234695 IBOR 2021-2030 rvs

RAADSVOORSTEL

Zaaknummer

234695

Onderwerp

Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2021-2030

Besluit in raad

21 april 2021

Portefeuillehouder(s)

Wethouder Vissers

Naam steller

Steffan Polderman

Status / Vertrouwelijkheid

Openbaar

Voorgestelde beslispunten: 1. Het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte 2021-2030 vast te stellen; 2. De begrotingswijziging in bijlage 6 vast te stellen; 3. Te besluiten tot een tijdelijke aanvullende storting in de voorziening groot onderhoud verhardingen in 2021 van € 115.000,- vanuit de algemene reserve, en deze aanvullende storting van € 115.000,- in 2024 vanuit de voorziening groot onderhoud verhardingen te laten vrijvallen ten gunste van de algemene reserve; 4. Af te wijken van de nota investeren, activeren en afschrijven door de afschrijftermijnen voor groen (20 jaar), wegen (40 jaar) en riolering (60 jaar) te hanteren. Samenvatting van het voorstel De openbare ruimte is het visitekaartje van de gemeente Baarn. Een goede inrichting en beheer van de openbare ruimte draagt bij aan de leefbaarheid, duurzaamheid en de identiteit van onze gemeente. De basis van dit integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) wordt gevormd door de beheerplannen groen en wegen. Aanvullend is het vervangingsprogramma voor riolering geactualiseerd. De gezamenlijke vervangingsprojecten uit de beheerplannen zijn opgenomen in dit IBOR. Tot 2030 investeren we 30 miljoen euro in het vernieuwen en toekomstbestendig maken van de openbare ruimte en het riool. Door de werkzaamheden goed op elkaar af te stemmen wordt werk met werk gemaakt en zetten we budgetten zo efficiënt als mogelijk in.

Daarnaast kunnen we met het IBOR anticiperen op-, en afstemmen met de energietransitie, het mobiliteitsplan en de woningbouwopgave. Prioritering van de projecten is gemaakt op basis van technische kwaliteit, leeftijd en beheersing van risico’s. Wijken waar zowel de verharding als de riolering van slechte kwaliteit is, worden als eerst aangepakt. Aanleiding Beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een kerntaak van de gemeente. Een kwalitatief goede openbare ruimte draagt bij aan het welzijn en de veiligheid van onze bevolking. Het functioneel en goed onderhouden van onze kapitaalgoederen is van groot economisch belang. Al enige jaren ligt er de wens om het inrichten en beheren van de openbare ruimte in onze gemeente meer integraal vorm te geven. Daarnaast staan we de komende jaren voor de uitdaging om de wegen, riolering en groen in de wijken uit de jaren ’50 en ’60 en ’70 te vervangen. De toegepaste materialen in deze wijken zijn nu bijna aan het einde van hun levensduur. Voor deze vervangingsopgave zal de hele straat open moeten wat kansen biedt om beleidsdoelstellingen uit de energietransitie, het klimaatadaptief inrichten (groenvisie en vGRP) en het circulair (her)gebruik van materialen aan deze opgave te koppelen.

1

Beoogd resultaat Een schone, hele en veilige leefomgeving die in 2028 voldoet aan de vastgestelde beeldkwaliteitsniveaus zoals vastgelegd in het Beeldkwaliteitsplan 2019-2028. Daarnaast geven we door middel van het IBOR invulling aan de verplichting vanuit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Argumenten • Met het IBOR 21-30 werken we technische achterstanden weg conform de uitgangspunten in het Beeldkwaliteitsplan 2019-2028; • Met het vastgestelde beeldkwaliteitsplan openbare ruimte 2019- 2028 (RVS 63150, 27-03-2019) en het IBOR 21-30 is het beheer en onderhoud van de openbare ruimte voor de komende tien jaar inzichtelijk gemaakt en vastgelegd; • Er wordt structureel rekening gehouden met Voorbereiding, Administratie en Toezicht (VAT)-kosten voor vervangingswerkzaamheden, wat de planning ten goede zal komen; • We werken conform de beleidskaders en regels zoals deze door de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn opgesteld; • Met het IBOR 21-30 kan goed geanticipeerd worden op de energietransitie, klimaatdoelstellingen, het mobiliteitsplan, de woningbouwopgave en de vervangingen van kabels en leidingen van NUTS-partijen; • De budgetten van projecten die uitgevoerd worden in 2021 zijn in 2020 al aangevraagd.

Deze budgetten zijn, naast kleine verschuivingen tussen riool en wegen, met de VAT kosten (16%) opgehoogd zodat externe ondersteuning ook het eerste jaar al mogelijk is; • Het nieuwe IBOR 21-30 leidt tot 2026 niet tot structureel meer lasten.

Financiële risico's Voor de investeringen geldt op dit moment dat externe financiering heel goedkoop is. Met dit lage rentepercentage wordt (verplicht) in de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023- 2025 gerekend. Voor de toekomstige investeringen en voor de herfinanciering van de leningen is een risico dat de rente (fors) hoger wordt, waardoor mogelijk meer budget nodig zal zijn om de meerjarige investeringen te kunnen dekken.

Voor het berekenen van de projectbudgetten in het IBOR is gebruikt gemaakt van kostenkerngetallen. Binnen de projecten kan de aanbesteding hoger (of lager) uitvallen dan de ramingen die nu zijn opgenomen. Algemene risico's Hoe verder we in de tijd kijken, hoe groter de onzekerheden zijn in deze periodeplanning. Werkzaamheden die volgen uit bijvoorbeeld de energietransitie warmte, de bouw van woningen of nieuwe planningen van de NUTSpartijen kunnen er voor zorgen uitvoeringsperiodes verschuiven. We houden hierbij uiteraard rekening met risico’s vanuit de technische kwaliteit van de riolering en de openbare ruimte. Kosten, baten en dekking Het integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR) heeft een looptijd van tien jaar. Het IBOR blijft binnen de bestaande financiële begroting van programma 3 en er wordt, naast de overbrugging die noodzakelijk is om de voorziening groot onderhoud niet onder nul te laten zakken, geen budget aangevraagd. Klein- en groot onderhoud wegen en groen Tot en met 2025 zal voor 3,8 miljoen aan groot onderhoud aan de wegen, fietspaden, voetpaden en pleinen uitgevoerd worden. De werkzaamheden worden bekostigd uit de voorziening ''groot onderhoud verhardingen' (de oude voorziening openbare ruimte, zie MJOP 2016-2019).

Omdat er de eerste jaren sprake is van een piek in onderhoud (het wegwerken van achterstallig onderhoud) zijn de onttrekkingen groter dan de storting. Dit wordt opgevangen door een eenmalige aanvullende storting in de voorziening groot onderhoud verhardingen van €

2

115.000,- (beslispunt 2). Deze storting is tijdelijk en wordt teruggestort in 2024, zodra het groot onderhoud terug zakt naar een normaal en regulier niveau. Het regulier onderhoud aan de groenvakken, zoals beschreven in het beheerplan groen, worden gedekt binnen de bestaande financiële middelen. Naast regulier onderhoud maken we een inhaalslag op het vervangen van versleten groenvakken. Het budget (€ 518.000,- verspreid over acht jaar) wat hier voor nodig is wordt geactiveerd. De kapitaalslasten worden gedekt binnen de bestaande financiële begroting. Wijkvervangingsprojecten Voor de vervangingsinvesteringen in het wijkvervangingsplan werken we conform de beleidskaders en regels zoals deze door de commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) zijn opgesteld. Bij het doorrekenen van de kapitaalslasten voor wegen en riolering is er van uitgegaan dat jaarlijks 10% van de kosten niet wordt uitgegeven en doorgeschoven wordt als gevolg van (onvoorziene) uitgestelde werkzaamheden. De werkelijke realisatiegraad komt dan neer op 90%. Dit leidt tot een temporisering van de investeringsuitgaven. Tot en met 2025 is er voldoende budget om de kapitaalslasten te dekken. Vanaf 2026 ontstaat er een tekort die jaarlijks met ongeveer € 25.000,toeneemt.

Riolering De kosten voor al het onderhoud aan het rioolstelsel, inclusief nieuwe investeringen zoals afkoppelen en de aanleg van gescheiden systemen, worden gedekt vanuit de rioolheffing. Het klein- en groot onderhoud en de vervangingsinvesteringen die de komende tien jaar gepland staan in het IBOR zijn gedekt binnen de bestaande financiële begroting. Wijzigen afschrijvingen Door het gebruik van de nieuwste materialen en technieken kan de technische levensduur van wegen naar 40 jaar, en de riolering naar 60 jaar worden verlengd. De levensduur van de groenvoorzieningen houden we op 20 jaar (beslispunt 4). In de nieuwe nota investeren, activeren en afschrijven die voor de zomer van 2021 aan de raad zal worden aangeboden ter vaststelling, worden deze nieuwe afschrijvingstermijnen voor wegen en riolering ook opgenomen. Wijzigen naam voorziening 'groot onderhoud verhardingen' Om de naam van de voorziening goed aan te laten sluiten bij de functie, wordt de naam van de voorziening gewijzigd van voorziening 'openbare ruimte' naar voorziening 'groot onderhoud verhardingen'. In de nieuwe nota reserves en voorzieningen die voor de zomer van 2021 aan de raad zal worden aangeboden ter vaststelling, wordt de nieuwe benaming van deze voorziening ook meegenomen.

Aanpak / Uitvoering De uitvoering van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte volgens de beheerplannen worden na vaststelling geborgd in de reguliere processen. Hierbij wordt per project bepaald welke participatiemogelijkheden voor inwoners, ondernemers en gebruikers er zijn. Afhankelijk van de te kiezen participatie zal dit invloed hebben op de uiteindelijke planning van de uitvoering. Duurzaamheid In alle vervangingsprojecten speelt duurzaamheid een belangrijke rol: • In de wijkvervaningsprojecten waar de riolering wordt vervangen, conform de uitgangspunten in het vGRP, wordt een gescheiden rioolsysteem teruggeplaatst en de openbare ruimte afgekoppeld. Ook krijgen de bewoners de mogelijkheid de voorzijde van het dakoppervlak op kosten van de gemeente af te koppelen. • In de budgetten is rekening gehouden met het toepassen van duurzame en circulaire materialen, zoals gebakken klinkers en duurzaam beton. Deze materialen worden ook opgenomen in het handboek openbare ruimte.

3

Bijlagen: 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 1 IBOR 2021-2030 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 2 Beheerplan wegen 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 3 Beheerplan groen 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 4 Projectenlijst riolering 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 5 Financieel overzicht 234695 IBOR 2021-2030 bijlage 6 Begrotingswijziging

5