220413 Resultaten Burgerpeiling (381661)

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Ariean van de Groep

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

(035) 5481815

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

377715 / 381661

13 april 2022 Wethouder Prakke Resultaten Burgerpeiling

Geachte leden van de raad en steunfractieleden, In 2019 is door het college van B&W de Visie op de Dienstverlening 2019 vastgesteld. Datzelfde jaar is er als nulmeting een zogeheten Burgerpeiling uitgevoerd in het voorjaar van 2019. De Burgerpeiling is een meetinstrument / enquête onder inwoners met een modelvragenlijst die vanuit de VNG is ontwikkeld. Daarvan maakt de klanttevredenheid over de dienstverlening onderdeel uit. Een Burgerpeiling omvat echter meer dan alleen het thema dienstverlening. Zoals destijds in de raadsinformatiebrief over de uitkomsten van de nulmeting is aangegeven, lag het in de bedoeling de peiling elke twee jaar te herhalen. In het najaar van 2021 is opnieuw een Burgpeiling uitgevoerd. In deze brief willen wij u informeren over de verschillende uitkomsten en de kansen en uitdagingen die eruit naar voren komen. Groot voordeel van de Burgerpeiling als modelvragenlijst is de mogelijkheid om resultaten van verschillende jaren en andere gemeente te vergelijken. De uitkomsten verschijnen daartoe ook op de website Waarstaatjegemeente.nl. De Burgerpeiling geeft inzicht in: de randvoorwaarden voor burgerparticipatie, de mogelijkheden van inwoners om deel te nemen aan het maatschappelijk leven, de behoeften wat betreft samenwerking met de gemeente en de eigen zelfredzaamheid.

Hoe meer verantwoordelijkheid inwoners zelf willen en kunnen nemen voor hun omgeving en hoe groter hun zelfsturend vermogen, hoe kleiner de directe rol van de gemeente kan worden. Dat vraagt dat de gemeente inwoners meer de ruimte geeft, faciliteert en samen optrekt. De resultaten van de Burgerpeiling bieden de gemeente daartoe aanknopingspunten en richtingen voor verbeteringen in (de uitvoering van) beleid.

1

Thema’s die in de Burgerpeiling aan de orde komen zijn: Woon - & leefklimaat; Relatie inwonergemeente; Gemeentelijke dienstverlening; en Welzijn & zorg. Dit najaar kregen 2.000 inwoners van de gemeente de modelvragenlijst van Burgerpeiling per brief thuisgestuurd. Daarin stond ook informatie over de mogelijkheid om de peiling via internet in te vullen. Uiteindelijk heeft 28 procent aan het onderzoek meegedaan (in 2019: 27 procent). Daarmee zijn de uitkomsten statistisch representatief. De cijfers van 2021 zijn, behalve met referentiegemeenten, vergeleken met de uitkomsten uit 2019 om eventuele trends te ontdekken. Daarbij dient ook rekening te worden gehouden met invloed van de coronacrisis. Ten tijde van de uitvoering van de Burgerpeiling 2021 in gemeente Baarn, oktober – november 2021 golden er diverse beperkingen door het coronavirus. Het onderzoeksbureau raadt aan om bij het interpreteren van resultaten in het achterhoofd te houden dat de peiling ten tijde van de coronacrisis plaatsvond. Voor diverse resultaten uit deze Burgerpeiling, zoals bijvoorbeeld deelname aan het verenigingsleven en fysiek contact aan de publieksbalie, is wel met enige zekerheid te concluderen dat de coronacrisis hier invloed op heeft gehad. Belangrijkste trends op hoofdthema’s Woon- en leefklimaat Respondenten beoordelen hun woongenot met een ruime voldoende: een 8,1.

Vrijwel niemand ervaart (veel) overlast van buurtbewoners (7%). 88% van de respondenten voelt zich meestal of altijd veilig. 12% voelt zich wel eens onveilig. Als het gaat om verkeersveiligheid zien we dat ruim een op de vijf inwoners (22%) vaak onveilige verkeerssituaties meemaakt. Juist 19% ervaart dit nooit. Meer respondenten vinden dat de buurt de afgelopen jaren duidelijk achteruitgegaan is (7%) ten opzichte van de peiling van 2019 (4%). Ook de waardering van de zorg van de gemeente voor de woon- en leefomgeving daalde. Het verschil met 2019 is mogelijk (mede) te verklaren door de coronacrisis. Relatie inwoner-gemeente Meer respondenten zijn het (helemaal) eens met de stelling dat de gemeente luistert naar de mening van haar inwoners: in 2019 was dit 24% en in 2021 is dit 32%. (In 2019 vond in de maanden van de uitvoering van de peiling een brede maatschappelijke en politieke discussie plaats over de huisvesting van theater en bibliotheek in het centrum. Het is niet uit te sluiten dat dit van invloed geweest op de meting). Met de stelling dat de gemeente voldoende toezicht houdt op het handhaven van de regels zijn meer respondenten het (helemaal) oneens in 2021 dan in 2019. In 2019 was dit 31% en in 2021 is dit 41%. Het verschil met 2019 is mogelijk te verklaren door de coronacrisis.

Gemeentelijke dienstverlening De dienstverlening via de (publieks)balie is in 2021 afgenomen ten opzichte van 2019. In 2019 heeft 72% van de respondenten contact gehad via de balie, in 2021 is dit 50%. Daarentegen is het contact via internet gestegen. In 2019 had 30% van de respondenten contact gehad via internet, in 2021 is dit 40%. Verschillen met 2019 zijn met grote waarschijnlijkheid te verklaren door de coronacrisis. Op stellingen over de gemeentelijke dienstverlening scoort de gemeente Baarn over de gehele linie beter dan referentiegemeenten.

2

Zorg en welzijn Het aantal respondenten dat zich (vrijwel) nooit eenzaam voelt, is gedaald van 62% in 2019 naar 53% in 2021. Het aantal respondenten dat zich soms eenzaam voelt, is gestegen van 15% in 2019 naar 21% in 2021. Deze verschillen kunnen mogelijk te maken hebben met de coronacrisis. 13% van de respondenten geeft aan een matige tot ernstige belemmering te ervaren in hun algemene lichamelijke gezondheid. Ook ervaart 13% matige tot ernstige belemmering in hun fysiek functioneren. Dit beperkt hun mogelijkheden om aan het maatschappelijke leven deel te nemen. Het aantal respondenten dat geen belemmering ervaart in hun geestelijke gezondheid daalde van 86% in 2019 naar 80% in 2021. 7% geeft aan zich op financieel vlak belemmert te voelen om aan het maatschappelijke leven deel te nemen. 72% van de respondenten sport of beweegt 1 maal per week (of vaker) intensief, 12% sport of beweegt wel eens intensief en 9% sport of beweegt nooit. Opvallende uitkomsten binnen de thema’s Het totaaloordeel van respondenten voor alle inspanningen van de gemeente voor haar inwoners is het rapportcijfer 6,8. Dit is gelijk aan het cijfer van 2019 en dat van referentiegemeenten. Binnen de hoofdthema’s zijn enkele opvallende uitkomsten.

Woon- en leefklimaat Het rapportcijfer voor de zorg van de gemeente voor de woon- en leefomgeving daalde van 6,8 in 2019 tot 6,6 in 2021 – een verschil waarbij mogelijk de coronacrisis (mede) een rol heeft gespeeld. In vergelijking met referentiegemeenten leggen Baarnse respondenten vooral de vinger bij het schoonmaken/-houden van de buurt, het onderhoud van perken, plantsoenen & parken, schaarse parkeerruimte, speelvoorzieningen en de begaanbaarheid van straten & stoepen. Er bestaat ook duidelijk een behoefte om meer betrokken te worden bij de leefbaarheid in de buurt en om ondersteuning te krijgen bij buurtinitiatieven. Dit biedt kansen op het gebied van actieve burgerparticipatie. Wat we hierin doen In het voorjaar van 2021 is het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) 2021- 2030 vastgesteld dat het meerjarenonderhoud van wegen, riolering en groen beschrijft. Doel van het plan is om binnen tien jaar de openbare ruimte technisch op orde brengen door middel van een wijkgerichte en integrale aanpak. Beheerachterstanden zijn vanaf 2028 weggewerkt en de openbare ruimte wordt op basis van beeldkwaliteit onderhouden.

3

Er worden in 2022 bomen gepland met de beschikbare middelen uit het Bomenfonds, de perspectiefnota 2020- 2024 en het bomenbeheerplan. Ook worden er extra bomen extra geplant die niet waren voorzien in het bomenbeheerplan. Er is begonnen met het vervangen van versleten plantsoenvakken in een deel van de wijk Eemdal. En er wordt gestart met de uitvoering van de eerste fase van de opknapbeurt van het plantsoen in de Pekingtuin. Ook worden er speeltuintjes opgeknapt en vernieuwd in overleg met de buurt, waarbij uitdrukkelijk ook de kinderen om inbreng wordt gevraagd. Bij projecten in de ruimtelijke ordening en veel grotere werkzaamheden in de openbare ruimte zoals weg- en groenrenovaties maakt burgerparticipatie standaard onderdeel uit van het proces. Relatie gemeente-inwoner In vergelijking met referentiegemeenten scoort gemeente Baarn positiever op het luisteren naar de mening van inwoners en op het ‘doen wat je zegt’. Tegelijk scoort Baarn minder goed op het betrekken van inwoners bij plannen, activiteiten en voorzieningen. Hier ligt dus nog een groot potentieel voor burgerparticipatie dat verder benut kan worden. Wat we hierin doen Er is een medewerker Participatie gestart die als taak heeft de kwaliteit van de participatie blijvend vergroten door o.a. participatietools, communicatie en coaching.

Verder is er het voornemen om te experimenteren met een jongerenraad en een buurtbudget waarmee inwoners meer regie op hun omgeving hebben. De kinderburgemeester is aan de slag gegaan om ook scholieren meer bij het gemeentelijk beleid te betrekken. De vernieuwde website heeft een participatie-functie die het gemakkelijker maakt om onze inwoners bij de verschillende projecten te betrekken. Uit de Quickscan Lokale Democratie die eind 2021 is uitgevoerd zullen een aantal handreikingen volgen aan het nieuwe gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie om de relatie gemeente-inwoner verder te verbeteren. Gemeentelijke dienstverlening Opvallend wat betreft de gemeentelijke dienstverlening is dat als gevolg van de coronamaatregelen de digitale dienstverlening fors is toegenomen. Het is een versnelling van een ontwikkeling die al langer gaande is waarbij het zwaartepunt van dienstverlening verschuift naar het digitale kanaal. Wat we hierin doen Begin 2022 is de gemeentelijke website vernieuwd voor optimalisatie van de digitale dienstverlening en interactie met inwoners én professionalisering van het beheer. Het maakt verdere ontwikkeling van het digitale kanaal eenvoudiger voor de toekomst. Met het opheffen van coronamaatregelen neemt ook het persoonlijk contact weer een belangrijker rol in.

In het huisvestingsplan voor de gemeentelijke organisatie is aandacht voor werkplekken midden in de samenleving. Ambtenaren worden ook zichtbaarder in wijken en buurten: “Daar werken waar je het voor doet”.

4

Zorg en welzijn Zorgpunten uit de peiling wat betreft zorg en welzijn zijn eenzaamheid en geestelijke gezondheid. Aannemelijk lijkt dat de coronacrisis hierin een belangrijke rol heeft gespeeld, door periodes van doelbewuste vermindering van fysieke sociale contacten en zorgen rond gezondheid, werk en inkomen. Verder zijn inwoners tijdens de coronatijd een stuk minder actief geweest in het verenigingsleven, maar is de hulp aan buren wel toegenomen en ligt in Baarn hoger dan in referentiegemeenten. Ook de bereidheid om aan vrijwilligerswerk te doen is toegenomen. Er ligt hier potentieel voor meer sociale inzet en samenhang. Wat we hierin doen Nu de coronamaatregelen afgeschaald zijn, kunnen verschillende sociale welzijnsinitiatieven weer opgepakt worden. Denk aan gezondheids- / bewegingsprogramma’s als Sociaals Vitaal, Galm, High 5. Ook wordt er gestart met het Lokaal Preventie Akkoord. Wat betreft eenzaamheid kunnen initiatieven weer fysiek van start gaan zoals het Mantelzorgcafé en het Alzheimercafé. Het programma Eén tegen Eenzaamheid wordt ook verder voortgezet evenals Samen Sterk, gericht op het bouwen aan een sociaal netwerk. Voor de geestelijke gezondheid zijn er cursussen en workshops voor volwassenen en jongeren en komen er ouderavonden voor de mentale gezondheid en weerbaarheid van jongeren.

Samenvattend en vervolg De Burgerpeiling is een ijkpunt in het voortdurend verbeteren van de dienstbaarheid en inzet van de gemeente voor onze inwoners, ondernemers en andere organisaties. Op veel verbeterpunten zijn al zaken in gang gezet of krijgen de komende tijd een extra impuls. Met het Integraal Beheerplan Openbare Ruimte (IBOR) wordt gewerkt aan het op orde brengen van de openbare ruimte. Voor het verder structureren en borgen van de kwaliteit van participatie is een medewerker Participatie gestart en wordt ervaring opgedaan met nieuwe vormen van en hulpmiddelen voor participatie. De vernieuwde gemeentelijke website biedt een goede basis voor verdere uitbreiding van de digitale dienstverlening. En ook het persoonlijke contact krijgt weer een impuls door ambtenaren die zichtbaarder zijn in wijken en buurten. Op het gebied van welzijn zijn er ook allerlei impulsen met programma's voor meer sociaal contact, het opbouwen van netwerken, bewegingsprogramma's en cursussen voor mentale weerbaarheid en gezondheid voor jong en oud. De uitkomsten van de Burgerpeiling worden waar nodig vertaald in de Perspectiefnota en Programmabegroting. Ook worden deze resultaten meegenomen in het Integraal Herstelplan Corona waaraan momenteel wordt gewerkt. Verder zijn de uitkomsten input voor een nieuw college van B&W om hierop eventueel nieuw of aangepast beleid te gaan voeren.

De cijfers van de Burgerpeiling worden binnenkort ook opgenomen op de website Waarstaatjegemeente.nl en zijn daar voor alle inwoners te bekijken en vergelijken.

5

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

6