250625 Verslag Oordeelsvorming in de raadscommissie 25 juni 2025
Tekst van het document
Gemeente Baarn Bijeenkomst “Oordeelsvorming in de raadscommissie” Concept-Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op woensdag 25 juni 2025 in de raadszaal van het gemeentehuis
Voorzitter:
de heer W.J.L. Genuit
Griffier:
mevrouw C. Heusingveld
Aanwezig:
de heer A. van den Berg (GL), de heer V.A. Brinkman-Koopal (PvdA), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), de heer R.M. Bruins (CU), mevrouw M.L. Deurloo (Lijst Mylou Deurloo), de heer M.J.P.M. van der Donk (CDA), de heer H.J. van Hardeveld (CDA), mevrouw G. Haverkamp (D66), mevrouw E.C. Hoogerwerf (VoorBaarn), de heer J.M. Jonkers (VVD), mevrouw E.M. Jacobson (50PLUS), mevrouw M.J. Koendersvan de Vrugt (VoorBaarn), de heer D.D. Kolt (VoorBaarn), mevrouw N.A. Krijgsman (PvdA), de heer C. Krimp (CDA), de heer A.F.M. van der Linden (PvdA), de heer J.C.A. van Loon (50PLUS), mevrouw A.M. Martens (VVD), de heer M.R. Mascini (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal (VVD), de heer M.R.N. Schouten (Lijst Schouten), mevrouw J.A.M. Sluijs (GL), de heer A.R. Stolk (VVD), de heer T. Stroo (D66), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66), de heer R. van Wijk (CDA) en de heer D.C. Windeij (GL)
Overige aanwezigen:
de heer M. Eijbaard, de heer H.B. Prakke (wethouder), jhr. M.A. Röell (burgemeester), de heer M.R. Veldhuizen (wethouder) en de heer S. de Vries (wethouder)
1.
Opening, vaststelling agenda en mededelingen
De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Er zijn berichten van verhindering ontvangen van de heer Van Grinsven, de heer Korkmaz, de heer Van der Padt en de heer Bosman. 2. Vaststellen verslag van Oordeelsvorming in de raadscommissie van 21 mei 2025 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Jaarstukken 2024 gemeente Baarn (1284985) De VOORZITTER deelt mee dat gisteren de gewijzigde raadstukken zijn toegevoegd met een erratum en er staan nog meer wijzigingen op het programma. Dat zal vooraf door de portefeuillehouder worden aangegeven. Wethouder PRAKKE geeft aan dat de stukken van de gemeente Amersfoort inmiddels zijn ontvangen. Die zijn gedeeld met de accountant en op basis daarvan moeten de paragrafen 1
Bedrijfsvoering en Rechtmatigheidsverantwoording nog worden aangepast in het boekwerk. Daarnaast is van de accountant vandaag nog een lijst ontvangen met aanvullende correctieverzoeken. Dit heeft geen impact op het saldo, enkel op tabellen die niet aansluiten met de balans en de exploitatie. Naar verwachting kan het gewijzigde boekwerk aanstaande vrijdag worden aangeleverd. Bij de Informatieraad is aangegeven dat waarschijnlijk een verklaring met beperkingen wordt gegeven maar de gemeente krijgt toch een goedkeurende verklaring. Ook door extra werkzaamheden in Amersfoort is het gelukt om toch die goedkeurende verklaring te krijgen. Uiterlijk 1 juli komen het verslag en de goedkeurende verklaring naar de raad toe. De heer STOLK vraagt hoe de voorziening voor bovenwettelijk verlof wordt gevuld en wat een minimum en maximum is voor deze voorziening. Mevrouw SLUIJS is blij met de goede financiële positie van de gemeente. Met de uitgaven is veel bereikt. De RES is vastgesteld, de cultuurvisie is vastgesteld en de jeugd heeft nu een eigen agenda waardoor samen met jongeren wordt geregeld dat er meer voor hen in Baarn te doen is.
Er liggen nog uitdagingen zoals hoe gaat ervoor worden gezorgd dat laaggeletterdheid wordt teruggedrongen, dat de mentale gezondheid van jongeren verbetert, dat de regelingen nog laagdrempeliger worden en of MetMaya er na de opstartperiode in slaagt om de wachtlijsten terug te dringen. Mevrouw HOOGERWERF is verheugd dat al heel veel tot uitvoering is gekomen. Het huishoudboekje is op orde en er is relatief weinig uit de spaarpot gehaald. Mede op initiatief van het CDA is er dit jaar flink werk van gemaakt om ervoor te zorgen dat minder uit de spaarpot hoeft te worden gehaald. De woonlasten zijn beperkt gestegen, al was de indexatie van de ozb met 12% wel erg fors. Dat geeft vertrouwen dat in de komende magere jaren het voorzieningenniveau in Baarn kan worden behouden. Voor zover nu kan worden overzien hoeven geen voorzieningen te worden gesloten en kan de gemeente zelfs blijven investeren in voorzieningen. GroenLinks schrikt van het tekort op de specialistische jeugdzorg. Te veel jongeren hebben deze zorg nodig. Er wordt aan gewerkt en het zou mooi zijn als volgend jaar een lager dekkingstekort te zien is. De heer VAN DER LINDEN zegt dat in 2024 hard is gewerkt aan de verbetering van de dienstverlening. Er is ingezet op het vereenvoudigen en toegankelijker maken van regelingen zoals bijvoorbeeld de Kids kaarten. De kunst- en cultuurvisie is vastgesteld.
De zwemvaardigheid van kinderen is uitstekend. Wat betreft het onderwijs is besloten over tijdelijke huisvesting en geld geschoven in de woonomgeving. Er zijn belangrijke besluiten genomen die de bouw van meer dan 100 woningen mogelijk maken wat bijdraagt aan betaalbare huisvesting in Baarn. Aan de Geerenweg is een nieuw skatepark en trapveld ontworpen met belangrijke input van de Baarnse jeugd. Er is inclusief samengewerkt met de Veiligheidsregio Utrecht om voorbereid te zijn op rampen en crises. Het aantal inburgeraars is aanzienlijk gestegen en de gemeente heeft bijna alle statushouders kunnen vestigen. De eerste wijkaanpak voor een aardgasvrije wijk in Eemdal Noord is gestart. Baarn staat er financieel goed voor. Het ravijnjaar, dat inmiddels verschoven is naar 2028, blijft een uitdaging door kortingen op het Gemeentefonds. Er zijn in 2024 belangrijke stappen gezet om het leven van de inwoners te verbeteren. Wethouder Eijbaard heeft een volle portefeuille maar dat de GGD ook onder zijn hoede valt, gezien pagina 116, zal waarschijnlijk een verschrijving zijn. De heer VAN DER DONK vindt de resultaten van de jaarrekening bijzonder positief. Fijn de 2,1 miljoen Oekraïne gelden die gewoon mogen worden bijgeschreven op de rekening en de extra miljoen uit de voorjaarsnota.
Bij de gemeenschappelijke regelingen is uitgegaan van een beperkte groei en het college houdt dat in de gaten. Echter, dit jaar wordt opnieuw geen helder inzicht geboden in wat er wel en niet in de begrote plannen is uitgevoerd, afgevoerd of doorgeschoven. Dit moet behoorlijk substantieel zijn gezien de huidige positieve staat van de cijfers. Echter, het is niet zo 2
positief dat het niet is uitgegeven en hoeveel daarvan moet op een later tijdstip, vaak duurder, worden uitgevoerd? Dit is niet helder inzichtelijk maken van wat er wel en niet is gebeurd met de plannen en afspraken. Het zou veel scherper moeten worden neergelegd. Er sprake van veel onzekerheden, veel niet uitgewerkt beleid, onduidelijkheden en aannames in de cijfers en die nemen toe. Het ene kwartaal is een drama en het andere kwartaal een groot feest. Dit proces moet gestabiliseerd worden en in de toekomst moet dan ook worden ingezet op een Zalmnorm-constructie. De kern is een strikte scheiding tussen de inkomsten- en uitgavenkant van de begroting. Men werkt met vaste uitgavenplafonds en meevallers bij de inkomsten leiden niet tot hogere uitgaven maar het biedt ook meer voorspelbaarheid, minder ad-hoc-beleid, een stabielere uitvoering en beheersing van de uitgaven. Een methodiek die goed moet worden uitgewerkt en wel enige tijd zal duren. Vindt de raad het een goed idee om een vorm van Zalmnorm uit te werken, bijvoorbeeld voor de volgende begroting, om daarmee in de toekomst meer voorspelbaarheid, minder ad-hoc-beleid en meer rust in de steeds heftiger uitschietende cijfers te realiseren? Mevrouw STRUIJK meldt dat de fractie kan instemmen met het voorliggende raadsvoorstel.
De heer VAN LOON is tevreden met het positieve resultaat van 2,7 miljoen en de groei van de algemene reserve. De heer BRUINS stemt ook in met het voorliggende raadsvoorstel. De heer SCHOUTEN merkt op dat de subsidieparagraaf er nog niet duidelijker op is geworden. De precariobelasting is nog steeds te laag en hier en daar wordt het reëel budgetteren nog onvoldoende teruggezien. Onder andere een positief resultaat door het niet uitgeven van culturele subsidies. Het lijkt erop dat de gemeente geld overhoudt maar eigenlijk wordt het niet uitgegeven en dat is per definitie niet goed. Voor het eerst wordt gevraagd om decharge te verlenen aan het college waarmee de raad het college formeel ontheft van verdere aansprakelijkheid over het afgelopen financiële jaar en dat is iets om even stil bij te staan. Mevrouw DEURLOO heeft grote zorgen voor de ambitie die de gemeente heeft ten aanzien van jeugd want daar is tot nu toe heel mager invulling aan gegeven. Dat moet beter. Wethouder PRAKKE zegt dat op de vraag hoe de voorziening voor bovenwettelijk verlof wordt gevuld en het minimum en een maximum daarvan schriftelijk wordt teruggekomen. De heer VAN DER DONK merkt op dat het landelijk beleid steeds grilliger aan het worden is waardoor er elke maand weer grote plussen en minnen en onduidelijkheden zijn.
Daar zou een bodem onder kunnen worden gelegd door terug te vallen op een afspraak die je met elkaar maakt langs de al oude Zalmnorm, die al jaren gebruikt wordt binnen de Rijksoverheid. Dan wordt gewerkt met vaste uitgavenplafonds en als er meevallers zijn leidt dat niet tot grotere uitgaven want die worden toegevoegd aan de reserves. Dat geeft heldere kaders, minder ad-hoc-beleid en politieke druk om meevallers direct te besteden wordt beperkt. Het beleid wordt minder vaak bijgesteld en het is een beheersing van uitgaven. Een redelijk aantal gemeenten maakt van die regels gebruik en voelt de raad er iets voor om dit te laten uitwerken om te zien wat daar de positieve of negatieve impact van is? De heer BRUINS merkt op dat de gemeente nu bezig is met de zero budgeting en dat is nog niet eens afgerond. Kan dit naast het toepassen van de Zalmnorm of moet er eerst worden gewacht op het ene voordat het andere kan worden gedaan?
3
Mevrouw SLUIJS is van mening dat de gemeente dit al grotendeels doet maar er zijn altijd ontwikkelingen waar geen rekening mee kan worden gehouden, bijvoorbeeld open einderegelingen, SPUKS en onverwachte subsidies die wel of niet toegezegd worden. Daarbij moet voorop staan dat het geld goed wordt besteed voor de inwoners dat de gemeente niet zichzelf een extra regel oplegt. Mevrouw STRUIJK vraagt waarom het CDA op zoek is naar deze maatregel want er is al vele jaren sprake van een positief resultaat. De uitgaven zijn blijkbaar redelijk onder controle en worden vaak binnen programma’s opgelost op het moment dat er een overschrijding is. Wat is de meerwaarde om deze regel toe te passen? De heer STOLK kan op dit moment niet de voors en de tegens van zo’n Zalmnorm op een rijtje zetten. Dit is iets waar wat langer over moet worden nagedacht dan daar nu even een antwoord op geven. De heer VAN DER LINDEN is van mening dat het kabinet Rutte II de Zalmnorm in 2019 weer heeft afgeschaft. De vraag is of het überhaupt mogelijk is om deze norm toe te passen in Baarn en welke gemeenten passen deze norm al toe? De heer SCHOUTEN zou graag eerst de uitwerking hiervan willen zien hoewel het gaan van dagkoersen naar weekkoersen al winst betekent. Mevrouw HOOGERWERF stelt dat begrotingsdiscipline altijd een goed idee is.
Ook het inzichtelijker maken zodat de raad en de inwoners het beter kunnen volgen maar als dit jaren ombuigingen vraagt en ingewikkelde aanpassingen in administratieve systemen is de fractie wel heel erg benieuwd wat hiervan de meerwaarde is. De heer VAN DER DONK zegt dat een stabieler inzicht het doel zou moeten zijn. Het is een vraag om onderzoek, om hier eens naar te kijken. Kost het veel energie en wat brengt het op? De heer VAN DER LINDEN vraagt of dan sprake is van een intern onderzoek of dat er een bureau bij moet worden gehaald want dat is niet de bedoeling. De heer SCHOUTEN vraagt of goed is begrepen dat het onderzoek bij het CDA lag. De heer VAN DER DONK zegt dat dat verkeerd is begrepen. Het zou een vraag zijn aan de portefeuillehouder om te kijken of hiermee tot een stabielere situatie zou kunnen worden gekomen. Afspraken maken over wat vloeit er weg en waar mag je uit de reserves halen en onder welke regelgeving doe je dat. Dat geeft stabiliteit. Mevrouw SLUIJS vraagt of de wethouder op het verzoek van het CDA kan reageren. Wethouder PRAKKE geeft aan dat als er behoefte aan is vanuit de raad er ambtelijk naar kan worden gekeken maar juist het huidige systeem zorgt voor stabiliteit omdat wordt geprobeerd om de plussen en de minnen in de programma’s op te vangen.
Als de Zalmnorm zou worden toegepast, zou er een enorm positief jaarresultaat zijn omdat je dan bijvoorbeeld tegenvallers in de jeugdzorg moet opvangen door bezuinigingen in het programma want de meevallers in het programma mogen niet worden gebruikt om de tegenvallers op te vangen terwijl de meevallers in de jaarrekening miljoenen betreft. De fluctuaties komen vooral door landelijke zaken zoals SPUKS en andere uitkeringen en de mei- en septembercirculaires. Het uiteindelijke resultaat van 2,7 miljoen was veel hoger geweest
4
wanneer de Zalmnorm was toegepast maar dan wel inclusief allerlei bezuinigingen om tegenvallers op te vangen binnen dat programma. De heer VAN DER LINDEN stelt nog geen antwoord te hebben ontvangen op de vraag welke gemeenten deze norm toepassen en als het CDA dit zo graag wil dient die een motie in te dienen. De heer VAN DER DONK zegt dat de vraag was of de raad het interessant vindt om dit uit te zoeken. De heer STOLK vindt dit een mooi onderwerp om een keer op de agenda van de auditcommissie te zetten zodat daar in klein comité over kan worden gesproken. De VOORZITTER ziet instemmend geknik. De heer VAN DER DONK vindt dit een prima suggestie. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 4. Algemene beschouwingen en vaststellen Perspectiefnota 2026-2029 (1278252) Mevrouw OORTMAN GERLINGS memoreert dat toen de coalitie begon er sprake was van 12 raadsleden maar ondertussen is het gezakt met 6 raadsleden oftewel dit college heeft niet de steun van haar eigen coalitie gekregen voor het door haar gevoerde beleid. Dat gaf onrust in de raad en in de lokale media en die onrust had de VVD al vanaf het begin aangekondigd. Immers, wanneer je een rechtsgeoriënteerde enigszins populistische partij probeert samen te voegen met de linkerkant van het politieke spectrum is het de vraag wanneer de boel klapt.
De VVD heeft een consistente lijn gevolgd maar wel luisterend naar de input van de inwoners. Het college ging meerdere keren een andere kant op zoals bij het AZC, de Wintertuin en de Wilhelminavijver met als gevolg dat ze nog wordt gesteund door een coalitie van maar 6 raadsleden. Hoewel de jaarrekening laat zien dat de gemeente het niet slecht doet blijkt bij nadere bestudering dat bestaat uit Oekraïne-meevallers van een paar miljoen en de verkoop van tafelzilver, een half miljoen. Structureel is er weinig tot niets opgelost of in de steigers gezet voor een gezonde financiële toekomst. Immers, meevallers opsouperen en niet opsparen helpt niet bij het toekomstige tekort oplossen. Het aantal ambtenaren is uitgebreid, kosten zijn opgelopen met name in de subsidiesfeer. De subsidies zijn in de afgelopen jaren veel meer gestegen dan de inflatie. De VVD vindt het belangrijk dat de ozb niet verder gaat stijgen dan de inflatie maar dit college presenteert de rekening aan de inwoners. In het inwonersonderzoek staat letterlijk dat zij het minst op hebben met participatie en daarna met verduurzaming. Laat het college zich nou juist op deze 2 thema’s op de borst kloppen. Inwoners vinden erg belangrijk thema’s als veiligheid, groenonderhoud enzovoort maar daar heeft het college het minder over. Kijk naar de erbarmelijke staat van het groen op verschillende plaatsen in Baarn.
Het college zet voor van alles participatietrajecten op maar voor één onderwerp niet, namelijk een asielzoekerscentrum al dan niet permanent. Dan moeten de bewoners het doen met niet gestaafde uitspraken van wethouders. De VVD heeft meerdere bijeenkomsten bijgewoond waar het AZC niet eens een thema was maar waar inwoners wel degelijk aangaven dat ze niet op een AZC zitten te wachten. Wat wordt de rol van de raad bij het vormgeven van het participatietraject als het COA dit gaat opzetten? Bij de jeugdzorg zijn er enerzijds zorgen over de alsmaar stijgende kosten en anderzijds hoe kan het dat het zo oploopt? Hoe ziet het college dit en hoe kunnen enigszins de instroom en daarmee de 5
kosten worden beteugeld? Als het college vanaf dag 1 had doorgepakt had ze zich veel commentaar kunnen besparen. Qua wonen is de gemeente het afgelopen jaar niet veel opgeschoten. De Baarnsche Zoom is nu pas aanbesteed, nieuwe ontwikkelingsgebieden zijn niet opgepakt en de regierol gaat blijkbaar alleen op bij projecten die zijn geërfd van het vorige college. De VVD zal zeker terugkomen op de Tolweg en andere gebieden die moeten worden ontwikkeld. Door het aanvragen van zogenaamde ombuigingen is de VVD zeker positief verrast en omdat dit het laatste jaar is zal de VVD hoogstwaarschijnlijk instemmen want anders zou dit college niet zelfstandig een akkoord krijgen. Mevrouw SLUIJS constateert dat het Rijk de gemeenten minder geld geeft voor evenveel taken. Dat is een politieke keuze die is ingezet door Rutte IV en voortgezet door het huidige kabinet van stilstand. Maar gemeenten staan het dichtste bij de burger en het huidige college laat zien dat nabijheid en benaderbaarheid het verschil maakt. Uit de burgerpeiling blijkt dat Baarn, net zoals vorig jaar, veel hoger dan vergelijkbare gemeenten scoort op vertrouwen in het gemeentebestuur, dienstverlening en samenwerking met inwoners. Er zijn blije Baarnaars die eindelijk een betaalbaar appartement vonden, vrijwilligers die zich inzetten als schuldhulpmaatje en jongeren die op een skatebaan merken de gemeente is er voor mij.
De laatste tijd heeft de politiek in Baarn geen goede indruk gemaakt want soms te veel bezig met zichzelf en met randzaken. Inwoners die graag politiek actief willen worden vragen zich af of het niet te zwaar is, te negatief, te moeilijk om steeds recht tegenover anderen te staan. Dan legt spreker uit hoe mooi het raadswerk is en dat ze goed door één deur kan met collega-raadsleden. Raadsleden zijn actief geworden vanuit hun maatschappelijke betrokkenheid en zijn bereid vele uren te steken in hun idealen. Daarom de hoop dat de raad zich tot de verkiezingen inzet om nog zoveel mogelijk voor elkaar te krijgen. GroenLinks onderschrijft de uitgangspunten van de perspectiefnota. Het belang van jeugdbeleid, bestaanszekerheid, woningen, klimaatdoelstellingen, mensen vooropstellen in plaats van stenen en een evenwichtige verdeling van de lasten. Wel zijn er zorgen zoals de bezuiniging op de Groene Inval. De wethouder gaf aan dat hij wil onderzoeken of scholen meer kunnen bijdragen aan de milieueducatie die ze afnemen. Kan de wethouder toezeggen dat de raad voor de begroting wordt geïnformeerd of het aanbod op deze wijze inderdaad voortgezet kan worden? Het is belangrijk dat inwoners die minder te besteden hebben toegang houden tot sportvoorzieningen, bijvoorbeeld via een declaratiefonds.
Kan de wethouder de raad bij de begroting informeren hoe die toegang wordt gewaarborgd? Daarnaast forse bezuinigingen op Pit Baarn met € 400.000 per jaar. Deze keuze is moeilijk uit te leggen omdat die haaks staat op de uitgangspunten en het belang dat het college hecht aan preventie. Prima om een efficiëntieslag te maken maar wat zijn de concrete gevolgen voor de organisatie, voor alle betrokken vrijwilligers, voor de inwoners? GroenLinks overweegt om volgende week een motie in te dienen die oproept om de raad inzicht te geven in de verschillende bezuinigingsscenario’s en effecten. Daarnaast wordt aan het college verzocht om bij de begroting te bekijken of deze bezuiniging verzacht zou kunnen worden door financiële meevallers vanuit de voorjaarsnota. Zou de wethouder over die ruimte iets kunnen zeggen? Fietsveiligheid en vergroening dienen in de openbare ruimte hoge prioriteit te krijgen. Delen de andere fracties de zorgen over de genoemde bezuinigingen en zijn zij bereid om in de komende maanden op een positieve en verantwoordelijk manier het werk voort te zetten? Mevrouw KOENDERS memoreert dat VoorBaarn een gedurfde coalitie vormde die met nieuw elan verbeteringen wist te brengen in bijvoorbeeld dienstverlening, communicatie en participatie. Daardoor kwam er veel succes bij het vlot trekken van woningbouwprojecten en het bouwen van nieuwe huizen.
Na verloop van tijd werd VoorBaarn steeds minder vrijheid in de samenwerking gegund. De kracht van VoorBaarn komt van onderop, van betrokken inwoners en ondernemers die 6
weten wat er in Baarn leeft en wat er nodig is. Samen zoeken naar haalbare oplossingen die het verschil maken. Sinds VoorBaarn de coalitie heeft losgelaten kan zij weer met een open houding met alle partijen in gesprek gaan. Zo zijn er een aantal essentiële koerswijzigingen gekomen. Als eerste het stoppen met de plannen voor een megalomaan cultuurhuis aan de Rembrandtlaan en de keuze om de bibliotheek in het centrum te houden. Hiermee wordt gekozen voor het voortbestaan van De Speeldoos met andere podiumkunsten. De fractie is ook blij met de sociaal maatschappelijke invulling van het Nutsgebouw en blijft zich hard maken voor het centrum met een levendige invulling van Hoofdstraat 1 met educatieve organisaties. Volgende week zal worden gekomen met een motie om richting te geven aan de uitwerking van de verschillende plannen. Daarnaast een duidelijk signaal dat de noodopvang voor asielzoekers voor maximaal 152 personen is en niet langer dan 10 jaar. Daarna wil VoorBaarn daar huisvesting voor zoveel mogelijk Baarnse woningzoekenden. Ten derde het afdwingen van een open uitvraag voor een exploitant voor de Wintertuin. De fractie is steeds in gesprek geweest met inwoners met het doel dat alle inwoners plezier van de Wintertuin kunnen hebben tegen zo laag mogelijke gemeentelijke kosten.
Er zal met een motie worden gekomen om de raad als selectiecommissie in de keuze van een exploitant te laten fungeren. VoorBaarn blijft zich hard maken voor het bouwen van zoveel mogelijk betaalbare woningen. Dus vaart achter de Baarnsche Zoom. Voor de lange termijn ziet de fractie mogelijkheden voor woningbouw, bijvoorbeeld op de plek van de Prins. Op korte termijn dienen er snelle oplossingen te komen voor flexibele woonvormen. In de regio wordt bewust gekozen voor natuur en recreatie, dus geen windmolens in Baarn maar wel een taak en verantwoordelijkheid voor het faciliteren van recreatie in en om Baarn. Wat betreft verduurzaming zijn de uitgangspunten vrijwillig, haalbaar en betaalbaar. Geen klimaatgekte die het verstand verdringt met doemdenken en offers die het klimaat niet redden maar de samenleving wel verder verarmen. Realiteitszin en praktische haalbaarheid is daarbij de leidraad. Dat geldt voor isoleren, vergroenen en zeker ook voor warmtenetten. Er dient gezorgd te worden voor goed geïsoleerde woningen waar de inwoners direct profijt van hebben. Veel van de inwoners maken dankbaar gebruik van de hoogwaardige voorzieningen in Baarn zoals openbaar vervoer, zorginstellingen, speeltuinen en sportaccommodaties met verkeersveilige oversteekplaatsen. VoorBaarn kiest expliciet voor behoud van de voorzieningen voor iedereen voor een verantwoorde prijs.
De heer BRINKMAN stelt dat het verleidelijk is om politiek te bedrijven voor het oog van de camera maar de raadsleden zijn er om verschil te maken in het leven van mensen. In de afgelopen maanden hielden 3 coalitiepartijen het college overeind. Het was aanpoten, improviseren, verantwoordelijkheid nemen en toch werd 80% van de raadsvoorstellen door de raad aangenomen. De verduurzaming van het Rode Dorp is in volle gang, bewoners krijgen straks een toekomstbestendige woning en de Baarnsche Zoom komt eindelijk van de grond. Nu wordt er gewerkt aan concrete stappen voor woningbouw. Er is een doorbraak bij Meander zodat wonen met zorg ook mogelijk wordt, start van projecten aan de Kemphaanstraat, Plataanlaan, Troelstralaan en de transformatie van locaties, projecten die echt woningen gaan opleveren. De banenmarkt trok meer dan 100 mensen en bracht werkgevers en werkzoekenden bij elkaar. Het armoedebeleid is versterkt, menselijker gemaakt, dichterbij gebracht en minder bureaucratisch gemaakt en er is meer aandacht voor de mentale gezondheid en sociale druk bij jongeren alsmede verslaving. Echter, bij elke klacht, ieder incident is er de roep om handhaving. Waar zijn de boa’s? Daarom wordt alvast een motie aangekondigd voor de inzet van 2 extra boa’s om uit te voeren wat al maanden wordt uitgesproken.
Zichtbaar, aanspreekbaar, handhaafbaar en niet alleen in het centrum maar ook in de wijken. Politiek is verantwoordelijkheid nemen, de makkelijke weg vermijden, niet wijzen naar het Rijk, de markt of de regels maar zeggen het ligt aan mij, aan ons. Dat is leiderschap. Het vertrouwen in de politiek staat onder druk want te vaak gaat het over ego’s en opportunisme in plaats van oplossingen, 7
over wie gelijk krijgt in plaats van wie het verschil maakt. Kijk naar de Trits, de Speeldoos, de Wintertuin waar moedwillig op vertraging wordt gestuurd en chaos als strategie wordt gebruikt. De Partij van de Arbeid is er om te leveren, om dingen gedaan te krijgen en te kiezen voor resultaat boven retoriek, voor mensen boven prestige, voor inhoud boven headlines. Armoedebeleid mag geen sluitpost zijn maar prioriteit, jongeren moeten ruimte krijgen om te groeien, te falen en op te staan. De Tolweg moet eindelijk van de tekentafel komen en daarom zal volgende week een motie worden aangekondigd dat er gebouwd wordt voor middeninkomens, geen rendement maar betaalbare woningen zodat werkende armen niet langer genegeerd worden, verruim de inkomensgrenzen, automatiseer ondersteuning en maak bestaanszekerheid, ook voor deze groep, realiteit. De bezuinigingen mogen absoluut niet uit het sociaal domein worden gehaald maar uit prestigeprojecten en externe inhuur. De perspectiefnota legt keuzes voor en de PvdA zal zich hard maken voor die keuzes omdat het eerlijk moet zijn en voor wie het echt nodig heeft. De PvdA is niet uit op zijn gelijk maar op gesprek, om samen bouwen. De raadsleden moeten meer geïnteresseerd zijn dan interessant, in elkaar, in inwoners en in oplossingen.
De heer VAN HARDEVELD merkt op dat bij de algemene beschouwingen de coalitiepartijen altijd het college veren in het achterwerk steekt terwijl de oppositie het college en de coalitie nog eens flink de les leest maar het CDA wil niet terugblikken maar vooruitkijken en beperkt zich tot één onderwerp, een onderwerp dat 3 jaar geleden door alle partijen als prioriteit werd bestempeld, namelijk bouwen voor starters. Bouwen voor senioren en gezinnen is ook superbelangrijk maar door nu over bouwen voor starters te hebben worden de andere punten niet ineens onbelangrijk gemaakt. Het is immers voor starters op dit moment een drama om aan betaalbare woonruimte te komen. Onderzoeken laten zien dat als je later het huis uitgaat je ook op andere vlakken later zelfstandig wordt. Daarbij kan worden gedacht aan financiële zelfstandigheid maar ook bijvoorbeeld aan het stichten van een gezin. Vorig jaar stonden er in Baarn ruim 3200 woningzoekenden ingeschreven en daarvan zijn ruim 1200 mensen actief woningzoekend en dus minimaal 1 keer per jaar reageren op een gepubliceerde woning. Van die actief woningzoekenden is bijna de helft in de leeftijd van 23-35 jaar. Wonen bij Jaap is een gezamenlijk project van de gemeente Nijkerk en Woningstichting Nijkerk en in de periode van raadsbesluit tot oplevering van de woningen, namelijk 3 jaar, zijn 252 sociale huurwoningen gebouwd.
De helft van de modulaire bouw is voor starters, 1 op de 6 van de woningen is voor statushouders en de rest is voor mensen die een nieuwe start moeten maken: urgenten en spoedzoekers. Er is voorrang voor mensen die wonen en werken in Nijkerk en bij de woningen is een gemeenschappelijk paviljoen, er is een wasserette, een gemeenschappelijke keuken en dit alles wordt beheerd door een huismeester/buurtmanager. Waarom is dit in Baarn niet mogelijk? De adviseur strategie en beleid van Omthuis houdt zich onder andere bezig met haalbaarheidsonderzoeken. Zij wilde graag meedenken maar ze zag ook een paar beren op de weg. Omthuis geeft de voorkeur aan permanente bouw en normaal gesproken wordt bij semipermanente of modulaire bouw voor de omgevingsvergunning uitgegaan van een periode van 15 jaar. In Nijkerk is men echter een periode van 30 jaar overeengekomen en dat maakt de businesscase wel haalbaar volgens de beleidsadviseur van Omthuis. Natuurlijk is grond schaars in Baarn maar niet voor niets is onlangs een locatieonderzoek gedaan naar potentieel beschikbare ruimte om te bouwen. De gemeente zal waarschijnlijk grond moeten kopen en dit soort uitgaven is precies waar de algemene reserve voor bedoeld is. Natuurlijk zullen er bezwaarprocedures volgen maar in Nijkerk was een belangrijke succesfactor vertrouwen, onderling en in het project, en lef.
De gemeente Nijkerk heeft zich als één blok achter het project opgesteld en de besluitvorming in de raad van Nijkerk was unaniem voor. In de Baarnse politiek gaat het helaas te weinig over willen. Op dit onderwerp dient een alliantie te worden gevormd tussen coalitie, oppositie en woningbouwvereniging. De gemeente moet lef tonen, de ja maar terzijde schuiven, het doel bepalen, een deltaplan voor starterswoningen maken. 8
Mevrouw STRUIJK stelt dat vooruitgang begint met lef om over je eigen schaduw heen te stappen. Het is verleidelijk om te blijven hangen in het wij/zij denken maar dat is niet goed voor de bestuurbaarheid van Baarn. Wat zou het opleveren als na de verkiezingen niet opnieuw wordt gekozen voor een klassiek coalitieakkoord maar samen optrekken in een raadsbreed akkoord? Een belangrijke conclusie uit het onderzoek in 2023 van de Kennisbank openbaar bestuur hierover is dat raadsakkoorden niet alleen betrekking hebben op formele structuren zoals een akkoord of een gevormd college maar vooral een werkwijze weerspiegelen, gericht op samenwerking vanuit gemeenschappelijke doelen met tegelijkertijd oog voor politieke verschillen en tegenstellingen. Een meerderheid is mooi maar draagvlak is beter. Er liggen grote opgaven. Allereerst zorg voor de inwoners. D66 zet altijd in op preventie, een gezonde leefstijl, vroegsignalering en mentale veerkracht. Dat alles draagt bij aan de kwaliteit van leven en minder zorgvraag in de toekomst. Preventie moet dus een integraal onderdeel zijn van het sociaal beleid. Daarom baren de voorgestelde bezuinigingen bij Pit zorgen. Dit kan op lange termijn extra kosten veroorzaken en overwogen wordt om hierover een motie in te dienen. Ook de oplopende wachttijd en kosten bij jeugdzorg is een probleem.
Onder andere een uitbreiding bij het Lokaal team moet dit gaan oplossen. Hoe volgt het college het effect van deze uitbreiding? Monitoren, leren, bijsturen, dat kan het verschil maken. Gelijke kansen voor ieder kind. In 2023 riep het college op om in gesprek te gaan met basisscholen om ervoor te zorgen dat zij zich aan de wettelijke inschrijftermijn van 3 jaar zouden gaan houden. Vanaf komend schooljaar is het geregeld en dat is vooral goed nieuws voor alle ouders die van buiten Baarn naar Baarn verhuizen. Helaas zijn er steeds meer peuters met gedragsproblematiek en achterstanden en daarom lopen bij de peuterspeelzaal de wachtlijsten op. Wat wordt er gedaan om deze wachtlijsten op te lossen? De woonopgave in Baarn is urgent. D66 wil bouwen voor alle doelgroepen, starters, ouderen, gezinnen. Regels, procedures of vertrouwde beelden van de ruimtelijke inrichting mogen vernieuwing niet in de weg staan. Met actieve grondpolitiek kan de gemeente de woningmarkt directer beïnvloeden maar dat wordt vaak geschuwd. Baarn moet dit instrument durven in te zetten. D66 erkent en steunt de principiële keuzes die het college gemaakt heeft zoals de focus op kansengelijkheid, wonen, de jeugd en het behalen van de klimaatdoelstellingen. De voorgestelde bezuinigingen zijn in grote lijnen goed doordacht maar de haalbaarheid moet nog blijken, zowel in de cijfers als in de voorspelde tijdspaden.
Zeker als tegelijk meer gevraagd gaat worden aan de inwoners. De fractie ontving een brief van betrokken Baarnaars die teleurgesteld waren over het uitstel van de herinrichting van de Brink. Zij willen meebetalen aan het planten van bomen om zo een eerste stap te zetten naar een mooiere en groenere Brink. Een prachtig voorbeeld van betrokkenheid. Wie inwoners serieus neemt krijgt verantwoordelijkheid terug en overwogen wordt om hierover een amendement in te dienen. Hoe denkt de raad hierover? D66 gelooft in samenwerking, in vooruitgang en in het gesprek op inhoud bij de grote uitdagingen waar de gemeente voor staat. De heer VAN LOON memoreert dat er rekening werd gehouden met een groot tekort maar door ombuigingen en een meevaller van 1,5 miljoen vanuit Den Haag is er nu zelfs een positief saldo begroot voor de komende begroting. Door gebruik te maken van zerobased budgettering kan nog veel meer geld worden bespaard. Ook het vormen van een inwonerspanel kan voor een bezuiniging zorgen want nu wordt er te veel geld uitgegeven aan onderzoeken die door eigen vrijwilligers/Baarnaars gedaan kunnen worden. Dit inwonerspanel kan WEK worden genoemd en dat staat voor Wijsheid, Ervaring en Kennis en dat is in Baarn ruim voldoende aanwezig.
Er is al jaren een grote behoefte aan sociale huur en betaalbare koopwoningen en vooral dit soort woningen moeten worden gebouwd voor senioren en starters om de overspannen woningmarkt in beweging te krijgen. Projecten als Hoog Wolde, Hof van Baarn en de Kemphaanstraat zijn en worden prachtig en ook nog eens voor de juiste doelgroep. Helaas zijn er kansen gemist. Een mooi voorbeeld hiervan is het Pasveerterrein waar ruimte was geweest voor meer dan 60 betaalbare senioren/starterswoningen en waar er nu 20 komen die 750.000-€ 800.000 moeten gaan kosten. De 9
kansen die er liggen zoals de Baarnsche Zoom, het Montini terrein en locatie Tolweg moeten worden gebruikt om daar vooral sociale huur en betaalbare appartementen met 2 slaapkamers te bouwen. Casinowoningen moeten worden voorkomen en instrumenten als zelfbewoningsplicht, antispeculatiebeding en voorrang voor inwoners van Baarn dienen hierbij voorop te staan. De zorg voor de jeugd en senioren is belangrijk want het leven is alleen maar duurder en harder geworden en daarom is vroegsignalering van problemen bij deze groepen van groot belang om preventief te handelen en zodoende problemen in de kiem te smoren. Ook zal kritisch worden gekeken naar de ozb en de juiste keuzes worden gemaakt om een grote groep inwoners te behoeden voor nog hogere lasten. In het kader van de klimaatverandering was het motto voor iedere gekapte boom een nieuwe planten maar de fractie wil nu iedereen oproepen om samen te zorgen voor een groene, klimaatbestendige leefomgeving. Dus de tegels uit de tuin en vervang ze door planten en/of bomen en vooral zuinig omgaan met de prachtige natuur in en rondom de gemeente. Opvallend het afgelopen jaar was het achterstallig onderhoud van gemeentelijk vastgoed. Wat is hier in voorgaande raadsperiodes aan gedaan of eigenlijk niet gedaan? Goed is het investeren in deze gebouwen en het aanpakken van de openbare ruimte.
Hopelijk kan de grote achterstand weer worden ingelopen en de Wilhelminavijver wordt weer in ere hersteld maar niet alles kan tegelijk. 50PLUS is voor normen en waarden, respect voor mensen en genomen besluiten, fatsoen, positiviteit en het allerbeste doen voor de inwoners. Echter, in de raad zie je tegenwoordig solisten die hun eigen zin willen doordrijven en niet het belang van inwoners vooropstellen. Voorbeeld: bibliotheek/theater. In de komende jaren zijn er mogelijkheden voor het theater want de Speeldoos doet het heel goed. Veel voorstellingen zijn uitverkocht. Het gaat zelfs zo goed dat eraan wordt gedacht dat de gemeente de subsidie van een half miljoen per jaar kan afbouwen en de Speeldoos op eigen kracht verder kan. De coalitie is letterlijk om zeep geholpen maar 50PLUS heeft vanaf de eerste dag constructief oppositie gevoerd. Na alle gebeurtenissen van de laatste maanden voelt de fractie nog sterker de urgentie en gezamenlijke verantwoordelijkheid om met elkaar ervoor te zorgen dat Baarn bestuurbaar blijft. De oproep van de burgemeester in de raad heeft de fractie doen besluiten om verantwoording te nemen, nu en in de volgende raadsperiode en 50PLUS wil zich per direct aansluiten bij de coalitie. De heer BRUINS zegt dat na 4 jaar vooral de vraag is wat er van de belofte van de coalitie is terechtgekomen om van Baarn de mooiste gemeente van Nederland te maken.
Dit college was al gedoemd voordat het begonnen was. Een coalitie die wankelde, raadsleden die opstapten of voor zichzelf begonnen, een externe adviseur die opriep tot samenwerking maar kort daarna stapte VoorBaarn uit de coalitie. Politiek kan echter ook snel gaan want er ging een wethouder weg en kwam weer terug en kreeg de dossiers onder zijn hoede die hij eerder had weggegeven. Wat is überhaupt bereikt? Dit college koos voor een college-agenda op basis van de begroting in plaats van een traditioneel collegeakkoord. Na 4 jaar blijkt het vooral verwarrend want het is niet duidelijk waar voortgang is geboekt. Voor de inwoners zijn de resultaten vaak onzichtbaar of onbegrijpelijk. Destijds werd gesproken over 4 belangrijke verbeterpunten, namelijk bestuurlijke vernieuwing, dienstverlening, participatie en communicatie. Alle 4 zijn niet of slechts deels behaald. Wat ook structureel ontbrak was de duidelijkheid bij grote ambities. Klimaatneutraal in 2030, een vitale gemeenschap. Ze zijn nooit smart uitgedrukt. Daardoor is niet bekend of de gemeente dichter bij de gestelde doelen is gekomen en de ChristenUnie vermoedt van niet. De perspectiefnota toont bezuinigingen die hard gaan aankomen maar zonder dat er sprake is van een echte hervorming.
Het afstoten van het hertenkamp, de bezuinigingen op Pit Baarn, het verlagen van de beeldkwaliteit en dat leidt tot een merkbare achteruitgang in de leefbaarheid en zorg. Het schuift op naar zelfredzaamheid maar zonder vangnet. De woningnood is nijpend en zeker onder starters maar toch blijven concrete plannen uit. Ondertussen verlaten jongeren Baarn voorgoed op 10
zoek naar een betaalbare woning elders. Duurzaamheidsambities blijven retorisch want veel hangt af van incidentele subsidies. Significante structurele middelen ontbreken en dat maakt de uitvoering afhankelijk van externe grillen. Subsidies voor batterijen, hergebruik van grijs of regenwater zijn in Baarn niet in de duurzaamheidsubsidies opgenomen. De verhoging van de ozb met 6% is een sigaar uit eigen doos. De afvalstoffenheffing daalt, de dienstverlening verslechtert, minder inzameling of een slechter serviceniveau. De lasten stijgen en de kwaliteit daalt. Waar blijven de nieuwe inkomstenbronnen? Geen innovatieve samenwerkingen, geen extra opbrengsten uit toerisme of gemeentelijk vastgoed, geen commerciële verdienmodellen. Het college heeft gekozen voor gemak boven creativiteit. Baarn is nu vooral een gemeente die ambities opstapelt maar resultaten ontwijkt. De Baarnse politiek was de afgelopen jaren net een soap. De Speeldoos wel of niet. Coalitiepartijen in en uit. Raadsleden linksom, rechtsom of solo. Op 1 januari start de nieuwe begroting en tot die tijd blijft het onzeker. Welke van de 4 wethouders gaat vertrekken want zij stellen zelf immers voor om terug te gaan naar 3? Dat is echter niet haalbaar gezien artikel 36 van de Gemeentewet. Als het college wil voldoen aan de gestelde bezuinigingen zal er eentje moeten vertrekken. Baarn verdient echter beter.
De heer SCHOUTEN zegt dat het voor hem tijd is om een andere weg in te slaan en dit zullen zijn laatste algemene beschouwingen zijn. Een ervaring rijker en een flinke illusie armer. Er is echter wel een en ander gerealiseerd maar de balans slaat niet positief door. Denk meer als ondernemer en zo staat hij er nog steeds in. Er gaat wel veel geld de verkeerde kant op naar advies- en onderzoeksbureaus en slimme zelfstandige adviseurs in plaats van waar het terecht zou moeten komen. In 2014 werd gedacht aan ondergronds parkeren in de Lage Vuursche en een jaar later kwam voor het eerst het theater in het centrum aan de orde en de fractie kwam toen met een motie Taskforce 2015 om inwoners en ondernemers meer te betrekken bij besluitvorming maar dat wordt nu als ingewikkeld of lastig gezien. Liever een bureau dat naar de mond praat. In 2016 werden er zorgen geuit over de zorg, vooral in combinatie met de kosten met als belangrijkste oorzaak te hoge overhead. In 2018 is begonnen met dromen dat de bibliotheek in het centrum zou blijven en dat 10 jaar later de Trits naar de overkant zou verhuizen waardoor er grond voor woningbouw vrij zou komen maar ook de boodschap dat er een verantwoordelijk ligt bij de inwoners. Het daaropvolgende jaar stilte want de communicatie was niet in orde. Communicatie is zenden maar vooral ontvangen en bovenal het gesprek aangaan.
In 2019 droomde spreker over een theater en bibliotheek in de Arcade en zelfs in deze collegeperiode had dat nog gekund maar ook nu ontbrak de wil hiervoor. In het coronajaar werd gesproken over 25% van de woningen toewijzen aan Baarnaars, nu iets ruimer maar nog steeds een groot verschil met andere gemeenten. Dat maakt het ook lastiger voor andere gemeenten om in te schrijven. Hanteer een tarief per gemeente als een klein drempeltje. Ga richting 100% voor Baarnse woningzoekenden. Dat is beter voor de mantelzorg en tegen eenzaamheid. Op het Montini terrein gebeurt nog steeds niks. Voor tiny houses en flexwoningen zijn plekken met nutsvoorzieningen maar ook daar liggen nog steeds beren op de weg. Er ligt nu een perspectiefnota voor. Waar zeg je ja of nee tegen? Laten we maar lief zijn voor elkaar. Niet meer zeggen wat je denkt, niet kritisch maar meeveren en meebuigen en daarom achterom blijven kijken en dat is niet zijn stijl. Mevrouw DEURLOO realiseerde zich begin dit jaar dat de uitgesproken ambities niet meer haalbaar waren door het onzorgvuldig handelen van de wethouder en toen stapte zij uit haar geliefde partij en dus ook uit de coalitie. Daardoor kon zij zich richten op een van de ambities, namelijk de bibliotheek in het centrum van Baarn houden en de onhaalbaarheid van het cultuurhuis aan de Rembrandtlaan aantonen.
De motie die op 28 mei in de raad werd gebracht behaalde, gesteund door de oppositiepartijen, een ruime meerderheid. Met een streng financieel kader zal worden gekeken naar de plannen om de haalbaarheid te borgen voor een periode van 40 jaar. 11
De eerste daad was om Sofie Visser als steunfractielid te vragen. Toen zij eind maart werd geïnstalleerd was ze met haar 19 jaar het jongste steunfractielid ooit in Baarn. Dit college zet zo mooi de jeugd bovenaan haar prioriteitenlijst maar in haar periode als raadslid van VoorBaarn heeft zij de motie Jongerencoach geïndiceerd en aangenomen zien worden. Inmiddels staat het tweede Frisfeest in de planning maar er mag veel meer lef en daadkracht worden getoond. Een van de wensen van de jongeren is al jaren om elkaar ergens op straat of in een park enzovoort te kunnen treffen zonder weggestuurd te worden. Daarvoor zal een motie worden opgesteld om de wethouder en de jongerencoach aan te sporen om samen naar hangplekken te kijken en een overzicht te maken van eventuele kosten voor de aanschaf van bijvoorbeeld dug-outs zodat hiervoor niet weer een duur extern onderzoeksbureau hoeft te worden ingeschakeld. De doorgeslagen klimaatplannen van het college zijn niet realistisch en niet haalbaar. Het is nu al bekend dat de netcongestie ver na 2035 opgelost kan worden. Dan is het onzinnig om nu al hoge investeringen te doen voor verduurzaming. Bijvoorbeeld de absurde 1,8 miljoen voor de verduurzaming van de Trits middels een rammelend raadsvoorstel.
Beter is dat er raadsbreed een realistische ambitie wordt uitgesproken om bijvoorbeeld in 2030 minimaal 80% van de huizen in Baarn geïsoleerd te hebben naar het A-label. Er moet dus gekeken worden naar de haalbaarheid en niet naar idealistisch wensdenken wat de inwoners op veel te hoge nodeloze kosten jaagt. Er zijn in Baarn ook nog steeds geen starterswoningen en daarom wordt daar iedere keer aandacht voor gevraagd, met name voor tiny houses. Die kunnen worden geplaatst op terreinen die nog jaren wachten tot er gebouwd kan worden of eigen stukjes grond in Baarn kunnen daarvoor makkelijk worden ingezet. Net zo snel als de containerwoningen voor Oekraïners werden neergezet, eerst bij Meander en nu bij het Islamitisch gebedsgebouw. De standplaatshouders in Baarn krijgen door haar indienen van een motie nu hoop door de toezegging van de wethouder om wel met hen in gesprek te gaan en samen te kijken naar mogelijke uitbreidingsgebieden. Er dienen nieuwe mogelijkheden te worden gecreëerd om aan actieve grondpolitiek te gaan doen om de woningschaarste daardoor vlot te trekken. Overwogen wordt om hiervoor een motie in te dienen. De wethouder dient een toezegging te doen die niets kost, namelijk het uitnodigen van een andere afvalverwerker Renova.
Die kan dan tijdens een raadsinformatieavond de raad informeren over mogelijkheden van een overstap en deze avond moet worden georganiseerd voor 15 september. Naast de ieder jaar oplopende kosten zijn de afgelopen 3 jaar ook miljoenen extra kosten aan de RMN afgedragen door onder andere een slechte organisatorische werkwijze. Renova kan zelf bepalen welk afvalpakket Baarn wil, namelijk diftar of nascheiding wat voor Baarn het beste zou kunnen werken. Mevrouw SLUIJS hoort graag van de andere fracties of zij zich ook zorgen maken over de bezuinigingen op Pit Baarn, de Groene Inval en sport. Mevrouw HOOGERWERF is benieuwd hoe andere partijen erover denken dat er bedragen in de ombuigingstabel staan waarvan niet bekend is of het schattingen of taakstellingen zijn. De fractie denkt dat het schattingen zijn en wil het niet stiekem laten gebeuren dat het taakstellingen worden. Er ligt een brandbrief van het bestuur van Pit Baarn die doet vermoeden dat er onomkeerbare effecten kunnen optreden en je wilt dan dat 4 ton een streven is en geen taakstelling. Wat de heer Bruins ook al heeft aangedragen, wat betekent een wethouder minder in de taakvervulling van wethouders? Daar is nog steeds geen antwoord op gegeven.
Dus je weet niet wat de gevolgen kunnen zijn en het zou zaken teniet kunnen doen ten opzichte van wat er in de afgelopen 3 jaar is opgebouwd aan nabijheid tussen wethouders en inwoners. Wanneer wordt een debat gevoerd over dit soort ombuigingen, ervan uitgaande dat het geen taakstellingen zijn? De heer BRINKMAN meldt dat de fractie volgende week 2 moties zal indienen. Wat vindt de raad van 2 boa’s extra en van het plan Tolweg? 12
De heer VAN HARDEVELD memoreert dat het CDA al enige jaren het standpunt verkondigt dat er geen grootschalige vernieuwbouw van de Speeldoos moet plaatsvinden. In de stukken wordt geanticipeerd op bepaalde uitgaven en in hoeverre loopt de raad het risico met het goedkeuren van de perspectiefnota om steeds verder in die fuik zwemmen? Graag een reactie van de wethouder. Dan wil het CDA graag de eerste reacties horen van de andere partijen over het genoemde Deltaplan. Daarnaast wil de fractie pleiten voor betaald parkeren in het buitengebied. De heer VAN DER DONK wil een discussie met de raad over het risico van allerlei wijzigingen en aanpassingen op het ombuigingsplan. Mevrouw STRUIJK vraagt of andere partijen bereid zijn om samen met D66 te verkennen wat een raadsakkoord is en hoe daarmee zou kunnen worden gewerkt. Daarnaast een discussie over hoe ervoor kan worden gezorgd dat de bezuinigingen op Pit Baarn niet tot hogere kosten op de langere termijn leiden. Daar ligt een motie voor klaar. Wat betreft de inwonersbrief van de Brink, hoe denkt de raad hierover? Gaat hierover een amendement worden ingediend of niet en hoe kijkt het college hier tegenaan? Hoe worden de effecten van de uitbreiding van het Lokaal team gemonitord in het kader van de jeugdzorg en hoe kan de raad zicht houden op verbetering en bijsturing. Dat zijn vragen aan het college.
Wat betreft de vroeg- en voorschoolse educatie. Wat doet het college om daar de wachtlijsten aan te pakken en voor de peuters met achterstanden op gedragsproblematiek? De heer VAN LOON wil graag van andere fracties en het college weten, in het kader van de onnodige onderzoeken, hoe zij denken over de invoering van een inwonerspanel die kan worden betrokken bij bepaalde onderzoeken in plaats van de dure inhuur van andere partijen. De heer SCHOUTEN heeft een vraag aan de raad of het nu of misschien in de toekomst noodzakelijk is om een perspectiefnota vast te stellen. Iedereen worstelt namelijk met hoe ermee moet worden omgegaan, met de taakstellingen of met het wensdenken. Dan een vraag aan het college: de zaken die genoemd staan in de perspectiefnota, hoe moeten die worden geïnterpreteerd? Zegt de raad straks ergens ja op waar straks geen nee meer tegen kan worden gezegd? Er liggen namelijk te weinig raadsvoorstellen aan ten grondslag. Dit is tevens een vraag aan de raad. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. Wethouder PRAKKE geeft aan dat morgen een bestuurlijk overleg is met de scholen waarin zal worden gemeld dat de ombuiging ten aanzien van de Groene Inval staat en dat met de scholen verder in gesprek zal worden gegaan hoe de invulling exact moet plaatsvinden.
Bij de ombuiging bij sport is ook het standpunt van het college dat de toegankelijkheid van de sport voor iedereen zoveel mogelijk moet worden behouden. Wat betreft het aanmeldbeleid. Morgen vindt de ondertekening plaats in hetzelfde bestuurlijk overleg en dan kan er verder invulling aan worden gegeven. Wat betreft het inwonerspanel: ook het college is aan het zoeken hoe er meer gebruik kan worden gemaakt van de kennis, ervaring en expertise van de inwoners. Laatst is een uitvraag gedaan voor de toetsingscommissie op de evenementen en er kwamen reacties terug van hele capabele mensen die zich daarvoor willen inzetten uit Baarn. Er zal dus worden gekeken, bijvoorbeeld in de vorm van een inwonerspanel, hoe daar verder invulling aan kan worden gegeven. De perspectiefnota is de opmaat naar de begroting en als de raad iets niet wil kan dit nu worden geamendeerd. Als het blijft staan wordt het meegenomen naar de begroting maar dan kan de raad bij de behandeling van de begroting nog zeggen van deze ombuiging of deze invulling willen wij niet. 13
Wethouder DE VRIES merkt op dat het college het ook geen prettige bezuiniging vindt op Pit Baarn die ongetwijfeld pijn zal doen in de samenleving. Als er een motie komt om de effecten inzichtelijk te maken bij de begroting kan die worden omarmd. De zorgen met betrekking tot de jeugdzorg zijn tweeledig. Er zijn veel gezinnen die een beroep doen op de jeugdzorg en bij sommige leeftijdsgroepen gaat het om een op de 6 jongeren. In vergelijking met de cijfers van 20 jaar geleden is het een enorme toename. Ook de financiële situatie is zorgelijk maar dat is in lijn met het regionale en landelijke beeld. Geprobeerd wordt om dit omlaag te brengen door te investeren zodat de hele dure tweedelijns jeugdzorg kan worden voorkomen en dat in de eerstelijn kan worden opgevangen waardoor goedkoper en hopelijk ook sneller gewerkt kan worden en de wachtlijsten kunnen worden gereduceerd want dat is hard nodig. Daarnaast een investering in het accountmanagement zodat de jeugdzorgorganisaties beter in de grip zitten en kunnen houden. Vorig jaar januari heeft de raad de nieuwe verordening Wmo en jeugd aangenomen en die is een stukje strenger dan de vorige verordening. Die geeft minder snel recht op bepaalde vormen van zorg. Huisartsen kunnen in principe niet meer doorverwijzen naar de duurste vormen van jeugdzorg maar juist naar wat goedkopere vormen van jeugdzorg.
Het college is in gesprek met de schoolbesturen over wat zij kunnen doen om het aantal verwijzingen te verminderen want sommige scholen verwijzen heel veel door en bekeken wordt hoe dit aan de voorkant wat kan worden vereenvoudigd. De rijksoverheid heeft het voornemen om een eigen bijdrage in de jeugdzorg te gaan heffen. Dat heeft hier zeker invloed op het volume en een instroom beperkend effect maar het heeft misschien ook onwenselijk effecten voor de gezinnen die de eigen bijdrage moeten betalen. De uitbreiding van het Lokaal team is een belangrijke stap in de verbetering van de toegang tot passende jeugdhulp en het beheersbaar houden van de wachttijden en de kosten. Dat wordt gedaan door meer eigen begeleiding te organiseren en minder snel doorverwijzen naar de specialistische en dure jeugdhulp van MetMaya. Dit vraagt ook om een cultuurverandering in de werkwijze, hoe het werk wordt gedaan in de praktijk. Monitoring en bijsturing zijn daarbij essentieel. Dit wordt onder andere gesteund door data gedreven werken. Dan gaat het om het combineren van data van niet alleen de gemeente maar van verschillende bronnen om meer inzicht te krijgen in wat hier gebeurt maar ook wachttijden en wachtlijstinformatie zodat daar beter doorheen kan worden gekeken.
Er wordt ook voor gezorgd dat het soort overleggen dat intern wordt gevoerd wordt verbeterd zodat de voortgang duidelijker kan worden besproken en sneller kan worden bijgestuurd waar dat nodig is. De wachtlijsten bij de voor- en vroegschoolse educatie is zeer zorgelijk. Er zijn inmiddels extra groepen ingericht en ook in september gaat er een extra groep van start. Het is ook onderwerp van gesprek met schoolbesturen en kinderopvangorganisaties over hoe zij meer kunnen doen. Daarnaast komt er een versterkte matching tussen het GGD-consultatiebureau die de indicatie verzorgt en de locaties voor vve. Er staat in de Jeugdagenda dat met hangplekken aan de slag wordt gegaan. De jeugdcoördinator is daarvoor in gesprek met verschillende groepen jongeren en als de raad daar prijs op stelt kan daar voor de zomer een update over worden gegeven. Wethouder EIJBAARD meldt dat de gemeente met de Groene Inval al 3 jaar in gesprek is om ervoor te zorgen dat die beter grip krijgt op de eigen financiën maar ook goed kan kijken hoe zij de inkomstenstroom kan vergroten. Mede naar aanleiding van het onderzoek dat Berenschot heeft gedaan wordt gezien dat de bijdrage die scholen leveren aan dat soort onderwijs eigenlijk nihil is.
Daarom wordt op dat gebied het gesprek met de scholen aangegaan om te kijken welke verhoging daar kan plaatsvinden maar daarnaast zijn er vanuit de provincie mogelijk subsidiemogelijkheden die de Groene Inval op dit moment ook nog niet aanwendt. De komende zomer wordt met hen in gesprek gegaan om te kijken welke stappen hierin kunnen worden gezet. Het is altijd mooi als inwoners komen met plannen om welk stuk dan ook in de gemeente te vergroenen. De Brink komt nu niet voor in het nieuwe plan en er staan hier ook nog heel veel andere ontwikkelingen op stapel zoals de wensen van de HEMA om daar een uitbreiding te doen en 14
de ontwikkelingen die bij de bibliotheek zullen moeten plaatsvinden. Het gesprek met de inwoners zal worden aangegaan en in de totale planvorming voor dit gebied zal goed worden gekeken hoe het idee van de inwoners goed kan worden ingebed en de coöperatie van de centrumwinkeliers heeft ook ideeën over de Brink. Dus het is goed om dat daarin mee te nemen. Het korte antwoord op Renova is nee. Het lange antwoord is dat het te makkelijk is om te denken dat met een overstap naar een andere afvalverwerker ineens veel minder hoeft te worden betaald. Nog los van de frictiekosten. In 2021 is ooit uitgerekend dat dit ongeveer 5 miljoen zou zijn en dat is zeker niet goedkoper geworden maar de indeling blijft hetzelfde, het aantal containers en ondergrondse containers blijft hetzelfde en dat betekent dat de inzamelkosten bij Renova echt niet veel anders zullen zijn dan nu bij de RMN. De verwerkingskosten blijven hetzelfde want dat wordt geregeld via de AVU. Wat betreft de opmerking dat vorige jaren te veel is betaald: vorig jaar bleek dat er routes zijn die eigenlijk nooit zijn betaald en door andere gemeenten zijn betaald. Het is dus niet zo dat de gemeente in de afgelopen jaren per definitie te veel heeft betaald aan de RMN.
Vandaag was de DB-vergadering en het ziet er naar uit dat de accountant voor in ieder geval een deel van de jaarrekening een heel mooi advies gaat geven en de RMN maakt dus stappen om het weer op orde te brengen en alle plannen die zijn ingezet laten zien dat er meer grip komt en dat de organisatie stappen zet. Wethouder VELDHUIZEN constateert dat alle partijen oproepen om meer woningen te bouwen. Als de raad nog meer wil versnellen zullen er ook mensen moeten zijn die dat kunnen uitvoeren en met het aantal dossiers dat op dit moment voorligt zit de gemeente op het maximum. Als de raad meer wil zal daarop bij de raad worden teruggekomen maar er mag geen worst worden voorgehangen waar uiteindelijk geen invulling aan kan worden gegeven. Het college laat zien met de projecten waarmee de gemeente bezig is dat er zeker wordt gebouwd maar met nog meer versnelling hangen daar consequenties aan en daar zal dan met de raad mee aan de slag worden gegaan. De heer RÖELL memoreert dat enige tijd geleden in de raad een peilnota is behandeld over toezicht en handhaving. Op basis van de huidige bezetting knelt het bij wat je kunt doen. Natuurlijk zijn er signalen uit de samenleving dat mensen zich irriteren of het nou gaat om parkeeroverlast, afval, fietsen in de Laanstraat maar dat heeft ook met gedrag van mensen te maken.
Het zou de gemeente veel geld schelen als de mensen hun gedrag aanpassen en hun afval gewoon dumpen in de container, niet fietsen in de Laanstraat en hun auto parkeren waar het kan. Die plekken zijn er maar soms misschien iets verder van het huis. Het is niet zo dat met meer boa’s alle problemen uit de wereld zijn want er zijn altijd momenten dat mensen zeggen ze zijn hier niet geweest want dan zijn ze ergens anders in Baarn. Aan meer boa’s hangt ook een prijskaartje en als met een motie hierover wordt gekomen dient daarbij ook de dekking te worden aangegeven. Als er extra boa’s worden geworven heeft dat ook intern consequenties want daar zit een juridische afhandeling aan vast. Voor de huidige aanpak toezicht en handhaving is in de perspectiefnota iets extra’s opgenomen als het gaat om juridische zaken. Als de raad ervoor zou kiezen om iets extra’s te doen in boa’s zal dus ook intern iets moeten gebeuren om dat op een goede manier te kunnen opvangen. Wethouder PRAKKE merkt met betrekking tot de financiën van de Speeldoos en de bibliotheek op dat gezien de kruising met de motie die de raad heeft aangenomen dat de bedragen die er nu in staan, de 12,3 miljoen en 4 miljoen voor het theater en de 3,7 miljoen voor Hoofdstraat 1, worden geschrapt in de begroting.
Daarvoor is dus een bedrag van de raad nodig en als de raad niets doet, dan staat er voor de komende 2 jaar ongeveer 3 ton voor onderhoud van de Speeldoos in het meerjarenonderhoudsplan.
15
Mevrouw SLUIJS vraagt of vanuit de meevaller in de voorjaarsnota eventueel de bezuiniging op Pit Baarn verzacht zou kunnen worden. Wat betreft de Groene Inval: kan ervan worden uitgegaan bij de begroting als die bezuiniging doorgaat dat het lesaanbod gegarandeerd wordt? Hoe wordt de raad hierover geïnformeerd voor de begroting? Wethouder EIJBAARD zegt dat in de gesprekken met de Groene Inval het uitgangspunt is dat wat zij doet overeind blijft. Als blijkt dat ze in het totale lespakket ook al heel veel aanbiedt wat wellicht moet worden ingedikt, dan ligt dat ook op tafel. Er is niet een heel breed aanbod aan vrijwilligers en dan helpt het als daar wat meer focus in wordt aangebracht maar het uitgangspunt blijft dat wat zij doet overeind blijft en bekeken wordt hoe dat op een goede manier aan de raad kan worden verteld als de begroting wordt gepresenteerd. Wethouder PRAKKE merkt op dat de gemeente bij de meicirculaire een meevaller heeft. Daardoor is het meerjarig saldo positief. Er zijn echter nog heel veel onzekerheden als het gaat om PM posten of de invulling van de ombuigingen. Als de raad iets anders wil met de ombuiging op Pit dient de raad aan te geven hoe dat moet worden gedekt. Uiteindelijk beoordeelt de provincie de gemeente op een sluitende begroting in het eerste en het laatste jaar.