221013 Aanpak calamiteit Van Speijklaan (519549)

inlichtingen bij

Paul Verweij

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

doorkiesnummer uw kenmerk ons kenmerk

500310 / 519549

datum

13 oktober 2022

portefeuillehouder(s) onderwerp

Wethouder Eijbaard Aanpak calamiteit Van Speijklaan

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Op dit moment hebben wij te maken met een calamiteit met betrekking tot de riolering op de Van Speijklaan. Wij hebben u hierover eerder geïnformeerd in de eerste Tussenrapportage 2022. Middels deze brief willen wij u verder informeren over onze aanpak tot nu toe en de vervolgstappen. De situatie is urgent omdat op korte afstand van de riolering een belangrijke waterleiding ligt. Deze waterleiding is in slechte staat en kan als gevolg van (nieuwe) verzakkingen of trillingen bezwijken. Als de waterleiding bezwijkt heeft een groot deel van Baarn minimaal een dag geen toegang tot drinkwater. Daarbij komt bij dat dit leidt tot grote schade aan de omgeving. Situatie De Van Speijklaan is een woonstraat in de wijk Eemdal in het oostelijke deel van Baarn. In het IBOR 2021-2030 staat de integrale renovatie van deze wijk pas na 2050 op het programma. In de wijk ligt een gemengd rioolstelsel. Dit stelsel is grotendeels aangelegd tussen 1970 en 1980. Uitzondering hierop is een rioolstreng die centraal door de wijk loopt en ook de Van Speijklaan kruist. Deze rioolstreng is de hoofdleiding naar het gemaal en is volgens de beheergegevens aangelegd begin jaren ‘60 en is daarmee aanzienlijk ouder dan het omliggende rioolstelsel.

Geschiedenis Rondom de oudere (van begin jaren ‘60) diep gelegen rioolstreng is in de Van Speijklaan sprake van verzakkingen van het straatwerk. In de Van Speijklaan zijn eind 2021 grote verzakkingen ontstaan aan de wegverharding. De verzakkingen zijn verholpen door de ondergrond aan te vullen met zand en het straatwerk te herstellen. Dit is echter geen duurzame oplossing. Vanwege de mogelijke gevolgen van het optreden van verdere zettingen en/of het bezwijken van het riool (zie: paragraaf Risico’s), beschouwen wij de situatie aan de Van Speijklaan als calamiteit en hebben wij hiervan reeds melding gemaakt in de eerste Tussenrapportage van 2022.

1

Tijdelijke maatregelen Naar aanleiding van de verzakkingen in de Van Speijklaan is onderzoek uitgevoerd. Het vermoeden was meteen dat de oorzaak in de riolering lag. Daarom hebben we tijdelijk een grote plaat over het riool heen gelegd om de ondergrond te verstevigen en nieuwe zettingen zoveel mogelijk te beperken. Onderzoek en advies Na het optreden van de verzakkingen hebben wij direct onderzoek gedaan naar de oorzaak. Vanwege de complexiteit van de problematiek en de wens om de calamiteit zo spoedig mogelijk op te lossen, hebben wij hierbij de hulp ingeschakeld van specialisten van een ingenieursbureau en een aannemer. Oorzaak verzakkingen Uit het vervolgonderzoek is gebleken dat de verzakkingen zijn veroorzaakt door lekkages in de rioolbuizen en in een inspectieput. Hierdoor stroomt grondwater met zand het riool in waardoor verzakkingen optreden. Omdat de inspectieput van het riool aan de onderzijde lek is, stroomt hier zand naar binnen en zakt ook het riool steeds verder weg. Door de verzakkingen ontstaat er ook infiltratie tussen de buizen onderling, waardoor er meer lekkages ontstaan en het aannemelijk is dat het stelsel steeds sneller zal verzakken. Risico's Als we de riolering niet op korte termijn renoveren, lopen we de volgende risico’s: • Bezwijken riolering: De huidige staat van de riolering is dusdanig slecht dat het risico bestaat dat de riolering bezwijkt.

De inschatting is dat de kans dat dit gebeurt klein is, maar niet te voorspellen. De mogelijk gevolgen zijn echter enorm, zoals grote verzakkingen met de kans op persoonlijk letsel en het niet meer functioneren van het riool voor lange tijd waardoor het rioolwater met een tijdelijke pompinstallatie moet worden afgevoerd. • Breken waterleiding: Op korte afstand van de riolering ligt een zware watertransportleiding, een belangrijke voeding voor drinkwater in Baarn. Wanneer de riolering te ver zakt, bestaat het risico dat de waterleiding breekt. De mogelijk gevolgen zijn enorm. Als dit risico optreedt zal een groot deel van de gemeente tijdelijk zonder water komen te zitten. Oplossing Het riool in de Van Speijklaan ligt ongeveer 4,5 meter diep en ligt op sommige plekken dicht bij particuliere tuinen, woningen en een zware water(transport)leiding. Mede daardoor is de problematiek aan de Van Speijklaan technisch complex met grote risico’s. Daarom hebben wij direct specialisten van een ingenieursbureau en een aannemer bij de voorbereiding betrokken. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken en de analyses van de specialisten kunnen twee oplossingsrichtingen worden voorgelegd. Bij beide varianten krijgt het riool weer een (theoretische) restlevensduur van 60 jaar. De lekkages worden gedicht waardoor er geen zand meer het riool instroomt.

Hiermee wordt de (kans op) nieuwe verzakkingen voorkomen. Ook wordt de nietfunctionele riolering in beide varianten buiten gebruik gesteld. Variant 1: Volledige relining Het bestaande riool wordt geheel inwendig gerenoveerd met een zogenaamde ‘relining’. Deze variant kan relatief snel (eind 2022) worden uitgevoerd. Omdat er wordt gewerkt vanuit de bestaande riolering, hoeft er geen diepe rioolsleuf te worden gegraven. Hierdoor zijn er relatief weinig

2

uitvoeringsrisico’s en blijft de overlast voor de omgeving beperkt. De kosten voor variant 1 zijn daarom lager dan variant 2. De zonk in de riolering die is ontstaan door de reeds opgetreden zettingen wordt geaccepteerd. Hierdoor is de doorstroming van het riool niet optimaal. Dit kan ertoe leiden dat het dagelijks beheer (door opgehoopt vuil) meer aandacht nodig heeft. Indien noodzakelijk kan dit worden ingepland in de periodieke reinigingsronde, waardoor de eventuele meerkosten beperkt zijn. Variant 2: Combinatie nieuw riool en relining De rioolstrengen die niet zijn verzakt worden inwendig gerenoveerd. De verzakte rioolstrengen worden opgegraven en vervangen door een nieuw riool. Hiermee wordt de zonk in het riool direct hersteld, zodat het stelsel na de renovatie weer optimaal functioneert. De voorbereidingsperiode van deze variant betreft enkele maanden, waardoor de werkzaamheden begin/medio 2023 kunnen worden uitgevoerd. Doordat een deel van de riolering wordt vernieuwd moeten er worden gewerkt in de ondergrond, waardoor de uitvoeringsrisico’s relatief groot zijn, de uitvoeringsduur langer is en de omgeving de nodige overlast van de werkzaamheden zal ervaren. De kosten voor variant 2 zijn hoger dan variant 1. Als oplossing voor dit complexe probleem wordt het bestaande riool conform Variant 1 geheel inwendig gerenoveerd met een zogenaamde ‘relining’.

Wij hebben gekozen voor een relining omdat deze oplossing sneller en met minder uitvoeringsrisico’s kan worden gerealiseerd. Daarnaast geeft deze variant aanzienlijk minder overlast voor de omgeving. De reeds opgetreden zonk in het riool verhelpen wij met deze oplossing niet. Normaalgesproken is een dergelijke zonk niet wenselijk omdat zich hier vuil kan ophopen, echter in de gehele afweging rondom de problematiek in de Van Speijklaan vinden wij dit acceptabel. Indien noodzakelijk kan extra onderhoud worden ingepland in de periodieke reinigingsrond, waardoor de eventuele meerkosten beperkt zijn. Afwijken inkoopbeleid Vanuit het inkoopbeleid van de gemeente Baarn moeten alle werken boven de € 150.000 meervoudig onderhands worden aanbesteed. De kosten van de voorgestelde renovatie zijn geraamd op € 285.000, waarmee het werk conform inkoopbeleid meervoudig onderhands zou moeten worden aanbesteed. De situatie in de Van Speijklaan betreft echter een calamiteit met mogelijk ingrijpende gevolgen. Gezien de urgentie heeft het college besloten om af te wijken van het aanbestedingsbeleid. Planning Ten aanzien van de planning is er de keuze uit twee scenario’s: 1. Direct na collegevoorstel opdracht verlenen: het project wordt uitgevoerd conform bovenstaande planning. 2.

Na vaststelling tweede Tussenrapportage opdracht verlenen: de uitvoering wordt uitgesteld naar eind kwartaal 1 van 2023 waarmee de risico’s in overweging worden genomen. Vanwege de grote onbeheersbare risico's heeft ons college besloten om te kiezen voor scenario 1 waarbij direct opdracht wordt verleend.

3

Planning scenario 1: Week 41 (12/10 – 14/10): Versturen brief vanuit gemeente Week 42 (17/10 – 21/10): Rioolinspectie, asbestonderzoek, grondboring en proefsleuven Week 46 (14/11 – 18/11): Bewonersavond vanuit gemeente en aannemer Week 47 (21/11 – 25/11): Brief vanuit aannemer Week 48 (28/11 – 02/12): Start voorbereidende werkzaamheden Week 50 (vrijdag 16/12): Relining rioolbuizen Week 51 (19/12 – 23/12): Renovatie put Door GMB Rioleringstechnieken worden de laatste onderzoeken en de voorbereidende werkzaamheden in oktober en november uitgevoerd. De uitvoering van de rioolwerkzaamheden staat gepland in december 2022. Communicatie De omwonenden worden per brief geïnformeerd over de oplossing en de planning. Daarnaast organiseren wij samen met de aannemer een bewonersavond om bewoners te informeren en antwoord te kunnen geven op vragen. U bent welkom om als toehoorder aanwezig te zijn. Financiën De kosten van de voorgestelde renovatie zijn geraamd op € 285.000. Zoals reeds gemeld in de eerste Tussenrapportage van 2022 is hiervoor geen dekking in de begroting, echter deze kosten zijn onvermijdbaar. In de tweede Tussenrapportage wordt dekking voorgesteld ten laste van de algemene reserve. Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

4