272987 Rekenkameronderzoek Transformatie Tolweg 2 4 6 rvs

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

272987

Onderwerp

Rekenkameronderzoek Transformatie Tolweg 2, 4, 6

Besluit in raad

2 juni 2021

Portefeuillehouder(s)

n.v.t.

Naam steller

Kees Langerwerf, rekenkamercommissie Baarn

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport te onderschrijven. 2. Het college te verzoeken om de mogelijkheden voor een startnotitie of een nota van uitgangspunten bij ingrijpende ontwikkelingen nader uit te werken en met de raad te bespreken. Samenvatting van het voorstel Hierbij bieden wij u het rekenkameronderzoek ‘ Transformatie Tolweg 2, 4, 6’ aan. De rekenkamercommissie concludeert daarin dat de door het college vastgestelde ‘communicatieleidraad bij nieuwbouwprojecten’ onvoldoende is toegepast in de aanloop naar het raadsbesluit van 14 maart 2018. Ook is het georganiseerde bedrijfsleven, dat wel belanghebbend is, in dit participatieproces niet benaderd. Voor het bedrijfsleven was er daarna geen ‘inhaalmogelijkheid’ meer omdat na 14 maart de afweging ruimte voor wonen versus ruimte voor werken niet meer aan de orde was. De rekenkamercommissie beveelt het college aan om bij volgende nieuwbouwprojecten en/of bestemmingsplanwijzigingen de eigen leidraad meer serieus te nemen dan in deze casus het geval is geweest. Daarnaast acht de rekenkamer het gewenst dat het college alsnog aangeeft wat te doen als het lopende onderzoek naar de uitplaatsingsbehoefte van bedrijven als uitkomst heeft dat de in het rapport TWB hiervoor gereserveerde ruimte onvoldoende is.

Aan de raad wordt geadviseerd om de inzichten uit het rapport te betrekken bij de finale afweging over het ontwerp-bestemmingsplan Tolweg 2, 4, 6. In het onderzoeksrapport zijn ook de (in hoofdzaak instemmende) reactie van het college van B&W en ons nawoord daarop toegevoegd. Aanleiding De rekenkamercommissie heeft van de heer Mackaay, als woordvoerder van de pandeigenaren op bedrijventerrein de Drie Eiken, de CBB (= Contactgroep Baarnse Bedrijven) en de Stichting De Verenigde Bedrijven Noordeik, het verzoek ontvangen om een onderzoek in te stellen naar de gang van zaken rond de voorgenomen bestemmingsplanwijziging van Tolweg 2,4,6. Het verzoek is als bijlage toegevoegd. Het was een reactie op een oproep van de rekenkamercommissie waarin Baarnse burgers werden uitgenodigd om suggesties voor rekenkameronderzoek te doen. De partijen die hij vertegenwoordigt voelen zich volstrekt gepasseerd in het participatieproces dat tot het besluit van maart 2018 heeft geleid, waarbij de raad het principebesluit heeft genomen om tot transformatie van de panden Tolweg 2,4, en 6 over te gaan. Zij vragen zich af of de gemeente hier wel de juiste procedure heeft gevolgd en/of in strijd met de (eigen) regelgeving heeft gehandeld.

1

Daarnaast plaatsen zij nog kanttekeningen bij de volledigheid van de Stec-rapporten en vragen zij zich af waarom de bestemming gewijzigd wordt als er al een tekort is aan bedrijfsbestemming. Beoogd resultaat De rekenkamercommissie wil met het onderzoek voor zover mogelijk antwoord geven op de drie vragen die de heer Mackaay namens de ondernemers van Baarn in zijn verzoek stelt. Conclusies en aanbevelingen Het onderzoek geeft ons aanleiding tot de volgende conclusies: A: Over de vraag of er in de aanloop naar maart 2018 gehandeld is binnen (eigen) wet- en regelgeving. Conclusie 1:

Conclusie 2: Conclusie 3: Conclusie 4:

Conclusie 5:

Het participatieproces zoals dat in de aanloop naar de vergadering van 14 maart 2018 heeft plaatsgevonden is, gelet op de ‘communicatieleidraad bij nieuwbouwprojecten’ onvoldoende geweest. Het georganiseerde bedrijfsleven is belanghebbend en is ten onrechte niet benaderd in het participatieproces in de aanloop naar 14 maart 2018. Het effect van het tekortschietende participatieproces kan niet meer worden vastgesteld. De consultatie na 14 maart 2018 was niet meer open; de afweging ruimte voor wonen versus ruimte voor werken/bedrijven was niet meer aan de orde. Daarmee was er geen ‘inhaalsituatie’ meer ten opzichte van de periode vóór maart 2018. De overwegingen en argumenten van het georganiseerde bedrijfsleven zijn inmiddels wel goed bij de raad bekend. (via inspreeksituaties op de Stec-rapporten en het ontwerpbestemmingsplan in 2019 en 2020)

B: Over de vraag naar de volledigheid van de Stec-rapporten. Conclusie 6:

Het antwoord op de vraag of de Stec-rapporten volledig zijn, moet komen uit het nadere onderzoek waartoe de raad besloot door aanname van amendement A1 tijdens de behandeling van het agendapunt ‘Toekomst Werklocaties Baarn’ in september 2020. Afgesproken is dat deze rapportage in september 2021 verschijnt.

C: Over de vraag ’Waarom een bestemmingsplan wijzigen als er een tekort is van de huidige bestemming?’ Conclusie 7:

De rekenkamercommissie vindt het niet op haar weg liggen om deze vraag te beantwoorden. Zowel de beschikbare ruimte voor wonen als voor werken is schaars en al dan niet wijzigen van de bestemming is uiteindelijk een politiek-bestuurlijke afweging. Wel plaatsen wij in de toelichting nog enkele kanttekeningen bij deze onderzoeksvraag.

De aanbevelingen van de rekenkamercommissie: Aanbevelingen aan het college: • Benut deze analyse van de rekenkamercommissie bij volgende nieuwbouwprojecten en/of bestemmingsplanwijzigingen en neem uw eigen leidraad meer serieus dan in deze casus het geval is geweest. • Maak voorafgaand aan de raadsbehandeling in mei duidelijk waarom u van mening bent dat met de behandeling van het ontwerp-bestemmingsplan niet op het rapport over de uitplaatsingsbehoefte van bedrijven uit de kern gewacht hoeft te worden en geef daarbij aan welk proces u voorstaat als daar een grotere ruimtebehoefte uit voorkomt dan in de huidige behoefteraming is voorzien. Aanbeveling aan de raad: • Betrek onze conclusies en aanbevelingen alsmede de bestuurlijke reactie van het college (inclusief ons nawoord) bij uw finale afweging over de transformatie van Tolweg 2, 4, 6.

2

•

Aanvullend naar aanleiding van de bestuurlijke reactie: verzoek het college om aan te geven wat er gaat gebeuren als het onderzoek naar de uitplaatsingsbehoefte aangeeft dat in het Stec-rapport TWB met te weinig m2’s rekening is gehouden.

De reactie van het college en het nawoord van de rekenkamercommissie Het college heeft zich ingespannen om binnen een zeer korte periode met een bestuurlijke reactie te komen. Hierdoor werd het mogelijk om het totale onderzoekstraject af te ronden en aan de raad voor te leggen voordat het ontwerp-bestemmingsplan in de raad besproken wordt. Dat is door de rekenkamercommissie zeer op prijs gesteld. Het college geeft aan de conclusies grotendeels (en met een aantal opmerkingen) te onderschrijven en de eerste aanbeveling aan het college ter harte te nemen. Op twee van deze opmerkingen gaat de rekenkamercommissie in haar nawoord nader in omdat daar de opvattingen van het college en de rekenkamercommissie uiteen lopen: Een eerste belangrijke opmerking is dat het college vindt dat de rekenkamercommissie zich in haar onderzoek gericht heeft op een te beperkt deel van de procedure. “Tolweg 2, 4, 6 kwam niet uit de lucht vallen” zo geeft het college aan en refereert dan aan besluitvorming uit 2016 over de aanpak van sociale woningbouw en de Visie Wonen. Daar is de Tolweg (toen nog 2, 4) al in beeld gekomen als potentiële woningbouwlocatie en zou de afweging wonen versus werken in feite al gemaakt zijn.

De rekenkamercommissie ervaart echter het raadsbesluit van toen (“gesprekken met eigenaren vervolgen met het doel deze locaties te benutten als potentiële woningbouwlocaties”) als minder stellig. En als het al als een definitieve afweging geïnterpreteerd zou moeten worden, dan was deze destijds naar onze mening met weinig of geen rechtsbescherming voor belanghebbenden omgeven. Naar onze mening heeft de feitelijke afweging op 14 maart 2018 plaatsgevonden. Het college geeft dit eigenlijk verderop in zijn reactie ook zo aan wanneer het gaat over impliciete en expliciete besluitvorming. De besluitvorming in 2016 was de rekenkamercommissie wel bekend ( wij verwijzen er ook kort) in onze rapportage, maar naar de mening van de rekenkamercommissie is het een onvoldoende argument om als het er echt op aan komt (en dat was bij het voorstel van maart 2018) te accepteren dat er een participatieproces plaats vindt dat in ruime mate niet voldoet aan de leidraad die het college zelf heeft vastgesteld. Een tweede belangrijke opmerking is dat het college geen aanleiding ziet om onze tweede aanbeveling over te nemen en daarbij verwijst naar wat in februari 2021 aan de agendacommissie is meegegeven. Het argument is dat aan de Toekomstvisie Werklocaties Baarn een gedegen onderzoek ten grondslag heeft gelegen.

Naar de mening van de rekenkamercommissie was dat in de vergadering van september 2020 wel een punt van discussie en daarom vroeg het toen aanvaarde Amendement A1 om aanvullend onderzoek en om samen met de ondernemers(vertegenwoordigers) tot gedragen uitgangspunten te komen voor de benodigde/gewenste ruimte. En ook om “zo nodig het huidige rapport en besluit op onderdelen te wijzigen, als nieuwe resultaten daar aanleiding toe geven”. Resumerend bevreemdt de reactie van het college ons dus wel en voegen wij een aanbeveling aan de raad toe om het college te verzoeken aan te geven wat er gaat gebeuren als het onderzoek naar de uitplaatsingsbehoefte aangeeft dat in het Stec-rapport TWB met te weinig m2’s rekening is gehouden. Aan het eind van de bestuurlijke reactie geeft het college nog een overweging mee die de rekenkamercommissie van harte toejuicht. Het college doet de suggestie om bij dit soort ingrijpende ontwikkelingen het proces nadrukkelijk gefaseerd te laten verlopen en niet meteen het principeplan voor te leggen, maar eerst een startnotitie of een nota met ruimtelijke uitgangspunten. Daarmee wordt impliciete besluitvorming zoveel mogelijk voorkomen. Als hier een goede vorm voor gevonden kan worden, dan wordt er naar de mening van de rekenkamercommissie een belangrijke stap gezet naar een betere vorm van besluitvorming.

Dat zou ook een winstpunt kunnen zijn van het onderzoek en vooral ook van de discussie daarover.

3

Risico's Voor dit voorstel niet van toepassing. Kosten, baten en dekking Voor dit voorstel niet van toepassing. Aanpak / Uitvoering De rekenkamercommissie adviseert om dit rapport te betrekken bij de behandeling van het ontwerpbestemmingsplan. De uitvoering van aanbeveling 1 aan het college ligt in handen van het college. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie De rekenkamercommissie zal zorgdragen voor een persbericht. Evaluatie Het college rapporteert in het jaarverslag over de uitvoering van de door de raad overgenomen aanbevelingen uit rekenkamerrapporten.

Namens de rekenkamercommissie van de gemeente Baarn,

ir. C.A.J.M. Langerwerf

Bijlagen: Onderzoeksrapport ‘transformatie Tolweg 2, 4, 6’ De reactie van het college van B&W d.d. 4-5-2021 Het nawoord van de rekenkamercommissie d.d. 6-5-2021

4