220420 Ensia rapportage BAG BGT en BRO (384855)

inlichtingen bij

Eric Hartog

doorkiesnummer

(035) 5481774

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

376119 / 384855

20 april 2022 Wethouder Prakke Ensia rapportage BAG BGT en BRO

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Iedere Nederlandse gemeente is vanaf 2018 verplicht om jaarlijks een zelfevaluatie te doen naar de inrichting, de werking en de beveiliging van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de Basisregistratie Ondergrond (BRO). Op deze manier controleert het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) of de gemeente haar taak naar behoren uitvoert. Deze zelfevaluaties zijn zowel inhoudelijk als procesmatig van aard. Wij hebben beide zelfevaluaties uitgevoerd. De registraties BAG en BGT scoren ruim voldoende op basis van de huidige maatstaven. Uit het rapport komt een aantal verbetermaatregelen naar voren. Deze worden het komende jaar opgepakt, met als doel dat de zelfevaluaties volgend jaar een nog beter resultaat opleveren. De BRO is een basisregistratie die deels in beheer is bij de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD). Hiervoor geldt dat er voldaan wordt aan de zaken die de gemeente Baarn aanlevert. Dit is het eerste jaar dat dit verplicht was en is een groeiend proces dat verder vorm gegeven gaat worden door de gemeente en de RUD.

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

Bijlagen: 376119 Ensia rapportage BAG.BGT en BRO 0308_Gemeente Baarn_BAG-BGT-BRO 2021_2021 ENSIA

Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden

Verantwoordingsrapportage 2021 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) Baarn

26-04-2022

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 1 van 9

Inhoudsopgave Managementsamenvatting...............................................................................................................3 1. Inleiding.........................................................................................................................................4 1.1 Wettelijke taak........................................................................................................................4 1.2 Winstpakkers voor de organisatie...........................................................................................5 2. Resultaten.....................................................................................................................................7 2.1 Resultaten in 2021..................................................................................................................7 2.2 Trend over meerdere jaren.....................................................................................................7 3. Verbeterplan.................................................................................................................................9 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde............................................................................................9 3.2 Nieuwe verbetermaatregelen.................................................................................................9

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 2 van 9

Managementsamenvatting In ons land worden geobasisgegevens jaarlijks meer dan 5 miljard keer gebruikt via de landelijke voorzieningen. Indirect gebruik, via bijvoorbeeld de doorlevering van geodata door fabrikanten van navigatiesoftware, komt daar nog bovenop. Het gebruik blijft jaarlijks stijgen en het maatschappelijk belang van deze gegevens, als onderdeel van de geo-informatie infrastructuur, is daarmee groot. Het is daarom cruciaal om de gegevenskwaliteit landelijk op peil te houden.

Afbeelding: nationale geo-informatie infrastructuur (NGII) als basis voor maatschappelijke vraagstukken (bron: BZK)

Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De scores, die op de volgende pagina te zien zijn, vormen het resultaat van door ons uitgevoerde zelfevaluaties. Deze evaluaties betreffen de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen. Informatiebeveiliging maakt hiervan vooralsnog geen onderdeel uit.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 3 van 9

Scores geobasisregistraties 2021 (tijdvak 1 januari 2021 tot en met 31 december 2021) Basisregistratie

Score 97%

BAG

< 75% onvoldoende

Basisregistratie

BGT

< 75% Onvoldoende

Basisregistratie BRO

< 60% Onvoldoende

Consequenties score De score is prima, de gegevens zijn van voldoende kwaliteit om te gebruiken in de diverse gemeentelijke processen en de processen van andere overheden.

Verbetermaatregelen

Geen

vanaf 75% voldoende

Score 100%

Consequenties score De score is goed, de gegevens zijn van goede kwaliteit om te gebruiken in de diverse gemeentelijke processen en de processen van andere overheden.

Verbetermaatregelen

Geen

vanaf 75% voldoende

Score 33%

Consequenties score

Verbetermaatregelen

Score is laag, uitsluitend standpijpen worden geregistreerd.

[Aanstellen (interne) controleur per 1-6-2021]

vanaf 60% voldoende

Trend score geobasisregistraties: Registratie Score 2018 BAG 85%

Score 2019 85%

Score 2020 95%

Score 2021 97%

BGT

97%

97%

90%

100%

BRO

N.v.t.

N.v.t.

N.v.t.

33%

1. Inleiding 1.1 Wettelijke taak De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het overheidsstelsel van basisregistraties. Het bijhouden van deze geobasisgegevens is verplicht voor gemeenten, met inachtneming van de bijbehorende kwaliteitseisen. De BAG bevat gegevens over adressen en gebouwen en deze worden centraal beschikbaar gesteld via de Landelijke Voorziening (BAGLV). Het Kadaster beheert de BAGLV en stelt de gegevens beschikbaar aan de diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak, zoals ministeries, waterschappen, politiekorpsen en veiligheidsregio's, zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Doordat de overheid op deze manier gegevens éénmalig inwint en meervoudig gebruikt, vraagt men burgers niet naar de bekende weg. De BGT is een gedetailleerde (in vaktaal: grootschalige) digitale kaart van heel Nederland. Daarin worden alle objecten als gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 4 van 9

vastgelegd. Het doel van de BGT is de hele overheid gebruik te laten maken van dezelfde basisgegevens over de grootschalige topografie van Nederland. De BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. Momenteel wordt de BRO stapsgewijs voltooid. Per stap bevat deze registratie steeds meer gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond. Deze worden geordend op basis van zogeheten ‘registratieobjecten’. In totaal gaat het om ca. 26 registratieobjecten. Voorbeelden van registratieobjecten zijn de grondwatermonitoringsput of het geotechnisch sondeeronderzoek. Sinds dit jaar verantwoordt de gemeente zich via ENSIA ook over informatiebeveiliging en informatie-architectuur van de WOZ-uitvoering aan de toezichthouder Waarderingskamer. Op deze terreinen worden aan systemen voor de WOZ-uitvoering steeds hogere eisen gesteld. Dit komt doordat de werkprocessen voor de bijhouding van informatie in grote mate worden geïntegreerd met geobasisregistraties en de geautomatiseerde systemen in toenemende mate werken met elders bijgehouden gegevens. Naar verwachting zullen de geobasisregistraties en de WOZ in de komende jaren binnen ENSIA verder samen gaan werken.

1.2 Winstpakkers voor de organisatie Woningbouwopgave: Wat voor soort woningen moeten we bouwen in welke wijk op welke locatie? Daarvoor is inzicht nodig in verhuisbewegingen (volumes, welke gezinssamenstelling verhuist van woning soort A naar woningsoort B, met welke WOZ-waarde/verkoopprijs en welke oppervlakte naar welke wijken en buurten). Daarvoor zijn data nodig uit de BAG, WOZ, BRP, BGT, bestand wijken en buurten en van het Kadaster. Met behulp van deze gecombineerde data kan beter onderbouwd de woningbehoefte door de gemeente, provincie of Rijk worden vastgesteld. Dit beeld kan vervolgens worden gematcht met de mogelijke woningbouwlocaties. Ook het aanwijzen van de wat grotere bouwlocaties kan beter op basis van data worden uitgevoerd dan op basis van emotie en lokale deelbelangen. Een aanzienlijk deel van de woningen zal worden gerealiseerd buiten of grenzend aan stad of dorp en hiervoor is inzicht in het land nodig: de grootte (Kadaster, BRT), voorzieningen in de buurt (BGT, BRT), eigendom (BRK), prijs (WOZ-waarde/BRK).

Energietransitie: Woningcorporaties hebben vragen als: ‘Op welke panden in mijn portefeuille kan ik het beste zonnepanelen installeren?’ Een belangrijk deel van het antwoord schuilt in geodata: zuidelijke ligging daken (BAG, BGT), schaduw van andere gebouwen (nationaal hoogtebestand, BAG, BGT) en benutbare oppervlakte daken (collectief beeldmateriaal, gunstige locaties voor warmtepompen en warmte/koudeopslag (BAG, BGT, BRO). Omgevingswet: Zonder geodata geen DSO en zonder DSO geen functionerende Omgevingswet. Immers, bij elke vergunningsaanvraag moeten de volgende vragen worden beantwoord: ‘Om welk object gaat het (wat is het), waar staat het precies (waar is het) en op welk perceel ligt het (van wie is het)?’ Deze data komt uit verschillende geobasisregistraties (WOZ, BAG, BGT, BRK). Burgerparticipatie bij bijvoorbeeld beheer en onderhoud van groen, speelweides, trapveldjes en speeltoestellen, wordt voor gemeente en bewoners veel makkelijker als duidelijk is over welke objecten afspraken worden gemaakt en waar die zich precies bevinden (op de kaart). Belasting heffen over onroerende zaken, waterschapsbelasting of andere heffingen is vrijwel onmogelijk zonder actuele informatie (bijvoorbeeld locatie, oppervlakte, bouwjaar) over gebouwen, terreinen, sloten, etc. Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 5 van 9

Ondermijning: Het opsporen van ondermijning gaat vrijwel altijd gepaard met het combineren van data. Deze data betreft niet alleen personen of bedrijven (subjecten), maar vaak ook objecten. Zowel subjecten als objecten beschikken over unieke identificatienummers. Door subjectgegevens via ID’s te verrijken met eigendoms- en locatiegegevens (BRK, BAG, WOZ) ontstaat nieuwe informatie die gebruikt kan worden in het kader van fraudebestrijding. Waar is iets, wat is iets en welke kenmerken het heeft, is relevant voor enorm veel processen. Denk bijvoorbeeld aan stedelijke ontwikkelingsprojecten, beheer openbare ruimte, aanleg van wegen, grondwaterstand beheren, bestrijden van processierupsen, plannen van evenementen, efficiënte thuiszorgplanning, routes voor afval ophalen, versturen van stemkaarten, feliciteren van 100jarigen, etc. Zonder actuele, juiste en volledige data zijn deze processen moeilijk uit te voeren en gaat er veel mis. Daarom moeten de geobasisregistraties BAG, BGT en BRO van hoge kwaliteit zijn. De Ambulancezorg Nederland navigeert bij een melding op basis van de adressen en coördinaten van woningen die allemaal in de BAG staan met een hoge actualiteitswaarde. Binnen 4 dagen na het ontstaan van een object, staat een locatie in de BAG terwijl de routeplanners vaak pas ieder kwartaal worden bijgewerkt. Dit kan in spoedgevallen mensenlevens schelen.

Geodata worden gebruik door de hele samenleving. Het gebruik van de geobasisregistraties is enorm, indirect en divers. Vaak gebruiken mede-overheden, burgers en bedrijven geo-informatie zonder dit door te hebben. Denk aan het invoeren van een adres in de routeplanner, het opzoeken van een postcode, het bekijken van een kaart, opzoeken van de kwaliteit van het zwemwater in meertjes, vragen als: ‘Waar is hier de dichtstbijzijnde pizzeria’ (of museum, ziekenhuis, parkeergarage, etc.). Allemaal vragen die beantwoord worden door bevraging van geobasisregistraties. Gebruikers combineren datasets en aangezien ‘de ketting zo sterk is als de zwakste schakel’ is, is de juistheid van geobasisgegevens cruciaal. Als dat niet zo is, bijvoorbeeld doordat een individuele bronhouder steken laat vallen, gaan processen verkeerd bij grotere, landelijk opererende organisaties. Waterbeheer: Het gebruik van de BGT om de kaarten van het oppervlaktewater te optimaliseren. Het gebruik van de BRO: • • •

Om (grote investeringen in) dijkversterkingen beter op maat te kunnen maken; Om de kans op verzilting vanuit het grondwater of verzakking of vervuiling vanwege mijnbouwactiviteiten beter te kunnen voorspellen; en Om het toenemende grondwatertekort en de effecten daarvan beter te kunnen monitoren (lange lijnen).

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 6 van 9

2. Resultaten 2.1 Resultaten in 2021 De score per basisregistratie is opgebouwd uit drie onderdelen: gegevenskwaliteit, kwaliteitsverbeteringstrajecten c.q. transitie en borging proces. Hieronder is de score aangegeven per geobasisregistratie: Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BAG

Categorie 1: gegevenskwaliteit

96 %

Categorie 2: proces en organisatie

100 %

Totaalscore

97 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BGT

Categorie 1: gegevenskwaliteit

100 %

Categorie 2: proces en organisatie

100 %

Totaalscore

100 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BRO

Categorie 1: gegevenskwaliteit

60 %

Categorie 2: proces en organisatie

0%

Totaalscore

33 %

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 75% voldoende

2.2 Trend over meerdere jaren Trend score geobasisregistraties:

Registratie BAG

Score 2018 85%

Score 2019 85%

Score 2020 95%

Score 2021 97%

BGT

97%

97%

90%

100%

BRO

N.v.t.

N.v.t

N.v.t

33%

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 7 van 9

Voor de BAG is altijd veel aandacht geweest, al vanaf de invoering in 2010 is de lat hoog gelegd. Dit is terug te zien in de trend score van de laatste jaren. Door de bepaling van de gebruiksoppervlakte van woningen de afgelopen jaren voor de WOZ, die tevens voor de BAG is gebruikt, is de kwaliteit van dit gegeven, en daarmee van de BAG in het algemeen, verder verbeterd. Dit heeft een positieve invloed op alle processen die van de BAG gebruik maken. Door de komst van de Samenhangende Objecten Registratie (SOR), waarin de BAG, BGT en delen van de WOZ de komende jaren zullen opgaan, zal naar verwachting de kwaliteit verder verbeteren en kan het bijhoudingsproces verder verbeterd worden. De BGT is sinds de invoering continue onder de aandacht. In samenhang met de BAG, BOR en WOZ wordt de BGT bijgehouden. En zijn er verschillende processen, zoals landmeetkundige inwinning en mutatiesignalering met luchtfoto’s, die bijdragen aan de kwaliteit van de BGT en de andere basisregistraties. Ook kwaliteitscontroles zorgen voor de hoge kwaliteit van de BGT. De trend is niet goed te verklaren, voornamelijk omdat de indicatoren waarop getoetst wordt per jaar verschillen.

Ook geldt voor de BGT dat door de komst van de Samenhangende Objecten Registratie (SOR), waarin de BAG, BGT en delen van de WOZ de komende jaren zullen opgaan, zal naar verwachting de kwaliteit verder verbeteren en kan het bijhoudingsproces verder verbeterd worden.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 8 van 9

3. Verbeterplan 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde In 2021 zijn voor de BAG geen verbetermaatregelen voorgesteld. In 2021 zijn voor de BGT twee verbetermaatregelen voorgesteld:  Veranderingen in mandatering laten vaststellen. Dit is niet meer nodig na het invoeren van de nieuwe mandaatregeling.  Scheidingen die verplichte BGT inhoud zijn verder analyseren en eventueel opvoeren. Dit is een doorlopend proces.

3.2 Nieuwe verbetermaatregelen Ook voor komend jaar worden voor de BAG geen verbetermaatregelen voorgesteld. Voor komend jaar is voor de BGT de verandering in mandatering laten vaststellen als verbetermaatregel voorgesteld. Dit is niet meer van toepassing omdat er een nieuwe mandaatregeling is ingevoerd.

Voor de BRO geldt dat er per 1 juni een medewerker aangesteld wordt die verantwoordelijk is om het niveau van de BRO naar een hoger punt te brengen.

Verantwoordingsrapportage 2021 - Gemeente Baarn - Pagina 9 van 9