241017 Vervolgproces windturbineonderzoek (1063926)

inlichtingen bij

Paula Zijp - Mastebroek

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

1051623 / 1063926

17 oktober 2024 Wethouder De Vries Vervolgproces windturbineonderzoek

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Op 3 juli 2024 heeft u besloten om samen met de provincie nader onderzoek te doen naar een potentiële locatie voor windenergie in onze gemeente. Het gaat om locatie 75 uit de planMER van de provincie Utrecht. De provincie is bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning voor het toelaten van windenergie, de gemeente ondersteunt bij het onderzoek. Deze samenwerkingsgerichte houding biedt de gemeente mogelijkheden om invloed te hebben op de kaders en financiële voorwaarden, die ten goede komen aan onze inwoners. Het onderzoek heeft tot doel om te verkennen of een solitaire windturbine ruimtelijk ingepast en vergund kan worden. In deze raadsinformatiebrief geven wij weer welke stappen de komende tijd gezet gaan worden en hoe u hierbij wordt betrokken. De regio moet versnellen in haar opwek van duurzame energie In de RES Regio Amersfoort is de ambitie van 0,5 TWh duurzame opwek door alle gemeenteraden vastgesteld in 2021. Sindsdien is er veel gebeurd om projecten te onderzoeken, voor te bereiden en te realiseren. Alle inspanningen ten spijt heeft dit nog niet geleid tot voldoende voortgang en concrete resultaten.

De provincie Utrecht heeft aangegeven de uitvoering zo nodig te versnellen door (onvrijwillige) projectbesluiten te nemen voor kansrijke windlocaties uit de planMER, beginnend bij gemeenten die naar verhouding de kleinste bijdrage leveren. De gemeenten in de RES Regio Amersfoort hebben ervoor gekozen daar niet op te wachten en gezamenlijk een voorstel te doen om de RES-doelen te halen. Baarn heeft beperkte mogelijkheden voor grootschalige energieopwekking. Locatie 75 uit de planMER van de provincie is benoemd als één van de opties voor windenergie. De gemeente heeft ervoor gekozen om samen met de provincie een solitaire windturbine op deze locatie nader te gaan onderzoeken. Op deze manier levert Baarn een bijdrage aan het halen van de RES doelen en voorkomt Baarn een onvrijwillig projectbesluit door de provincie. De windmolen lijkt financieel haalbaar, marges zijn klein Na het raadsbesluit heeft de provincie deze zomer een toets laten uitvoeren naar de financiële haalbaarheid van een solitaire windmolen. De doelstelling hiervan was te bepalen of verder

1

onderzoek en participatie zinvol is of dat een windmolen op deze locatie bij nader inzien toch niet haalbaar zou blijken. Deze toets is uitgevoerd door een onafhankelijk bureau. De toets laat zien dat het financieel mogelijk zou moeten zijn om op deze locatie een windmolen te bouwen en te exploiteren, maar dat de marges klein zijn. Met name voor een windcoöperatie biedt dit mogelijkheden. In uw raadsbehandeling, maar ook in Provinciale Staten is aangegeven dat het de absolute voorkeur heeft om het eigendom en de opbrengsten van windenergie lokaal te houden. De provincie wil het bevoegd gezag op zich nemen Zoals genoemd in het raadsbesluit op 3 juli is de provincie het bevoegd gezag en daarmee verantwoordelijk voor de ruimtelijke inpassing van windparken van 5 MW tot 100 MW, zowel onder de huidige Elektriciteitswet als onder de omgevingswet. In Baarn wordt er nu uitgegaan van een windmolen van 5-7MW. Een windturbine van 5 MW produceert ongeveer 18.000 MWh elektriciteit per jaar. Globaal komt dit overeen met het elektriciteitsgebruik van ongeveer 7.000 huishoudens, of de opbrengst van ongeveer 15 hectare aan zonnepanelen. De provincie kan de bevoegdheid voor de ruimtelijke inpassing overdragen aan de gemeente als daarmee een versnelling of aanmerkelijk voordeel kan worden bereikt. Deze versnelling kan met de beperkte capaciteit binnen onze organisatie niet worden bereikt.

Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn alle geldende bestemmingsplannen onderdeel geworden van het omgevingsplan. Het omgevingsplan in Baarn laat op dit moment geen ruimte voor de realisatie van een windmolen. De provincie kan de bouw van windmolens via een projectbesluit toestaan. Provincie Utrecht heeft aangegeven gebruik te willen maken van haar bevoegdheid om een projectbesluit vast te stellen. Het projectbesluit is een instrument voor waterschappen, provincies en het Rijk om complexe projecten met een publiek belang mogelijk te maken. Voor zover het projectbesluit in strijd is met het omgevingsplan, geldt het projectbesluit dan als een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Omdat de provincie meerdere projectbesluiten zal nemen voor wind, kan de provincie effectiever en efficiënter handelen dan de gemeente. Door samen met de provincie op te trekken willen wij de lokale kennis en belangen zo goed mogelijk waarborgen. De bestuursovereenkomst legt de verdeling van taken vast De bedoeling is dat de provincie Utrecht en de gemeente Baarn begin december een bestuursovereenkomst sluiten. In de overeenkomst wordt afgesproken dat de provincie Utrecht het bevoegd gezag is, welke stappen de provincie zal nemen om tot een definitief projectbesluit te komen, en wat de verantwoordelijkheden zijn van beide partijen.

Zo zal de provincie werken aan de voorbereiding van het projectbesluit en het doorlopen van de procedure, het behandelen van zienswijzen en is de provincie aanspreekpunt voor de initiatiefnemer. Ook neemt zij het voortouw in participatie en communicatie. De gemeente zal daarbij ondersteunen en haar communicatiekanalen beschikbaar stellen. Daarnaast zal de gemeente de vergunningaanvragen behandelen die vallen onder het vastgestelde planologisch kader van het projectbesluit. Het projectbesluit wordt door de provincie voorbereid, ondersteund door de gemeente Om te komen tot een projectbesluit zullen een aantal stappen genomen worden. Hierbij hanteert de provincie het Beleids- en Toetsingskader Lokaal Eigendom en Participatie bij windenergie. Er zal eind dit jaar of begin volgend jaar een participatietraject worden gestart. Hierbij zullen omwonenden en

2

andere belanghebbenden worden uitgenodigd om hun wensen, zorgen en meningen te uiten over de plannen voor het bouwen van een windmolen in Baarn. De provincie coördineert dit participatieproces met inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden uit het gebied en ziet er, in samenspraak met de gemeente, op toe dat de juiste partijen benaderd worden. Alle directe belanghebbenden, waaronder omwonenden, zijn persoonlijk door de gemeente geïnformeerd. Een initiatiefnemer kan de vergunningen aanvragen in de volgende stappen Als er een initiatiefnemer is voor de bouw van een windmolen op deze plek, zal deze met de benodigde ruimtelijke uitwerkingen een vergunningaanvraag doen bij de provincie. De provincie zal vervolgens een ontwerp-projectbesluit nemen. Wij verwachten dit niet eerder dan begin 2026. Bij een positief ontwerp-projectbesluit volgt de uitwerking tot een definitief projectbesluit. Met een positief definitief projectbesluit wordt de vergunning voor de bouw van een windmolen verleend. Deze kan in afwijking van het geldende omgevingsplan worden gerealiseerd. Tegen het projectbesluit staat beroep open bij de Raad van State. De gemeenteraad kan vooraf vragen en aandachtspunten meegeven Met het raadsbesluit voor de zomer heeft de gemeenteraad aandacht gevraagd voor de belangen van omwonenden en andere belanghebbenden.

Het college heeft toegezegd dat de provincie de onderzoeksopzet en het participatieproces presenteert aan de gemeenteraad. Op 12 november a.s. zal er een inhoudelijke sessie worden georganiseerd tijdens de college-informatieavond. Die avond zal de provincie een toelichting geven op het verdere proces, de onderzoeken die gedaan moeten worden en hoe de omgeving betrokken zal worden. U krijgt de gelegenheid om vragen te stellen en om belangrijke thema’s en aandachtspunten via het college aan de provincie mee te geven. De directe omgeving van de onderzoekslocatie is gaandeweg op de hoogte gehouden Voorafgaand aan de publicatie van de stukken omtrent het raadsbesluit in de zomer is contact opgenomen met directe omwonenden. Ook gedurende het raadsproces is er contact geweest en zijn er vragen beantwoord. Met het verzenden van deze raadsinformatiebrief hebben wij ook contact opgenomen met omwonenden om hen op de hoogte te brengen van de uitkomsten van de financiële toets en de volgende stappen. In het participatieproces worden zij uiteraard actief betrokken en zullen wij hier ook op toezien. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 1051623 Raadsinformatiebrief Vervolgproces windturbineonderzoek Bijlage 1 Persbericht

3

Baarn, 15 oktober 2024

Persbericht Voorbereiding volgende stappen voor windenergie in Baarn Baarn, 15 oktober 2024 – Er is in 2023 een gebied binnen Baarn door de provincie Utrecht als kansrijk aangewezen voor windenergie. Dit gebied, locatie 75 uit het zogeheten planMER, ligt boven de Zandheuvelweg. Er zou een enkele windturbine op geplaatst kunnen worden, en er is recent gebleken dat dit financieel haalbaar is. De provincie neemt het verdere onderzoek op zich, en treft samen met de gemeente Baarn de voorbereidingen voor een zogenaamd participatietraject. Hierbij mogen alle belanghebbenden en inwoners hun mening en zorgen uiten rondom windenergie in Baarn. Tegelijkertijd zullen de volgende stappen in de onderzoeken naar de mogelijkheid van een windturbine gezet worden. De gemeenten in de RES Regio Amersfoort werken hard om het gestelde doel van de opwek van 0,5 TWh duurzame energie te halen. De gemeente Baarn heeft beperkte mogelijkheden voor grootschalige energieopwekking in de gemeente. Voor de zomer heeft de gemeenteraad besloten nader onderzoek te doen naar een alleenstaande windmolen boven de Zandheuvelweg. Met dit onderzoek en de bijbehorende stappen hoopt de gemeente Baarn een belangrijke bijdrage te kunnen leveren aan de duurzame energievoorziening in de regio.

Financiele haalbaarheid Aan het einde van de zomer is een financiële toets gedaan door een onafhankelijk bureau om te kijken of een alleenstaande windmolen financieel haalbaar is. Vaak wordt een project pas financieel interessant voor een marktpartij bij meerdere windturbines. De resultaten van de toets laten zien dat de realisatie van deze windturbine financieel mogelijk is, zij het met beperkte winstmarges. Voor een energiecoöperatie is dit mogelijk interessanter dan voor een commerciële ontwikkelaar. Lokaal eigendom van belang Zowel de gemeente als de provincie vinden publiek en lokaal eigendom van belang. De provincie Utrecht, als bevoegd gezag, heeft aangegeven de procedure voor de ruimtelijke inpassing van de windmolen op zich te nemen. De gemeente Baarn ondersteunt het proces. Deze samenwerking biedt de gemeente Baarn de kans om de lokale kennis en belangen te waarborgen. Transparant proces Een participatietraject, dat waarschijnlijk begin 2025 van start gaat, biedt de inwoners van de gemeente Baarn de gelegenheid om hun wensen en meningen te uiten over het windenergie-initiatief. De provincie en de gemeente werken samen om een helder proces te verzekeren, waarbij alle partijen worden betrokken. Iedereen in de omgeving moet de kans krijgen om mee te doen.

De mogelijke betrokkenheid van lokale energiecoöperaties biedt een mooie kans om zowel zeggenschap als opbrengsten lokaal te organiseren.

Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mariëlle Nienhuis, (Communicatie- en participatieadviseur Energietransitie, 06-422 307 32).

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden.