266947 Rekenkameronderzoek Burger- en overheidsparticipatie bijlage bestuurlijke reactie

inlichtingen bij

Erik van Loon

doorkiesnummer

06-34138980

uw kenmerk ons kenmerk datum onderwerp

6 april 2021

Aan Rekenkamercommissie van Baarn t.a.v. dhr. K Langerwerf p/a Griffie

Bestuurlijke reactie onderzoek Burgerparticipatie

Geachte heer Langerwerf, Op 4 maart jl. hebben wij uw onderzoeksrapport ontvangen over het onderzoek naar de burger- en overheidsparticipatie in Baarn met het verzoek daarop uiterlijk 30 maart te reageren. Bij deze ontvangt u onze reactie. Allereerst willen wij onze waardering uitspreken over dit rekenkameronderzoek. Het is een goed leesbaar rapport met heldere succesfactoren, conclusies en aanbevelingen. Zeker in de huidige tijd van Corona, waarbij de contacten minder vanzelfsprekend zijn, is dit een verdienste van de rekenkamercommissie. Op deze plaats willen we ook nogmaals waardering uitspreken voor mevrouw Carlijne Philips, die inmiddels haar taken als lid van deze rekenkamercommissie heeft neergelegd. In algemene zin herkennen en onderschrijven we de conclusies. Al zal met name de beleving van conclusie 2 (van de 6 onderzochte participatieprojecten vinden wij er 3 min of meer geslaagd en 3 minder geslaagd) bij enkele betrokkenen anders zijn. Dit doet echter niet af aan de lijn die u helder neerzet. Voordat wij ingaan op uw aanbevelingen willen we eerst een algemene notie over participatie neerzetten. Participatie is een breed begrip. Dit geeft de participatieladder ook weer. De niveaus van participatie variëren van het informeren van de inwoners tot aan het faciliteren van hun initiatieven. Diezelfde breedte zien we ook terug in de aanleiding voor de participatie.

Hierbij zien we bijvoorbeeld de participatie bij de ruimtelijke projecten. Dit gebeurt altijd; het is immers een wettelijke verplichting. Wij verwachten dat, met de invoering van de Omgevingswet, het belang van deze participatie verder toeneemt. Dit is inmiddels al zichtbaar in ons omgevingspanel en in de participatie die recent is ingebouwd in het plan van aanpak voor de Omgevingsvisie. Belangrijke stappen die helaas nog niet zichtbaar zijn in het rapport. Als tweede aanleiding voor participatie zien we alle werkzaamheden in de openbare ruimte. Dit raakt aan de directe leefomgeving van onze inwoners. We achten het van groot belang om hen hierbij goed te betrekken. De rekenkamercommissie ziet hier nog ruimte voor verbetering. Wij zien dat hier stappen worden gezet.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Tot slot zien we de trajecten om te komen tot beleid en visie. Hiervoor achten wij, zoals ook benoemd in het coalitieakkoord, het van belang om de kennis en ervaring van onze inwoners te betrekken. Hiervoor zijn juist de experimenten, gericht op verbreding van de participatie (waaronder de Inwonertop), bedoeld. Deze verschillende aanleidingen vragen o.i. om verschillende aanpakken en verschillende participatieniveaus. Dit onderscheid zien wij in het rapport niet zo scherp terug. Een ander punt wat wij willen benadrukken is dat inwonerparticipatie moet aansluiten bij de behoefte van de inwoners. Waar willen zij bij betrokken worden? En op welke wijze? Ondanks gesprekken van de rekenkamercommissie met inwoners levert dit helaas nog niet een helder beeld op. In de RIB over participatie staat benoemd dat wij deze informatie in het eerste kwartaal bij onze inwoners willen ophalen. Inmiddels zijn we in overleg met het Actieprogramma Lokaal Bestuur over het uitvoeren van een Quick Scan Lokaal Bestuur, waarin we deze vraag willen meenemen. Deze Quick Scan zal naar verwachting in kwartaal 3 plaatsvinden.

Onderstaand geven we u onze reactie op uw aanbevelingen aan de raad. 1. Investeer in centrale regie, kennisontwikkeling en ondersteuning voor projectleiders. Verzoek het college om hiervoor een voorstel in de kadernota op te nemen. Daarbij gaat het ook om het evalueren van projecten en om het vergroten van het lerend vermogen van de organisatie. Reactie B&W U adviseert om de participatiepraktijk verder te professionaliseren: versterking van de regie, ondersteuning en kennisdeling op het gebied van participatie. Het in de RIB genoemde aanjaagteam is een eerste aanzet hiertoe. We zien echter dat dit nog kwetsbaar is en versterking / borging behoeft met structurele ruimte. Hiertoe zal een voorstel worden gedaan voor de Perspectiefnota 2022. Dit zal echter door het college en de raad moeten worden afgewogen met de andere voorstellen. Het is, gezien de financiële situatie, onzeker of deze wens gerealiseerd kan worden.

2. Bepaal als raad je positie ten opzichte van burgerparticipatie. Draag het college op om binnen vier maanden een nieuw of geactualiseerd beleidskader aan de raad voor te leggen. Reactie B&W Wij onderschrijven het belang van een helder beleidskader. Echter wij stellen voor dit kader over te laten aan de nieuwe raad. Zoals in de RIB van december is aangegeven willen wij de komende tijd juist besteden aan het leren en experimenteren. Hierbij past niet om nu al een beleidskader vast te leggen. Onze intentie is juist om met de experimenten en het leren de basis te leggen voor dit geactualiseerde beleidskader. En juist dit belangrijke kader voor te leggen aan de nieuwe raad, zodat het ook echt hun kader is. Het is hierbij onze intentie om ook de ervaring van de huidige raad te betrekken bij zowel de uitvoering als de evaluatie van de experimenten in dit komende jaar. Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

In afwachting van dit nieuwe kader achten wij het verstandig om het oude kader, waarvan u aangeeft dat dit op veel punten nog waardevol is, opnieuw onder de aandacht te brengen van de raad en de organisatie.

3. Verzoek het college om te verkennen hoe burgerinitiatieven of wijkinitiatieven gestimuleerd kunnen worden. Als een financiële impuls daarbij kan helpen, is het passend om daarvoor middelen in de kadernota c.q. de begroting op te nemen. Reactie B&W In de eerdere RIB wordt het buurtbudget, als voorbeeld van burgerinitiatief, opgevoerd. In de begroting is voor 2021 een budget van €15.000 opgenomen voor de diverse experimenten. Hieruit kunnen voor dit jaar enkele buurtbudgetten worden toegekend. Als dit experiment ook na 2021 wordt doorgezet is hier jaarlijks minimaal € 15.000 voor nodig. Zie hiervoor ook onze reactie op uw 5-de advies.

4. Ga bij het experimenteren met nieuwe vormen uit van ‘proven practices’. Ook al is elke gemeente anders, lering trekken uit ervaringen van anderen maakt de slagingskans groter. Reactie B&W We onderschrijven dit advies. Daarom doen we dit al. Voor het starten van de experimenten wordt gekeken naar werkwijzen en ervaringen bij andere gemeenten. Bijvoorbeeld bij Amersfoort en Soest als het gaat om buurtbudget en naar Zeist en Rhenen voor de kinderburgemeester en de jongerenraad. Daarnaast maken we gebruik van landelijke informatiebronnen, zoals Prodemos en het actieprogramma (van o.a. BZK en VNG) Democratie in Actie.

5. In de RIB ligt de nadruk op nieuwe vormen (experimenten); daarnaast komt uit ons onderzoek naar voren dat ook de bestaande praktijk te verbeterd kan worden. Voor verbeteren en vernieuwen is geld en/of capaciteit nodig. De gemeente Baarn zal dit (in de kadernota of in de begroting) beschikbaar moeten hebben om deze slag succesvol te kunnen maken. (dit in combinatie met punt 1.) Reactie B&W Wij onderschrijven in principe dit advies. Naast de onder punt 1 genoemde middelen voor het professionaliseren van de participatiepraktijk zijn ook middelen nodig voor de uitvoering van participatie. Voor de uitvoering van participatie binnen projecten en beleidsvorming zijn we van mening dat daarvoor niet centraal budget moet worden aangevraagd, maar dat dit binnen de kaders van deze projecten moet gebeuren. Wel is extra budget nodig voor bijvoorbeeld eventuele voortzetting van het experiment van het buurtbudget (zie aanbeveling 3). Of voor het eerder door de Raad gevraagde digitale Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

discussieplatform. Maar ook capaciteit voor het modereren van dit platform, de begeleiding van buurtbudget, kinderburgemeester, enzovoorts. Dit nemen we mee in het voorstel voor de perspectiefnota. Ook hierover zal de onder punt 1 genoemde integrale afweging moeten plaatsvinden. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden