274063 Kadernota BBS 2022 en begroting BBS 2022 bijlage 4 Besteding niet-uitgegeven TOZO gelden

Voorstel besteding niet-uitgegeven TOZO-gelden Gemeenschappelijke Regeling Samenwerking Sociaal Domein Baarn Bunschoten Soest

Inhoud 1. Inleiding ......................................................................................................................................................... 3 2. Omvang van de reserve ................................................................................................................................. 3 2.1 Inkomsten................................................................................................................................................... 3 2.2 Uitgaven ..................................................................................................................................................... 3 2.2 Reserve ....................................................................................................................................................... 3 3. Voorgestelde bestedingen ............................................................................................................................. 3 3.1 Cultuurtraject ............................................................................................................................................. 3 3.2 Automatisering ...........................................................................................................................................

4 3.3 Extra opvang ziekteverzuim ....................................................................................................................... 4 3.4 Opleidingen ................................................................................................................................................ 4 3.5 Nasleep verbetering werkprocessen Werk en Inkomen ............................................................................ 4 3.6 Optimalisering zorgadministratie............................................................................................................... 5 3.7 Versterking Terugvordering en verhaal ..................................................................................................... 5 3.8 Nieuwe aanpak BBZ.................................................................................................................................... 5 4. Overzicht voorgestelde bestedingen ............................................................................................................. 5

1. Inleiding Bij het uitbreken van de Corona-crisis in Nederland, in maart 2020, heeft de rijksoverheid de Tijdelijke Ondersteuning Zelfstandig Ondernemers, de TOZO, in het leven geroepen. In Baarn, Bunschoten en Soest kreeg BBS de taak om de duizenden aanvragers te voorzien van adequate en rechtmatige financiële ondersteuning. Na verloop van tijd bepaalde de overheid de vergoeding van de uitvoeringskosten op € 450 per (niet later ingetrokken) aanvraag van levensonderhoud en € 800 per aanvraag van (eveneens niet ingetrokken) bedrijfskrediet. De regeling loopt intussen waarschijnlijk op haar laatste benen, voor zover nu bekend wordt ze op 1 juli 2021 definitief beëindigd. Nu de grote bulk van de aanvragen achter ons ligt, is duidelijk dat BBS de uitvoering voor aanzienlijk minder heeft kunnen realiseren dan er wordt vergoed. In de zomerrapportage is aangegeven dat het bestuur van BBS deze ‘TOZO-reserve’ graag ziet aangewend om een aantal noodzakelijke verbeteringen bij BBS door te voeren. In het ‘Voorwoord bij de kadernota en de nota besteding niet-uitgegeven Tozo-gelden’ doen we hier ook een formele aanvraag voor. In dit stuk vindt u een gedetailleerd voorstel voor de bestedingen.

2. Omvang van de reserve 2.1 Inkomsten De inkomsten tot 1 juli 2021 schatten wij op € 1.700.000. Dit betreft alle aanvragen, met uitzondering van degene die na verloop van tijd werden ingetrokken. 2.2 Uitgaven Tot op heden is ongeveer € 840.000 uitgegeven aan de uitvoering. Daar komt naar schatting nog een bedrag van € 260.000 bij, waarvan ruim een ton aan terugvorderingsactiviteiten. We weten nu al dat veel uitgekeerde bedragen achteraf ten onrechte verstrekt blijken te zijn (bijvoorbeeld omdat een onderneming winst bleek te hebben gemaakt over een bepaalde periode), en in de hoogte van de vergoeding van de uitvoeringskosten heeft de rijksoverheid daar ook expliciet rekening mee gehouden. In totaal gaat het dus om € 1.100.000 aan uitgaven. 2.3 Reserve De totale reserve is daarmee € 1.700.000 minus € 1.100.000 = € 600.000. Vanwege de onzekerheden in de verwachting, houden we hiervan € 50.000 apart, voor het geval dat de uitgaven onverhoopt hoger zijn, of de inkomsten lager. Blijft over een voorstel voor de besteding van € 550.000.

3. Voorgestelde bestedingen 3.1 Cultuurtraject In de begroting 2021 en de zomerrapportage 2020 is aangegeven dat het cultuurissue bij BBS nog niet achter de rug is, ondanks duidelijke positieve signalen als de scherpe daling van het ziekteverzuim in 2020. We moeten echt nog op een nieuwe manier leren samenwerken, zowel binnen als tussen de teams. In de begroting 2021 is aangekondigd dat we hier geld voor nodig zouden hebben, maar de voor ons zeer hectische begintijd van de Corona-pandemie maakte dat de prioriteiten even elders lagen. Bovendien is een dergelijk traject niet goed uit te voeren tijdens een strenge lockdown. Gevolg is dat we in 2020 hebben afgezien van de aangekondigde begrotingswijziging. Nu willen we alsnog doen wat we van plan waren. Zodra de lockdown voorbij is, willen we de teams alsnog laten begeleiden door een gespecialiseerde externe partij. De totale kosten van het traject, deels uit te voeren in 2021 en deels in 2022, beramen we op € 70.000. Daarmee zetten we een grote en noodzakelijke stap in de verdere professionalisering van BBS.

3.2 Automatisering In het afgelopen jaar zijn we nog eens nadrukkelijk gewezen op onze achterstand op ICTgebied, vooral tijdens de vloedgolf aan TOZO-aanvragen in het voorjaar. We hebben al diverse keren in publicaties aangekondigd dat we de achterstand willen aanpakken, en ook het evaluatierapport van Twijnstra & Gudde (november 2020) adviseert om snel actie te nemen op dit dossier. We hebben een externe partij ingehuurd om een business case te maken, die dit voorjaar gereed is. Op basis daarvan kunnen we keuzes maken. Het is nog te vroeg voor een goede inschatting van de kosten, maar we gaan voor nu uit van een bedrag van maximaal € 200.000. De meeste uitgaven zullen naar verwachting in 2022 worden gedaan, maar de kosten worden volledig gedekt uit de TOZO-reserve, en er zijn dus geen extra kosten in 2022. 3.3 Extra opvang ziekteverzuim BBS kende tot voor kort een erg hoog verzuim (11% in 2019, 14% als we de lokale teams buiten beschouwing laten). In de loop van 2020 is dit teruggebracht naar een meer gebruikelijke 6-7%, en we richten ons erop dit in 2021 te stabiliseren en liefst nog verder terug te dringen. Dat is moeilijk tijdens de pandemie, die ook bij BBS veel zieken maakt. Daarbij echoot het hoge verzuim van weleer na in de vorm van een relatief grote groep kwetsbare medewerkers.

In verband hiermee is al in 2019 besloten tot een extra reservering van € 150.000 in 2019 en 2020, en van € 75.000 in de jaren daarna (destijds 4 respectievelijk 2% van de loonsom van medewerkers in dienst; het percentage is nu lager, omdat de loonsom steeg toen we inhuurkrachten ‘inruilden’ voor uitbreiding van mensen in dienst, begin 2020). Tot de reservering is in 2019 mede besloten doordat BBS, anders dan wel eens verondersteld, heel weinig ‘vet op de botten’ heeft. De caseload bij Werk en Inkomen van circa 120 mensen per fte aan de inkomenskant en 80 aan de werkkant is relatief erg fors. Gevolg is dat, zodra mensen langdurig uitvallen, er direct sprake is van grote druk op de anderen, met het risico dat we in een vicieuze cirkel komen. De halvering van de reservering in 2021 is meer dan we nu kunnen opvangen. We willen daarom € 50.000 aan het bedrag toevoegen uit de Tozo-gelden, en vragen in de kadernota voor 2022 nog eens € 50.000. Daarna kan de reservering naar € 90.000, hetgeen dan overeenkomstig de aanvankelijk afgesproken 2% van de loonsom is. Doordat de reservering tot aan 2023 steeds verder slinkt, blijft de uitdaging bestaan om het ziekteverzuim verder terug te dringen, maar ontstaat wel iets meer lucht om mensen te vervangen wanneer ze uitvallen en niet direct de organisatie te zwaar te belasten.

3.4 Opleidingen Het budget voor opleidingen is bij BBS structureel lager dan dat bij de opdracht gevende gemeenten: bij BBS gaat het om 0,6% van de loonsom, bij de BBS-gemeenten om 1,5%. Het verschil is niet te rechtvaardigen vanuit een verschil in complexiteit van werkzaamheden of snelheid van veranderingen. Binnen het Sociaal Domein veranderen inzichten en regelgeving snel, wordt steeds meer ingezet op een integrale aanpak en vragen we ambtenaren te balanceren op de dunne lijn tussen het zonder aanziens des persoons handhaven en opvolgen van regels en het hanteren van de menselijke maat en denken in echte oplossingen. Bovendien is door geldgebrek de afgelopen jaren bij BBS een flinke achterstand op het gebied van trainingen ontstaan (bij Werk en Inkomen bijvoorbeeld op het gebied van wetskennis en omgaan met agressie; bij de Zorgadministratie is sinds de start in 2016 nog nooit iemand getraind). Indien het budget per medewerker gelijk wordt getrokken met dat binnen de gemeenten, stijgt het met € 75.000 (€ 130.000 in plaats van de huidige € 55.000). Vanaf 2022 vragen we dat bedrag structureel aan, in 2021 willen we het dekken uit de TOZO-reserve. 3.5 Nasleep verbetering werkprocessen Werk en Inkomen In 2020 en ook nog in de eerste maanden van 2021 hebben we veel tijd en energie gestoken in het verbeteren van onze werkprocessen.

Daarbij gaat het om echt structurele veranderingen, die het ons mogelijk moeten maken meer klanten goed te bedienen en beter aan te sluiten op de Sociaal Teams. Deze veranderingen hebben duidelijk aan het licht gebracht dat er naast het ‘hoofdwerkproces’ nog een hele reeks kleinere processen hoognodig (projectmatig) opgepakt moet worden, waar in het gewone dagelijkse werk geen ruimte voor is. Om dit te realiseren, reserveren we € 30.000.

3.6 Optimalisering zorgadministratie Ook bij de zorgadministratie is in 2020 een groot verbeterproject gestart, dat we in ’21 willen afronden. Het gaat om zaken als betere aansluiting bij het datawarehouse in Amersfoort en harmonisatie van de gemeentelijke afspraken met ons. Daarnaast loopt een project om in kaart te brengen welke taken erbij zijn gekomen (en nog zijn voorzien in 2021) sinds de start van de Zorgadministratie. De projecten willen we in 2021 afronden, de kosten ramen we op € 40.000. 3.7 Versterking Terugvordering en verhaal Op het terrein van Terugvordering en Verhaal hebben we door verschillende oorzaken jarenlang slechter gescoord dan gemiddeld1. In de tweede helft van 2020 is een voorzichtige trendbreuk ingezet (we lopen onze achterstand in), die we in 2021 willen verankeren. Daartoe is een plan opgesteld, dat voorziet in extra menskracht en expertise. De kosten ramen we op € 40.000. Doel is ook op dit gebied tenminste gemiddeld te (blijven) scoren. Deze verbeterslag staat overigens los van de bovengenoemde terugvorderingsactiviteiten in het kader van de Tozo! 3.8 Nieuwe aanpak BBZ Sinds 2020 zijn gemeenten financieel risicohouder voor de bijstand voor zelfstandigen, de BBZ.

Daarmee is het een direct gemeentelijk belang geworden om ervoor te zorgen dat a) alleen kansrijke pogingen om ondernemingen vanuit de bijstand te starten, worden ondersteund, en b) deze pogingen ook daadwerkelijk succesvol worden. Dat betekent een strengere selectie aan de voorkant, en veel meer begeleiding bij goedgekeurde trajecten. Het betreft een extra taak, waarvan de inspanningen nog slecht zijn te becijferen. Omdat ze niet in de begroting zijn opgenomen, willen we er € 45.000 voor besteden uit de TOZO-gelden. In de loop van het jaar moet dan duidelijk worden welk bedrag vanaf 2022 structureel nodig is. Voor nu schatten we dit op € 90.000 per jaar (twee keer zoveel als in 2021, omdat de nieuwe werkwijze dit jaar nog moet starten en de pandemie voorlopig nog een rem zet op het aantal aanvragen).

4. Overzicht voorgestelde bestedingen

Issue

1

Totaal

Waarvan te Waarvan te besteden in 2021 besteden in 2022

Cultuurtraject

€

70.000

€

30.000

€

40.000

Automatisering

€

200.000

€

70.000

€

130.000

Extra budget voor opvang ziekteverzuim

€

50.000

€

50.000

Opleidingsbudget

€

75.000

€

75.000

Nasleep verbetering werkprocessen W&I

€

30.000

€

30.000

Optimalisering zorgadministratie

€

40.000

€

40.000

Versterking terugvordering en verhaal

€

40.000

€

40.000

Nieuwe aanpak BBZ

€

45.000

€

45.000

Totaal

€

550.000

€

380.000

€

170.000

Zie hiervoor de diverse benchmarks van Divosa, de organisatie voor eindverantwoordelijken in het Sociaal Domein. In hun meest recente benchmark, van december 2020, scoort BBS op vrijwel alle terreinen bovengemiddeld, maar blijven we duidelijk achter voor wat betreft Terugvordering en Verhaal.