221109 Verslag Debat in de Raad 9 november 2022

Het is te voortvarend om met plannen aan de slag te gaan en absoluut onverstandig. Het is tenminste nog onduidelijk wat er precies mag. De raad is hierover niet van tevoren geïnformeerd. Vindt de raad het wenselijk eerst door een specialist te laten onderzoeken wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn op dit terrein? Mejuffrouw Van IJsendijk wilde nadrukkelijk niet dat de gemeente het bos ging bebouwen of bewonen en dat het voor allen beschikbaar bleef als wandelbos. Is het niet zo dat de gemeente een voorbeeldrol heeft in het nakomen van gemaakte afspraken en raakt het niet nakomen of het zoeken naar redenen om deze afspraken niet na te komen niet de integriteit van de gemeente? Het was niet alleen een wens van mejuffrouw Van IJsendijk en veel inwoners maar ook Hare Majesteit heeft in een brief aan de toenmalige burgemeester verzocht om het Maarschalksbos en de theekoepel waar prinses Anna-Paulowna zo graag vertoefde intact te houden. Ze heeft zelfs een deel van haar landgoed aangeboden om daar het ziekenhuis op te plaatsen. Is de wethouder op de hoogte van deze brief? Als die is gevonden, kan deze dan worden gedeeld met de raad? Op de vraag over de bevoegdheid is geen antwoord van het college gekregen. Er zijn wel antwoorden gekregen op vragen die niet zijn gesteld en die weer vragen oproepen.

Kan het college motiveren op basis van welke bevoegdheid de gerechtigden dan handelen? De gemeente is eigenaar geworden van de grond maar de erfgenamen nooit, laat staan hun kinderen of kleinkinderen. Waarom wordt hen toestemming gevraagd? Welk recht hebben deze erfgenamen gekregen om hier iets van te vinden? Als het antwoord is dat zij geen recht hebben kan dat gewoon als antwoord worden gegeven. Het mag niet zo zijn dat de raad wederom in een probleemdossier wordt gerommeld. Dan wordt gesteld dat het college zich op het standpunt stelt dat zij handelt in lijn met de voorwaarden zoals destijds aan het legaat gesteld. Betekent dit antwoord dat het college conform de voorwaarden het Maarschalksbos in de oorspronkelijke toestand zal brengen en de plannen dan van tafel zijn? Het college heeft de erfgenamen geïnformeerd over de interpretatie van de voorwaarden. Wanneer heeft het college dit gedaan? Waarom is de raad hier niet over geïnformeerd en is het college bereid om dit alsnog te doen? Daarnaast zullen er nog een aantal vragen schriftelijk worden gesteld. De heer SCHOUTEN meldt dat hij gisteren en vandaag nog een aantal stukken heeft gekregen en nog een uittreksel uit het Kadaster. Het is smullen voor juristen.

Persoonlijk heeft hij er wat moeite mee dat stichtingen zoals bijvoorbeeld Behoud hertenkamp een rechtszaak aangespannen heeft tegen de gemeente terwijl het hertenkamp niet ter discussie staat. Het lijkt vooral dat het gaat om het behouden en verzorgen van het hertenkamp en haar bewoners. VoorBaarn heeft altijd gezegd zo dicht mogelijk bij het legaat te blijven en de juridische toetsing daarvan wordt graag aan het college en de gemeenteadvocaat overgelaten. Er ligt een fundamentele vraag die nog niet is gesteld en dat is wat wil de raad met het Maarschalksbos. Alles platgooien en teruggeven aan de natuur en het weer (nog meer) wandelbos laten worden of in lijn met het legaat dat wel zorg wordt toegestaan maar dan gekaderd of wil de raad het volstrekt vrij laten en daar woningbouw toestaan? De heer VAN DER PADT zegt dat wanneer niet wordt opgepast dit dossier alles in zich heeft om net zoals Soestdijk en de Baarnsche Zoom te verworden tot een langlopend zo niet langslopend dossier. Nu zijn er al veel vragen gesteld zonder dat een richting is bepaald en het is al een juridische slangenkuil voordat het een politieke slangenkuil mag worden. In de 19e eeuw heeft de koninklijke familie het Maarschalksbos aan mevrouw IJsendijk verkocht. Op 3 november 1919 heeft mevrouw IJsendijk het Maarschalksbos aan de gemeente geschonken nadat zij het jarenlang had opengesteld voor alle Baarnaars.

Zij gaf aan dat haar wens was dat het bos niet bebouwd of bewoond mocht worden. Dat was een harde eis na een gesprek met de toenmalige burgemeester. Ook moest de gemeente het bos goed onderhouden. In de jaren zestig was het bos echter zwaar verwaarloosd en 20

houdt de gemeente zich de eerste keer niet aan de afspraak met mevrouw IJsendijk. De gedachte van een ziekenhuis is gekomen om 2/3 van het bos te verstenen. Hiertegen is zelfs Koningin Juliana in beroep gegaan. Zij wilde toen grond schenken voor het ziekenhuis waar nu het Baarnsch Lyceum is gevestigd. De gemeente heeft toen een ziekenhuis midden in het Maarschalksbos doorgezet en de erfgenamen werden afgekocht om er een ziekenhuis te kunnen plaatsen op voorwaarde dat de grond weer bos werkt bij einde ziekenhuis. De gemeente moet integer en netjes overkomen en het nakomen van de wet hoort daar zeker bij. Dit dossier heeft alles om een tweede Soestdijk of een luchtkasteel op de Brink te worden als op deze wijze verder wordt gegaan. Eerst moet juridisch alles worden uitgezocht om indien nodig overeenstemming met de erfgenamen te bereiken in afstemming met de gemeenteraad voordat er allerlei plannen verder worden gemaakt en gepubliceerd. De heer GENUIT kan zich in grote lijnen vinden in de nota van uitgangspunten. Er dient te worden ingezet op een zorg gerelateerde bestemming in lijn met de overeenkomst die destijds met de erfgenamen van mevrouw IJsendijk gesloten is. Het is belangrijk om dat gebouw te herontwikkelen omdat daardoor elders in Baarn ruimte vrijgemaakt kan worden voor de bouw van reguliere woningen en daardoor de noodzakelijke doorstroming kan worden gerealiseerd.

Er moet zoveel mogelijk hergebruik op de conversie van het huidige gebouw plaatsvinden. De herontwikkeling moet bij voorkeur worden beperkt tot het bestaande gebouw en het realiseren binnen het bestaande bestemmingsplan. Dus geen extra volume toevoegen. Het dient een energieneutraal of een energiepositief gebouw te worden en het omliggende terrein moet worden vergroend. Dat betekent dat een groot aantal parkeerplaatsen zou kunnen verdwijnen en omgezet zou kunnen worden in groen. De heer BRINKMAN is blij dat er plannen liggen om in de Meander woningen gecombineerd met zorg te realiseren. Uit onderzoek blijkt dat daar ook behoefte aan is. Daar moet de gemeente de focus op houden. De heer DEN HERTOG zegt dat als het juridisch zeker is dat er woningen gebouwd of verbouwd mogen worden in het Maarschalksbos. In het verkiezingsprogramma van het CDA staat dat het voormalige ziekenhuis verbouwd wordt tot appartementen voor jong en oud en op de plaats waar het voormalige zusterhuis stond ook appartementen komen voor oud en jong. Het zou een goede zaak zijn als er jongeren komen wonen die zorg kunnen verlenen aan ouderen waardoor ze een reductie krijgen op het huurbedrag en ouderen die zorg behoeven iets meer betalen aan huur in verband met geleverde zorg.

De begane grond van het Meander kan ook aangewend worden voor bijvoorbeeld een dokter, tandarts of apothekerspost maar eerst moet het 100% juridisch vast staan dat er gebouwd mag worden. Mevrouw STRUIJK is van mening dat wonen op die plek zeer gunstig is. Of dat alleen zorg is of wellicht wat uitgebreid, daar zit de crux wat betreft het juridische. De fractie is wel benieuwd naar het antwoord van het college daarover. De heer VAN LOON stelt dat Meander exact voldoet aan de verkiezingsbelofte van 50PLUS. In 2025 eindigt de erfpachtovereenkomst tussen Meander en de gemeente. Beide partijen willen dat het een zorglocatie blijft en dit houdt in dat er poliklinieken blijven om inwoners van Baarn te dienen. De huidige zorgverleners moeten blijven en dit graag combineren met andere zorgdisciplines. Een brede mix van functies en doelgroepen van zorg en zorgwonen. Huisvesting van senioren kan doorstroming in de omgeving bevorderen. Gebruik voor revalidatie is ook een belangrijke optie. Het zou een goede zaak zijn als de eerstelijns en tweedelijns zorg behouden blijft voor de inwoners van Baarn.

21

De heer BRUINS lijkt het heel goed om eerst de juristen het spel te laten spelen en op het moment dat het duidelijk is ziet de fractie de plannen tegemoet. Wethouder EIJBAARD memoreert dat de raad voor het eerst is geïnformeerd in november vorig jaar via een raadsinformatiebrief. Toen is de raad meegenomen in hoe ziet het plan van aanpak eruit en hoe gaat worden gekomen tot de nota van randvoorwaarden zoals die nu voorligt. Ook toen is al gemeld dat de gemeente dit traject wil lopen met de erfgenamen. De insteek is om zo dicht mogelijk bij het legaat te blijven zoals dat er ligt en bij de afspraken die later zijn gemaakt. In de brief van afgelopen maand is ook aangegeven dat de brief aan de erfgenamen is verstuurd. De gemeente heeft 9 erfgenamen gevonden. Daarvan wonen er 2 in Nederland en 7 in Zuid-Afrika. Al die erfgenamen zijn aangeschreven met een brief waarin de overwegingen van het college zijn weergegeven op basis waarvan het college zegt dat de gemeente dicht bij het legaat blijft en dat de bestemming die hiervoor wordt gekozen met de nota van randvoorwaarden past binnen de afspraken die er zijn. De erfgenamen hebben de nota van randvoorwaarden ook gehad en hebben de mogelijkheid gekregen om daarop te reageren naar de gemeente.

Het standpunt van het college is dat wordt gebleven bij het legaat zoals dat er ligt, dat dat de afspraken zijn en de verwachting is dat dit niet leidt tot extra betalingen aan de erfgenamen. Uit de reactie die wordt ontvangen van de erfgenamen zal blijken of dat ook zo zal zijn. Daar kan niet op worden vooruitgelopen en er kan dus ook niet worden vooruitgelopen op suggesties die raadsleden doen over bedragen. Na de reactie van de erfgenamen kan worden bepaald hoe het traject daarna eruit gaat zien. Een brief van wijlen Koningin Juliana is bij spreker niet bekend maar als die brief er toch is, is er geen reden om die niet beschikbaar te stellen. Als de heer Jonkers deze vraag even technisch stelt zal naar de brief worden gezocht. Dat kan enige tijd duren en dan zal worden gekeken wanneer daar bij de raad op kan worden teruggekomen. Het college is bereid om een second opinion te doen. De afgelopen tijd is juridisch advies ingewonnen op basis waarvan het college haar standpunt heeft bepaald maar er zal een second opinion worden gedaan op alle stukken die er liggen. Dit zal door een andere jurist worden beoordeeld en die stukken worden ook naar de raad gestuurd op het moment dat het raadsvoorstel naar de raad wordt gestuurd ergens in februari of maart volgend jaar. De raad kan er dan een weloverwogen besluit over nemen.

Er is ook gesproken over een aantal aanvullende voorwaarden en dat is het moment voor de raad om de voorwaarden zoals die in de nota van randvoorwaarden liggen zo nodig aan te scherpen. De heer JONKERS vraagt op grond van welke bevoegdheid deze gerechtigden onder algemene titel handelen c.q. ze zijn nooit eigenaar geweest en waarom zouden ze er dan iets van moeten vinden. Het college heeft gezegd dat ze de erfgenamen heeft geïnformeerd over de interpretatie van de voorwaarden. Wanneer heeft het college dat gedaan en waarom is de raad niet hierover geïnformeerd? Het college wil dicht bij het legaat blijven. Is dat licht afwijken of is dat iets anders? Wethouder EIJBAARD legt uit dat de brief is gestuurd naar erfgenamen op basis van de verantwoordelijkheid die het college heeft ten opzichte van de erfgenamen. Daarna zal uit de gesprekken moeten blijven wat dat betekent en of ze daar een rol in hebben. Het voornemen hoe het traject eruitziet is vorig jaar november aan de raad kenbaar gemaakt. In de brief die nu voorligt staat heel duidelijk dat de erfgenamen zijn geïnformeerd en de brieven zijn verstuurd. De heer JONKERS vraagt of de brieven destijds of nu zijn verstuurd. De erfgenamen worden aangeschreven maar er is een legaat. De gemeente is rechtstreeks eigenaar geworden van de grond

22

op basis van dat legaat en de erfgenamen zijn nooit eigenaar geworden. Dus wat voor rechten hebben die eigenaren om er iets van te vinden? Wethouder EIJBAARD meldt dat de brief iets eerder is verzonden dan dat de raad de raadsinformatiebrief heeft gekregen. Het college vond het fatsoenlijk om de erfgenamen te informeren over het voornemen omdat dat in het verleden ook gedaan is. Straks zal blijken naar wat zij vinden en de opmerkingen die ze maken of dat steekhoudend is. Binnen de huidige bestemming Maatschappelijk is datgene wat het college voorstelt mogelijk en op basis daarvan stelt het college dat zo dicht mogelijk bij het legaat wordt gebleven en dat de bestemming die nu wordt gekozen kan. De heer JONKERS vindt het ook fatsoenlijk dat er brieven zijn gestuurd naar de erfgenamen maar de vraag is op basis waarvan deze erfgenamen gerechtigd zijn om er iets van te vinden. Kan de raad een kopie van de brief aan de erfgenamen krijgen? Wethouder EIJBAARD zegt dat zijn antwoord niet anders gaat worden. Er zal een geanonimiseerde kopie van de brief beschikbaar worden gesteld aan de raad. De heer SCHOUTEN vraagt wat er gebeurt met de rechten als de grond wordt verkocht.

De wethouder heeft het over 9 erfgenamen en in de stukken staat te lezen dat er destijds kantoren zijn geweest van 2 erfgenamen maar zijn die 9 erfgenamen de nazaten van die 2 erfgenamen want er staat onder genoemd dat zij de enige rechtmatige erfgenamen zijn? Vandaag zijn stukken ontvangen van de Stichting Behoud Maarschalksbos waarin 33 vragen staan met een duiding daaraan. Dit lijkt erop te duiden dat er nog veel meer onderliggende stukken zijn. Heeft het college die en kunnen die dan ook aan de raad ter beschikking worden gesteld? Spreker zal ook de vraag aan de stichting stellen waar die informatie vandaan komt. Het is een uitstekend idee om een second opinion te laten uitvoeren om de zorg die in de raad leeft te tackelen maar wat is de status van de raadsinformatiebrief dan? Wordt verder dat traject ingegaan? Het is beter om eerst de juristen hun werk te laten doen en wanneer dat volstrekt helder is kan er weer ambtelijke capaciteit op worden gezet. Wethouder EIJBAARD geeft aan dat hij de stukken die vanavond zijn ontvangen nog niet heeft kunnen lezen. Veel van de vragen die de heer Schouten stelt moeten worden meegenomen in het traject van de second opinion. Alle stukken die dan beschikbaar komen dient de raad ook te hebben zodat er wat over kan worden gezegd tijdens de behandeling in de raad.

Het traject loopt al want de nota ligt ter inzage en inwoners kunnen op dit moment al zienswijzen indienen. Vervolgens komt er een reactie van de gemeente in een nota van zienswijzen en dat kan eventueel leiden tot aanpassingen. De verwachting is dat de second opinion niets anders zal zeggen maar wanneer dat leidt tot aanpassingen kan dat dan pas worden beoordeeld. De heer SCHOUTEN wijst erop dat het college de terinzagelegging kan terugtrekken. Als er nu een bepaalde voorstelling wordt gedaan en later blijkt dat dit juridisch niet haalbaar is heeft de gemeente voor niets gewerkt en dat is niet wenselijk op dit moment want daarmee worden verwachtingen geschept. Aan de andere kant moet de gemeente zich niet laten gijzelen door juristen want dan kom je geen stap verder maar overbodig werk is nog veel beroerder. De VOORZITTER wijst erop dat het inmiddels 23.00 uur is. Is de raad het ermee eens dat het agendapunt wordt afgerond? Dat is het geval. Wethouder EIJBAARD geeft aan dat er een nota van randvoorwaarden ligt. Als uit de second opinion iets heel anders blijkt is er inderdaad veel overbodig werk gedaan maar er is nu geen reden om dat 23

stop te zetten. Dat is ook niet goed richting inwoners want er zijn allemaal mensen mee bezig. Na de second opinion wordt er mee doorgegaan en als het in februari of maart weer in de raad komt kan er een weloverwogen besluit over worden genomen in zijn geheel. De heer JONKERS merkt op dat een vraag is gesteld over er waren eerst 2 erfgenamen en nu zijn er 9. Wethouder EIJBAARD zegt dat dit wordt meegenomen in de second opinion van hoe zit het precies en welke erfgenamen tellen wel of niet. De heer JONKERS merkt ten aanzien van de second opinion op dat dit iemand moet zijn die verstand heeft van erfrecht en civiel recht. Wellicht kan het advocatenkantoor dat de gemeente heeft geadviseerd over Soestdijk dan wel de huisadvocaat die heeft geadviseerd over het Laanplein hiervoor worden gevraagd. De heer VAN DER PADT constateert dat de heer Versteeg de eerste opinie heeft geschreven. Dan kan die niet de tweede opinie schrijven. De VOORZITTER gaat ervan uit dat bedoeld wordt de juristen die de gemeente bij Soestdijk hebben ondersteund. De heer JONKERS was zich er niet bewust dat de heer Versteeg ook de eerste opinie had gedaan en dan kan dit dus helemaal niet. Wethouder EIJBAARD legt uit dat degene die de second opinion gaat doen niet degene is die de eerste gedaan heeft. Op wie dat gaat worden wordt nog teruggekomen.

Mevrouw STRUIJK vindt dat de second opinion moet worden gedaan door een onafhankelijke partij met zoveel mogelijk kennis over wat er voorligt. De heer GENUIT lijkt dat ook een prima idee. De heer SCHOUTEN beseft dat hij een gevaarlijke uitspraak heeft gedaan met dat de gemeente zich niet moet laten gijzelen door juridisch gekonkel. De heer BRINKMAN geeft aan dat de fractie zal meegaan met het voorstel van de wethouder. De heer JONKERS constateert dat er een toezegging ligt van de wethouder en derhalve hoeft er geen motie te worden ingediend. De heer SCHOUTEN zegt dat er 3 mogelijkheden zijn. Geef het terug aan de natuur en laat het volledig bos worden. Ga je zo dicht mogelijk bij het legaat en wel met zorg te maken hebben. Dan heeft VoorBaarn destijds het voorstel gedaan om Santvoorde te verplaatsen maar dat is een andere discussie. De derde optie is laat het volledig vrij en laat je het bewonen. De jurist die dadelijk de toetsing gaat doen wil enige richting hebben waarop moet worden getoetst. Hoe staat de raad hierin? De heer BRUINS zegt dat het is of terug naar het bos of met zorg. Het moet niet worden beperkt door de advocaat. Die moet geen richting worden meegegeven maar echt onderzoeken wat wel en niet kan.

24

Mevrouw STRUIJK vindt dat er ook een onderzoekje aan vast moet zitten van wat er op dit moment nodig is in Baarn. In de herziening van de Woonvisie gaat het daar ook al over. Als dat is dat er seniorenwoningen nodig zijn zou dat een mooie bestemming zijn maar als eruit blijkt dat er voor jongeren ook heel veel gebouwd moet worden en dat zou juridisch mogen, dan is dat ook absoluut een mogelijkheid. De heer JONKERS vindt dat alleen juridisch moet worden getoetst wat er kan en niet het plan. Het plan is eerst een politieke keuze en die kan als die wat meer is aangekleed eventueel nog juridisch getoetst worden maar anders is de gemeente iets te vlot. De heer VAN DER PADT is ook van mening dat de jurist moet controleren wat kan. Daarna kan worden nagedacht over de huisvesting van jongeren of ouderen, bijvoorbeeld een zorglocatie en daarboven ouderenzorgappartementen. De heer BRINKMAN vindt ook dat de gemeente de focus moet houden op die groep, gecombineerd wonen met zorg en als daar jongeren bij kunnen komen is dat het onderzoeken waard.

I 5. Sluiting De VOORZITTER sluit de vergadering om 23.13 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare bijeenkomst "Debat in de Raad" van 14 december 2022.

De griffier,

De voorzitter, mevrouw S.H.B. Oortman,

lings-'

Hal

if

25