250326 Verzoek tot het houden van een Interpellatie - ChristenUnie, Lijst Schouten - Raadsvergadering 26 maart 2025

Verzoek tot het houden van een interpellatie Raadsvergadering d.d. 26 maart 2025

Onderwerp : bestuurlijke nalatigheid en juridische overtredingen bij de opvang van asielzoekers op het marechausseeterrein. Aanleiding Geachte voorzitter, De fracties van de ChristenUnie en Lijst Schouten dienen hierbij het verzoek tot het houden van een interpellatie in tijdens de raadsvergadering van 26 maart. Tevens verzoeken wij u om de raad om verlof te vragen om af te wijken van de spreektermijnen die genoemd staan in artikel 34.5 van het Reglement van Orde van de gemeenteraad van Baarni, zodat overige raadsleden en het college vaker dan eenmaal het woord kunnen voeren. De gemeente is naar onze mening in haar controlerende en handhavende rol tekortgeschoten. Er zijn juridische onvolkomenheden geconstateerd, de raad is niet volledig geïnformeerd en bestuurlijke verantwoordelijkheid is onvoldoende genomen. Gezien de ernst van deze kwesties achten wij een interpellatiedebat noodzakelijk. Wij verzoeken de raad om de interpellatie op de agenda te plaatsen, zodat het college verantwoording kan afleggen en helderheid verschaft over de gemaakte keuzes. Daarnaast achten wij het van belang dat er maatregelen worden besproken om herhaling in de toekomst te voorkomen. Toelichting Baarn staat bekend als een hechte gemeenschap, waarin warmte, zorgzaamheid en solidariteit centraal staan.

Al jaren nemen wij gezamenlijk de verantwoordelijkheid om asielzoekers een veilige plek te bieden en hen een gastvrij welkom te geven. Dit is een waarde die diep verankerd is in onze samenleving en iets waar we trots op mogen zijn. Onze betrokkenheid zorgt ervoor dat mensen die bescherming zoeken, niet alleen een dak boven hun hoofd vinden, maar ook steun krijgen om goed te kunnen integreren in hun nieuwe omgeving. Toch mogen we niet vanzelfsprekend aannemen dat deze steun altijd gegarandeerd blijft. De situatie rondom asielopvang verandert voortdurend en vraagt om een open, kritische blik. Als gemeenschap moeten we een zorgvuldige balans bewaken: wat kunnen we aan, en hoe luisteren we naar de zorgen van onze inwoners? Alleen door een open dialoog kunnen we

werken aan een gastvrije gemeente waar iedereen, ongeacht afkomst of achtergrond, zich thuis voelt. Solidariteit blijft een gedeelde verantwoordelijkheid. Sinds 2022 vangt de gemeente Baarn alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’ers) op aan het marechausseeterrein -terrein. Wat begon met 50 jongeren, groeide naar 62, en nu staan we voor de uitdaging om de opvang uit te breiden naar 152 asielzoekers. Tegelijkertijd wordt geprobeerd om op deze locatie ook woningen voor starters te realiseren, wat het totaal op 172 bewoners zou brengen. Ondanks deze aanzienlijke uitbreiding heeft de gemeenteraad nooit expliciet een raadsbesluit hierover genomen. Tot nu toe was dit ook niet noodzakelijk, omdat het om een tijdelijke ontheffing ging. Hier gaat het in onze ogen echter mis. De bevoegdheid voor een tijdelijke afwijking van de omgevingsvisie ligt bij het college, maar de gang van zaken rondom de opvang op het marechausseeterrein -terrein is naar ons idee verre van zorgvuldig verlopen. Waar Baarn ooit met recht trots kon zijn op haar inzet voor vluchtelingenopvang, is nu volgens ons pijnlijk duidelijk geworden dat bestuurlijke fouten en juridische nalatigheid het proces hebben ondermijnd. Jarenlang is zonder de vereiste juridische basis gehandeld. Vergunningen zijn verlopen zonder tijdige verlenging, en ondanks herhaalde vragen is er niet ingegrepen.

Dit heeft bij ons geleid tot een ernstig gebrek aan transparantie en vertrouwen, wat de legitimiteit van de besluitvorming ondermijnt. De verantwoordelijkheden in dit dossier zijn complex. In 2022 hadden voormalig wethouder Mark Veldhuizen en wethouder Steven de Vries de huisvesting en vergunningverlening in hun portefeuille. In 2024 werd het dossier overgedragen aan wethouder Mark Eijbaard, die dit sindsdien samen met wethouder De Vries in zijn portefeuille heeft. In onderstaande bijlage is een overzicht van de onderliggende raadsstukken alsmede een tijdslijn opgenomen. De fout lijkt echter in 2023 te zijn ontstaan, in een periode waarin wethouder Veldhuizen verantwoordelijk was. Tegelijkertijd ligt de verdere afhandeling nu bij de huidige wethouders, die de politieke verantwoordelijkheid dragen. Wij richten ons tot het voltallige college. Het college wordt verzocht de volgende vragen te beantwoorden: 1. Verlopen vergunning zonder verlenging (1 juli 2023) • • •

Waarom heeft het college nagelaten de vergunning tijdig te verlengen, ondanks eerdere uitbreidingen en duidelijke signalen dat de opvang langer nodig zou zijn? Hoe kon de gemeente niet signaleren dat de vergunning op 1 juli 2023 was verlopen en waarom is de raad hier niet over geïnformeerd? Hoe heeft de overdracht van het dossier plaatsgevonden van wethouder Veldhuizen naar wethouder Eijbaard? En is er daarbij aandacht geweest voor de omgevingsvergunning en het feit dat het bestemmingsplan niet geldig was?

2. Geen ingrijpen na vernietiging van het bestemmingsplan (24 januari 2024) • •

•

Waarom is na de vernietiging van het bestemmingsplan geen spoedprocedure gestart voor een nieuwe omgevingsvergunning of een herziening van het bestemmingsplan? Welke concrete juridische en bestuurlijke stappen overweegt de gemeente nu? Wordt er alsnog een bestemmingsplanwijziging aangevraagd of blijft de opvang in strijd met de wet? Hoe gaat de gemeente om met de juridische druk van Stichting Behoud het Borrebos en mogelijke juridische stappen tegen de gemeente?

3. Uitblijven van handhaving bij een illegale situatie • • •

Waarom is er niet handhavend opgetreden na 1 juli 2023, terwijl de Gemeentewet expliciet verplicht om op te treden tegen illegaal gebruik? Welke verantwoordelijkheid draagt het college voor het voortzetten van de illegale opvang sinds januari 2024? Waarom heeft het college geen onderzoek gedaan naar aanleiding van de verschillende signalen uit het veld en de gemeenteraad?

4. Eigen functioneren •

•

• •

Uit de beantwoording van mondelinge vragen lijkt het dat de gemeente al vóór 27 november 2024 op de hoogte was dat de vergunningen waren verlopen. Dit rijmt niet met de berichtgeving in de media. Kan het college uitleggen waarom hierover geen consistent antwoord is gegeven? De wethouder geeft in de media (Gooi- en Eemlander1) aan dat hij pas sinds een week op de hoogte is van het verlopen van de vergunning. Echter, zoals eerder aangegeven, was hij al veel eerder op de hoogte. Kan het college aangeven wanneer het college voor het eerst kennisgenomen van het verlopen van de vergunning. Waarom heeft er na het verzoek van het COA om te groeien naar 152 plaatsen geen vergunningencheck plaatsgevonden? Welke consequenties overweegt het college voor het bestuurlijk falen dat heeft geleid tot deze situatie? Worden er bestuurlijke stappen genomen?

5. De toekomst • • • •

Welke maatregelen neemt de gemeente om te voorkomen dat deze bestuurlijke wanprestatie zich in de toekomst herhaalt? Hoe gaat de gemeente dit dossier verder oppakken? Welke lessen trekt het college uit deze situatie en hoe wordt geborgd dat vergelijkbare fouten niet opnieuw worden gemaakt? Wanneer wordt er vorm en inhoud gegeven aan een breed gedragen participatie en inspraaktraject?

Naam indieners, fracties, Roy Bruins (ChristenUnie) Tino Schouten (Lijst Schouten)

Bijlage I Onderliggende raadsstukken

Onderliggende raadstukken ➢ 24-016: Raad van State (883000) Uitspraak bestemmingsplan Landgoed Paleis Soestdijk ➢ 220109: Beantwoording technische vraag Opvang asielzoekers en huisvesting statushouders ➢ 220706: Omgevingsvergunning voor de komst van 50 minderjarige vluchtelingen (30832 / 436262) ➢ 221005: Uitbreiding opvang met 18 minderjarige asielzoekers COA Soestdijk (502620 / 510486) ➢ 240612: RIB Voortzetten opvang asielzoekers voormalig ➢ Marechausseeterrein (958845 / 964855) ➢ 241023: Mondelinge vragen Lijst Schouten AZC locatie voormalig marechaussee terrein ➢ 240711: RIB Ontwikkelingen Soestdijk en mogelijkheden marechausseeterrein (988397) ➢ 241127: Mondelinge vragen aan het college van Lijst Schouten en VVD met als onderwerp: AZC locatie voormalig marechaussee terrein (deel 2) ➢ 250219: Mondelinge vragen VVD COA Landgoed Paleis Soestdijk ➢ 250306: RIB Toelichting op proces tijdelijke huisvesting asielzoekers`(213796 / 1215452) Bijlage II: Tijdlijn

Tijdlijn 2022: Oprichting en Eerste Vergunningverlening • 5 juli 2022 – De gemeente verleent een tijdelijke omgevingsvergunning voor 50 asielzoekers, geldig tot 1 juli 2023.

1

https://www.gooieneemlander.nl/regio/gooi-en-eemland/vluchtelingenopvang-zonder-vergunning-is-slordigen-heel-ongelukkig-maar-er-gebeurt-volgens-de-wethouder-niets-stiekems-bij-paleis-soestdijk/47116499.html

•

20 september 2022 – Het COA vraagt een uitbreiding naar 68 opvangplekken, wat door de gemeente wordt goedgekeurd. De vergunningstermijn blijft ongewijzigd en verloopt nog steeds op 1 juli 2023.

2023: Uitbreidingen zonder juridische borging • 7 maart 2023 – Het COA vraagt verlenging van de vergunning tot 1 juli 2024, en een uitbreiding naar 90 opvangplekken. Deze verlenging wordt door de gemeente niet in behandeling genomen en dus ook niet verstrekt, waardoor de vergunning op 1 juli 2023 verloopt en de opvang illegaal wordt.

2024: Juridische complicaties en bestuurlijke nalatigheid • 1 juli 2023 - heden – De opvang is in strijd met artikel 2.1 van de Wabo, omdat er geen geldige vergunning is. •

24 januari 2024 – De Raad van State vernietigt het bestemmingsplan "Landgoed Paleis Soestdijk". Dit betekent dat het terrein terugvalt op het oude bestemmingsplan "Landelijk Gebied" (2009), waarin opvang van asielzoekers niet is toegestaan.

•

Juni 2024 – De gemeente erkent het juridische probleem, maar sluit alsnog een akkoord met COA en MBE om 152 asielzoekers te huisvesten, zonder juridische basis. En zonder check aangaande de omgevingsvergunning

•

Oktober 2024 Mondelinge vragen Lijst Schouten

•

November 2024 Mondelinge vragen Lijst Schouten en VVD

2025: Politieke en Juridische Crisis • 19 februari 2025 – De VVD stelt kritische mondelinge vragen over het ontbreken van een vergunning en het niet-handhavend optreden van de gemeenteii. •

6 maart 2025 – De gemeente erkent officieel dat de vergunning onopgemerkt verlopen is en dat de opvang juridisch illegaal is.

•

Januari - februari 2025 – Een noodprocedure wordt gestart, maar juridische problemen blijven bestaan.

Overtreden Wetgeving • Artikel 2.1 Wabo – Gebruik van het terrein in strijd met het bestemmingsplan zonder vergunning. •

Artikel 5.4 Wabo – De vergunning is verlopen; zonder verlenging, wat een bestuurlijke fout is.

•

Artikel 125 Gemeentewet – De gemeente heeft niet handhavend opgetreden tegen een illegale situatie.

•

i

Provinciale Omgevingsverordening Utrecht – De opvang is in strijd met het verstedelijkingsverbod.

https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR722716 https://baarn.raadsinformatie.nl/document/15172481/1/250219%2BMondelinge%2Bvragen%2BVVD%2BCOA %2BLandgoed%2BPaleis%2BSoestdijk?connection_type=1&connection_id=9086509 ii