230706 Evaluatie ANPR-camera's (842487)

inlichtingen bij

Amber van Schie

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

818429 / 842487

6 juli 2023 Burgemeester Röell Evaluatie ANPR-camera's

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, De ligging van de gemeente Baarn op de kruising van twee belangrijke verkeersaders (de rijkswegen A27 en A1), maakt Baarn relatief gevoelig voor inbraken. De vluchtmogelijkheid die een snelweg biedt, blijkt namelijk aantrekkelijk voor groepen inbrekers van buiten de gemeente. Dit bleek voorgaande jaren ook uit een hoger aantal woninginbraken de gemeente. Wat is ANPR? Automatic Number Plate Recognition betekent automatische kentekenplaatherkenning. Een speciale camera met ANPR-techniek is in staat om kentekens te lezen van voertuigen die voorbij rijden. De geregistreerde kentekens worden direct vergeleken met een database van gezochte kentekens. Bijvoorbeeld van bestuurders die een boete hebben openstaan en/of die gezocht worden in verband met een lopend politieonderzoek. Als een kenteken voorkomt in de database dan geeft het systeem een ‘hit’ en op basis daarvan kan er door de politie gehandeld worden. ANPR-camera’s kunnen in theorie overal opgehangen worden. Ze staan of hangen vooral bij snelwegen of langs provinciale wegen. Naast vaste ANPR-camera’s bestaan er ook mobiele ANPR-camera’s. Deze kunnen meegenomen worden in een politieauto (opvallend/onopvallend) of op een plek langs de weg geplaatst worden.

De politie heeft de afgelopen jaren gewerkt aan opsporing van een groep inbrekers die onder meer in Baarn actief waren en daarvoor ook aanhoudingen verricht. Door dit ingrijpen van de politie daalde het aantal inbraken tijdelijk. Omdat de ingezette daling van het aantal inbraken vorig jaar stokte, is gekeken of de inzet van zogeheten Automatic Number Plate-Recognition Cameras (hierna: ANPRcamera’s) een gunstig effect kan hebben op het tegengaan van inbraken.

1

Met de inzet van ANPR-camera’s is er beter zicht op welke voertuigen de gemeente in- en uitrijden. Dat brengt met zich mee dat er ook meer zicht komt op daders of dadergroepen. Samen met informatie over woninginbraken of autokraken kunnen deze gegevens belangrijk en nuttig zijn voor een opsporingsonderzoek. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van ANPR-camera’s voor een verhoging van de heterdaadkracht van de politie. Als een gezocht voertuig door de ANPR-camera is geregistreerd, wordt een signaal verzonden op basis waarvan de politie kan handelen. Proef met ANPR-camera’s in de gemeenten Baarn en Soest Om het aantal inbraken te verminderen zijn er als pilot bij belangrijke toegangswegen in de gemeenten Baarn en Soest tijdelijk ANPR-camera’s geplaatst. Van de camera’s gaat enerzijds een preventieve werking uit en anderzijds helpen zij bij het op heterdaad aanhouden van verdachten of het achteraf in beeld krijgen van bepaalde daders en/of dadergroepen. De ANPR-camera’s hebben er gestaan van 25 augustus 2022 tot en met 26 februari 2023. De gemeenten Baarn en Soest behoren tot het werkgebied van het politiebasisteam De Bilt-Eemdal-Soest (hierna: BES). Inbraakcijfers Tabel 1 in de bijlage laat de inbraakcijfers zien in dezelfde periodes als de proef is gedraaid, ofwel van 25 augustus t/m 26 februari het daarop volgende jaar.

In de pilot-periode zijn er bij de politie 27 woninginbraken geregistreerd in Baarn. Daarvan betrof het 5 maal een poging en 22 voltooide woninginbraken. Op basis van enkel de inbraakcijfers is niet vast te stellen of een preventieve werking uitgaat van de aanwezigheid van de ANPR-camera’s. De daling is namelijk al in 2021-2022 te zien. De daling in 2019-2020 ten opzichte van het jaar ervoor is wel te verklaren. Namelijk door het voltooien van een onderzoek rondom woninginbraken, en de veroordeling van verschillende verdachten. Aantal ANPR-mutaties Tijdens de pilot is er 324 keer door de politie geacteerd op een verdacht voertuig dat door een ANPRcamera werd geregistreerd. Deze acties hebben geleid tot 298 staandehoudingen en controles van voertuigen en personen. De overige 26 keren is er geen voertuig aangetroffen. Privacy Camera’s mogen niet zonder meer langs de openbare weg worden geplaatst. In aanloop naar deze proef met ANPR-camera’s is uitvoerig gesproken met OM en politie over privacyaspecten. Zo mogen ook de nummerborden van voertuigen niet zomaar in een database met verdachte kentekens geplaatst worden. Er moet onderbouwd kunnen worden waarom een kenteken in deze database komt, waarbij de mate van proportionaliteit en subsidiariteit een belangrijke rol spelen.

Zo moet bijvoorbeeld eerst daadwerkelijk worden geconstateerd dat een inbreker een bepaalde auto gebruikt (heeft) bij een inbraak. Evaluatie Het is lastig met zekerheid te zeggen hoe vaak een woninginbraak is voorkomen door het gebruik van de ANPR-camera’s. Dan zou een verdachte tijdens een staandehouding hebben moeten aangeven dat men een inbraak wilde gaan plegen. Dit komt in de praktijk niet voor. Een andere complicerende factor in de evaluatie is dat er nog weinig kentekens van gezochte voertuigen in de database stonden.

2

Dat komt doordat er door slachtoffers en/of inwoners geen enkele keer een voertuig en kenteken van mogelijke verdachte(n) van een woninginbraak is vastgelegd. Daardoor zijn er op dat punt geen ANPR-hits geweest die geleid hebben tot het nadien op heterdaad aanhouden van een inbreker. Echter was het plaatsen van de ANPR camera's niet alleen om heterdaad aanhoudingen te krijgen, maar ook om uit te dragen dat inbrekers in de gaten worden gehouden. Feit is dat er een daling heeft plaatsgevonden. Hoewel het niet de aanleiding voor plaatsing van de ANPR-camera’s was, is gebleken dat de camera’s wel een belangrijke bijdrage leveren aan het effectief handhaven op het gebied van de verkeersveiligheid. Met enige regelmaat registreerden de ANPR-camera’s namelijk voertuigen die gezocht werden in verband met rijden onder invloed van alcohol en/of drugs en het rijden zonder of met ingevorderd/ongeldig rijbewijs. De ANPR-camera’s hebben daarmee een significante bijdrage geleverd aan de veiligheid op de openbare wegen in de beide gemeenten. Andere nuttige registraties van de ANPR-camera’s hielden verband met openstaande gevangenisstraffen en het aantreffen van drugs of inbrekerswerktuigen. Zo is er een staandehouding geweest van een voertuig dat eerder door de politie onder verdachte omstandigheden was gezien in de gemeente Soest.

Tijdens de controle werden in het voertuig goederen aangetroffen die enkele weken daarvoor uit een woning in Soest waren weggenomen. Een andere actie betrof een voertuig dat in verband werd gebracht met de handel in verdovende middelen. Tijdens de controle werd een grote handelshoeveelheid verdovende middelen aangetroffen. Conclusies De resultaten van de pilot wijzen erop dat de bijdrage van de ANPR-camera’s in het tegengaan van woninginbraak waarschijnlijk relatief klein zijn geweest, maar een daling is zeker te zien. Zo is er geen opvallende afname te zien in het aantal woninginbraken gedurende de periode dat de ANPRcamera’s actief waren. De preventieve werking van de camera’s is lastig te meten. Wel zijn de camera's zeker gezien en onder de aandacht gebracht door lokale en regionale media, wat zomaar een preventieve werking gehad kan hebben. Er is geen heterdaad aanhouding geweest, wat ook te maken met het beperkte aantal verdachte kentekens in de database. Er ligt een taak voor de politie om ervoor te zorgen dat een dergelijke database voldoende gevuld is en wordt om in de toekomst mogelijk wel een heterdaad aanhouding te kunnen verrichten. Het gebruik van de ANPR-camera's heeft wel voor interessante bijvangst gezorgd. Bijvoorbeeld het terugvinden van gestolen goederen.

Daarnaast hebben de camera’s geleid tot meerdere succesvolle interventies op andere gebieden, zoals de handel in verdovende middelen, het handhaven op verkeersveiligheid en het aantreffen en in beslag kunnen nemen van inbrekerswerktuigen. Door het in beslag nemen van de inbrekerswerktuigen zijn mogelijk meer inbraken voorkomen.

3

Ten slotte zijn de ANPR-camera’s erg nuttig geweest voor het efficiënt en effectief inzetten van beschikbare politiecapaciteit. De politie kan niet overal in de gemeente tegelijkertijd surveilleren, en deze ‘extra ogen’ op straat stelden de politie in staat om doelgericht(er) en vroegtijdig(er) naar een verdacht voertuig en/of persoon te zoeken. De wens bestaat dan ook om (mobiele) ANPR-camera’s in de toekomst te kunnen blijven inzetten in het werkgebied van politiebasisteam BES en de gemeenten die het team bedient. Op dit moment worden er door de politie binnen de regio gesprekken gevoerd over de mogelijkheden daartoe. Na de zomer verwachten wij u te kunnen informeren over de resultaten van deze gesprekken.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

4

Bijlage 1: Tabel inbraakcijfers

20182019 Voltooide inbraken in Baarn 31 Poging tot inbraak in Baarn 11 Totaal 42 Voltooide inbraken Baarn & 114 Soest Poging tot inbraak in Baarn & 33 Soest Totaal 147

20192020 19 5 24 55

20202021 63 20 83 99

20212022 28 8 36 66

20222023 22 5 27 80

21

29

21

19

76

128

87

99