220323 Toezegging motie bouwwerken in de voortuin (373048)

inlichtingen bij

doorkiesnummer

Jelmer Ridder

Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn

(035) - 548 16 11

uw kenmerk ons kenmerk

datum portefeuillehouder(s) onderwerp

366131 / 373048

23 maart 2022 Wethouder Jansma toezegging motie bouwwerken in de voortuin

Geachte leden en steunfractieleden van de raad, In de besluitraad van 26 januari jongstleden heeft het college toegezegd de raad te informeren in een raadsinformatiebrief over de mogelijkheden om kleinere bouwwerken als kliko-omkastingen of fietsenbergingen in de voortuin toe te staan. Deze toezegging is gedaan in reactie op een motie vreemd-aan-de-agenda van de PvdA-fractie. In deze raadsinformatiebrief wordt toegelicht welke door uw raad vastgestelde uitgangspunten in de huidige werkwijze gehanteerd worden. Vervolgens worden mogelijkheden geschetst op welke wijze hiervan afgeweken kan worden. Bouwwerk in de tuin In de begrippenlijst van de huidige bestemmingsplannen wordt het begrip ‘kliko-ombouw’ niet gedefinieerd. Een dergelijke of vergelijkbare ombouw dient te worden aangemerkt als 'bouwwerk'. Doorgaans worden zulke ombouwen in voor- en zijtuinen gesitueerd. In de geldende bestemmingsplannen worden in de meeste gevallen aan voor- en zijtuinen de bestemming “Tuin” toegekend. Het situeren van bouwwerken, zoals overkappingen, carports en kliko-omkastingen is binnen deze bestemming niet toegestaan. In strijd met huidige regelgeving – huidige werkwijze Als een initiatiefnemer een aanvraag indient voor het plaatsen van kliko-omkasting in de voor- of zijtuin, dient de aanvraag te worden opgevat als verzoek om te mogen afwijken van het geldende bestemmingsplan.

Concreet betekent dit of voor dit verzoek de zogenoemde ‘Kruimelregeling’ kan worden toegepast om af te wijken van het geldende bestemmingsplan. Volgens vaste jurisprudentie geldt dat de gemeente bij besluitvorming de bevoegdheid heeft om al dan niet af te wijken van het bestemmingsplan. Het gaat om een bevoegdheid en geen verplichting om al dan niet af te wijken van het bestemmingsplan.

1

In de beoordeling of afwijken wenselijk is wordt hierbij gebruik gemaakt van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit Baarn. Hierin zijn aandachtspunten en ambities t.a.v. de voortuinen opgenomen: “Laat ondiepe voortuinen niet dichtslibben met andere bouwwerken. • Bewaar de openheid: voorkom erfafscheidingen aan de straat en plaats geen ondergeschikte bouwwerken voor de voorgevel zoals carports, stallingen e.d. • Houd de voortuinen open, plaats geen bouwwerken (zoals carports) voor de voorgevel.” Hieruit spreekt de wens om de openheid te waarborgen en het tegengaan van verrommeling in vooren zijtuinen. Door het situeren van bouwwerken in voor- en zijtuinen ontstaat er echter een ongewenste verdichting. Daarom wordt in dit soort gevallen de afwijkingsbevoegdheid niet toegepast en wordt negatief beslist op de aanvraag. Mogelijkheden om in afwijking van deze uitgangspunten medewerking te verlenen: 1. Door een beleidsregel (artikel 2.12 juncto Artikel 4 Bijlage II Bor) Onder de huidige regelgeving kan gekozen worden voor een beleidsregel. Door middel van een beleidsregel kan het college invulling geven aan haar beleidsruimte. Een dergelijke beleidsregel is vormvrij. Daarnaast kan een eenduidig en handhaafbaar toetsingskader worden opgenomen, waar de ombouw aan dient te voldoen. Denk hierbij aan de afmetingen, kleur en materialen.

Beschermd Dorpsgezicht Aanvullend kan er voor gekozen worden dat percelen met een dubbelbestemming “Waarde Beschermd dorpsgezicht” worden uitgesloten. Deze bestemming geeft extra bescherming voor de kwaliteiten van het dorpsgezicht. Gronden met deze bestemming zijn volgens het bestemmingsplan bedoeld voor herstel en de uitbouw van de cultuurhistorische, ruimtelijke en stedenbouwkundige waarden en voor het behoud en herstel van de infrastructuur, groenstructuur en bebouwingsstructuur van het beschermde gezicht. Het beschermd dorpsgezicht heeft een groene en open uitstraling. 2. Als vergunningvrij bouwwerk Onder de huidige, opgestelde regels van de Rijksoverheid is het vergunningvrij bouwen van een ‘kliko-omkasting’ niet mogelijk. Bouwwerken zijn alleen vergunningvrij als ze niet hoger zijn dan 1 meter en de oppervlakte niet meer is 2 vierkante meter. Het is niet mogelijk om Rijksregels aan te passen of op te rekken. 3. In het Omgevingsplan De beoogde datum voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet is 1 januari 2023. Door de nieuwe Omgevingswet zal het toetsingskader van de omgevingsvergunning voor een bouwwerk anders zijn dan onder het huidige systeem. De omgevingsvergunning voor het bouwen op grond van het omgevingsplan betreft een toets aan de planologische aspecten.

In artikel 5.21 van de Omgevingswet is bepaald dat de vergunning voor een omgevingsplanactiviteit moet worden verleend, als dat volgt uit de beoordelingsregels van het omgevingsplan. Deze beoordelingsregels moeten blijken uit het opgestelde omgevingsplan.

2

De gemeente kan ervoor kiezen om in het omgevingsplan te werken met een opzet met open normen, gesloten normen, of een combinatie daarvan. Wij kunnen er dus voor kiezen om open normen op te nemen in het omgevingsplan, dan brengt dit met zich mee dat dit veel ruimte creëert voor ‘kliko-omkastingen’. Deze mogelijkheid kan dan worden meegenomen bij het opstellen van de nieuwe set regels bij het formuleren van een omgevingsplan. De wetgever heeft bepaald dat het omgevingsplan uiterlijk 1 januari 2029 vastgesteld moet zijn. 4. Gedogen Indien de gemeenteraad besluit om de ‘kliko-omkastingen’ te gedogen, dient het handhavingsbeleid te worden aangepast. Door de gemeente wordt nu onder andere om eerder genoemde ruimtelijke overwegingen en juridisch-planologische strijdigheid actief gehandhaafd op bouwwerken in voor- en zijtuinen. Later dit jaar wordt een nieuw beleidskader voor handhaving opgesteld. 5. In een paraplubestemmingsplan Het wijzigen van de mogelijkheden voor de bestemming 'Tuin' in de huidige bestemmingsplannen is erg veel werk. Elk bestemmingsplan zal apart moeten worden gewijzigd. Het is mogelijk om met een paraplubestemmingsplan één of een klein aantal bepalingen toe te voegen voor alle bestemmingsplannen van de gemeente. De ‘kliko-omkasting’ kan in een dergelijk plan worden meegenomen.

Met een paraplubestemmingsplan wordt een actueel kader geschetst om aanvragen om omgevingsvergunningen te kunnen toetsen voor de activiteit bouwen voor wat betreft ‘klikoomkastingen’. Wel dient rekening te worden gehouden met de termijn voor het vaststellen van een paraplubestemmingsplan. Een paraplubestemmingsplan wordt vastgesteld volgens de regels die gelden voor 'gewone' bestemmingsplannen (denk aan terinzagelegging, mogelijkheid voor eenieder tot het indienen van zienswijzen en beroep bij de Afdeling). Dit is een langdurige procedure. Last onder dwangsom De hoogte van het bedrag voor een last onder dwangsom kan door de gemeente bepaald worden. Het bedrag van € 1.500,- wordt in dit geval proportioneel geacht en is ook in andere gemeenten een gebruikelijk bedrag. Resume In het huidige beoordelingskader voor bouwwerken is er voor gekozen bepaalde uitgangspunten te hanteren om de ruimtelijke kwaliteit te waarborgen. Hier wordt consequent gebruik van gemaakt. Toestaan dat hiervan afgeweken mag worden vraagt allereerst een eenduidig en handhaafbaar toetsingskader met afmetingen, kleur en materialen. Een integrale afweging over de mogelijkheden en situering van dergelijke ombouwen zal gemaakt worden bij het opstellen van het omgevingsplan. De meest voor de handliggende manier om hier tussentijds ruimte voor te bieden is een toetsingskader te formuleren via een beleidsregel.

Hierbij is het echter onvermijdelijk dat de zorgvuldig nagestreefde en in bestemmingsplannen geborgde openheid en beeldkwaliteit in de gemeente Baarn aangetast wordt.

3

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,

drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris

M.A. Röell burgemeester

4