240228 Afvalbeleid Baarn Kansen voor efficiëntie en kostenbesparing (888597)
Tekst van het document
Leeswijzer Deze rapportage is een samenvatting van de benchmark. Aan ieder prestatiegebied is een aparte paragraaf gewijd waarin de belangrijkste prestatie-indicatoren zijn weergegeven. Voor een uitgebreide vergelijking wordt verwezen naar het hoofdrapport.
Pagina 3 van 13
2. Kernprestaties Hoe presteert RMN-Baarn tov de benchmark? Op de vier prestatiegebieden van de benchmark is weergegeven hoe RMN-Baarn presteert ten opzichte van de benchmark klasse B.
Milieu RMN-Baarn
KLASSE B
152
169
Fijn restafval (€/aansl)
25
33
Groente-, fruit- en tuinafval (€/aansl)
18
20
291
298
Arbeidsproductiviteit fijn restafval (mensuur/ aansl)
0.3
0.3
Arbeidsproductiviteit gft (mensuur/ aansl)
0.2
0.3
Restafval (kg/inw)
.
Kosten inzameling
Dienstverlening Score dienstverlening grondstoffen
Bedrijfsvaardigheden
Legenda
Toelichting Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Kosten inzameling = de kosten die gemoeid zijn met de inzameling van fijn restafval en gft (waaronder personele kosten, voertuigkosten, inzamelmiddelen). Dienstverleningsniveau = het gemak waarmee grondstoffen gescheiden kunnen worden aangeboden. In de benchmark wordt op basis van de intensiteit van de dienstverlening (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) een totaal score berekend. Arbeidsproductiviteit = het aantal mensuur dat totaal wordt besteed aan de inzameling, overslag en transport van fijn restafval en gft per huisaansluiting.
Pagina 4 van 13
3. Milieu Hoe presteert RMN-Baarn op de milieu-indicatoren huishoudelijk afval, afvalscheiding en restafval ten opzichte van de benchmark? RMN-Baarn
KLASSE B
Huishoudelijk afval (kg/inw)
481
448
Afvalscheiding (%)
68%
62%
Restafval (kg/inw)
152
169
.
Huishoudelijk afval
Afvalscheiding
Restafval
kg per inwoner
%
kg per inwoner
600
80
500
250 200
60
400
150
300
40 100
200 20
116
169
186 117
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
KLASSE B
225
A59
253
223
D34
221
A30
Z21
206
D30
A42
205
211
203
D89
Servicedifferentiatie
D79
195
D57
181
A94
185
178
182
174
A60
D28
D39
163
B56
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
D58
156
A51
132
D81
152
122
A33
A86
114
B38
300 275 250 225 200 175 150 125 100 75 50 25 0
B42
.
105
kg per inwoner
A23
.
88
Restafval
199
RMN-Baarn KLASSE B
Tariefdifferentiatie
Toelichting Huishoudelijk afval = de totale hoeveelheid aan afval en grondstoffen die bij huishoudens vrijkomt (inclusief grof afval). Afvalscheiding % = het aandeel van het van het huishoudelijk afval dat (na)gescheiden wordt ten behoeve van hergebruik en nuttige toepassing. Restafval = de hoeveelheid afval die resteert na (na)scheiding en wordt afgevoerd naar de afvalverbranding (inclusief grof restafval en verbouwingsrestafval). Deze milieu-indicator kan worden vergeleken met de landelijke VANG-doelstelling.
Pagina 5 van 13
2022
2021
2020
2019
2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
2022
2021
2020
2019
2018
0 2017
0
50
2018
100
Fijn huishoudelijk kg per inwoner RMN-Baarn
KLASSE B
Fijn restafval
118
148
Groente-, fruit- en tuinafval
82
80
Oud papier en karton
44
43
Plastic, metalen en drankenkartons
34
27
Glas verpakkingen
23
22
Textiel
3
4
Klein chemisch afval
2
1
Luiers
2
0
Frituurvet
0
0
Minerale stoffen
0
0
Metalen uit bodemas
0
1
Biogranulaat (onf)
0
2
Fijn huishoudelijk totaal
309
327
Scheidings% fijn huishoudelijk afval
62%
55%
Grof (verbouwings-)restafval
34
22
Grof tuinafval
50
14
Kringloopgoederen
0
2
Oud IJzer
4
5
Elektr(on)ische apparatuur
6
5
Hout A en B
29
27
.
Grof huishoudelijk kg per inwoner
Hout C
6
3
Puin
27
24
Overig brongescheiden
15
14
Nagescheiden
2
6
Grof huishoudelijk totaal
172
121
Scheidings% grof huishoudelijk afval
80%
81%
481
448
Totaal kg per inwoner Huishoudelijk afval totaal
Toelichting Per materiaalstroom is weergegeven hoe RMN-Baarn presteert ten opzichte van de benchmark. De hoeveelheid restafval (fijn en grof) is gecorrigeerd voor nascheiding. Minerale stoffen, metalen uit bodemas en biogranulaat zijn uit nascheiding verkregen stoffen.
Pagina 6 van 13
Trend
0
0
RMN-Baarn KLASSE B
2022
10
2022
20
2021
20
2020
40
2017
30
2022
60
2021
40
2020
80
2019
50
2018
100
2017
60
2020
kg per inwoner
120
2019
kg per inwoner
2019
Oud papier en karton
2018
Groente-, fruit- en tuinafval
2021
In de onderstaande figuren is weergegeven hoe de afvalscheidingsresultaten van RMN-Baarn zich in de afgelopen 7 jaar hebben ontwikkeld ten opzichte van de benchmark.
RMN-Baarn KLASSE B
Plastic, metalen en drankenkartons
Glas
kg per inwoner
kg per inwoner
35
30
30
25
25
20
20 15 15
RMN-Baarn KLASSE B
2017
2022
2021
2020
0 2019
0 2018
5
2017
5
2018
10
10
RMN-Baarn KLASSE B
Pagina 7 van 13
Grondstoffen in het restafval kg per inwoner RMN-Baarn
KLASSE B
Groente-, fruit- en tuinafval
46
53
Oud papier en karton
10
13
Plastic, metalen en drankenkartons
2
13
Glas verpakkingen
5
5
Textiel
6
6
Totaal
70
90
39% gft
41% overig
2% pmd 5% textiel
4% glas
.
RMN-Baarn heeft 70 kilogram per inwoner aan grondstoffen (gft, pmd, glas, papier en textiel) in het fijn restafval zitten. Dat is 59% van de totale hoeveelheid fijn restafval.
8% opk
Vervuiling in de grondstoffen in gewichts% RMN-Baarn Groente-, fruit- en tuinafval Oud papier en karton Plastic, metalen en drankenkartons
28%
CO2-reductie kg per inwoner CO2-reductie (kg/inw)
RMN-Baarn
KLASSE B
99
97
.
Toelichting Grondstoffen in het restafval = geeft een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Het geeft aan hoeveel kilogram aan gft, oud papier en karton, pmd, glas en textiel nog in het restafval zit. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Eventuele nagescheiden grondstoffen zijn hierop in mindering gebracht. Vervuiling in de grondstoffen = geeft een indicatie van de aanwezigheid van vervuiling en stoorstromen in de brongescheiden grondstoffen. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyses (in opdracht van gemeente of inzamelbedrijf). CO2-reductie = de gereduceerde hoeveelheid CO2 als gevolg van het recyclen van grondstoffen (gft, pmd, oud papier, glas, textiel, hout, grof tuinafval, frituurvet en luiers). Bij het bepalen van deze indicator is gebruik gemaakt van de geactualiseerde CO2-kentallen van adviesbureau CE-Delft (2021).
Pagina 8 van 13
Grondstofketens in kaart Voor de belangrijkste grondstoffen is de keten in kaart gebracht, gebruikmakend van data die door sorteerders/ verwerkers zijn aangereikt. Meetpunt is de 'post sortering' voor pmd, en post verwerking voor gft, papier en glas. De verwerkingsrendementen zijn door de opbulking van de grondstromen op installatieniveau (en dus niet op gemeenteniveau) bepaald. Indien geen verwerkingsdata van een grondstof is opgevraagd, wordt de grondstofketen ervan niet weergegeven.
Pagina 9 van 13
Inzamelkosten gft
.
€ per aansluiting
.
Tariefdifferentiatie
A33
D81
A23
D58
A51
A30
B56
D34
D79
A94
D39
Servicedifferentiatie
33
42 16
20
14
21
25
18
31
40
31
26
26
25
25
21
20
20
20
19
18
18
19
A42
D57
A60
A59
D30
Gemiddelde Basis-systeem Tarief- en servicedifferentiatie
KLASSE B
50
0 B42
18
17
16
15
15
15
D28
B38
D89
Z21
0
A86
8
25
10
50
38
47
80 60 40 20 0
A30
47
D34
42
42
B56
D81
40
D39
37
38
D79
D58
D89
36
35
A42
35
35
A94
D30
33
A60
33
33
Z21
A59
32
D28
26
A33
25
A51
25
A86
A23
B38
D57
B42
80 60 40 20 0
24
.
24
€ per aansluiting
17
.
15
Inzamelkosten restafval
33
4. Kosten
KLASSE B
Inzamelkosten per materiaalstroom € per aansluiting RMN-Baarn
KLASSE B
Fijn restafval
25
33
Groente-, fruit- en tuinafval
18
20
Oud papier en karton
14
14
Plastic, metalen en drankenkartons
18
16
Glas verpakkingen
3
3
Textiel
0
1
Grof afval halen
5
4
Milieustraat
27
19
Bijplaatsingen
0
4
Fijn restafval
93
94
Groente-, fruit- en tuinafval
103
122
Oud papier en karton
144
154
Plastic, metalen en drankenkartons
254
255
Glas verpakkingen
61
76
Textiel
0
225
Grof afval halen
359
319
Milieustraat
76
69
.
€ per ton
Toelichting Inzamelkosten = de kosten die gemoeid zijn met de inzameling (tot aan overslag), exclusief overhead en winstopslag en BTW. Deze kosten bestaan uit personele kosten, voertuigkosten en kosten van inzamelmiddelen (kapitaallasten, beheer- en onderhoudskosten).
Pagina 10 van 13
5. Dienstverlening Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragen-score methodiek. Afhankelijk van de intensiteit (inzamelfrequentie, voorzieningsdichtheid) en de omvang (% huishoudens dat gebruik kan maken van de service) worden scores toegerekend. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. Een lage score voor restafval hoeft niet per definitie slecht te zijn (ivm het stimuleren van afvalscheiding).
Kernprestaties RMN-Baarn
KLASSE B
Dienstverlening grondstoffen (score)
291
298
Dienstverlening restafval (score)
75
62
Groente-, fruit- en tuinafval
26
27
Oud papier en karton
13
14
Plastic, metalen en drankenkartons
26
25
.
Halen aan huis aantal ophaalrondes per jaar
Glas verpakkingen
26
Textiel
4
Fijn restafval
13
20
Brengvoorzieningen aantal huishoudens per voorziening Groente-, fruit- en tuinafval
0
52
Oud papier en karton
174
267
Plastic, metalen en drankenkartons
563
385
Glas verpakkingen
741
534
Textiel
987
2188
Milieustraat
11849
28343
Fijn restafval
33
43
Afvalscheiding gestapelde bouw % gestapelde bouw waar gescheiden bij het perceel wordt ingezameld Groente-, fruit- en etensresten (gfe)
66%
Oud papier en karton
78%
Plastic, metalen en drankenkartons
73%
Milieustraat Aantal afvalstromen milieustraat
24
25
Openingsuren doordeweeks
20
36
Openingsuren zaterdag
7
7
Pagina 11 van 13
6. Bedrijfsvaardigheden Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer aantal mensuur per aansluiting RMN-Baarn
KLASSE B
Fijn restafval
0.3
0.3
Groente-, fruit- en tuinafval
0.2
0.3
Oud papier en karton
0.2
0.2
Plastic, metalen en drankenkartons
0.3
0.2
Glas verpakkingen
0
0
Textiel
0
0
Containerbeheer (cms)
0
0
Grof afval halen
0
0.1
Milieustraat
0.5
0.3
Fijn restafval
1.1
1.4
Groente-, fruit- en tuinafval
0.8
0.7
Oud papier en karton
0.6
0.8
Plastic, metalen en drankenkartons
0.2
0.4
Glas verpakkingen
1.8
2.5
Grof afval halen
0.4
0.4
Milieustraat
0.7
1.1
.
Arbeidsproductiviteit inzameling tonnage per mensuur
Voertuigproductiviteit inzameling tonnage per voertuiguur Fijn restafval
1.8
2
Groente-, fruit- en tuinafval
1.2
1.4
Oud papier en karton
1
1.1
Plastic, metalen en drankenkartons
0.4
0.6
Glas verpakkingen
1.8
2.5
Grof afval halen
0.7
0.7
Toelichting De productiviteit van de afvalinzameling wordt in drie indicatoren uitgedrukt: Productiviteit afval- en grondstoffenbeheer = het aantal mensuur dat totaal wordt besteed aan de inzameling, overslag en transport van het huishoudelijk afval per huisaansluiting. Arbeidsproductiviteit inzameling = tonnage dat per mensuur wordt ingezameld. Voertuigproductiviteit inzameling = tonnage dat per tractie-uur wordt ingezameld.
Pagina 12 van 13
7. Basisgegevens Algemeen RMN-Baarn
KLASSE B
Aantal inwoners
25008
79006
Aantal aansluitingen
11849
36778
Aandeel hoogbouw (in %)
34%
37%
Gemeentelijk beleid Doelstelling restafval (grof + fijn) Jaartal restafvaldoelstelling Doelstelling afvalscheiding Jaartal afvalscheidingsdoelstelling Doelstelling huishoudelijk afval Jaartal huishoudelijk afvaldoelstelling Diftar Restafval op afstand Frequentieverlaging restafval Scheidingsmethode PMD laagbouw
Bron- en nascheiding
Scheidingsmethode PMD hoogbouw
Bron- en nascheiding
Nascheiding grof huishoudelijk
Bij gehaald en gebracht grof restafval
Tarieven Tariefsysteem
Huishoudgrootte
Afvalstoffenheffing (gemiddeld vastrecht in €/ aansl)
356
313
Diftar-tarief restafval (in €/ 100 liter)
0
4
Diftar-tarief gft (in €/ 100 liter)
0
1
Verwerkingstarief restafval (€/ton) incl. stortbelasting
135
115
Verwerkingstarief gft (€/ton)
83
64
Verwerkingstarief oud papier en karton (€/ton)
-176
-146
Verwerkingstarief glas (€/ton)
-22
-25
Pagina 13 van 13
Gemeentelijk grondstoffenplan 2015-2025 Van huishoudelijk afval naar grondstof in gemeente Baarn gemeente Baarn afdeling Beleid augustus 2015
Inhoudsopgave 1
Inleiding ...................................................................................................................................................................................... 2 1.1 Regionaal afvalbeleidsplan ........................................................................................................................ 2 1.2 Van afval naar grondstof ........................................................................................................................... 2 1.3 Leeswijzer .................................................................................................................................................... 3
2
Uitgangssituatie gemeente Baarn ......................................................................................................................................... 4 2.1 Huidig inzamelsysteem .............................................................................................................................. 4 2.2 Scheidingsresultaten .................................................................................................................................. 4
3
Landelijke ontwikkelingen ..................................................................................................................................................... 6
4
Doelstellingen en strategie.................................................................................................................................................... 7 4.1 Doelstellingen.............................................................................................................................................. 7 4.2 Strategie ........................................................................................................................................................ 7
5
Aanpak........................................................................................................................................................................................ 8 5.1 Wijze van invoer ‘omgekeerd inzamelen’ ............................................................................................ 8 5.2 Selectiecriteria overige maatregelen ..................................................................................................... 8
1
1 Inleiding Van de totale hoeveelheid huishoudelijk afval die in de gemeente Baarn vrijkomt, belandt ruim 40% in de verbrandingsoven. Hoewel bij de verbranding groene energie wordt teruggewonnen, gaan er veel kostbare en herbruikbare grondstoffen verloren. Bovendien brengt verbranden kosten met zich mee. Uit sorteeranalyses blijkt dat meer dan de helft van het afval dat naar de verbrandingsoven gaat bestaat uit grondstoffen als papier en groenten- fruit- en tuinafval. Door deze vaak waardevolle grondstoffen zoveel mogelijk gescheiden in te zamelen voor hergebruik, wordt een bijdrage geleverd aan de gemeentelijke doelstelling om in 2030 een duurzaam opererende gemeente te zijn.
1.1
Regionaal afvalbeleidsplan
Dit gemeentelijk grondstoffenplan is gebaseerd op het Regionaal Afvalbeleidsplan 2014 – 2018 (RABP) van de gemeenten Baarn, Bunschoten, Nieuwegein, Soest, IJsselstein en Zeist. Deze gemeenten zijn, op Bunschoten na, verenigd in de Gemeenschappelijke Regeling RMN. In het RABP wordt een gezamenlijke visie en strategie geformuleerd, uitgewerkt naar een concreet maatregelenpakket. Omdat de uitgangssituatie en omstandigheden per gemeente verschillend zijn, is in het maatregelenpakket een keuzevrijheid voor de gemeenten ingebouwd. Ofwel, iedere gemeente wordt in staat gesteld om een eigen selectie van maatregelen te maken, die het beste aansluit bij de eigen situatie en waarmee de gezamenlijke ambitie en strategie het beste kan worden waargemaakt. In dit gemeentelijke grondstoffenplan wordt de gemeentelijke ambitie en strategie weergegeven. Bovendien wordt ingegaan op de manier waarop de maatregelen voor gemeente Baarn worden geselecteerd.
1.2
Van afval naar grondstof
In overeenstemming met het landelijk beleid en het RABP zal de gemeente Baarn de komende jaren een forse inspanning plegen om bij te dragen aan de transitie van afval naar grondstof. Door meer huishoudelijke afvalstromen gescheiden in te zamelen en als grondstof te benutten voor nieuwe producten, blijft er minder restafval over en kan een substantiële bijdrage worden geleverd aan de verduurzaming van het afvalbeheer. In dit beleidsplan zal dan ook in plaats van de traditionele term afval, vooral de term grondstof worden gebruikt. Voorlopig zal echter ook nog sprake zijn van restafval. Primaire materialen
Productie grondstoffen
Opwerking
.
materialen
Sorteren /
Productie goederen
.
Duurzaam afvalbeheer
.
nascheiden
. .
Consumptie
Afval -
inzameling Energie terugwinning
uit afval Storten
2
Om een trendbreuk te bereiken in de hoeveelheid restafval zal het inzamelsysteem binnen de gemeente worden gewijzigd. De aanpassingen zullen gefaseerd worden ingevoerd, waarbij rekening wordt gehouden met de lokale omstandigheden.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt de huidige situatie met betrekking tot de inzameling van huishoudelijke grondstoffen en restafval besproken, waarbij wordt ingegaan op het inzamelsysteem en de scheidingsresultaten. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 enkele relevante landelijke ontwikkelingen besproken. De doelstellingen en strategie komen aan bod in hoofdstuk 4, waarna in hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de aanpak om tot een nieuw inzamelsysteem te komen en de wijze waarop de overige maatregelen worden geselecteerd.
3
2 Uitgangssituatie gemeente Baarn Hieronder wordt kort ingegaan op het huidige inzamelsysteem voor huishoudelijke grondstoffen en restafval in gemeente Baarn (paragraaf 2.1). Bovendien worden de scheidingsresultaten weergegeven in paragraaf 2.2, waarbij de resultaten van gemeente Baarn worden vergeleken met de overige opdrachtgevende gemeenten van het RABP.
2.1
Huidig inzamelsysteem
Het is gebruikelijk dat de manier waarop huishoudelijke grondstoffen en restafval wordt ingezameld, wordt getoetst aan een toetsingskader dat de afvaldriehoek wordt genoemd. Hierbij staat een goede balans tussen milieu, service en kosten centraal. Op dit moment is bij de inzameling in Baarn vooral veel nadruk op het aspect service. De kosten voor de inzameling zijn hoog en het milieurendement (het percentage gescheiden ingezamelde grondstoffen) voldoet niet aan de landelijke en regionale doelstellingen.
Het hoge serviceniveau komt onder meer tot uitdrukking in de tweewekelijkse inzameling aan huis van plastic verpakkingen (in zakken) en de zelfs wekelijkse huis-aan-huis inzameling van papier (in papierkratjes of blauwe minicontainers). Bovendien wordt huisraad, maar ook grof restafval, oud ijzer en huishoudelijke apparatuur, op afroep zonder extra kosten aan huis opgehaald door Kringloopcentrum Baarn. Het grofvuil kan ook worden gebracht naar het afvalbrengstation. Ook hiervoor worden geen extra kosten in rekening gebracht. Zoals in veel gemeenten gebruikelijk is, wordt restafval en gft tweewekelijks aan huis ingezameld. Voor beide stromen geldt dat moet worden betaald voor grotere of extra minicontainers (financiële prikkel op basis van volumesysteem).
2.2
Scheidingsresultaten
Op dit moment is het scheidingspercentage in de gemeente Baarn ongeveer 63%. In de onderstaande figuur wordt voor de 6 gemeenten die gezamenlijke het RABP hebben laten opstellen de hoeveelheid fijn restafval weergegeven die aan huis wordt ingezameld. In de linkerfiguur is op basis van sorteeranalyses de samenstelling van het restafval weergegeven voor het peiljaar 2012. Rechts is de ontwikkeling van de hoeveelheid restafval van 2008 tot 2012 te zien.
4
Figuur 1: Hoeveelheid en samenstelling van het fijn restafval
In de figuren is het grof restafval buiten beschouwing gelaten. Duidelijk is dat de geformuleerde stip aan de horizon voor 2025 (<100 kg restafval per jaar per inwoner, fijn en grof, zie paragraaf 4.1) met de huidige inzamelmethodiek niet haalbaar is. Een trendbreuk is noodzakelijk om deze doelstelling te benaderen.
5
3 Landelijke ontwikkelingen Er zijn een aantal landelijke ontwikkelingen waarmee rekening moet worden gehouden bij de keuze van maatregelen die gemeente Baarn maakt met betrekking tot de inzameling van huishoudelijke grondstoffen en restafval: -
Vanaf 2013 werkt het rijk samen met andere maatschappelijke partijen aan het programma Van Afval Naar Grondstof. Hoofddoel van het programma is om de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. Daartoe zijn 8 operationele doelstellingen geformuleerd en uitgewerkt, waaronder het circulair ontwerpen van producten, het verduurzamen van consumptiepatronen en het verbeteren van de afvalscheiding. Naast de korte termijn doelstelling van 65% afvalscheiding is door staatssecretaris Mansveld een lange termijndoelstelling geopperd van 75% voor 2020.
-
Verpakkingsafval maakt een groot deel uit van het afval dat in huishoudens vrij komt. Op Europees niveau is afgesproken dat de producenten van verpakkingsmaterialen de verantwoordelijkheid hebben voor de inzameling en recycling van verpakkingsafval. Deze producentenverantwoordelijkheid houdt in dat producenten zowel financieel als organisatorisch zorg moeten dragen voor het behalen van een vastgesteld (jaarlijks oplopend) percentage recycling per verpakkingssoort. Gemeenten krijgen daarom vergoedingen vanuit het verpakkende bedrijfsleven voor de gescheiden inzameling van bijvoorbeeld kunststof verpakkingen en drankenkartons. Hoewel de vergoedingen voor de laatstgenoemde grondstoffen nog niet kostendekkend zijn, dient gemeente voorbereid te zijn op een toekomstige verplichte gescheiden inzameling van drankenkartons en mogelijk ook blik.
-
Vanaf 2015 zijn gemeenten niet alleen verantwoordelijk voor de gescheiden inzameling van verpakkingen, maar ook voor het mechanisch (na)sorteren van verpakkingen. Via AVU heeft daarom in 2014 een gezamenlijke aanbesteding plaatsgevonden voor het sorteren en vermarkten van verpakkingsstromen vanaf januari 2015. Hierin zijn naast plastic verpakkingen ook de verpakkingsstromen metaal (bijvoorbeeld blik) en drankenkartons (zoals melkpakken en pakken voor vruchtensap) meegenomen. De bij AVU aangesloten gemeenten kunnen nu besluiten de verpakkingsstromen kunststof, metaal en drankenkartons (PMD) gezamenlijk in te zamelen en ter verwerking aan te bieden.
6
4 Doelstellingen en strategie Voor huishoudelijke grondstoffen en restafval heeft gemeente Baarn een doelstelling van 75% gescheiden inzameling in 2020. Voor 2025 wordt gestreefd naar een hoeveelheid restafval per inwoner per jaar van minder dan 100 kg. Dit komt ongeveer overeen met een scheidingspercentage van 83%. Als strategie om deze doelstelling te bereiken wordt de zogenoemde serviceprikkel ingezet, in combinatie met de communicatieve en handhavende prikkel. Mogelijk wordt de huidige financiële prikkel op basis van het zogenaamde volumesysteem (betalen voor extra minicontainer) voor restafval gehandhaafd. Hieronder worden de gemeentelijke doelstellingen en strategiekeuze nader onderbouwd
4.1
Doelstellingen
Uit het RABP is af te leiden dat de landelijke en regionale doelstelling voor 2020 (75% gescheiden inzameling van huishoudelijk afval) voor onze gemeente financieel haalbaar is. De doelstelling voor 2015 (65% gescheiden inzameling) is op deze termijn niet meer te realiseren, omdat niet alle benodigde maatregelen in één jaar kunnen worden uitgevoerd. Wel moet het mogelijk zijn om de achterstand in 2020 te hebben ingehaald en aan de landelijke doelstelling voor dat jaar te voldoen. De landelijke doelstellingen zijn gebaseerd op een gemiddelde van alle gemeenten, waarbij het in gemeenten met veel hoogbouw veel moeilijker is om de genoemde percentages te behalen. Gemeenten met veel laagbouw, zoals Baarn, zouden daarom een hoger percentage hergebruik moeten bereiken om de landelijke ambitie te realiseren. In dit licht is de ambitie voor 2025 (<100 kg restafval per huishouden), zoals in het RABP is geformuleerd, voor onze gemeente realistisch. Door maatregelen uit te voeren waarmee naar deze doelstellingen wordt toegewerkt, wordt voor een belangrijk deel invulling gegeven aan de ambitie om in 2030 een duurzame gemeente te zijn.
4.2
Strategie
De mate waarin afval wordt gescheiden, kan worden beïnvloed door een gedragsprikkel en/of een financiële prikkel. Een derde prikkel, communicatie en handhaving, kan worden gezien als flankerend beleid. Bij het opstellen van het RABP heeft bespreking van de 3 strategieën met vakwethouders en raadscommissies van de opdrachtgevende gemeenten in de meeste gemeenten een voorkeur opgeleverd voor de service prikkel, ondersteund met goede communicatie en handhaving. Deze strategie is dan ook in het RABP uitgewerkt in de vorm van ‘omgekeerd inzamelen’, waarbij het serviceniveau voor de inzameling van grondstoffen wordt verhoogd en voor restafval wordt verlaagd. Maatregelen die financiële prikkels veroorzaken, kunnen na de evaluatie van het RABP in 2018 worden overwogen.
7
5 Aanpak Zoals in paragraaf 2.2 is aangegeven, is een trendbreuk noodzakelijk om aan te sluiten bij de landelijke en regionale doelstellingen. Gemeente Baarn zal om dit te bereiken een vorm van omgekeerd inzamelen invoeren. In paragraaf 5.1 is aangegeven op welke manier dit wordt aangepakt. Om de doelstellingen te kunnen bereiken, zullen ook aanvullende maatregelen uit het RABP nodig zijn. De manier waarop deze worden geselecteerd is aangegeven in paragraaf 5.2. Uitgangspunt bij de selectie van maatregelen is dat deze niet leiden tot een verhoging van de afvalstoffenheffing. Bovendien dient er een goede balans te ontstaan tussen milieu, serviceniveau en kosten.
5.1
Wijze van invoer ‘omgekeerd inzamelen’
De regionaal gekozen strategie op basis van de service prikkel, ondersteund met goede communicatie en handhaving, is in het RABP uitgewerkt in de vorm van twee varianten van ‘omgekeerd inzamelen’. In beide gevallen wordt een zogenoemde grondstoffenbak ingevoerd, waarin naast plastic verpakkingen op termijn mogelijk drankenkartons en blik kan worden aangeboden. Hiermee wordt het serviceniveau voor het aanbieden van deze grondstoffen verhoogd. Het serviceniveau voor restafval wordt verlaagd door ofwel minder vaak restafval in te zamelen ofwel een brengvoorziening voor restafval in de wijk te realiseren. Welke variant in gemeente Baarn wordt ingevoerd, wordt bepaald aan de hand van scheidingsresultaten en bewoners-feedback bij proefprojecten (proefwijken in RMN-gemeenten). Er kan ook gekozen worden voor een combinatie van beide varianten. Aan de hand van de resultaten van de proefprojecten wordt tevens bepaald of aanvullende maatregelen nodig zijn.
5.2
Selectiecriteria overige maatregelen
Uitgangspunt van de selectie van maatregelen is een goede balans tussen de aspecten milieu, service en kosten, de zogenoemde afvaldriehoek. Uit het RABP blijkt dat met het maatregelenpakket de doelstelling van 75% afvalscheiding kan worden bereikt zonder de afvalstoffenheffing te verhogen. Het gaat hierbij om een gefundeerde inschatting. Maatregelen kunnen echter ook duurder of goedkoper uitpakken door bijvoorbeeld fluctuatie in de opbrengsten van grondstoffen als papier en plastic verpakkingen. Ook kan het scheidingsgedrag in de praktijk anders zijn dan is ingeschat. Bovendien kan het nodig zijn extra maatregelen te nemen om eventuele nadelen van het nieuwe inzamelsysteem te ondervangen. Om de milieudoelstellingen te bereiken zonder de afvalstoffenheffing te verhogen, worden in eerste instantie maatregelen uitgevoerd die kostenbesparend zijn en een positief milieueffect hebben. Deze maatregelen hebben meestal wel een negatief effect op het huidige, relatief hoge, serviceniveau. Met de besparingen kunnen echter maatregelen die een positief effect hebben op zowel het milieu als het serviceniveau worden uitgevoerd. Erg dure maatregelen die weinig bijdragen aan milieu en service worden later of helemaal niet uitgevoerd. Bovengenoemde criteria worden, indien hier in praktisch opzicht aanleiding toe is, flexibel gehanteerd.
Het kan bijvoorbeeld gunstig zijn eerst een maatregel die geld kost eerder uit te voeren dan één die geld oplevert, omdat gelijktijdige invoer in meerdere gemeenten in RMN-verband kosten bespaart. Uitgangspunt is wel dat het totale maatregelenpakket geen verhogend effect heeft op de afvalstoffenheffing.
8