220127 Laaggeletterdheid in Baarn (351494) Beantwoording technische vragen VVD

Memo Aan Onderwerp

: Gemeenteraad Baarn : Beantwoording technische vragen RIB Laaggeletterdheid

Team Datum

: Ontwikkeling Samenleving : 9 februari 2022

Geachte raadsleden en steunfractieleden, Naar aanleiding van het RIB Laaggeletterdheid heeft de fractie de VVD de volgende technische vragen gesteld. We hebben in Baarn ca 1200 mensen die " laaggeletterd" zijn. Het is goed dat daar aandacht naar toe gaat en dat er een plan van aanpak is op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Wij hebben een drietal vragen over de lokale aanpak: Vraag Hoeveel ambtenaren zijn bij deze aanpak betrokken? Antwoord Binnen het Sociaal Domein zijn diverse beleidsmedewerkers ‘betrokken’ bij de aanpak rondom laaggeletterdheid. Er is een ambtenaar die zich richt op Volwasseneducatie (educatie vanaf 18 jaar). De ambtenaar richt zich op het formele en non formele aanbod, lokaal, regionaal en landelijk. Dit is in samenwerking met de regio Amersfoort, waar een Regionaal Programma Volwasseneducatie en Uitvoeringsplan is opgemaakt. Onderdeel van Volwasseneducatie is laaggeletterdheid, waar inwoners vanaf 18 jaar moeite hebben met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Preventief zijn er meerdere ambtenaren betrokken, zoals Jeugd, Werk & Inkomen, leerplicht, Economie, Onderwijs, Welzijn en Cultuur.

Vraag Hoe wordt gemeten of het plan daadwerkelijk minder laaggeletterden oplevert? Antwoord Het plan is afgeleid van een landelijk initiatief. Jarenlang wordt onderzoek gedaan naar de vaardigheden van volwassenen, vaak in vergelijking met andere (23) landen. Om het niveau van verschillende vaardigheden van volwassenen in kaart te brengen neemt Nederland deel aan PIAAC (Programme fort he International Assessment of Adult Competencies). Dit is een grootschalig onderzoek dat het niveau en het gebruik van

1

vaardigheden in kaart brengt. De meest recente onderzoeksdata komt uit 2012 en het onderzoek vindt één keer in de tien jaar plaats. Het percentage laaggeletterden is de afgelopen jaren gestegen. Hier zijn meerdere redenen voor namelijk vergrijzing, nieuwkomers en jongeren en sinds 2020 corona. Op basis van de uitkomsten van het PIAAC-onderzoek onder ruim 5000 Nederlandse respondenten is geanalyseerd hoe de spreiding van laaggeletterdheid. Uit dit onderzoek blijkt dat gemeente Baarn een laag percentage laaggeletterden kent, ten aanzien van andere gemeenten. In de kamerbrief van 18 maart 2019 wordt opgeroepen om aan de slag te gaan met een ambitieus plan in de arbeidsmarktregio’s: “Uitgangspunt hierbij is dat elke arbeidsmarktregio, onder regie van de centrumgemeente en in samenwerking met relevante stakeholders en partners, aan de slag gaat met een eigen ambitieus plan, dat voorziet in een aantoonbare groei van het bereik passend bij de lokale en regionale situatie. Hierbij zal specifieke aandacht moeten zijn voor het bereiken van de groep NT1’ers, de kwaliteit van het aanbod en de gemeentelijke monitoring van het bereik en de resultaten.” In het Regionaal Programma 2020-2023 zijn, naar aanleiding van de kamerbrief van 18 maart 2019, een drietal punten beschreven, waaronder Monitoring bereik en resultaten.

Inleiding en probleemstelling Op landelijk niveau is in de afgelopen jaren het bereik van het lesaanbod voor laaggeletterdheid gemeten, waarbij het programma ‘’Tel mee met Taal’’ ondersteuning bood. Dit besloeg echter slechts een deel van het totale bereik van gemeenten, werkgevers, bibliotheken en maatschappelijke organisaties. Om te beoordelen waar de aanpak succesvol is en welke factoren daaraan bijdragen wil het Rijk in de periode 2020-2024 een nieuwe monitor laaggeletterdheid uitvoeren, waarbij zal worden samengewerkt met gemeenten. In 2019 onderzoekt het Rijk daarom hoe een dergelijke monitor moet worden ingericht die de volgende zaken meet: a. De input: bereik van de doelgroep; b. De output: de afgeronde trajecten; c. De outcome: verbetering van vaardigheden en zelfredzaamheid. Het doel van het Rijk is een dashboard in te richten waar (bereik)cijfers en de resultaten van de metingen openbaar worden gemaakt. Het nieuwe expertisepunt gaat dit uitvoeren. Wat willen we bereiken? A. In 2020-2023 evalueren we gezamenlijk periodiek de resultaten die voortkomen uit de landelijke monitor Wat gaan we daarvoor doen?

1. Op basis van de landelijke nulmeting die in 2020 plaatsvindt, stellen we regionale doelstellingen vast voor het bereik van de doelgroep, afgeronde trajecten en uitkomsten als verbetering van vaardigheden en zelfredzaamheid. 2. Op basis van periodieke evaluatie van deze resultaten sturen we als regiogemeenten bij.

Vraag Wat is het concrete doel van de plannen ( "minder laaggeletterden" maar hoeveel) ? Antwoord In de regio Amersfoort willen de komende jaren samenwerken op het gebied van laaggeletterdheid. In de Regionale Samenwerking Laaggeletterdheid zijn drie centrale doelen opgenomen: A. Vergroten van het inzicht in de kwalitatieve en kwantitatieve resultaten van het educatie-aanbod B. Inzichtelijk maken en waarborgen van de kwaliteit van het niet-diplomagerichte aanbod C. Het vergroten van het bereiken van moeilijk vindbare doelgroep zoals inwoners voor wie Nederlands de moedertaal is. Binnen de regio Amersfoort is niet geformuleerd hoeveel minder laaggeletterden we in de regio willen. Als regio en gemeente leggen we de focus op het drietal doelen en spelen we in op trends en signalen, zoals corona. We monitoren en evalueren wel het gebruik van de verschillende middelen en taaltrajecten. Een betere taal- en/of rekenbeheersing leidt tot een grotere zelfredzaamheid en een socialer en gelukkiger leven. Betere basisvaardigheden zorgen ervoor dat mensen betere taalvaardigheden krijgen, assertiever worden en een afname in hun sociale isolement ervaren. Hun welzijn verbetert.

Ik ga ervan uit dat uw vraag hiermee voldoende beantwoord is.

Met vriendelijke groet, Hugo Prakke Wethouder Onderwijs