271322 Uitgangspunten aanpak transitie Omgevingsplan rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

271322

Onderwerp

Uitgangspunten aanpak transitie Omgevingsplan

Besluit in raad

7 juli 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Jansma

Naam steller

Albert van 't Riet

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De notitie “raadsbesluiten bij omgevingsplanactiviteiten” vast te stellen waarin kaderstellende afspraken worden gemaakt met betrekking tot: a. het aanwijzen van participatieplicht bij buitenplanse activiteiten; b. het aanwijzen van gevallen waarop de uitgebreide procedure van toepassing is; c. het aanwijzen van gevallen waarbij advies met instemming van de gemeenteraad nodig is bij buitenplanse initiatieven; 2. De notitie “keuze raadsbesluit delegatie van vaststellen van (delen van) het omgevingsplan” vast te stellen, waarin afspraken worden gemaakt om delegatie van delen van het omgevingsplan gefaseerd in te voeren met een grote rol voor evaluatie en bijstelling. 3. Deze besluiten in te laten gaan op de datum inwerkingtreding van de Omgevingswet. 4. Het college de opdracht te geven om voor de datum inwerkingtreding de uitgangspunten van het Omgevingsplan ter besluitvorming aan de raad voor te leggen. Samenvatting van het voorstel De raad heeft in maart en april 2021 een plan van aanpak en participatie-aanpak voor de Omgevingsvisie vastgesteld (de vroegere Structuurvisie). Dit voorstel handelt over het omgevingsplan (nu bestemmingsplan). In 2029 moet het Omgevingsplan van de gemeente Baarn gereed zijn. We mogen dat plan gefaseerd opstellen.

In dit voorstel vraagt het college de gemeenteraad om kaders te geven voor het opstellen en toepassen van het Omgevingsplan. Het gaat daarbij specifiek om het delegeren van de verantwoordelijkheid voor het vaststellen van bepaalde delen van het Omgevingsplan, het verplichten van participatie voor de zogenaamde buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, het adviesrecht van de gemeenteraad voor deze activiteiten en tot slot de kaders voor het opstellen van het Omgevingsplan. Aanleiding Per 1-1-2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking, als opvolger van onder andere de Wet ruimtelijke ordening (Wro) - waarin de bestemmingsplannen worden geregeld -, de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) - die de omgevingsvergunningen regelt - en nog ongeveer 20 wetten in het fysiek domein. Definitieve besluitvorming over de datum van het in werking treden van de wet wordt op korte termijn verwacht. De Omgevingswet verplicht gemeenten om een Omgevingsvisie te maken (zie raadsvoorstel Plan van aanpak uit maart 2021). En met het in werking treden van de wet is er van rechtswege sprake van één Omgevingsplan, waarin onder andere alle bestemmingsplannen zijn opgenomen. Ook de verordeningen met betrekking tot de fysieke leefomgeving maken onderdeel uit van het Omgevingsplan (de raad heeft deze verordening in november 2020 vastgesteld).

1

De raad heeft in maart en april 2021 een plan van aanpak en participatie-aanpak voor de Omgevingsvisie vastgesteld (de vroegere Structuurvisie). Dit voorstel handelt over het omgevingsplan (nu bestemmingsplan). In het Omgevingsplan staan de gemeentelijke regels over de ontwikkeling en het beheer van de fysieke leefomgeving. De gemeente stelt één Omgevingsplan op voor het grondgebied. De reikwijdte van het Omgevingsplan is breder dan de bestemmingsplannen. Ook regels met betrekking tot milieu, gezondheid en cultuur kunnen deel uitmaken van het Omgevingsplan. In beginsel krijgen gemeenten tot 2029 de tijd om het zogenoemde Omgevingsplan (bestaande uit bestemmingsplannen, bruidsschat en verordeningen) van rechtswege om te vormen tot een Omgevingsplan. In de praktijk zal de overgangstermijn waarschijnlijk korter zijn; nieuwe regelgeving moet integraal onderdeel worden van het nieuwe Omgevingsplan. Dit zal ook aanleiding geven tot aanpassing van de bestaande regelgeving. Het college van B&W is volgens de Omgevingswet verantwoordelijk voor het opstellen van het Omgevingsplan, de gemeenteraad voor het vaststellen daarvan. Voor de invoering (vooralsnog) op 1 januari 2022 moet een aantal bevoegdheden met betrekking tot het vaststellen en toepassen van het Omgevingsplan formeel worden geregeld.

Het Koersdocument dat de raad in april van dit jaar heeft vastgesteld benoemt de onderwerpen en geeft inhoudelijk richting aan die voorstellen. Met de besluiten die nu van de raad gevraagd worden kunnen het college en de gemeentelijke organisatie het invoeren van de Omgevingswet en het Omgevingsplan verder implementeren. Beoogd resultaat De gemeenteraad hecht aan een zorgvuldige en beheerste (planmatige) transitie van de bestaande regelgeving (verordeningen, bruidsschat en bestemmingsplannen) naar een Omgevingsplan. De gemeenteraad vindt het belangrijk dat deze transitie wordt gebaseerd op breed gedragen uitgangspunten ten aanzien van (onder andere) uitnodigingsplanologie, proportionaliteit en variatie (gebiedsgericht). Argumenten 1. Samenhangende omgevingsplanbesluiten De komst van de Omgevingswet brengt een groot aantal veranderingen met zich mee. Ten behoeve van het inwerking treden van het nieuwe stelsel moet de gemeenteraad verschillende (kaderstellende) besluiten nemen. Een drietal besluiten heeft betrekking op buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Een buitenplanse omgevingsplanactiviteit is een activiteit die in strijd is met de regels van het omgevingsplan. Wanneer deze besluiten niet worden genomen is er geen sturend kader voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, en wordt het college of de raad onnodig belast.

Daarnaast dragen de besluiten bij aan de verbeterdoelen van de Omgevingswet, zoals het vergroten van de voorspelbaarheid van de regels en de proceduresnelheid. De drie besluiten met betrekking tot de BOPA hangen nauw samen en zijn daarom in één notitie (schematisch) uitgewerkt. De volgende besluiten worden met dit voorstel genomen: 1a. Besluit aanwijzen participatieplicht buitenplanse activiteiten; 1b. Besluit gevallen toepassen uitgebreide procedure; 1c. Besluit advies met instemming buitenplanse initiatieven gemeenteraad. De samenhang tussen de besluiten met betrekking tot de uitgebreide procedure, participatie en advies met instemming is zichtbaar in de matrix (zie bijgaande notitie). In de matrix is zichtbaar hoe de waardering van sociale en fysieke impact van een activiteit met elkaar samenhangen. In het voorstel is gekozen voor een beleidsneutraal kader, dat wil zeggen dat binnen de mogelijkheden van de Omgevingswet de bestaande verantwoordelijkheden zoveel mogelijk worden gehandhaafd. De gemeenteraad kan er -met een amendement - voor kiezen binnen deze matrix te schuiven. De effecten op de andere besluiten zijn in de matrix duidelijk. 2. Delegatiebesluit voor delen van het omgevingsplan

2

De gemeenteraad is bevoegd gezag voor het vaststellen van het omgevingsplan. De Omgevingswet maakt het mogelijk om deze bevoegdheid voor bepaalde delen te delegeren aan het college (artikel 2.8 Ow). Deze mogelijkheid is niet onbegrensd. Het gaat hierbij niet om het gehele omgevingsplan, maar om vooraf bepaalde delen die zijn afgekaderd in het delegatiebesluit. In Baarn is op dit moment slechts een beperkt aantal buitenplanse activiteiten gedelegeerd aan het college. Zo kennen we bijna geen wijzigings- of uitwerkingsbevoegdheden (dit zijn RO-procedures die de raad delegeert bij het vaststellen van een bestemmingsplan). Ook wordt de Algemene verklaring van geen bedenkingen die de raad in 2012 heeft vastgesteld door zijn beperkte reikwijdte nauwelijks toegepast. We adviseren om aantal bevoegdheden voor het vaststellen van het Omgevingsplan te delegeren aan het college. Dit vloeit voort uit het karakter van het Omgevingsplan. Delegatie voorkomt dat de gemeenteraad zeer regelmatig formele besluiten moet nemen. Bijgevoegde notitie geeft een uitwerking voor het delegatiebesluit. 3. Op het moment van schrijven van dit raadsvoorstel is er nog geen definitief besluit over de datum van invoering van de Omgevingswet. 4.

Uitgangspunten voor de aanpak van het omgevingsplan In het Koersdocument Omgevingsplan gemeente Baarn heeft de gemeenteraad ten aanzien van het Omgevingsplan de volgende ambities vastgesteld (nummering uit Koersdocument): 2.1. Vereenvoudiging en reductie van regels is voor ons geen doel op zichzelf, maar moet (ook op termijn) bijdragen aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. We zullen ruimte geven aan beheersbare experimenten onder het regime van de Omgevingswet. 2.2. We kiezen ervoor om de bestaande regelgeving in eerste instantie te handhaven. Na 1 januari 2022 willen we ervaring opdoen met de mogelijkheden en kansen van de Omgevingswet. 2.3 We zullen voor 2029 de bestaande regelgeving thematisch analyseren en beoordelen op noodzaak, proportionaliteit, consistentie en doelmatigheid. Hierbij willen we ook ruimte bieden aan gebiedsgerichte variatie. In het Koersdocument geeft de gemeenteraad aan dat hij hecht aan een zorgvuldige en beheerste (planmatige) transitie van de bestaande regelgeving (verordeningen, bruidsschat en bestemmingsplannen) naar een Omgevingsplan. De gemeenteraad vindt het belangrijk dat deze transitie wordt gebaseerd op breed gedragen uitgangspunten ten aanzien van (onder andere) uitnodigingsplanologie, proportionaliteit en variatie (gebiedsgericht).

De gemeenteraad geeft het college van burgemeester en wethouders daarom opdracht voor de invoering van de Omgevingswet: a. Een voorstel te doen voor de strategische uitgangspunten van het nieuwe Omgevingsplan van de gemeente Baarn (inclusief een tijdsperspectief dat recht doet aan de opgaven en mogelijkheden van onze gemeente). b. Het college zal de raad tenminste tweemaal per jaar (op hoofdlijnen) informeren over de planning en transitie van de bestaande regelgeving naar een integraal Omgevingsplan. c. Ook zal het college de raad periodiek informeren over de ervaringen met de toepassing van het Omgevingsplan (inclusief de experimenten voor het gebruik van de mogelijkheden van de Omgevingswet). Indien nodig is bijsturen van de aanpak door de raad aan de orde. In die gevallen zal het college de raad een voorstel doen. Algemene risico's Het is goed om te onderkennen en vast te stellen dat we op het punt staan een traject in te gaan, waarvan we niet exact weten hoe het eruit ziet. Evalueren en bijstellen is dan ook een belangrijk punt in dit raadsvoorstel. Rechtszekerheid voor zowel initiatiefnemers als belanghebbenden is ook zeer belangrijk. Met name het bijstellen zal daarom met beleid moeten plaatsvinden. Kosten, baten en dekking

3

271322 Uitgangspunten aanpak transitie Omgevingsplan bijlage 1 Notitie keuze raadsbesluiten bij omgevingsplanactiviteiten; 271322 Uitgangspunten aanpak transitie Omgevingsplan bijlage 2 Notitie raadsbesluit delegatie van vaststelling van (delen van) het omgevingsplan.

5