221222 Wintertuin kwijtschelding huur en energiekosten (598550) Beantwoording technische vragen diverse fracties

Memo Aan Onderwerp Portefeuillehouder Datum

: Gemeenteraad Baarn : Beantwoording technische vragen RIB Wintertuin : Steven de Vries : 16-01-2023

Geachte raadsleden en steunfractieleden, Hierbij de antwoorden n.a.v. de vragen die gesteld zijn in de informatieraad van 9 januari en de aanvullende vragen die de afgelopen dagen zijn ontvangen. Vraag 1 (De Heer Jonkers) Bij het raadsbesluit van 28 januari 2015 kan uit de laatste bijlage worden opgemaakt dat de Wintertuin van het algemeen belang is uitgezonderd en de Wintertuin niet is aangewezen als economische activiteit. De vraag is hoe dit zit. Vraag 2 (VoorBaarn) Aanvullend onderstaande vraag die aansluit op de vraag van de heer Jonkers. Raadsvoorstel: I6RV000053 haalbaarheidsonderzoek Wintertuin d.d. 28 september 2016 Wethouder T.G.W. Jansma Citaat uit het raadsvoorstel “Verhuur van de Wintertuin is bij raadsbesluit van 28 januari 2014 aangewezen als economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang. De kostprijs van de kas ligt hoger dan de marktprijs, waardoor integrale kostendoorberekening niet realiseerbaar is. Om leegstand, verpaupering en vandalisme te voorkomen is verhuur onder de kostprijs van algemeen belang. Dat algemeen belang weegt zwaarder dan de belangen van private ondernemers. Door het gebouw openbaar toegankelijk te houden (beslispunt la) wordt ook een ander algemeen belang gediend, namelijk die van de beleving van een cultuurhistorisch waardevol object” In dit stuk wordt gesteld dat er bij raadsbesluit van 28 januari 2014… etc. etc.

Volgens ons is er op dinsdag 28 januari 2014 geen raadsvergadering geweest, dat zou ook hoogst ongebruikelijk zijn, aangezien het een dinsdag was. Mochten wij ons hierin vergissen, dan ontvangen wij graag de notulen van die datum. Daarnaast en niet geheel onbelangrijk in het voorliggende stuk (agendering RIB Wintertuin), is de vraag wat de juridische status is van het unaniem aangenomen besluit I6RV000053 haalbaarheidsonderzoek Wintertuin d.d. 28 september 2016? Want naar onze mening is niet alleen de genoemde datum (28 januari 2014) niet juist, maar ook het genoemde besluit wat destijds in het raadsvoorstel benoemd is, namelijk; “Verhuur van de Wintertuin is bij raadsbesluit van 28 januari 2014 aangewezen als economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang” Ervan uit gaande dat het de datum 28 januari 2015 geweest had moeten zijn, staat er in het

1

raadsvoorstel van die datum (I4RV00006I) Implementatie Wet Markt en overheid door vaststelling economische activiteiten in het algemeen belang in het raadsvoorstel de Wintertuin niet specifiek genoemd, maar ook niet in de lijst (bijlage 2 bij het genoemde raadsvoorstel). Slechts in later toegestuurde memo (informatie) van dd. 26 januari 2015 staat vermeld “Voor de Wintertuin wordt ten minste de kostprijs in rekening gebracht. Om die reden staat de Wintertuin niet vermeld.” Wat volgens ons niets zegt over “het algemeen belang” wat volgens de wet Markt & Overheid vastgesteld moet worden door de raad. Conclusie die wij als VoorBaarn dan ook voorzichtig trekken is, dat het raadsvoorstel van 28 september 2016 op twee fronten namelijk genoemde data en deels inhoudelijk niet klopt. Daarom de al eerdergenoemde vraag, wat is de juridische status van het unaniem aangenomen raadsvoorstel I6RV000053 haalbaarheidsonderzoek Wintertuin d.d. 28 september 2016? En een vervolgvraag indien uw beantwoording is dat het juridisch allemaal in orde is, zou het dan zo kunnen zijn dat door het unaniem aannemen van het raadsvoorstel I6RV000053 haalbaarheidsonderzoek Wintertuin d.d. 28 september 2016, waarin expliciet benoemd staat als onderdeel van de zin “De kostprijs van de kas ligt hoger dan de marktprijs, waardoor integrale kostendoorberekening niet realiseerbaar is.

Om leegstand, verpaupering en vandalisme te voorkomen is verhuur onder de kostprijs van algemeen belang. Dat algemeen belang weegt zwaarder dan de belangen van private ondernemers. Door het gebouw openbaar toegankelijk te houden (beslispunt la) wordt ook een ander algemeen belang gediend, namelijk die van de beleving van een cultuurhistorisch waardevol object” De eerder genoemde omissie van het niet benoemen door de gemeenteraad van de Winteruin als algemeen belang, bedoeld of onbedoeld gerepareerd is, aangezien het in een aangenomen raadsvoorstel staat? Dit is ons inziens van groot belang, omdat in dit raadsvoorstel juist de kaders worden vastgesteld voor de verhuur van de Wintertuin, kaders die nu genoemd worden als beperking ten aanzien van een gezonde exploitatie. Daarom ook het verzoek om deze laat ingediende technische vraag zo goed als mogelijk voor aanstaande woensdag te beantwoorden. Maar, mogelijk is het antwoord op deze vraag verweven in de beantwoording van de door Dhr Jonkers en/of ChristenUnie gestelde technische vragen naar aanleiding van de informatieraad. Hieronder de beantwoording van beide vragen. Antwoord op vragen 1 en 2 Hieronder schetsen wij u de verschillende besluitvormingsmomenten en geven we antwoord op de juridische status. Op 16 juli 2014 stond het raadsvoorstel “Implementatie Wet markt en overheid” op de agenda van de raad.

Voorgesteld werd de economische activiteit “verhuur van strategisch vastgoed” van algemeen belang te verklaren. Bij het betreffende raadsvoorstel zit een bijlage met een opsomming van vastgoed. De Wintertuin wordt daar vermeld. In Debat in de Raad is verzocht om het voorstel van de agenda te halen, omdat het proces mogelijk niet goed doorlopen was. Ook werd de vraag gesteld of bij de vaststelling van het algemeen belang voor de verhuur van strategisch vastgoed het niet bepalend was aan wie het pand verhuurd werd. Het voorstel is van de agenda gehaald, voor inspraak ter inzage gelegd en uiteindelijk op 28 januari 2015 opnieuw aan de raad aangeboden. Voor de Wintertuin was toen een huurovereenkomst gesloten met andere exploitatiemogelijkheden dan nu (geen beperking openingstijden) en met een hogere huur dan nu. Er werd toen vanuit gegaan dat op dat moment voor de Wintertuin de huur

2

kostendekkend was. De Wintertuin is toen om die reden niet (meer) vermeld op de lijst. In het raadsvoorstel is daar over opgenomen dat in bijlage II een niet uitputtend overzicht opgenomen is van verschillende objecten c.q. organisaties die mogelijk vallen onder de economische activiteit die van algemeen belang is verklaard. De activiteit wordt van algemeen belang verklaard, niet de locatie of de organisatie. In 2015 is gestart met het zoeken naar een nieuwe huurder voor de Wintertuin. Op 28 september 2016 heeft de raad de selectiecriteria vastgesteld voor de selectie van een nieuwe exploitant voor de Wintertuin. Een criterium is de huurprijs van 30.000,-- EUR. Beargumenteerd is toen dat het hanteren van de kostprijs voor de Wintertuin niet haalbaar is, maar dat in 2015 de raad de verhuur van de Wintertuin heeft aangewezen als economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang. De raad heeft in 2015 de activiteit verhuur van strategisch vastgoed als algemeen belang aangewezen en niet de betreffende locatie. Gezien de opmerking dat de bijgevoegde bijlage niet als uitputtend moest worden beschouwd, konden locaties aan de lijst worden toegevoegd. Door middel van het raadsvoorstel I6RV000053 is bedoeld om de Wintertuin alsnog aan de lijst toe te voegen.

Door het voorstel heeft de raad daar (indirect) mee ingestemd aangezien verhuur van de Wintertuin tegen kostprijs niet haalbaar was. De opmerking van de heer Schouten over het feit dat er op 28 januari 2014 geen raadsvergadering is geweest klopt. Er is sprake van een typefout. De raadsvergadering heeft plaatsgevonden op 28 januari 2015. Vraag 3 (CDA) Waarom is er gekozen voor kwijtschelding in plaats van een lening of iets anders. Antwoord 3 We hebben gekozen voor kwijtschelding omdat de exploitant van de Wintertuin in december 2022 heeft aangegeven serieuze financiële problemen te hebben en zonder steun faillissement zou aanvragen. Een lening in plaats van een kwijtschelding zou een te zware druk hebben gelegd op het toekomstperspectief van de exploitant. Gekozen is om te ondersteunen voor de korte termijn (t/m april 2023) middels een kwijtschelding en samen op te trekken om begin 2023 toekomstbestendige exploitatiemogelijkheden te onderzoeken. Een verbreding/verruiming van de exploitatie is nodig om de exploitatie rendabel te kunnen maken. Kwijtschelding op dit moment was derhalve logischer dan het aanbieden van een lening. Met deze kwijtschelding sluiten wij aan op dezelfde systematiek waar ook bij eerder genomen besluiten voor is gekozen.

Vraag 4 (VVD) Klopt het dat de Wintertuin naar Soestdijk zou willen? Antwoord 4 We hebben contact opgenomen met de exploitant van de Wintertuin en de volgende reactie ontvangen “We hebben zeker geen plannen om op Soestdijk iets te gaan doen. Er is wel contact met Soestdijk voor het andere bedrijf, Living Story, maar dat is iets heel anders”. Wanneer de raad meer toelichting hierop wenst kan de exploitant hierover benaderd worden. Vraag 5 (D66) In de periode van 2018-2020 kreeg de exploitant 2 jaar huurcompensatie. Wat was de reden hiervoor?

3

Antwoord 5 Het college heeft op 5 maart 2019 een besluit genomen over tegemoetkoming exploitant Wintertuin Experience BV (zaaknummer 65883). Besloten is om de exploitant financieel voldoende ruimte te geven om de exploitatie te kunnen starten. De reden hiervoor was dat er vertraging is opgetreden in het bouwproces waardoor er extra, onvoorziene kosten zijn gemaakt door de nieuwe exploitant, Wintertuin Experience BV. Bij de opening in april 2019 zouden de extra kosten voor Wintertuin Experience opgelopen zijn tot boven het begrote bedrag. De eigen ureninzet is daarbij niet meegerekend, deze werd volledig als ondernemersrisico beschouwd. De kosten werden veroorzaakt door het noodzakelijke uitstel van een deel van de eigen investering (bouw van de escape rooms) en lasten, zoals personeelskosten, afbetaling lening, promotiekosten, afschrijving, derving. Met een financiële bijdrage kon een faillissement worden voorkomen en de instandhouding en openstelling van de rijksmonumentale kas worden gewaarborgd. Ik ga er van uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Steven de Vries Wethouder

4