272883 Openbare Verlichting Gemeente Baarn rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

272883

Onderwerp

Openbare Verlichting Gemeente Baarn

Besluit in raad

7 juli 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Vissers

Naam steller

Arnoud Jordan

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. In te stemmen met de voorkeursvariant C2 voor wat betreft de financieringsvorm en het type beheer voor de openbare verlichting in Baarn. 2. De door het college opgelegde geheimhouding ten aanzien van de bijlage behorend bij raadsvoorstel 272883 Openbare Verlichting Gemeente Baarn op grond van artikel 25 lid 3 Gemeentewet te bekrachtigen op grond van de volgende, in de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) genoemde belangen: • artikel 10 lid 1c artikel (bedrijfsgegevens); • artikel 10 lid 2b (financiële en economische belangen); • artikel 10 lid 2g (onevenredige benadeling). Samenvatting van het voorstel Per 1 januari 2022 loopt het leasecontract met aannemer CityTec af. In dit voorstel worden twee type financieringsvarianten en drie beheertypen aan het college voorgelegd. De combinatie C2: externe financiering in combinatie met onderhoud door een externe partij is hierbij aangewezen als de voorkeursvariant. Aanleiding De openbare verlichting in de gemeente Baarn wordt nu geleased. Zowel het beheer, het herstel bij storingen als het vervangen van oude lichtmasten voor bijvoorbeeld LED is ondergebracht bij aannemer CityTec. Alle lichtmasten en armaturen in Baarn zijn in deze leaseconstructie ook eigendom van de aannemer. Al een aantal jaar wordt het contract jaarlijks stilzwijgend verlengt. Dit is echter juridisch niet meer mogelijk.

Daarom is op 14 juli 2020 jl. door het college besloten de overeenkomst per 1 januari 2022 te beëindigen. Om het contract met de huidige aannemer te ontvlechten, de lichtmasten en armaturen over te nemen en een nieuwe contractvorm op te zetten moeten een aantal keuzes gemaakt worden. Beoogd resultaat Er zijn twee financieringsvarianten en drie beheertypen. De combinatie C2: externe financiering in combinatie met onderhoud door een externe partij is hierbij aangewezen als de voorkeursvariant. Uitgangspunt is dat de huidige lasten (350k/jaar) niet stijgen. Beheervariant C: Een nieuwe externe aannemer voor het beheer en onderhoud. De gemeente Baarn stelt een nieuwe aannemer aan voor het beheren van de openbare verlichting in de gemeente. Deze partij zal dan geheel verantwoordelijk zijn voor de klachtenafhandeling en het klein- en groot onderhoud. Ook de vervangingen worden door deze partij uitgevoerd. De gemeente wordt in deze beheervorm

1

volledig onzorgt. Hier staat een vaste financiële vergoeding per jaar tegenover. De lichtmasten en armaturen blijven hierbij economisch en juridisch eigendom van de gemeente Baarn (anders dan de huidige lease constructie). Financieringsmodel 2: Extern financieren De bestaande lichtmasten en armaturen in de gemeente Baarn moeten worden overgenomen van aannemer CityTec. Daarnaast moet er voor het ontvlechten van het huidige contract een commerciële vergoeding worden betaald. Over het exacte bedrag wordt op dit moment nog onderhandeld. Om dit bedrag te financieren wordt voorgesteld gebruik te maken van het financieringsmodel "SMART City Nederland" van Primevest Capital Partners (het voormalige bouwfonds, eigendom van Rabobank) in samenwerking met de Bank der Nederlandse Gemeenten (BNG). In deze constructie zal de gemeente Baarn de openbare verlichting voor langere tijd in samenwerking met Primevest exploiteren. In het Smart City Nederland model richt Primevest een speciale BV op. Deze BV (ook wel een Special Purpose Vehicle (SPV) of buitenbalansvehikel genoemd, dit is een vennootschap die slechts voor een enkele transactie wordt opgericht en gebruikt) wordt de contractpartij van de gemeente.

De BV en de gemeente sluiten een basisovereenkomst af, waarin ze onder meer afspraken maken over: • De duur van de dienstverlening; • Het tempo van vervanging van de bestaande armaturen voor LED armaturen; • Prestatieafspraken ten aanzien van de te realiseren besparingen, maar ook ten aanzien van het niveau van dienstverlening bij beheer en onderhoud; • De BV legt op haar beurt de afspraken 1-op-1 door naar de aannemer die het beheer, onderhoud en de vervanging van het OVL-areaal gaat uitvoeren (aanbesteding via een regulier aanbestedingsproces); Deze financieringsvorm wordt door diverse gemeenten in Nederland al met succes toegepast. Baarn maakt zo gebruik van de (financiële) kennis die beschikbaar is binnen Primevest. Daarnaast financieren de BNG en Primevest Capital Partners de verduurzaming en vervanging van het verouderde OVL-areaal in Baarn en is er de mogelijkheid de kosten te verlagen door in de toekomst de lichtmasten te verhuren voor SMART city toepassingen (bijvoorbeeld door het plaatsen van antennes voor een 5G netwerk). Vandaar de naam "SMART city Nederland" model. Argumenten Beheer Er zijn drie type van beheer die de gemeente toe kan passen. De voorkeursvariant is beheertype C. variant A: beheer door de gemeente zelf In deze beheervariant neemt de gemeente zelf een beheerder in dienst (+/- 0,5 FTE).

De functie is waarschijnlijk echter lastig in te vullen en maakt de gemeente Baarn kwetsbaar bij uitval of ziekte. Dit is ook de reden dat de gemeente steeds vaker specialistische opdrachten op basis van een regiecontract weg zet. Deze beheervariant heeft daarom niet de voorkeur. variant B: beheer gemeente Baarn met ingehuurde kennis In deze variant zal de gemeente een persoon of bedrijf inhuren voor het beheren van het OVL-areaal. Deze partij zal dan verantwoordelijkheid af leggen en rapporteren aan een verantwoordelijk persoon (opdrachtgever) binnen de gemeente Baarn. Kanttekening is dat de kennis en kunde op globaal niveau ook intern aanwezig moet zijn: men moet namelijk wel instaat zijn deze externe aannemer te controleren en aan te sturen. Op dit moment is deze specialistische kennis intern niet aanwezig. voorkeursvariant C: een externe partij (outsourcen) Dat betekent dat de gemeente (of in dit geval de BV binnen het "SMART city Nederland" model) een aannemer aanstelt voor het beheren van de openbare verlichting. Dit heeft een aantal voordelen:

2

• • • • •

De aannemer is geheel verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud en draagt ook het risico. Dit is vergelijkbaar met de huidige contractvorm met CityTec en ontzorgd de gemeente Baarn; Het areaal blijft economisch en juridisch eigendom van de gemeente Baarn, in tegenstelling tot het huidige contract met CityTec; De aannemer rapporteert de behaalde resultaten op basis van een Service Level Agreement (SLA). De aansturing binnen de BV in samenwerking met Primevest is professioneel en zakelijk. De gemeente Baarn maakt optimaal gebruik van de kennis en kunde die aanwezig is binnen Primevest op het gebied van beheer en onderhoud van openbare verlichting. De contractvorm past binnen Baarn als regie-gemeente.

Financiering De bestaande lichtmasten en armaturen moeten worden overgenomen. Daarnaast moet het contract met CityTec worden ontvlochten door het betalen van een commerciële vergoeding. In het huidige leasecontract met CityTec zijn de leasekosten van een nieuwe lichtmast hoger dan een oude afgeschreven lichtmast. Hierdoor is het financieel aantrekkelijk investeringen uit te stellen. Door deze financiële prikkel heeft de gemeente Baarn een verouderd lichtmastenbestand. De komende jaren zal dan ook fors geïnvesteerd moeten worden om de openbare verlichting in Baarn te verduurzamen. variant 1: zelf financieren De kosten voor het overnemen van het areaal van CityTec en de commerciële vergoeding wordt voldaan door een lening af te sluiten bij de Bank der Nederlandse Gemeenten (BNG). Daarnaast zal fors geïnvesteerd moeten worden om het huidige lichtmastenbestand te verduurzamen (schatting ongeveer 7.5 miljoen), wat wederom gefinancierd wordt middels een lening. Nadeel van deze variant is dat de schuldenlast van de gemeente Baarn fors toeneemt. Daarom heeft deze financieringsvorm niet de voorkeur. Met financiële variant 1 is vervolgens aan de gemeente hoe het het lichtmastenbestand wil beheren: alle drie de beheeropties zijn mogelijk.

(voorkeurs)variant 2: extern financieren De gemeente Baarn gaat een samenwerking aan met de BNG en Primevest middels deelname aan het financieringsmodel "SMART city Nederland". Voordeel voor de gemeente Baarn is dat de financiering door een apart opgerichte BV wordt aangetrokken, en niet op de balans van de gemeente zal komen te staan. De financieringsvorm wordt inmiddels door meerdere gemeenten in Nederland toegepast. Dit heeft een aantal unieke voordelen: • Het juridische en economische eigendom van het OVL-areaal blijft bij de gemeente. De opgerichte BV krijgt een (exclusief) gebruiksrecht voor de duur van de dienstverlening van het contract; • De kennis en kunde die aanwezig is binnen Primevest helpt de gemeente verder de benodigde budgetten voor Openbare Verlichting te drukken, bijvoorbeeld door de lichtmasten te benutten als infrastructuur voor nieuwe (SMART) toepassingen, en daarmee meeropbrengsten voor de gemeente te realiseren. Ook het beheer van de lichtmasten en armaturen wordt geregeld binnen de opgerichte BV. Deze financiële voorkeursvariant is een goed combinatie met beheervariant C. Financiële risico's Als er niet gekozen wordt voor externe financiering dan zal het huidige areaal moeten worden overgenomen en aan de commerciële vergoeding worden voldaan. Dit is nu niet opgenomen in de begroting.

Ook is geen rekening gehouden met de forse investeringen die in de toekomst uitgevoerd moeten worden om het verouderde lichtmastenbestand te verduurzamen.

Het financiële model "SMART city Nederland" (financiële variant 2) heeft een looptijd van meerdere jaren (meestal de afschrijftermijn van de lichtmasten, wat neer komt op 20 jaar). De contracten worden afgesloten op basis van

3