220518 Verslag Debat in de Raad 18 mei 2022

Gemeente Baarn Bijeenkomst “Debat in de Raad” Verslag van de openbare bijeenkomst, gehouden op woensdag 18 mei 2022 in de raadszaal van het gemeentehuis

Voorzitter:

de heer M. Eijbaard

Griffier:

de heer D.E. Bulthuis

Aanwezig:

de heer J.J.G. Bosman (GL), de heer V.A. Brinkman (PvdA), mevrouw S. Bruijstens (PvdA), mevrouw M.L. Deurloo (VoorBaarn), de heer M.J.P.M. van der Donk (CDA), de heer W.J.L. Genuit (GL), de heer M.A.C. van Grinsven (VoorBaarn), de heer M. van den Heuvel ((D66), mevrouw M.J. Koenders-van de Vrugt (VoorBaarn), de heer J.C.A. van Loon (50PLUS), mevrouw A.M. Martens (VVD), mevrouw S.H.B. Oortman Gerlings-van Hal (VVD), de heer A.P. van der Padt (VVD), de heer R.M.N. Schouten (VoorBaarn), mevrouw J.A.M. Sluijs (GL), de heer A.R. Stolk (VVD), mevrouw C.J. Struijk-Cramer (D66), de heer M.R. Veldhuizen (VoorBaarn) en de heer R. van Wijk (CDA)

Overige aanwezigen:

de heer T.G.W. Jansma (wethouder), de heer H.B. Prakke (wethouder), jonkheer M.A. Röell (burgemeester), de heer A.B.A. van Roshum (wethouder) en mevrouw J.L. Vissers (wethouder)

1.

Opening, vaststelling agenda en mededelingen

De VOORZITTER heet iedereen om 20.00 uur van harte welkom. De heer Jonkers is verhinderd en daarom zal spreker vanavond de vergadering voorzitten. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. Er is een bericht van verhindering ontvangen van de heer Van Hardeveld, de heer Korkmaz en de heer Jonkers en de heer Brinkman heeft aangegeven wat later te zijn. 2. Vaststelling verslag van Debat in de Raad van 13 april 2022 Het verslag wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) BBS (396073) De VOORZITTER concludeert dat het voorstel zonder discussie als hamerstuk naar de raad gaat. 4. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) AVU (396062) De VOORZITTER concludeert dat het voorstel zonder discussie als hamerstuk naar de raad gaat. 5. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) RUD (387752)

De VOORZITTER meldt dat gisteren nog een uitgebreide brief aan het dossier is toegevoegd. Als daar inhoudelijke vragen over zijn is daar ruimte voor en als er wensen zijn om die op een later moment te agenderen wordt het meegenomen in de cyclus van juni. Het voorstel gaat zonder discussie als hamerstuk naar de raad. 6. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) RID Utrecht (378579) De VOORZITTER concludeert dat het voorstel zonder discussie als hamerstuk naar de raad gaat. 7. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) RWA-Amfors (396045) De VOORZITTER concludeert dat het voorstel zonder discussie als hamerstuk naar de raad gaat. 8. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) GGD regio Utrecht (380206) De VOORZITTER schorst wegens een technische storing de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De heer VAN DER DONK spreekt zijn waardering uit voor al het goede werk dat de GGD in het coronajaar heeft gedaan. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 9. Begroting 2023 (zienswijze) en Jaarstukken 2021 (ter kennisname) Veiligheidsregio Utrecht (366743) De heer VAN DEN HEUVEL ziet dat de personeelskosten door corona een stukje lager uitvallen maar eerder dit jaar is begrepen dat de VRU toch een beetje op haar tenen liep.

Waar komen dan die mindere kosten van? Komt dat omdat de VRU geen personeel kon vinden? In de actualisatie 2022 en begroting 2023 zit toch een aardige stijging wat betreft de personeelskosten. Kan daarop een toelichting worden gegeven? De VRU geeft aan te streven naar efficiënter werken en eventueel beleid te herzien gezien de financiële situatie van de deelnemende gemeenten. De bedoeling is dat in 2026 de personeelskosten op hetzelfde niveau zitten als in 2021. Wat is de inschatting van het risico dat de efficiencyslag en de beleidsherziening niet gehaald worden? De heer RÖELL legt uit dat de VRU inderdaad op de tenen heeft gelopen met alle extra taken die erbij zijn gekomen. De kosten die daarvoor zijn gemaakt zijn weer voor een groot deel teruggekomen vanuit het Rijk. Daarnaast zijn een aantal functies lastig in te vullen omdat de mensen niet te krijgen zijn. Er is extra geld besteed aan werving en selectie maar dat heeft helaas onvoldoende resultaat gehad en daarom wordt er extra geld overhouden aan de personeelskant. De cao is ingegaan per 1 april 2022 en dat is een stijging van ongeveer 3,9% en dat telt flink door. Vanwege de financiële druk die er bij de gemeenten is, is vanuit de VRU gezegd van we willen niet allerlei nieuw beleid gaan creëren.

Binnen het Gemeentefonds wordt geld vrijgemaakt voor de VRU en in de meicirculaire komt er waarschijnlijk extra geld beschikbaar voor de prijscompensatie.

De VRU heeft in de afgelopen jaren gezocht binnen de begroting om risico’s op te vangen of om nieuw beleid met verschuivingen voor elkaar te krijgen. Daarom is er vertrouwen in maar er kan geen garantie worden gegeven. De heer VAN DEN HEUVEL wijst erop dat de kosten voor de brandweerzorg als een PM-post bij de financiële risico’s wordt vermeld. Wellicht moet daarom over 2 jaar tot de conclusie worden gekomen dat de situatie toch anders is. De heer RÖELL legt uit dat er op dit moment een Europese discussie speelt over beroeps en vrijwilligers. Het zag er naar uit dat Europa zei van vrijwilligers moeten op dezelfde wijze worden behandeld als beroeps brandweermannen. Als dit echt aan de orde komt is dat een risico maar de kwantificering van dat risico kan nog niet worden gegeven. Alle veiligheidsregio’s zijn met het Rijk in gesprek van als dat het geval zou zijn het Rijk die kosten moet vergoeden aan de veiligheidsregio’s. Het is altijd lastig met Europese regelgeving of dat heel strak is of dat er ruimte in zit om te manoeuvreren. Die discussie loopt nog en zodra het helder is of er een risico in zit zal dat in de begroting of in een tussenrapportage worden meegenomen. Conclusie: De VOORZITTER concludeert dat het voorstel als hamerstuk naar de raad gaat. 10.

Raadsinformatiebrief Stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraïne (385077) De VOORZITTER memoreert dat zowel de fractie van GroenLinks als de fractie van het CDA hiervoor een memo hebben ingestuurd. Er liggen 2 vragen voor die door beide fracties zijn gesteld, namelijk hoe denken de andere partijen over de oproep om een deel van de Baarnse opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar te stellen aan mensen uit het aanmeldcentrum Ter Apel. Voorts ligt er een vraag van de fractie van GroenLinks, namelijk de portefeuillehouder gaf aan dat er naast Santvoorde en de 1e verdieping van Meander niet verder gezocht is naar andere locaties omdat dat nog niet nodig bleek. Zijn wij er voorstander van om alsnog te kijken naar extra locaties in dit geval voor de opvang van asielzoekers uit Ter Apel? Denk ook aan de mogelijkheid om alsnog de 2e verdieping van het Meandergebouw te gebruiken. Mevrouw SLUIJS memoreert dat het er vorige week op leek dat het aanmeldcentrum zo vol zat dat er dreigde dat een groep mensen buiten de nacht moest doorbrengen. Het COA moet dagelijks zoeken naar hulp van andere gemeenten. De directeur van het COA, de staatssecretaris van Asiel en de minister-president hebben een dringende oproep gedaan aan alle gemeenten om in te gaan op die hulpvraag. Gezien de huidige wooncrisis is het vinden van opvang niet altijd gemakkelijk.

Ook andere groepen in de samenleving hebben moeite om passende woonruimte te vinden. Iedereen heeft recht op passende huisvesting en dat kan ook als wordt gezorgd voor een eerlijke verdeling. Het is echt bewonderenswaardig hoe snel er huisvesting is geregeld voor Oekraïense vluchtelingen. Zelfs zo voortvarend dat er landelijk nog 12.000 bedden onbezet zijn. De vraag is of dat in Baarn ook het geval is. Dan zou het niet meer dan logisch zijn dat de gemeente Ter Apel te hulp schiet en een deel van de plekken voor tijdelijke noodopvang aanbiedt. Voorts zouden andere mogelijke locaties die in beeld waren maar niet meer nodig bleken opnieuw kunnen worden overwogen voor noodopvang. Daarbij komt dat de realisatie van tijdelijke opvang van 50 minderjarige asielzoekers op de marechausseekazerne vertraagd is. Overigens is de beantwoording van de schriftelijke vragen nog niet ontvangen. De heer VAN DEN DONK vraagt hoe de raad staat tegenover het idee om in Baarn een beperkte maar tijdelijke opvang voor asielzoekers in te richten op het moment dat de nood hoog is. De vraag

van het CDA is dus ook wat anders dan die van GroenLinks. Het CDA is geen voorstander van algemene permanente opvang van asielzoekers in Baarn. Het gaat hier om een menselijke ondersteuning wanneer de nood hoog is. Dus noodopvang c.q. crisisopvang. Daarnaast is het uitgangspunt van het CDA mensen moeten zoveel mogelijk in de regio worden opgevangen. Er dienen geen economische vluchtelingen te worden opgevangen en uitzetting van onterechte vluchtelingen is belangrijk. Daarnaast moet elke opvang beperkt zijn binnen de Baarnse maat. Is het niet zinvoller om standaard een beperkt aantal nette plekken met een maximale omvang ter beschikking te hebben voor crisisopvang, ook bijvoorbeeld als er meerdere crisissen tegelijk spelen? Op die wijze hoeft er niet steeds een paniekreactie te komen bij een crisis. De gemeente kan dan altijd helder het aanbod en de grenzen aangeven, de kosten managen en onrust voorkomen. Hoe denken college en raad over het organiseren van een crisisopvang met een maximaal aantal plekken die wellicht multifunctioneel zijn te gebruiken voor wanneer het niet nodig is? De heer RÖELL merkt ten aanzien van GroenLinks op dat als het goed is de RIB vandaag is verstuurd. Daarin wordt aangegeven dat het college ook ziet dat de maatschappelijke verontwaardiging over vluchtelingen groot is en dat er gezocht wordt naar mogelijkheden van opvang.

Er wordt ook in aangegeven dat Baarn al jaren altijd de taakstelling ten aanzien van de huisvesting van statushouders haalt in tegenstelling tot veel andere gemeenten. Daarnaast is de opvang van Oekraïense vluchtelingen particulier en in Santvoorde ook een duidelijk signaal van de betrokkenheid van de Baarnse samenleving. Mede door de opvang van de Oekraïense vluchtelingen en de tijd die dat heeft gekost voor de gemeentelijke organisatie is vertraging opgelopen in de opvang van minderjarige asielzoekers. Tussen het COA en de MBE is er overeenstemming over de locatie. Het COA heeft inmiddels een bestuursovereenkomst gestuurd. Daar is mee gewacht want het college ziet de noodzaak maar wil ook een goede afspraak met het COA en met een goede procedure tot de opvang komen. Het college verwacht er aan het eind van de maand of begin juni een klap op te geven. Dan kan ook het gesprek worden aangegaan met betrokkenen en andere partijen zoals de raad. Dit betreft dan voor maximaal een jaar op het marechausseeterrein 50 minderjarige vluchtelingen. De 5e verdieping van het Meandergebouw vergt een grote investering en die is op dit moment ook nog niet nodig gezien als wordt gekeken naar de Oekraïense vluchtelingen omdat er landelijk nog ruimte is. Er wordt aan de gang gegaan met de 2e verdieping en dat zal nog even duren.

Inmiddels zijn er mensen geplaatst in Santvoorde maar bekend is dat er bij gastgezinnen ook gevallen zijn waar de Oekraïense vluchtelingen niet langer kunnen worden opgevangen. Daar is ook ruimte voor nodig binnen Santvoorde. Hoeveel dat er zijn is niet precies bekend maar daar moet in de komende periode wel ruimte voor worden gelaten. Die kinderen zijn met school of met een opleiding bezig en dan zou het ook goed zijn om de mensen binnen Baarn een plek te geven. Daar zit dus niet veel ruimte in. Voor beide locaties geldt dat de gemeente daarvan niet de eigenaar is. De gemeente kan dus niet zomaar zeggen van daar moeten ze worden gerealiseerd want daar moeten de betreffende eigenaren ook wat van vinden. Er is wel gesproken met andere locaties, bijvoorbeeld De Stulp en Venwoude. Die hadden op dat moment geen plekken omdat na corona vanaf april het daar weer vol aan de gang is. Er is in die zin over gesproken dat op het moment dat als er een enorme druk komt vanwege Oekraïense vluchtelingen er een doorzettingsmacht komt vanuit het Rijk naar burgemeesters om locaties te vorderen er een andere discussie komt. Wat betreft de opmerking van het CDA over de permanente opvang. Het is niet zo dat er ergens een plek is waar een permanente crisisopvang kan worden georganiseerd. Daar komt ook heel veel bij kijken.

Het is goed dat de raad met elkaar het gesprek voert of ze die ruimte wil bieden en als de raad daarvoor zou kiezen is dat niet 1-2-3 geregeld.

Mevrouw SLUIJS vraagt of er een termijn is voor hoe lang die locaties voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar blijven. De heer RÖELL zegt dat er bij de locatie Meander gedachten zijn over ontwikkelingen en daar zit dus ergens een beperking. Aan Santvoorde zal ook een beperking zitten maar die is niet zo benoemd. Dat zal ook afhankelijk zijn van ontwikkelingen op die 2 locaties. De heer VAN DEN DONK begrijpt dat zo’n locatie niet direct te realiseren is maar acht het college het zinvol om dat te doen? In de afgelopen jaren hebben opbouw en afbouw steeds tot nieuwe crisissen geleid bij het COA en is het dan niet zinvol om daar een meer gestructureerd beleid op te zetten zodat er richting burgers van Baarn, ook qua managing van de kosten, en naar het Rijk een meer gestructureerd verhaal kan worden neergelegd? De heer RÖELL zegt dat het enorm zou helpen dat ook andere gemeenten die een taakstelling hebben wat betreft statushouders daar vol voor gaan want er zitten veel mensen met een status in Ter Apel en andere asielzoekerscentra die niet door kunnen stromen naar een woonvoorziening. Als de gemeente Baarn een x aantal plekken zou realiseren gaat dat het probleem niet oplossen. De VOORZITTER meldt dat de raad de betreffende raadsinformatiebrief morgen krijgt.

Hoe denken de andere partijen over de oproep van GroenLinks om een deel van de Baarnse opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen beschikbaar te stellen aan mensen uit het aanmeldcentrum Ter Apel? Mevrouw STRUIJK zegt dat dit heel sympathiek klinkt maar de gemeente moet hier heel voorzichtig mee zijn want er moet ruimte zijn om Oekraïners die nu bij gastgezinnen zijn ondergebracht ergens anders op te vangen voor als het daar niet meer gaat. Daarnaast gaat het om verschillende doelgroepen want in Ter Apel zitten andere mensen dan deze Oekraïners. Hier zitten vrouwen met kinderen en daar vaak alleenstaande mannen. Dat kan heel fijn samen gaan maar dat hoeft per se niet en dat is ook een zorg. De gemeente moet daar zeer zorgvuldig in zijn als het al wordt gedaan en daarom twijfels. Mevrouw OORTMAN GERLINGS is het eens met de vorige spreker. Het is erg goed dat de gemeente overal snel op reageert wat betreft extra plekken voor Oekraïners maar het is niet zo’n goed idee om plekken die nu over zouden zijn al beschikbaar te stellen voor andere vluchtelingen, zeker gezien wat er nog komen gaat. De gemeente dient de vraag vanuit Den Haag te beantwoorden en zoals het nu gaat, gaat het prima en daar is de VVD heel tevreden over en daarom niets extra’s. De heer SCHOUTEN kan uitstekend leven met de beantwoording van de portefeuillehouder.

Het is heel nobel dat mensen Oekraïners of andere vluchtelingen opnemen maar daar zit een grens aan en daar moet dus de ruimte voor worden gehouden. Vorige week is een oproep gedaan van stuur vooral een briefje naar Den Haag maar dat ging over een ander onderwerp. Er wordt een probleem gecreëerd door het Rijk door middel van procedures die niet lopen zoals ze moeten lopen. Als andere gemeenten hun taakstelling vervullen in dit kader is dat ook een deel van de oplossing en daarvoor roept spreker de landelijke partijen op. De VOORZITTER stelt de vraag van het CDA over permanente plekken voor crisisopvang aan de orde. De heer VAN LOON geeft aan dat de opvang van Oekraïense vluchtelingen waarschijnlijk van tijdelijke aard is maar hoe de opvang van asielzoekers op dit moment in Ter Apel gaat is niet leuk om

te zien. Het zou goed zijn als er wordt nagedacht over opvang voor crisissen maar ook bijvoorbeeld voor een pandemic die opnieuw zouden kunnen komen. Meander zou dan bijvoorbeeld kunnen worden gebruikt als een soort revalidatiecentrum maar ook voor opvang van asielzoekers. Daarvoor zou zo’n ruimte moeten worden gecreëerd die heel snel kan worden opgebouwd voor de opvang bij een pandemie en dan weer voor de opvang van asielzoekers.

Mevrouw OORTMAN GERLINGS merkt op dat de locaties die genoemd worden niet van de gemeente zijn. Als andere partijen een locatie zoeken moeten ze ook met een suggestie komen.

Mevrouw BRUIJSTENS zegt dat de vraag zou moeten worden gesteld of de gemeente de capaciteit heeft om een crisis op te vangen. Is de crisisopvang in orde en zo nee, wat zou de raad dan kunnen doen? Een maximaal aantal crisisopvangplekken omdat er crisis op crisis zou komen? Beter is om te kijken of de gemeente in staat is om welke crisis dan ook op te vangen. Mevrouw OORTMAN GERLINGS gaat er vanuit dat er geen probleem is met de crisisorganisatie van de gemeente gezien hoe het de afgelopen maanden is gegaan. Er wordt snel gehandeld en er wordt zelfs extra gedaan ten opzichte van wat de gemeente eerst voor ogen had. Mevrouw STRUIJK is eveneens van mening dat het erop lijkt dat de crisisopvang van de gemeente op orde is. Het klinkt heel mooi om wat opvangplekken achter de hand te hebben voor als er iets gebeurt maar de uitvoering is heel lastig. Het is ook moeilijk te voorspellen wanneer er een crisis uitbreekt. Het is per definitie een ad-hoc-probleem dat op dat moment ook ad hoe moet worden opgelost met de mogelijkheden die er op dat moment zijn want anders wordt er ruimten bezet die ook voor andere dingen gebruikt kunnen worden en dat is economisch niet verstandig. Mevrouw SLUIJS zegt dat het leeft in de samenleving de beelden van mensen die buiten moeten slapen.

Inmiddels is er veel opgehelderd hoe de situatie in Baarn is en dan blijkt dat er doordacht wordt omgegaan met de beschikbare ruimte in Baarn en dat er ook ruimte beschikbaar moet zijn voor Oekraïense vluchtelingen die uit de gastgezinnen komen. Een meer permanente opvang is een heel ander traject wat heel veel tijd gaat kosten maar in dit geval gaat het GroenLinks om directe opvang van de mensen die nu in nood zijn. De portefeuille heeft al een paar keer gezegd dat de extra opvang in Meander heel duur gaat worden en dat klinkt dus niet als een reële optie. De heer VAN DEN DONK verduidelijkt dat het CDA haar debatpunt niet heeft ingebracht omdat het idee zou zijn dat de gemeente geen goed werk zou verrichten in deze.

I I. Sluiting f

De VOORZITTER sluit de vergadering om 20.45 uur.

Aldus vastgesteld in de openbare bijeenkomst “Debat in de Raad” van 22 juni 2022. De griffier,

De voorzitter, de heer W.J.L. Genuit