220420 Stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraïne (385077)

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Ariean van de Groep

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

(035) 5481815

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s)

382534 / 385077

20 april 2022 Burgemeester Röell Wethouder Van Roshum

onderwerp

Stand van zaken opvang vluchtelingen Oekraïne

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Eerder hebben wij u per raadsinformatiebrief geïnformeerd over de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Baarn. Hiertoe worden onder meer delen van gebouwen van onder meer woonzorgcentrum Santvoorde (Silverein) en Meander Medisch Centrum in gereedheid gebracht. Doel is om de Oekraïense vluchtelingen in Baarn een zo goed mogelijke, kleinschalige opvang te bieden voor een langere periode. In deze brief willen wij u informeren over de actuele stand van zaken omtrent de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in Baarn. Inleiding Het college voelt samen met u als gemeenteraad een gedeelde verantwoordelijkheid bij het opvangen van Oekraïners die vanwege het oorlogsgeweld hun land ontvlucht zijn. De afgelopen weken hebben vele particulieren, vrijwilligers, gemeentelijke medewerkers en verschillende Baarnse organisaties zich daartoe in hoge mate ingezet. Het is hartverwarmend te zien hoe groot de betrokkenheid is vanuit de plaatselijke samenleving – van inwoners, ondernemers en organisaties – om bij te dragen aan een gastvrij verblijf van gevluchte Oekraïners in onze gemeente. Een aantal vluchtelingen wordt momenteel door particulieren thuis opgevangen. Ook worden enkele grotere locaties voor opvang voorbereid, namelijk woonzorgcentrum Santvoorde en Meander Medisch Centrum.

Particuliere opvang Momenteel zijn er circa 80 vluchtelingen uit Oekraïne gehuisvest bij particulieren in Baarn. Deze vluchtelingen moeten zich inschrijven bij de gemeente. Met de inschrijving kunnen vluchtelingen namelijk een Burgerservicenummer (BSN) krijgen, wat belangrijk is voor basisbehoeften zoals een bankrekening, leefgeld en onderwijs voor kinderen. Voor het inschrijven zijn speciale middagen aangewezen wanneer er ook tolken aanwezig zijn om ervoor te zorgen dat de benodigde

1

documenten correct worden ingevuld. Voor het aannemen en verwerken van de extra inschrijvingen zijn twee gemeentelijke baliemedewerkers ingewerkt en beschikbaar gemaakt. Ook voor het begeleiden van processen na de inschrijving zijn er medewerkers vrij gemaakt. Deze extra inspanningen gaan deels ten koste van reguliere baliewerkzaamheden. De opvang van vluchtelingen door particulieren loopt over het geheel genomen goed. Vluchtelingen en particulieren die vluchtelingen opvangen hebben uiteraard vaak wel allerlei vragen. Het goed georganiseerde vrijwilligerswerk in Baarn heeft bijzonder veel werk verzet en een Steunpunt Oekraïners Baarn ingericht om zoveel mogelijk te voorzien in de informatiebehoefte. Op afroep is daar een tolk aanwezig. Deze week is er een bijeenkomst met de inwoners die thuis Oekraïense vluchtelingen opvangen. Gemeentelijke opvang Wat betreft de voorbereidingen voor gemeentelijke opvang is en wordt veel medewerking ervaren vanuit de organisaties van Silverein (woonzorgcentrum Santvoorde) en Meander Medisch Centrum, die de opvanglocaties om niet ter beschikking stellen. Bij Santvoorde gaat het om opvang van circa 34 personen en bij Meander MC gaat men momenteel uit van circa 45 personen. Het betreft bij beide locaties de opvang van specifiek Oekraïense vluchtelingen die via de Veiligheidsregio een plek in de gemeentelijke opvang krijgen toegewezen.

Er is hierin dus geen rol voor het COA. Vanuit de particuliere opvang weten we dat een beperkt aantal mensen doorstroomt naar de locatie Santvoorde. Het regelen van deze opvang was in eerste instantie een zoektocht. Zo was niet van meet af aan duidelijk waar exact de verantwoordelijkheden van gemeenten lagen. Er was bij aanvang ook geen duidelijke sturing vanuit Rijk of veiligheidsregio. Door dit alles was in eerste instantie nog veel onduidelijk over wat er op gemeenten af kwam. Wel direct duidelijk was dat snelle actie nodig was. Door de grote inzet van inwoners, vrijwilligersorganisaties en gemeentelijke medewerkers kon er in relatief korte tijd veel opgezet en geregeld worden. Aan het gereedmaken van de gemeentelijke opvang in woonzorgcentrum Santvoorde en Meander MC wordt momenteel gewerkt. De locaties worden geschikt gemaakt voor bewoning en voorzien van meubilair. Naar verwachting kan de locatie Santvoorde als eerste ter beschikking komen – de richtdatum daarvoor is 2 mei. Voor Meander MC zijn meer aanpassingen nodig, wat ook meer tijd vergt. Omwonenden van de locatie Santvoorde ontvangen binnenkort nadere informatie over de huisvesting van de Oekraïense vluchtelingen. Naast deze locaties zijn ook gesprekken gevoerd met eigenaren van andere locaties om te inventariseren of er aanvullende mogelijkheden voor opvang zijn als de toestroom van vluchtelingen toeneemt.

Steunpunt Oekraïners Baarn Al snel na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne zijn de gemeente, Vluchtelingenwerk Baarn, Pit Baarn en de Raad van Kerken Baarn gaan samenwerken in het Steunpunt Oekraïners Baarn. Het steunpunt coördineert de particuliere opvang van vluchtelingen, de scholing, de ontmoetingsactiviteiten, het werk en inkomen en de hulp bij de gemeentelijke opvang. Door de

2

aantallen vluchtelingen die in Baarn aankwamen, ontstond de noodzaak beroep te doen op de netwerken van vrijwilligers bij Vluchtelingenwerk, Pit Baarn en de Raad van Kerken. De reguliere, professionele medewerkers van de gemeente, Vluchtelingenwerk en Pit Baarn kunnen anders het vele extra werk niet aan. Inkomen en leefgeld Het zogeheten leefgeld voor vluchtelingen uit Oekraïne is bepaald door de minister van Justitie en Veiligheid. Voor de circa 80 personen die in de gemeente Baarn geregistreerd zijn, is het totaal aan uit te keren leefgeld ongeveer € 35.000 per maand. Dit bedrag zal oplopen naar mate het aantal opgevangen vluchtelingen toeneemt. Vandaag zijn de eerste gelden uitgekeerd. Onderwijs, dagbesteding en ontmoeting Voor het onderwijs aan kinderen zijn de schoolbesturen verantwoordelijk. In samenwerking met de schoolbesturen in Baarn is eind maart schoolopvang georganiseerd. Medio april wordt er onderwijs gegeven aan ongeveer 25 Oekraïense leerlingen in de basisschoolleeftijd en 7 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Voor de jonge kinderen zijn de gehele week leerkrachten en een tolk aanwezig. Schoolbestuur STEV is de penvoerder voor het LOWAN (een organisatie voor onderwijs aan vluchtelingenkinderen) voor de leerlingen in de basisschoolleeftijd. Het Baarnsch Lyceum is dit voor het Voortgezet Onderwijs. Voor de schoolopvang worden kosten gemaakt.

Nog niet duidelijk is of deze kosten volledig vergoed worden door het LOWAN. Hierover is overleg tussen de schoolbesturen en de gemeente. Er zijn en wordt ook verder nagedacht over verschillende initiatieven voor sport, ontmoeting en dagbesteding, gecoördineerd door het Steunpunt Oekraïners Baarn. Regionale afstemming Over de opvang van Oekraïense vluchtelingen vindt regelmatig afstemming plaatst met de 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht – zowel bestuurlijk als ambtelijk. Burgemeester Röell neemt deel aan het bestuurlijk overleg en wethouder Van Roshum coördineert op de inhoud. In het bestuurlijk overleg geven de burgemeesters vooral richting mee aan de voorzitter van de VRU om zo landelijk signalen en wensen te uiten. Ambtelijk bieden gemeenten elkaar hulp door ervaringen en best practices met elkaar te delen en steun te bieden bij het maken van procedures of het oplossen van knelpunten. Regelingen rijksoverheid en kosten Voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen maakt de gemeente onvoorziene kosten. Het gaat om kosten voor personele inzet, verbouwing en inrichting van opvanglocaties en overige organisatiekosten. Het betreft een bedrag in de bandbreedte van 350.000 tot 450.000 euro. Er lopen momenteel landelijk gesprekken tussen gemeenten en het Rijk over (gedeeltelijke) vergoeding van deze gemeentelijke kosten.

Daarover is op dit moment echter nog geen duidelijkheid. De kosten die we maken zullen we verantwoorden in de reguliere Planning- en control-cyclus, ten eerste in de volgende bestuursrapportage.

3

Prioritering en planning Het opvangen van Oekraïense vluchtelingen beschouwt de gemeente als een belangrijke gezamenlijke taak en verantwoordelijkheid, die we vanzelfsprekend oppakken en waar nodig voorrang geven. Dat betekent dat we ook ambtelijk tijd vrijmaken om deze taak zo goed als mogelijk volbrengen. Dit kan leiden tot verschuivingen in planning of prioritering van andere taken of projecten. Indien nodig wordt u hierover geïnformeerd. Wij hopen u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd over de actuele stand van zaken en houden u op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

4