266962 Rekenkameronderzoek Toezicht en handhaving bij openbare orde en veiligheid RVS

RAADSVOORSTEL Zaaknummer

266962

Onderwerp

Rekenkameronderzoek ‘ Toezicht en handhaving bij openbare orde en veiligheid’

Besluit in raad

2 juni 2021

Portefeuillehouder(s)

n.v.t.

Naam steller

Kees Langerwerf, rekenkamercommissie Baarn

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. De conclusies en aanbevelingen uit het onderzoeksrapport ‘Toezicht en handhaving bij openbare orde en veiligheid’ te onderschrijven. 2. Het college te verzoeken om de aanbevelingen die aan het college gericht zijn uit te voeren. 3. Het college te verzoeken het onderwerp Toezicht en handhaving bij openbare orde en veiligheid (OOV) een plek te geven op de jaarlijkse veiligheidsavond, als concretisering van de tweede aanbeveling aan de raad. Samenvatting van het voorstel Hierbij bieden wij u het rekenkameronderzoek ‘Toezicht en Handhaving OOV’ aan. Dit onderzoek is een zogenaamd ‘doe mee onderzoek’; het bureau Necker van Naem heeft dit onderzoek min of meer gelijktijdig in 17 gemeenten uitgevoerd. De hoofdvraag in het onderzoek luidde: Welk toezichts- en handhavingsbeleid op het gebied van OOV heeft de gemeente vastgesteld en wordt dit beleid doelmatig en doeltreffend uitgevoerd? Deze vraag heeft als antwoord gekregen: Er gaat veel goed op het gebied van Toezicht en Handhaving op OOV in Baarn. Daarnaast zijn er diverse verbetermogelijkheden aangegeven. In het onderzoeksrapport zijn ook de (instemmende) reactie van het college van B&W en ons nawoord daarop toegevoegd. Aanleiding In de regel voert de rekenkamercommissie haar onderzoeken zelf uit.

Er is echter ook budget beschikbaar om af en toe iets uit te besteden, bijvoorbeeld als het gaat om gevraagde expertise die binnen de rekenkamercommissie onvoldoende aanwezig is. In 2020 ontstond de mogelijkheid om deel te nemen in een zogenaamd ‘Doe mee onderzoek’ dat door het bureau Necker van Naem werd uitgevoerd. Hier hebben 17 gemeenten aan deelgenomen. Het voordeel hiervan is dat er ook een vergelijking mogelijk is met de gang van zaken in een aantal andere gemeenten. Deze omstandigheid in combinatie met het gegeven dat deze sector nog niet eerder onderwerp van rekenkameronderzoek is geweest, was voor ons aanleiding om dit onderwerp op te pakken. Deze vergelijking is opgenomen in een ‘koepelrapportage’ die wij u hierbij eveneens aanbieden. Omdat in Baarn maar ook in de andere deelnemende gemeenten gelijktijdig juist in deze sector veel capaciteit ingezet moest worden als gevolg van Corona, is de looptijd van het onderzoek langer geweest dan gepland. In het onderzoeksrapport zijn ook de reactie van het college van B&W en ons nawoord daarop toegevoegd. Beoogd resultaat De rekenkamercommissie wil met dit onderzoek antwoord geven op de volgende (hoofd)vraag:

1

Welk toezichts- en handhavingsbeleid op het gebied van OOV heeft de gemeente vastgesteld en wordt dit beleid doelmatig en doeltreffend uitgevoerd?

Conclusies en aanbevelingen De hoofdvraag wordt als volgt beantwoord: Er gaat veel goed op het gebied van Toezicht en Handhaving op OOV in Baarn. De informatiedeling en samenwerking binnen én buiten de gemeentelijke organisatie verloopt naar ieders tevredenheid en er wordt voortgang geboekt op de doelstellingen. Er is een duidelijke samenhang tussen de beleidskaders, uitvoeringsprogramma’s en de praktijk ‘op straat’. Toch is er een aantal verbetermogelijkheden. In het verlengde van dit antwoord worden de volgende conclusies getrokken: 1. De beleidsstukken en uitvoeringsplannen op het gebied van toezicht en handhaving op OOV zijn compleet en actueel. 2. Er wordt nog te weinig gebruik gemaakt van meetbare doelstellingen op het gebied van toezicht en handhaving. 3. De gemeente heeft verschillende handhavingsstrategieën. 4. De (juridische) capaciteit is een blijvend punt van aandacht. 5. De samenwerking met de politie verloopt goed, het contact is laagdrempelig. 6. Informatievoorziening is op orde, maar de raad is beperkt kaderstellend. Deze conclusies worden verder toegelicht in het hoofdstuk ‘Centrale boodschap; conclusies en aanbevelingen’. Aanbevelingen voor de raad: 1. Blijf als raad scherp op het sturen op hoofdlijnen. Net als veel andere gemeenteraden neigt de Baarnse raad naar het sturen op incidenten.

Het is echter vanuit rolvastheid aan te bevelen om streng te zijn op het eigen rolbesef. Dit wil niet zeggen dat incidenten niet besproken moeten worden of dat zij niet de aandacht van de raad verdienen. Het is wel zaak dat hierbij altijd het bredere perspectief de boventoon blijft voeren. 2. Stel een werkwijze vast over de momenten waarop de raad door het college geïnformeerd wordt. Informatieavonden kunnen helpen om de raad in positie te brengen zodat zij hun rol kunnen pakken. Het is aan te raden om hier een structuur in af te spreken, bijvoorbeeld door veiligheidsavonden te koppelen aan de bespreking van de IHP-jaarverslagen (in ieder geval over het onderwerp OOV) en veiligheidsprogramma’s, zodat die meer aandacht krijgen en de samenhang tussen de beide domeinen duidelijk wordt. Aanbevelingen voor het college: 1. Zorg voor realistische en concretere doelstellingen op gebied van VTH, vanaf het eerstvolgende jaarverslag. Het verder concretiseren van gestelde doelen kan een tweeledige positieve bijdrage leveren. Ten eerste maakt het voor uitvoerders duidelijker wat van hen verwacht wordt, en kunnen zij tussentijds beter evalueren wat er nog nodig is om een doel te bereiken.

Daarnaast wordt het vooraf voor raadsleden en inwoners beter navolgbaar wat de doelstellingen concreet voor de gemeente Baarn betekenen, en achteraf gemakkelijker te evalueren in hoeverre de doelen bereikt zijn. 2. Blijf de positief gewaardeerde samenwerking met de politie vasthouden. Daarbij is het belangrijk om doorlopend het gesprek te voeren over manieren om elkaars bevoegdheden te benutten en over de gewenste rolverdeling, onder andere om te voorkomen dat er blinde vlekken ontstaan in handhaving op OOV. De reactie van het college Het college beschouwt de hoofdconclusie als een compliment en geeft aan de huidige werkwijze te willen continueren en waar mogelijk te verbeteren. Tevens wordt er een nadere toelichting gegeven op conclusie 3 en onderschrijft het college hetgeen in conclusie 2 en in de twee aanbevelingen aan het college wordt opgemerkt. Tot slot vermeldt het college dat juist in deze onderzoeksperiode de capaciteit in dit taakveld zodanig onder druk stond dat niet altijd de passende aandacht is gegeven aan vragen van de onderzoekers waarvan zij de antwoorden niet uit deskresearch konden halen.

2

Het nawoord van de rekenkamercommissie Hoewel het college vrij summier reageert op de afzonderlijke conclusies en aanbevelingen, leiden wij uit de reactie af dat de conclusies en aanbevelingen onderschreven worden. Het college laat de reactie op de aanbevelingen aan de raad ook over aan de raad. De slotopmerking dat er niet altijd passende aandacht is gegeven herkennen wij en heeft een vlotte en optimale afronding van het onderzoek ook wel in de weg gestaan. Desalniettemin denken wij dat we met dit onderzoek toch een bijdrage geleverd hebben in het verbeteringsproces dat de gemeente voorstaat. Hoewel het college daar niet specifiek op ingaat, hopen wij dat de informatie uit de overkoepelende notitie daarbij ook behulpzaam kan zijn. Verder constateerden wij dat aanbeveling 2 aan de raad niet uit zichzelf leidt tot een duidelijke afspraak of werkwijze. Daarom hebben wij die in het ontwerpbesluit concreter gemaakt. Risico's Voor dit voorstel niet van toepassing. Kosten, baten en dekking Voor dit voorstel niet van toepassing. Aanpak / Uitvoering Deze ligt in handen van het college. Duurzaamheid Niet van toepassing. Communicatie De rekenkamercommissie nodigt het college uit om in een van zijn extern gerichte publicaties op het gebied van veiligheid aandacht te schenken aan de resultaten van dit onderzoek..

Evaluatie Het college rapporteert in het jaarverslag over de uitvoering van de door de raad overgenomen aanbevelingen uit rekenkamerrapporten.

Namens de rekenkamercommissie van de gemeente Baarn,

ir. C.A.J.M. Langerwerf

Bijlagen: Onderzoeksrapport ‘toezicht en handhaving bij openbare orde en veiligheid’ De reactie van het college van B&W d.d. 7-4-2021 Het nawoord van de rekenkamercommissie d.d. 13-4-2021 De overkoepelende notitie Toezicht en handhaving op de openbare orde en veiligheid (Necker van Naem 21-2-2021)

3