221117 Overzicht energiebesparende maatregelen in Baarn (559184)

inlichtingen bij

Sibren Lochs

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

523778 / 559184

datum

17 november 2022

portefeuillehouder(s)

Wethouder De Vries

onderwerp

Overzicht energiebesparende maatregelen in Baarn

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Inleiding De hoge energieprijzen samen met de gestegen inflatie leiden bij steeds meer huishoudens, ondernemers en maatschappelijke organisaties tot problemen. Het college is bezorgd over de gevolgen voor onze samenleving. Met deze raadsinformatiebrief willen we u een overzicht geven van maatregelen die op landelijk én lokaal niveau genomen zijn om deze problemen tegen te gaan. Niet alle problemen veroorzaakt door de hoge energieprijzen zijn namelijk door de gemeente op te lossen, we kijken ook welke structurele hulp er vanuit het Rijk geboden wordt. Daarbij is het belangrijk te vermelden dat dit een momentopname is en sommige maatregelen nog in ontwikkeling zijn. Energiebesparing is belangrijk om de stijgende energierekening tegen te gaan. Ook voor ons als gemeente. Dus zetten we niet alleen in op extra financiële hulp, maar ook op energiebesparende maatregelen. In deze raadsinformatiebrief vindt u een overzicht van de huidige ontwikkelingen en maatregelen in Baarn met betrekking tot energiebesparing.

De verschillende maatregelen zijn als volgt onderverdeeld: · Uitvraag maatschappelijke organisaties in Baarn; · Maatregelen bij ondernemers; · De aanpak energiearmoede – Inzet ‘Energiefixers’; · Vastgoed gemeente; · Verlichting; · Collectieve inkoopactie; · Ontwikkelingen en maatregelen vanuit het Rijk; · Verduurzamingsmaatregelen monumenten; · Overige financiële middelen. Uitvraag maatschappelijke organisaties in Baarn

1

De gemeente heeft in oktober een uitvraag gedaan bij maatschappelijke organisaties over hun energiekosten. Daarbij is ook gevraagd of organisaties zelf oplossingen hebben of ondersteuning hierbij nodig hebben. De uitvraag is gedaan bij organisaties zoals sportverenigingen en buurthuizen. De uitvraag is gedaan via een online vragenlijst die is uitgezet bij 40 organisaties in Baarn. Aan de organisaties werd gevraagd hoeveel de energierekening is gestegen en welke gevolgen de stijgende energiekosten hebben. Van 18 van de 40 organisaties hebben we een reactie ontvangen. Uit de resultaten komt naar voren dat de meeste organisaties een stijging in de energiekosten merken. Sommige organisaties geven daarnaast aan dat zij in 2023 een stijging verwachten. Een top 3 van gevolgen van de stijgende energiekosten voor de organisaties zijn: 1. Een mogelijk tekort op de begroting (10 keer ingevuld). 2. Tarieven of contributie voor gebruikers omhoog (7 keer ingevuld). 3. Gebouwen deels sluiten (6 keer ingevuld). *Het was mogelijk bij deze vraag om meerdere antwoorden in te vullen. De maatregelen die bijna alle organisaties getroffen hebben zijn: het verbruik verminderen door de verwarming lager te zetten en het inzetten van energiebesparende maatregelen (zoals isolatie). Een derde geeft aan dat ze bezig is met versneld verduurzamen.

12 van de 18 organisaties geven aan dat zij niet zelfstandig in staat zijn om tot een oplossing te komen. De komende weken zal de gemeente, samen met de organisaties zelf, scherper in beeld willen krijgen wat er speelt en kijken naar eventueel te treffen oplossingen. Ook zullen de resultaten nog verder worden uitgewerkt door het sociaal domein en later worden toegelicht. Maatregelen bij ondernemers Van veel ondernemers en winkeliers is bekend dat hun energierekening flink is gestegen. Vanuit het Platform Ondernemend Baarn Duurzaam (POBD) is er aan ondernemers gevraagd om de winkeldeuren deze winter gesloten te houden. De winkels zijn open, maar de deuren zijn dicht. Op deze manier wordt de warmte binnen gehouden en hiermee kan er veel energieverlies worden tegengegaan. Daarnaast loop er de actie Meten=Weten vanuit POBD, waarbij ondernemers met een slimme meter inzicht krijgen in hun energieverbruik. Er is subsidie beschikbaar voor een dergelijke actie, maar tot op heden is het aantal aanmeldingen zeer beperkt. We gaan als gemeente nog een uitvraag doen bij ondernemers of zij in de problemen komen door stijgende energiekosten. De aanpak energiearmoede – Inzet ‘Energiefixers’ Stijgende energieprijzen in combinatie met slecht geïsoleerde woningen vormt voor veel huishoudens een probleem, omdat de energierekening hierdoor sterk oploopt.

Veel woningen zijn slecht geïsoleerd waardoor het energieverbruik hoog is. Als gemeente willen wij deze huishoudens ondersteunen. De gemeente Baarn heeft hiervoor de ‘Verduurzamingsstrategie tegen energiearmoede’ opgesteld. In november 2022 starten zogenoemde ‘Energiefixers’ in de woonwijk Nieuwe-Oosterhei met het plaatsen van kleine energiebesparende maatregelen, bij zowel woningeigenaren als huurders. Bij succes en beschikbaarheid van financiële middelen wordt de verduurzamingsstrategie, al dan niet in verbeterde/aangepaste vorm, herhaald in andere woonwijken.

2

Vastgoed gemeente Voor het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed zetten we op de korte termijn in op zonnepanelen en ledverlichting. Het gemeentehuis, de brandweerkazerne en de Trits hebben al zonnepanelen. De komende jaren gaan we met andere panden aan de slag. Hiervoor is tot 2050 €2,5 miljoen gereserveerd, zoals beschreven staat in het ‘plan maatschappelijk vastgoed gemeente Baarn’ dat op 24 november 2021 is aangenomen door uw raad. Daarnaast willen we als gemeente ook het goede voorbeeld geven en gehoor geven aan de landelijke campagne ‘Zet ook de knop om’. We nemen deze ambities van de rijksoverheid serieus en gaan de komende periode kijken hoe we hier invulling aan kunnen geven in het gemeentehuis, de gemeentewerf en de aula van de begraafplaats. Bij de behandeling van de begroting 2023 heeft uw gemeenteraad gevraagd om de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed te versnellen. Wij komen zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk voor de perspectiefnota 2024, bij u terug met een concreet plan hiervoor. Op dit moment onderzoeken we als samen met de provincie Utrecht welke aanvullende maatregelen kunnen worden genomen. Hiervoor wordt gekeken naar zes gemeentelijke objecten: het gemeentehuis, de brandweerkazerne, Bosbad De Vuursche, de speeltuin Oosterkwartier, de Wintertuin en zwembad De Trits.

Er wordt zoveel mogelijk aangesloten bij het Meerjarig Onderhoudsplan (MJOP). Verlichting In de openbare ruimte wordt er op dit moment ingezet op meer LED-verlichting in de straatverlichting. Voor de openbare verlichting geldt dat er zo’n 3800 lampen zijn. Hiervan is 80% tot 90% nog oude verlichting. De komende jaren gaan we deze oude lampen vervangen door ledverlichting. In welk tempo de gemeente dit kan realiseren is nu nog niet bekend. De aanlichting van gemeentelijke gebouwen is beperkt. Dit betreft onder andere de kerktoren van de Pauluskerk, de vlaggenmast van het gemeentehuis, het Cantonspark en de muziekkoepel in de Pekingtuin. Het gaat hierbij om 26 lampen, waarbij ledverlichting wordt toegepast. Collectieve inkoopactie Er staat een nieuwe collectieve inkoopactie voor verduurzamingsmaatregelen gepland. Deze gaat in januari 2023 van start. De gemeente heeft in het verleden vaker dit soort inkoopacties georganiseerd. Bij een collectieve inkoopactie koopt een grote groep huiseigenaren gezamenlijk energiebesparende maatregelen in bij een lokale betrouwbare aanbieder. Denk aan zonnepanelen, een warmtepomp, isolatiemateriaal etc. De gezamenlijke inkoop maakt dat er goede voorwaarden en scherpere prijzen kunnen worden afgesproken. Voor deze actie werkt de gemeente samen met Winst uit je Woning.

Woningeigenaren worden voorzien van onafhankelijk advies ('no regret maatregelen') en ontvangen offertes op maat van lokale isolatie- en installatiebedrijven. Daarna kunnen bewoners kiezen om tot uitvoering over te gaan, waarbij Winst uit je Woning ook ondersteuning aanbiedt. Ontwikkelingen en maatregelen Op dit moment zijn er maatregelen en beleid vanuit de Rijksoverheid van kracht voor energiebesparende maatregelen en energiearmoede. Hieronder geven we de belangrijkste weer.

3

(Energie)armoede · Energietoeslag: Mensen met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm kunnen een éénmalige energietoeslag van 1300 euro aanvragen. Via deze link vindt u meer informatie. · Prijsplafond: Vanaf 1 januari a.s. geldt een prijsplafond op de energierekening. Het tijdelijk prijsplafond wordt ingevoerd voor alle huishoudens en een deel van het midden- en kleinbedrijf (mkb). Dit betekent dat voor een groot deel van het energieverbruik de ‘lagere prijzen’ van voorgaande winter gelden. Om kleinverbruikers (huishoudens) in de maanden november en december al tegemoet te komen, ontvangen zij via de energieleveranciers een tegemoetkoming van gemiddeld € 190 per huishouden. Voor meer informatie over de uitwerking volgt u deze link. · Aanpak energiearmoede: Het geld voor de lokale energieaanpak van de gemeente komt ook vanuit de Rijksoverheid. Energiebesparing · Nationaal Isolatieprogramma: Het Rijk stelt tot en met 2030 in totaal € 4 miljard ter beschikking voor het Nationaal Isolatieprogramma. De ambitie is om 750.000 woningen via een wijkgerichte aanpak door gemeenten te laten isoleren. Gelden worden verdeeld onder gemeenten. Voorbeelden van acties die gemeenten de komende jaren kunnen ondernemen met deze gelden zijn: het aanbieden van extra korting, tegoedbonnen of vouchers aan bewoners bovenop landelijk beschikbare subsidies.

· Energiebesparingscampagne: Met de campagne ‘Zet ook de knop om’ geeft de Rijksoverheid huishoudens en ondernemers praktische tips om eenvoudig energie te besparen. Bijvoorbeeld minder lang douchen en de thermostaat lager zetten. · nergiebesparingsplicht: Het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht bedrijven en instellingen om alle energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren. Dit is de zogeheten Energiebesparingsplicht. Deze geldt voor bedrijven en instellingen (Wet milieubeheer-inrichtingen) die per jaar meer dan 50.000 kWh elektriciteit, 25.000 m3 aardgas of een equivalent daarvan verbruiken. U vindt hier meer informatie over de Energiebesparingsplicht. · Subsidie verduurzamingsmaatregelen: Met de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) kunnen woningeigenaren en bedrijven subsidie aanvragen voor verduurzamingsmaatregelen, zoals verschillende soorten isolatie of een warmtepomp. Voor verhuurders, woningcorporaties en VvE’s zijn er andere mogelijkheden. Voor Vereniging Van Eigenaars (VVE's) geldt de ISDE, naast een warmtepomp en zonneboiler, ook voor een centrale aansluiting op een warmtenet van een appartementengebouw. Voor bedrijven en VVE's is daarnaast tot en met 31 december 2023 subsidie beschikbaar voor kleinschalige windturbines en zonnepanelen.

Verduurzamingsmaatregelen monumenten Er zijn in Baarn veel monumentale panden en wijken met een beschermd dorpsgezicht. Om voldoende mogelijkheden te bieden voor het aanbrengen van verduurzamingsmaatregelen zoals zonnepanelen, bereidt het college een herziening van de nota Ruimtelijke Kwaliteit voor. Voor de herziening maakt de gemeente gebruik van de richtlijnen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Hierin is bepaald dat het, onder voorwaarden en in specifieke situaties, mogelijk is om zonnepanelen zichtbaar

4

vanaf de openbare ruimte te plaatsen op Rijksmonumenten. Naar verwachting wordt er nog dit jaar een voorstel gedaan tot herziening van de nota Ruimtelijke Kwaliteit. Overige financiële middelen De duurzaamheidslening De gemeente Baarn biedt een Duurzaamheidslening aan voor Baarnse particuliere woningeigenaren. De Duurzaamheidslening wordt verstrekt door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) met een minimumbedrag van € 2.500 en een maximumbedrag van € 25.000. De maximale looptijd is 180 maanden. Gedurende de looptijd van de lening geldt een vast rentepercentage. De gelden van de duurzaamheidslening zijn volledig benut; sneller dan verwacht. Het college is voornemens de duurzaamheidslening zo snel mogelijk weer beschikbaar te stellen. Gebouwgebonden financiering Op dit moment doet de gemeente onderzoek naar de mogelijkheden voor gebouwgebonden financiering. Door middel van extra financieringsvormen voor inwoners in Baarn, zoals een gebouwgebonden financiering, kunnen ook mensen zonder spaargeld meedoen aan de energietransitie. Het voordeel van gebouwgebonden financiering is dat de verduurzamingsmaatregelen overdraagbaar en betaalbaar zijn voor de woningeigenaren. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: Persbericht

5

Baarn, november 2022 Persbericht

Energiebesparende maatregelen in Baarn tegen hoge energiekosten De hoge energieprijzen samen met de gestegen inflatie leiden bij steeds meer huishoudens, ondernemers en maatschappelijke organisaties tot problemen. Het college is bezorgd over de gevolgen voor onze samenleving. Daarom is er een raadsinformatiebrief opgesteld om de raad een overzicht te geven van maatregelen die op landelijk én lokaal niveau genomen zijn om deze problemen tegen te gaan. Veel huishoudens en ondernemers besparen al energie door te isoleren of het lager zetten van de thermostaat. Als gemeente dragen wij ook ons steentje bij door deel te nemen aan de landelijke campagne ‘Zet ook de knop om’. De gemeente neemt de ambities van de rijksoverheid serieus en gaan de komende periode kijken hoe we hier invulling aan kunnen geven in het gemeentehuis, de gemeentewerf en de aula van de begraafplaats door ons gasverbruik te verminderen. Ook heeft de gemeente in oktober een uitvraag gedaan bij maatschappelijke organisaties over hun energiekosten en daarvan zijn de eerste resultaten nu opgenomen in de raadsinformatiebrief. Maatregelen In Baarn starten we vanaf eind november met een lokale aanpak tegen energiearmoede en in januari begint een collectieve inkoopactie voor energiebesparende maatregelen. Aan ondernemers is gevraagd om de deuren deze winter gesloten te houden.

De winkels zijn open, maar de deur is dicht, zo blijft de warmte binnen. Vanuit de Rijksoverheid zijn er maatregelen genomen tegen de hoge energiekosten voor inwoners en ondernemers. Zo is er een prijsplafond en een energietoeslag, ook voor energiebesparing zijn er subsidies voor isolatiemaatregelen en campagnes gestart. Verduurzamen Voor het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed zetten we op korte termijn in op zonnepanelen en ledverlichting. In de openbare ruimte richten we ons op meer ledverlichting in de straatverlichting.

Noot voor de redactie, niet voor publicatie: Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Mariëlle Nienhuis, Communicatieadviseur, via e-mail m.nienhuis@baarn.nl, telefoon (06) 422 307 32.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn | www.Baarn.nl | t (035) 548 16 11 | e communicatie@baarn.nl