bouwhoogte voor bouwwerken, geen gebouwen zijnde, van maar liefst 10 meter. Aan wat voor bouwwerken wordt gedacht? Het komt de KBG als hoog voor en adviseert dit in overeenstemming te brengen met de bouwhoogte binnen de bestemming Natuur van 3 meter.

-

Het valt de KBG op dat in de regeling voor het bouwen geen onderscheid wordt gemaakt voor gebouwen en overkappingen enerzijds en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, anderzijds. De regeling laat nu toe de hele bestemming te bebouwen met een overkapping (geen gebouw zijnde). De KBG adviseert op dit punt de regeling aan te passen en de bouw van overkappingen aan een maximale bebouwingsoppervlakte te koppelen.

Artikel 8 Wonen -

Regels voor de bouw van ‘bouwwerken, geen gebouwen zijnde’ ontbreken bij deze bestemming. Gezien de opzet van de regeling lijkt het dus dat hier geen beperkingen voor gelden. De KBG adviseert in de regels helder te maken dat de bouw van dergelijke bouwwerken zijn verboden of aan welke beperkingen deze zijn onderworpen.

Artikel 14 Algemene bouwregels -

De KBG adviseert de redactie van artikel 14, onderdeel d, bezien (2x ‘regels’ en 2x ‘noch’).

Artikel 16 Algemene aanduidingsregels -

De KBG adviseert de redactie van artikel 16.1.1, onderdeel d, te bezien. De verwijzing naar onderdeel d dient aangepast te worden naar onderdeel c.

-

De KBG adviseert artikel 16.1.1, onderdeel e, te schrappen, omdat dit reeds door onderdeel c van genoemd artikel wordt geregeld.

-

De KBG adviseert de redactie van onderdeel 16.1.2, onderdeel m, te wijzigen in een expliciet verbod op het afsteken vuurwerk. Vuurwerk is een activiteit die evident verstorend is voor natuur. Een verbod past bij deze locatie.

-

Niet alleen binnen de Parade maar ook binnen de bestemming Natuur is het naar oordeel van de KBG wenselijk alleen evenementen toe te staan die voldoen aan de reguliere geluidnormen zoals opgenomen in artikel 1.32.

-

In de opzet van de regeling voor evenementen wordt verwezen naar de geluidnormen in bijlage 4. In combinatie met de begripsomschrijving leidt dit tot een vereiste om te voldoen aan de geluidnormen in die bijlage, dan wel de reguliere/verhoogde geluidnormen van de meest recente versie van de geluidbeleidsregels voor evenementen van de gemeente Baarn. Een dergelijke dynamische verwijzing naar beleidsregels is niet toegelaten. De gekozen redactie maakt beleidsregels, die overigens zonder verdere participatie of rechtsbescherming kunnen worden aangepast, bovendien normatief en rechtstreeks burgerbindend. Dat is eveneens ontoelaatbaar. Beleidsregels binden alleen het bestuursorgaan en kunnen dus geen burgerbindende normen bevatten. Beleidsregels kunnen louter strekken tot een uitleg van wettelijke voorschriften die het bestuursorgaan uitoefent bij de toepassing van een

definitieve versie 1.5.3 20062021

11

bevoegdheid. In de hier gekozen opzet ontbreekt voorts een bevoegdheid. Aldus is de regeling in meerdere opzichten in strijd met het recht. De KBG adviseert de verwijzing naar beleidsregels in het geheel achterwege te laten. De regeling in het bestemmingsplan dient op zichzelf de burgerbindende norm te bevatten en ook zonder wetsinterpreterende beleidsregels zelfstandig uitvoerbaar te zijn. -

In combinatie met de verbeelding maakt artikel 16.4 het mogelijk nieuwe ontsluitingswegen aan te leggen. Niet is geregeld dat de bestaande ontsluitingen daarbij moeten worden verwijderd. De KBG adviseert dit in de planregels te verzekeren en de verbeeldingen hierop aan te passen.

-

De in artikel 16.6 opgenomen wijzigingsbevoegdheid is niet helder afgebakend. De KBG acht het bovendien niet wenselijk het college de vrijheid te geven om op deze basis het in artikel 16.1.1 genoemde aantal evenementdagen (ongelimiteerd of zonder afgebakende grenzen) naar boven bij te stellen. Er kunnen zich ook situaties voordoen waarbij een terugschaling van het aantal evenementen noodzakelijk blijkt, bijvoorbeeld een achteruitgang van de aanwezige diversiteit in fauna. De KBG adviseert de bevoegdheid uit het plan te schrappen.

definitieve versie 1.5.3 20062021

12