230830 Advies VNG over Begroting 2024-2027 (851777)

inlichtingen bij

Rosan Coppes

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

850186 / 851777

datum

30 augustus 2023

portefeuillehouder(s)

Wethouder Prakke

onderwerp

Advies VNG over Begroting 2024-2027

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Gemeenten krijgen vanaf 2026 te maken met financiële tekorten doordat de middelen die zij van het Rijk krijgen niet meer toereikend zullen zijn als gevolg van een veranderde financieringssystematiek. Dit is een voorgenomen besluit van het demissionaire kabinet dat nog niet in wetgeving is vastgelegd. De situatie is dermate ernstig dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert om voor de jaren 2026 e.v. geen sluitende begroting te maken maar de tekorten die zich aandienen inzichtelijk te maken. Het college van gemeente Baarn neemt het advies van de VNG over. In oktober wordt de gemeentelijke Programmabegroting 2024-2027 aan de gemeenteraad voorgelegd. Voor de meeste gemeenten, ook voor gemeente Baarn, is het opstellen van de begroting dit jaar een extra lastige zaak omdat ze vanaf 2026 met grote tekorten worden geconfronteerd door kortingen van het Rijk op de bijdrage aan de gemeenten. In afwachting van de uitkomst van gesprekken die nog plaatsvinden tussen gemeenten en het Rijk heeft de Vereniging van Nederlandse gemeenten een begrotingsadvies opgesteld. Het begrotingsadvies bestaat uit twee onderdelen: - Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting. - Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting.

Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte mee- en tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijk tekorten aangeven.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Het college neemt het begrotingsadvies van de VNG over en stelt een meerjarenbegroting op die, zoals het zich nu laat aanzien, vanaf 2026 niet sluitend is. Zo wordt zichtbaar welke tekorten er optreden en welke taken daardoor niet of niet volledig kunnen worden uitgevoerd. Als alle gemeenten dit doen wordt het voor het Rijk duidelijk in welke nadelige financiële situatie de gemeenten zich bevinden. Ook de provincie heeft aangegeven dat in de komende meerjarenbegroting alleen het jaar 2024 sluitend hoeft te zijn. Het advies van de VNG sluit aan bij de lijn die het college bij de Perspectiefnota heeft ingezet. Het college heeft aangegeven dat er niet nu al maatregelen genomen worden om de tekorten die zich aandienen vanaf 2026 op te lossen. Daarvoor is de situatie nog te onzeker. Wel gaat het college alvast met u in gesprek over mogelijke oplossingsrichtingen. Denk daarbij aan verschillende manieren van bezuinigen en het verhogen van belastingen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: Advies begroting gemeenten VNG brief

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Aan de leden

Datum

14 juli 2023 u202300512 Lbr. 23/030

Onderwerp

Begrotingsadvies 2024-2027

Geachte leden van college en gemeenteraad, Op de Algemene Ledenvergadering van de VNG van 14 juni jl. is de resolutie ‘Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief’ met grote meerderheid aangenomen. In deze resolutie is aangekondigd dat de VNG een begrotingsadvies uitwerkt voor het opstellen van uw programmabegroting 2024-2027. In deze brief leest u deze uitwerking. Begrotingsadvies Het begrotingsadvies bestaat uit twee onderdelen: - Presenteer voor 2024 en 2025 van de meerjarenraming 2025-2027 een sluitende begroting. - Breng de lasten in de meerjarenramingen voor 2026 en 2027 in beeld, in de vorm van een realistische begroting. Baseer deze op het huidige takenpakket, de noodzakelijke investeringen, de inflatie, de stijgende rente, de ambities uit uw coalitieakkoord en geschatte mee- en tegenvallers. Naar verwachting zullen de meerjarenramingen 2026 en 2027 dan duidelijk tekorten aangeven. Op grond van artikel 189 van de Gemeentewet ziet de gemeenteraad erop toe dat de gemeentebegroting structureel en reëel in evenwicht is. Hiervan kan de gemeenteraad afwijken indien aannemelijk is dat het structureel en reëel evenwicht in de begroting in de eerstvolgende jaren tot stand zal worden gebracht.

Met het presenteren van een tekort in de laatste twee jaren, maar een sluitende begroting voor 2024, kunnen de toezichthouders naar onze overtuiging dan ook nog steeds tot een positief oordeel komen. Gesprek met het kabinet Het presenteren van een niet-sluitende meerjarenraming past eigenlijk niet in het voor gemeenten gebruikelijke degelijke financieel beleid. We vinden dit onder de huidige omstandigheden echter

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

een verantwoorde keuze, vooral omdat de gesprekken met het inmiddels demissionaire kabinet hierover nog niet zijn afgerond. Het onnodig in gang zetten van (onomkeerbare) bezuinigingen vinden we om dezelfde reden onwenselijk. Door de gevolgen van de keuzes van het kabinet te laten zien, geven we een helder signaal af aan het demissionaire kabinet en de Tweede Kamer: de gemeentelijke financiën zijn momenteel onvoldoende voor het uitvoeren van het huidige takenpakket. Miljoenennota De uitkomst van de ALV hebben we al gedeeld met de minister van Binnenlandse Zaken en de staatssecretaris van Financiën. In het bijzonder hebben we het kabinet gevraagd om erkenning van de financiële opgave waar gemeenten zich – ook na de Voorjaarsnota – nog steeds voor gesteld zien. Gemeenten verwachten hierop een concreet en duidelijk antwoord van het kabinet, voordat de Miljoenennota verschijnt. Het advies in deze brief is besproken in het landelijk Vakberaad Gemeentefinanciën van de provinciale toezichthouders. Zij zijn zelf verantwoordelijk voor de uiteindelijke toetsing van en hun oordeel over de gemeentelijke begrotingen 2024, maar de lijn van dit advies werd herkend. Het Interprovinciaal Overleg (IPO) en het ministerie van Binnenlandse Zaken zijn in kennis gebracht van dit advies.

Wat betekent dit voor de ambtelijke organisatie? In afwachting van het antwoord van het kabinet adviseren we om de nadelige financiële gevolgen van het kabinetsbeleid zichtbaar op te nemen in de meerjarenramingen 2026 en 2027. Indien de opbouw van de begroting dit toelaat, adviseren wij u om in de financiële toelichting onder het kopje ‘Problematiek niet-taakgebonden kortingen rijk’ een overzicht te geven van keuzes die in dit kader gemaakt of overwogen worden. Meer informatie Mocht u vragen hebben naar aanleiding van deze ledenbrief, dan kunt u contact opnemen met André Hoek, senior beleidsmedewerker Gemeentefinanciën: andre.hoek@vng.nl. Tot slot Ik begrijp dat het een uitzonderlijk advies is om bewust een begroting op te stellen die vanaf 2026 niet sluitend is. Het is echter een uitzonderlijke situatie waarin gemeenten zich nu bevinden. Ik vertrouw er op dat dit advies u voldoende houvast biedt voor een ongebruikelijke en uitzonderlijke stap en wens u succes en wijsheid bij het opstellen van uw meerjarenbegroting 2024-2027. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/3

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3