231213 Verslag Debat in de Raad 13 december 2023

18

Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 11. Verordening sociale woningbouw (849179) De heer MASCINI heeft grote moeite met het voorgestelde vereveningsfonds en ziet dit als een ondoordachte, onduidelijke en nivellerende belastingmaatregel. Je kunt een nieuw huis kopen van € 360.000 en daar komt een aankoop een boete van € 36.000 bovenop en dan kun je het huis niet meer betalen. Bij een nieuw huis van € 500.000 krijg je maar liefst voor € 75.000 een aankoopstraf alsof de doorstroming niet gestimuleerd zou worden door woningen boven de € 355.000. Het kan toch niet de bedoeling zijn om mensen de kans op een koopwoning in de nieuwbouw te ontnemen. Nog zorgelijker is dat voor dit vereveningsfonds een bestemmingsreserve wordt opgetuigd zonder dat dit is onderbouwd met een degelijk financieel plan terwijl dat wel is vereist. Het college dient aan de raad eerst een dergelijk financieel plan te doen toekomen. Als dat er niet is zou het geld direct naar de algemene reserve moeten gaan conform bestaand beleid en gaat er dus helemaal geen geld naar woningen. De voorwaarden en criteria voor het aanvragen bij het fonds zijn onbekend c.q. onduidelijk maar het lijkt erop dat als het fonds leeg is de volgende aanvrager pech heeft hetgeen neigt naar willekeur en rechtsongelijkheid.

Dit kan ook juridische gevolgen hebben of ziet de wethouder dit fonds als een subsidiepot? Als deze leeg is houdt het op maar bij subsidie gelden er weer andere spelregels. Maak eerst een degelijk financieel plan met bijbehorende criteria en kom dan met een voorstel. Kan de wethouder aangeven hoeveel aanvragen er zijn voor het jaar 2024 voor nieuw te bouwen huizen in de sociale sector? Kan de wethouder aangeven hoe de financiële onderbouwing eruitziet en hoeveel er in 2024 naar verwachting in de bestemmingsreserve gestort gaat worden? Hoe zien de andere fracties het voorstel om een bestemmingsreserve in te richten zonder deugdelijke financiële onderbouwing en hoe zien zij de boetepercentages die voorgesteld worden in het voorstel? De heer BOSMAN zegt dat het door het instellen van een vereveningsfonds de ontwikkelaars die onvoldoende betaalbare woningen bouwen gaan betalen. Wellicht is dat nivellerend. Stortingen in het fonds komen ten goede aan woningcorporaties die juist meer betaalbare woningen willen creëren. De mogelijkheid van verevening kan ertoe leiden dat ontwikkelaars een simpele rekensom gaan maken en de verplichtingen afkopen. Dat moet niet te vaak gebeuren want dan stroomt het fonds vol en is het de vraag of er wel voldoende projecten zijn waar het geld weer op kan worden ingezet.

Daarom dient ook bij dit instrument te worden bijgehouden in hoeverre het effectief is. Is de wethouder bereid om de raad jaarlijks actief te informeren over de stortingen in het fonds en de onttrekkingen uit het fonds in combinatie met de actuele lijst van afgeronde en lopende projecten? Mevrouw DEURLOO is van mening dat met het vereveningsfonds een bijdrage en een impuls wordt geleverd aan de bouw van meer sociale en middeldure woningen. Hopelijk kan het voor kleinere projecten onder de 15 woningen ook worden toegepast zodat die projecten ook kunnen bijdragen aan de bouw van sociale woningen. Er moet wel scherp op worden toegezien dat projectontwikkelaars geen misbruik maken van het vereveningsfonds. De heer VAN DER LINDEN zegt dat het vereveningsfonds in ieder geval de mogelijkheid kan geven aan de woningbouwstichtingen om betaalbaar wonen in Baarn eenvoudig te realiseren en er zal worden ingestemd met het voorstel. Wethouder VELDHUIZEN merkt op dat het komende jaar zal uitwijzen hoeveel aanvragen er komen in de sociale sector want er zijn nog geen nieuwe aanvragen die hier betrekking op hebben. Ook 19

moet worden gezien hoe het fonds wordt opgebouwd want daar is nog geen ervaring mee en dat zal blijken in de komende jaren. Het verplichte afkopen geldt tot 15 woningen en daarboven is het een automatisme. Het geldt alleen voor de kleinere projecten. Uiteraard is het college bereid om jaarlijks de raad actief te informeren want in de jaarrekening wordt de verantwoording afgelegd. Alleen woningcorporaties kunnen aanspraak maken op het fonds. Als het zou worden uitgekeerd aan ontwikkelaars is er sprake van staatssteun en dat is wettelijk niet toegestaan. Omthuis is dus de enige die hierop aanspraak kan maken. De heer MASCINI is van mening dat bij een bestemmingsreserve een financieel plan hoort. Als er geen financiële onderbouwing van het fonds komt is het voorstel niet rijp voor besluitvorming. Wethouder VELDHUIZEN legt uit dat er per project een afdracht in het fonds komt, net zoals het er per project uitgaat. In artikel 10 staan de voorwaarden voor op welke manier aan het fonds onttrokken kan worden. Er staat dus ruim omschreven wie er aanspraak kan maken op welke bedragen en waarvoor juist de stimulering wordt ingezet om ervoor te zorgen dat woningcorporaties wel rendabel kunnen bouwen om onrendabele toppen te financieren en met alle andere instrumenten samen wordt ervoor gezorgd dat daadwerkelijk mensen die willen wonen ook kunnen wonen.

De heer MASCINI vraagt hoe de andere fracties het voorstel zien om een bestemmingsreserve in te richten zonder deugdelijke financiële onderbouwing. Net zijn een paar richtlijnen gehoord maar geen deugdelijk financieel plan. Dit is noodzakelijk voor het oprichten van een bestemmingsreserve om te voorkomen dat deze naar de algemene reserve moet. Wat is de mening van de overige partijen over de voorgestelde boetepercentages? De heer BOSMAN zegt dat er op een bepaald moment wat in het fonds komt en als het er inzit kan het er ook weer uit als daarvoor een verzoek komt. Als het er niet inzit, kan het er ook niet uit. De heer BRUINS merkt op dat het college zich moet houden aan de spelregels voor deze bestemmingsreserve en zij zal een financieel plan moeten overleggen en kunnen onderbouwen. Als wordt gekeken naar hoeveel erin komt en eruit gaat praat de gemeente ineens over subsidie maar vanuit een vereveningsfonds kan niet worden gesubsidieerd. Er kan hooguit een bedrag daaruit worden verleend maar dat heet dan geen subsidie. Dus daar moet de wethouder nog even kijken of de terminologie juist is. Mevrouw STRUIJK kan zich aansluiten bij de woorden van de heer Bosman. Wellicht kan de heer Mascini nog uitleggen hoe het financiële plan eruit moet zien na de uitleg van GroenLinks. De heer MASCINI ziet geen plan maar een paar richtlijnen.

Het is gebruikelijk dat als er een bestemmingsreserve wordt opgetuigd daar een gedegen financieel plan onder hoort te liggen maar dat wordt niet gezien. De heer VAN DER LINDEN stelt dat dit een ander type bestemmingsreserve is. Als een boete wordt opgelegd komt het geld in het fonds en dat kan maximaal uitgegeven worden. De heer MASCINI vindt de voorgestelde percentages erg stevig. Op een huis van € 360.000 komt ineens € 36.000 erbovenop. Dit werkt remmend, het bevordert de doorstroming niet en bij € 500.000 krijg je zelfs € 75.000 cadeau. Waarschijnlijk valt 80% van Baarn straks onder een huizenprijs van € 360.000. Vindt de raad deze percentages redelijk?

20

De heer BOSMAN zegt dat het juist de bedoeling is dat de ontwikkelaars het bedrag niet gaan afkopen en dat ze betaalbare woningen gaan creëren. Het Rijk wil naar 70% betaalbaar en geprobeerd moet worden om dat ook in Baarn voor elkaar te krijgen en dan moet je wat doen. De duurdere huizen worden dan misschien wat duurder maar dat is juist de bedoeling want er moeten goedkopere woningen worden gebouwd. Mevrouw DEURLOO merkt op dat die extra kosten voor de ontwikkelaar zijn en niet voor de koper. De heer BRUINS is ook van mening dat de percentages fors zijn en als je een kleine kavel hebt en maar 1 woning wilt bouwen kom je fors duurder uit en het zet alle kleine postzegelprojecten stil want die gaan allemaal omhoog in prijs. Als je sociale woningbouw in Baarn wilt doen is er maar één oplossing en dat is grond. Met elkaar moet de discussie worden gevoerd waar sociale woningbouw kan worden gedaan. Mevrouw STRUIJK deelt de mening dat de gemeente iets met grond moet doen en dat heet actieve grondpolitiek maar het gaat hier ook om particulieren die zelf een huis gaan bouwen. Moet hij of zij dan ook die boete betalen of gaat het alleen om ontwikkelaars? Als het laatste het geval is, is het geen enkel probleem dat ze daarvoor moeten betalen. De heer VAN DER LINDEN vindt de percentages nog te laag want het is een boete om iets niet te doen wat gevraagd wordt.

Het geld dat het oplevert is voor de woningcorporaties hard nodig om de onrendabele top te financieren want anders kunnen zij niet bouwen. De heer VAN HARDEVELD zegt dat er sprake is van een dilemma want de gemeente wil graag sociale woningbouw en meer betaalbare woningen. Daar zal de gemeente iets voor moeten laten en de fractie is daar nog niet uit. De heer MASCINI geeft aan dat op dit moment 119 woningen te koop staan in Baarn waarvan 12 woningen onder de € 360.000. Als GroenLinks zegt dat er best wat meer mag komen op de duurdere huizen in Baarn geldt dit voor 90% van de mensen. Mevrouw DEURLOO heeft deze week 10 plekken ingediend bij de wethouder en met de ambtenaren gaat worden bekeken of daar misschien tiny houses kunnen komen. De heer BOSMAN legt uit dat het op Funda gaat over bestaande woningen en daar gaat het hier niet over. Er zijn in Baarn veel meer woningen in het hogere segment beschikbaar volgens het rapport van STEC dan dat er vraag naar is en de vraag is juist voor de categorieën die de gemeente wil bevorderen en daarom moet dit gedaan worden. Natuurlijk is er sprake van een dilemma zoals verwoord door het CDA maar er moeten meer betaalbare woningen worden gecreëerd want dat is een groot probleem in Baarn. De heer BRUINS denkt graag mee met mevrouw Deurloo over de tiny houses.

Als deze raad echt betaalbare woningen wil is er nog een plekje in Baarn waar zo 200 startersappartementen kunnen worden gebouwd maar dan moet wel wat aan het coalitieakkoord worden veranderd. Is de coalitie bereid om die discussie te voeren? De heer MASCINI is ook van mening dat die mogelijkheid in de coalitie moet worden gevonden. Een huis van € 360.000 is geen huis met een hoge prijs in Baarn en dat wordt door deze regeling, als het ergens misgaat, € 396.000 en dat is buiten proporties. 21

De heer BOSMAN stelt dat een prijs van 354.000 ook mogelijk is en dan zit je aan de goede kant. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. 12. Budgetoverschrijding IBOR-project Altalaan, Wittelaan, Sophialaan (864246) De heer STOLK merkt op dat de wethouder onrechtmatig gaat handelen als de raad tegen het raadsvoorstel stemt. Is goed begrepen dat het afkoppelen van de hemelwaterafvoeren bij de particuliere woningen een onderdeel is van de Voorziening rioleringen en dat daarom dit voorstel eigenlijk een boekhoudkundige verschuiving is? In een recente informatiebrief staat een stappenplan en daarin staat onder andere dat in het vierde kwartaal een reële planning beschikbaar komt van de beleidsdocumenten en de beheersplannen. Is deze planning al gereed? Mevrouw KOENDERS begrijpt dat het in dit raadsvoorstel gaat om een door de accountant gevraagde formele correctie en dat er geen sprake is van een feitelijke budgetoverschrijding. Het is een goede zaak dat dakoppervlakten van aanliggende particuliere woningen worden afgekoppeld van het riool. De heer VAN DER DONK heeft begrepen dat het niet meer dan een foute boeking betreft.

Hoe staat het met de situatie bij het team Openbare ruimte en wanneer krijgt de raad een update met betrekking tot de verbeteraanpak en de status van de uitvoerprojecten? Wethouder EIJBAARD legt uit dat het afkoppelen onderdeel is van het project dat wordt gedaan en dat deel van het bedrag wordt betaald uit de voorziening. Als op enig moment het budget voor het project beschikbaar wordt gesteld moet duidelijk worden aangegeven dat het bedrag uit de voorziening wordt gehaald. Dat is hier niet gebeurd en dat wordt op deze wijze hersteld. Op de college-informatieavond in september is gezegd dat bij de perspectiefnota van het komende jaar meer duidelijkheid zal worden gegeven over wat moeten we doen en hoe staat het met de projecten. Dan kan ook weer meer worden verteld over hoe het staat met het team. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 13. Ontwerp bestuursrapportage 2022 RUD Utrecht (861192) De heer STOLK spreekt zijn dank uit voor de uitgebreide en duidelijke memo van de raadsrapporteurs. De heer VAN WIJK merkt ten aanzien van de fusie van de 2 uitvoeringsdiensten op dat op 7 december daar een positief antwoord op is gekomen en dat de wethouder morgen daarover een nadere rapportage geeft aan de raad. Het plan is om per 1 januari 2026 de fusie gerealiseerd te hebben.

Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 14. Legesverordening 2024 en eerste wijzigingsverordening Onroerende-zaken belasting (OZB) en Roerende woon- en bedrijfsruimte belasting (RWBR) 2024 (860649) 22

De heer GENUIT merkt ten aanzien van artikel 4 van de legesverordening dat gaat over de vrijstellingen op dat lid 1 de vrijstelling regelt voor leges van verduurzamingsmaatregelen bij monumenten of gebouwen binnen een beschermd stads- of dorpsgezicht. Dit betreft de uitwerking van de motie van GroenLinks en PvdA die bij de behandeling van de perspectiefnota dit jaar is aangenomen. Daarin wordt verzocht om de legesverordening zodanig aan te passen dat eigenaren en monumenten van gebouwen in een beschermd stads- of dorpsgezicht bij de verduurzaming van hun pand niet meer geld kwijt zijn aan leges dan andere eigenaren van woningen in Baarn. Daarom is de fractie blij met deze aanpassing van de verordening maar bij punt d gaat het over het plaatsen van HR++ of tripleglas. Deze specifieke formulering sluit echter het nieuwere vacuümglas uit dat juist voor het toepassen in monumenten heel geschikt is. Hiervoor zal volgende week een amendement worden ingebracht. De heer VAN LOON heeft ook een opmerking over de legesverordening bij punt 2.30 omgevingsplanactiviteiten betreffende het kappen van bomen of vellen van houtopstanden. Om het kappen van bomen te ontmoedigen is het misschien logisch om de tarieven hiervoor zo te verhogen dat het kappen van bomen ontmoedigd wordt.

De heer VAN DER DONK vraagt of het mogelijk is om de lijst van legestarieven aan te vullen met de prijzen van de afgelopen jaren en of de raad een benchmark kan krijgen voor vergelijking met de gemiddelde landelijke tarieven inclusief inzicht in welke leges de gemeente niet heft versus andere gemeenten. Dit mag eventueel later want uiteraard dient dit raadsvoorstel te worden vastgesteld in het kader van de invoering van de Omgevingswet. Mevrouw SLUIS-HOOGERWERF zou het op prijs stellen als in het kader van gratis trouwen een nul euro tarief benoemd kan worden met een verwijzing. Aangenomen wordt dat hiervoor een amendement moet worden ingediend? Wethouder PRAKKE zegt dat de raad gaat over het eventueel hoger maken van de tarieven voor het kappen van bomen. Op de tarieven in de legesverordening is de inflatiecorrectie toegepast, behalve op de bedragen die hetzelfde zijn gebleven omdat het wettelijke bedragen zijn. Waar staat je gemeente.nl geeft al veel inzicht in waar Baarn staat met de tarieven ten opzichte van andere gemeenten. De vraag is hoeveel werk er zit aan het maken van de vergelijking met andere gemeenten waar het CDA om vraagt maar er zal contact worden opgenomen over hoe hieraan invulling kan worden gegeven. Wat betreft het gratis trouwen zal de tarieventabel worden aangepast voor de besluitenraad.

Dan hoeft geen amendement te worden ingediend en dan is in de gewijzigde bijlage 1.b het nul euro tarief opgenomen. Dat gebeurt echter alleen wanneer de hele raad daar nu mee kan instemmen want anders is er wel een amendement nodig voor deze wijziging. De VOORZITTER constateert dat de raad ermee akkoord gaat dat er een gewijzigd voorstel komt voor de tarieventabel in het kader van gratis trouwen. Wethouder PRAKKE zegt toe dat uiterlijk maandag de gewijzigde tarieventabel naar de raad wordt gestuurd. De bijlagen 2 en 3 zullen ook nog worden gewijzigd want er staat nu in voor de gebruikersbelasting een percentage van 0,2335. Er is nu een definitieve berekening en het percentage wordt 0,2359. Wethouder EIJBAARD is het met 50PLUS eens dat zoveel mogelijk moet worden voorkomen dat bomen worden gekapt maar de vraag is of de financiële prikkel daar de juiste wijze voor is. Het

23

college doet dit met beleid en volgend jaar staat het bomenbeleidsplan op de rol en dan wordt dat ook meegenomen. De heer VAN DER LINDEN vraagt of mensen ook moeten betalen voor het kappen van zieke bomen. Wethouder EIJBAARD geeft aan dat ook voor een vergunning voor het kappen van een zieke boom moet worden betaald. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als bespreekstuk naar de raad gaat. I 5. Begrotingswijziging Septembercirculaire 2023 (857 I 89) De heer STOLK constateert dat de aangepaste overzichten voor de jaren 2026 en 2027 er ineens nog positiever uitzien. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. I 6. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 22.52 uur. Aldus vastg-

I

in de openbare bijeenkomst "Debat in de Raad" van 17 januari 2024. De voorzitter, de heer H.J. van Hardeveld

✓

-

24