273830 Perspectiefnota 2022-2025 rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

273830

Onderwerp

Perspectiefnota 2022-2025

Besluit in raad

7 juli 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

Naam steller

Boudewijn Casparij

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De Perspectiefnota 2022-2025 vast te stellen; 2. In te stemmen met de uitgangspunten en grondslagen voor het opstellen van de Begroting 2022-2025. Samenvatting van het voorstel Met de voorliggende Perspectiefnota zijn de inhoudelijke ambities en de financiële uitgangspunten voor de op te stellen Begroting 2022-2025 opgenomen. In deze Perspectiefnota zijn een aantal ontwikkelingen geschetst, die de komende jaren zullen spelen in de gemeente Baarn of die als een risico opgenomen zullen worden in de begroting 2022-2025. Aanleiding Op grond van de financiële verordening van de gemeente Baarn wordt jaarlijks een perspectiefnota vastgesteld. De Perspectiefnota geeft richting aan de meerjarenbegroting 2022-2025. In deze perspectiefnota wordt het beleid van de afgelopen jaren voortgezet en geconsolideerd. Naast de inhoudelijke ontwikkelingen die wij als college hebben geformuleerd in deze Perspectiefnota hebben we ook de financiële uitgangspunten benoemd voor de Begroting 2022-2025. Daarnaast hebben we de onzekere ontwikkelingen geschetst ten aanzien van het Gemeentefonds, de toenemende zorgkosten en de tariefontwikkeling van de gemeentelijke belastingen. Beoogd resultaat Deze Perspectiefnota geeft richting aan onze ambities en de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen.

Op basis van de beschikbare financiële ruimte is invulling gegeven aan de benodigde inzet. De kaders uit deze Perspectiefnota worden verwerkt in de Begroting 2022-2025, na vaststelling door de gemeenteraad op 7 juli 2021. Argumenten Afronding collegeprogramma In het collegeprogramma hebben we 3 maatschappelijke opgaven benoemd, te weten duurzaamheid, woningbouw, ondernemen en recreëren. • Duurzaam Baarn: het uitgangspunt blijft zoveel mogelijk klimaatneutraal in 2030. In de afgelopen periode hebben wij ingezet op de thema’s energiebesparing en kleinschalige opwek, grootschalige opwek duurzame elektriciteit, duurzame warmte, de RES en de eigen organisatie.

1

Aan het einde van deze collegeperiode wordt er een evaluatie opgesteld, op basis van deze evaluatie kan bepaald worden welke financiële middelen er vanaf 2023 nodig zijn om onze klimaatdoelen te halen. • Wonen in Baarn: In de Visie Wonen zijn verschillende opgaven benoemd en is een uitvoeringsprogramma opgenomen voor de komende jaren. In het uitvoeringsprogramma is een groot aantal acties opgenomen, waarvan een groot deel doorlopend. De uitvoering van het realiseren van extra woningen ligt goed op schema. • Ondernemen en recreëren in Baarn: Na het beleidsplan Recreatie en Toerisme (2019) en de terugslag door Corona is in 2020 met de sector een herstelplan opgesteld. In 2021 richten wij ons op verlevendiging van het centrum. Dit zal zorgen voor meer voetstappen in het centrum, wat weer een positief effect heeft op de lokale economie en werkgelegenheid. Uitgangspunten Perspectiefnota Onze belangrijkste uitgangspunten voor de Perspectiefnota 2022-2025 zijn dat de nota beleidsarm en conserverend van aard is; er is geen nieuw beleid opgenomen en bestaand beleid is niet structureel geïntensiveerd. Het college wil hiermee voorkomen dat in het laatste jaar voor de verkiezingen bezuinigingen noodzakelijk zijn. Een duurzaam financieel huishoudboekje is eveneens als uitgangspunt gehanteerd. De financiën van alle gemeenten in Nederland staan onder druk.

Ook voor onze gemeente wordt de uitdaging elk jaar steeds groter om tot een reëel en sluitend meerjarenperspectief te komen. In het meerjarenperspectief is de onzekere situatie zichtbaar waar we op dit moment in verkeren omtrent de omvang van de rijksmiddelen voor de komende jaren. De afgelopen jaren hebben we veel opgebouwd in onze gemeente. Door ons te richten op een meerjarig financieel perspectief menen wij recht te doen aan datgene wat de afgelopen jaren met hard werken en veel inzet tot stand is gebracht. Financiële ruimte Bij de behandeling van de Programmabegroting 2020 en 2021 meldden wij dat de beschikbare financiële ruimte volledig werd benut om de Begroting meerjarig sluitend te kunnen presenteren. Tevens gaven wij aan dat de ‘lucht’ uit de Begroting was. Wij constateren bij de voorbereiding van deze Perspectiefnota opnieuw dat er inderdaad nauwelijks financiële ruimte meer is om tegenvallers op te vangen. Wij hebben ons tot het uiterste ingespannen om mogelijke nadelige effecten voor onze inwoners tot een minimum te beperken. Zo hebben wij onder meer de Ozb alleen met de inflatiecorrectie verhoogd en hebben wij kritisch gekeken naar de onontkoombaarheid om nieuwe structurele ontwikkelingen op te nemen programmabegroting. Het meerjarig perspectief biedt geen financiële ruimte mede door het niet indexeren en kaasschaven in de afgelopen 2 jaar.

Ook de jaarrekeningresultaten van de afgelopen drie jaar zijn negatief en bevestigen dat de budgetten onder druk staan. Voor een aantal budgetten vindt dan ook weer een reparatie plaats om ze op het minimale niveau te brengen. Er zal dan ook nog nadrukkelijker worden gestuurd op het voorkomen van overschrijdingen van de budgetten. De voornaamste overschrijdingen zijn er binnen het sociaal domein (jeugdzorg en Wmo). De ontwikkelopgaven om met maatregelen te komen om de overschrijdingen binnen de raming te krijgen zal voor de begroting moeten zijn afgerond en richting moeten geven aan de verwerking van de raming van het sociaal domein in de begroting. We ontkomen hier vooralsnog niet aan een taakstelling en inzet van het surplus van het eigen vermogen. Over de verwerking van de raming van het sociaal domein in de begroting en de inzet van het eigen vermogen zullen we na vaststelling van de perspectiefnota in overleg met de provincie treden. Structurele mogelijkheden tot het verschuiven van beleidsaccenten zijn er alleen, indien onontkoombaar en wanneer daarvoor oud beleid wordt ingeruild. Dit maakt dat een aantal structurele ontwikkelingen, zoals

2

inwonersparticipatie, herijking lokaal team en ontwikkeling website op de reservelijst zijn gezet. Naar de begroting kunnen deze ontwikkelingen mogelijk nog worden ingevuld. Ontwikkelingen met een incidenteel effect waren beperkt en worden vanuit de beschikbare vrije ruimte in het afschrijvingslastenplafond en indien nodig de post onvoorzien ingevuld. Het gaat hier onder andere om uitgaven voor de gemeenteraadsverkiezingen, ondermijning, haalbaarheidsstudie IHP en renovatie van de verblijfsruimtes van de begraafplaats. Om op dit moment bij de perspectiefnota tot een sluitende begroting te komen is ca. € 300.000 (0,5% van de begroting) extra nodig aan extra budget van 2023 tot 2025. De afsluitende opdracht om te komen tot dit extra budget wordt gegeven onder voorbehoud van de uitkomsten van de meicirculaire en de uitkomst van de arbitrage tussen VNG en rijk. De raad zal in de RIB over de meicirculaire worden geïnformeerd over de noodzaak en benodigde omvang van dit dekkingsvoorstel. Gezien de uitgangspunten van de perspectiefnota zal de richting van de afsluitende opdracht zijn : • Innovatieve ideeën of anders (samen) werken. • We voeren of geven minder uit, maar het maatschappelijk effect is beperkt. • Ontwikkelingen op basis van de jaarrekening 2020.

COVID 19 In deze perspectiefnota zijn geen concrete voorstellen opgenomen ten behoeve van de bestrijding van de gevolgen van Corona. We kunnen terugkijkend constateren dat we in 2020 voldoende door het Rijk zijn gecompenseerd voor onze kosten. Daarnaast weten we nu nog niet hoe Corona zich de komende tijd, laat staan in 2022, ontwikkelt. Mocht er over een aantal maanden meer duidelijk zijn, kan - net als in de begroting 2021 - alsnog een bedrag worden opgenomen in de begroting. Daarnaast zullen we eventueel niet benutte middelen van de in de begroting 2021 gereserveerde €250.000 overhevelen naar 2022 voor eventuele herstelmaatregelen. Financiële risico's In deze perspectiefnota staan vooral de financiële risico's en de onzekerheden met betrekking tot het gemeentefonds en de uitgaven voor jeugdzorg en Wmo centraal.

De onzekerheden en risico's voor het gemeentefonds hebben vooral betrekking op de uitkomst van de meicirculaire, herijking van het gemeentefonds en verandering van de normeringssystematiek. Het rijk gaat er bij de algemene uitkering ook vanuit dat we zelf ook inkomsten genereren. De aanhoudende stijging van de Woz waarde zal een nadelig effect hebben op de algemene uitkering, die niet kan worden opgevangen met een indexatie van 1,5%. Immers hoe hoger de WOZ-waarden, hoe meer een gemeente wordt geacht zelf in haar inkomstenbehoeften te kunnen voorzien. Deze risico's zijn uitgebreider beschreven in de raadsinformatiebrieven over de september circulaire en decembercirculaire in 2020.

Het is dan ook de vraag in hoeverre alleen een inflatievolgende verhoging van de OZB in de komende jaren houdbaar is, gezien de aanname van het rijk over het zelfstandig genereren van inkomsten. We zullen dit bij de begroting beoordelen met een analyse van de huidige onbenutte belastingcapaciteit.

De onzekerheden en risico's voor uitgaven van de jeugdzorg en Wmo hebben vooral betrekking op de uitkomst van de arbitrage tussen VNG en Rijk en de uitkomst van onze ontwikkelopgave. Ook zal de huidige verwerking en de inzet van het surplus van de algemene reserve met de provincie moeten worden afgestemd.

3

273830 Perspectiefnota 2022-2025 bijlage 1 Perspectiefnota 2022-2025 273830 Perspectiefnota 2022-2025 bijlage 2 Memorandum herijking Gemeentefonds van Pauw

5