211222 Rapportage Sociaal Domein juli-december 2021 (342374)

Het continueren van deze constructie waarborgt dat het eenzaamheidsthema geen eigenaarschap meer kent en het min of meer verwaterd. Het moet een project en thema blijven waar je niet omheen wil en kan. Steeds meer verbindingen en mogelijkheden om eenzaamheid terug te dringen. Eenzaamheid en het omkijken naar elkaar is geen thema die je in 2 jaar oplost of terugdringt. Daar zijn jaren voor nodig en het is geweldig dat wij in Baarn die kans krijgen. In de loop der jaren zullen er steeds meer ouderen in Baarn leven. Ook hebben wij nu nog geen idee hoe de inwoners uit deze Corona tijd komen. Het is juist nu belangrijk om naar mensen te blijven omkijken! 36

Toekomstmuziek In het preventie akkoord Baarn en in het thema Positieve Gezondheid staat het metaal welbevinden en een sociale en fijne leefomgeving centraal. Het zou een goed streven zijn als dit project steeds meer wordt opgenomen in de grote kapstok van de Positieve Gezondheid. Ook om het thema positieve gezondheid onder de inwoners onder de aandacht te brengen, plannen in uitvoering te brengen, mensen te inspireren om gezonder te leven zijn verbindingen en schakels nodig. Er zou op maat gekeken kunnen worden waar de behoeften liggen van de inwoners, ondernemers en organisaties. De ene ondernemer of inwoner heeft meer te maken met eenzaamheid dan de ander. Terwijl juist bij de ander meer het meedoen kader telt. Het zou heel mooi zijn als wij het project Een tegen Eenzaamheid hierin kunnen laten meebewegen. Laten wij 2022 gebruiken om naar de mogelijkheden te kijken hoe wij hier op een creatieve, duurzame en waardevolle manier mee om kunnen gaan.

Bekijk hier het Lokaal Preventie Akkoord die op basis van de positieve gezondheid is gemaakt. 37

Welzijn op Recept is in hoge mate ook een vorm van integrale zorg. Integrale zorg is een andere manier van organiseren waarbij de patiënt/ inwoner en zijn hele leven centraal staat. Voor Welzijn op Recept betekent dit dat zorg en welzijn nauw met elkaar samenwerken om samen de juiste zorg te kunnen leveren. Dit zou perfect aansluiten in het integrale toegang concept wat vanaf januari 2022 wordt ingevoerd. Met het Landelijk kennisnetwerk Welzijn op Recept ondersteunen en adviseren we huisartsen, andere eerstelijns zorgverleners, welzijnswerkers, sociaal werkers, beleidsambtenaren en gemeenten om Welzijn op Recept goed toe te passen. Het landelijke kennisnetwerk is opgericht om kennis te delen, een bijdrage te leveren aan de implementatie van Welzijn op Recept in alle Nederlandse gemeenten en voor ondersteuning van betrokken partijen.

38

Kijk op de site van Welzijn op recept voor meer informatie.

De onlangs verschenen publicatie van Movisie, ‘In gesprek over eenzaamheid’, geschreven als handboek voor een door Movisie aangeboden training, is een mooie opstap naar zo’n instrument. Behalve een ontwikkelbehoefte liggen hier ook onderzoeksvragen. Want als er instrumenten ontwikkeld zijn, willen we ook weten of die doen wat we ermee beogen: leiden ze tot betere gesprekken en leiden die gesprekken tot vermindering van eenzaamheid? Eenzaamheid is een lastig onderwerp om over te praten. Er rust een taboe op. Dat geldt voor mensen die zich eenzaam voelen maar ook voor mensen die bij anderen eenzaamheid zien. Door eenzaamheid niet te bespreken kan de eenzaamheid juist worden versterkt. Ik denk dat

mensen er uiteindelijk wel over willen praten en dat het bevrijdend kan werken. De manier waarop je echter met een ander in gesprek gaat over zijn of haar eenzaamheid is cruciaal.’ Mensen vinden het vaak lastig om een pijnlijk onderwerp aan te snijden op een niet beladen manier. Met deze materialen bieden we daarom handvatten om eenzaamheid vanuit een rustige en open houding bespreekbaar te maken. Hierbij hebben we aandacht voor de ‘reparatiereflex’. Dat betekent dat we vervelende gevoelens het liefste uit de weg willen gaan, snel willen wegnemen of oplossen. Wij bieden een routekaart met tools om hiermee om te gaan.

Zie en waardeer kleine stapjes. Verwacht niets. Leg niets op.

Neem een rustige, open luisterhouding aan. Negeer schroom en weerstand niet.

In gesprek over ee

4 Komen er wense n en ideeën op?

nzaamheid

3 Een gesprek van waarde

Nijmegen

Welzijn op recept

Eenzaamheid is een subjectieve ervaring. Verschillende signalen kunnen leiden tot het vermoeden dat iemand eenzaam is maar of iemand zich echt eenzaam voelt, daar kom je alleen achter door met de persoon in kwestie in gesprek te gaan. Zo’n gesprek op een goede manier voeren is om allerlei redenen niet gemakkelijk, noch voor de persoon zelf, noch voor degene die vermoedt dat hij of zij eenzaam is. Er bestaat grote behoefte aan goede instrumenten – bijvoorbeeld een handleiding, richtlijn, protocol of online omgeving – die professionals en vrijwilligers bij een vermoeden van eenzaamheid kunnen helpen om een goed gesprek te voeren over wat er aan de hand is en wat iemands behoeften en voorkeuren zijn. Ervaart iemand inderdaad een probleem en, zo ja, is dat eenzaamheid of spelen er (ook) andere problemen? En als eenzaamheid een rol speelt, hoe dan precies en wat kan en wil iemand eraan doen? Wij willen graag onderzoeken waar in Baarn de behoefte ligt en het zou mooi zijn als wij hier een op maat Baarns concept voor kunnen ontwikkelen, indien die behoefte er is.

1 Essentiële basishouding

laats Sociaal Domein

Om het thema beter in te bedden en te verduurzamen lijkt het ons goed om wat tips en ideeën mee te geven aan Pit Baarn (Welzijn Baarn) om mee aan de gang te kunnen gaan. Stuk voor stuk ideeën die op inhoud doorgevoerd kunenn worden in het sociale werkveld.

Training en begeleiding proffesionals & vrijwilligers

© 2020 Movisie en Werkp

Tips en adviezen

Let op twinkeling in de ogen. Stoom niet door naar de oplossing. Anders terug naar Start.

Stel je open en verwonder. Oordeel niet. Je hoeft het niet op te lossen.

2 Speelt eenzaamh eid? En zo ja, hoe dan?

Het doel is uiteindelijk dat aanhoudende gevoelens van eenzaamheid worden gesignaleerd en dat er met aandacht over gesproken wordt. Door samen zicht te krijgen op wat oorzaken zijn van eenzaamheid, krijg je ook meer zicht op wat iemand een stap verder kan helpen. Bij de één kunnen het sociale vaardigheden zijn, de ander kan bijvoorbeeld zingeving missen. Daarnaast gaan we ook in op wat voor de ander van waarde en betekenis is in zijn of haar leven. Iemand kan bijvoorbeeld weer herinnerd worden aan een oude hobby of een dierbare vriendschap die is verwaterd en die hij of zij nieuw leven zou willen inblazen. Of er kunnen verlies- of rouwervaringen spelen die tijd en aandacht vragen.’ Professionals en vrijwilligers die geen tijd hebben voor een training waarbij je gebruik kunt maken van deze materialen, maar wel een idee willen vormen over hoe je het gesprek aangaat, kunnen de routekaart In gesprek over eenzaamheid gebruiken. De routekaart is onderdeel van de training In gesprek over eenzaamheid, maar kan ook afzonderlijk worden gebruikt.

Kijk naar wat goed ging. Kruip niet in je schulp bij kritiek.

5 Terugblik

Bekijk het hele handboek

.

Op de site van Movisie vi nd je nog veel meer informatie over o.a. integraal werken en eenz aamheid. 39

Verder uitbouwen van de inspiratietafels Het zou heel mooi zijn als er inspiratietafels kunnen worden georganiseerd per persona en met de leden van de coalitie die met deze persona te maken (kunnen) hebben. Samen onderzoekt men welke signalen ze ontvangen, waar ze deze inwoners treffen en welke interventies er voor hem/haar zijn. Zijn deze interventies ook bereikbaar/ voor handen of kan dit verbeterd worden? Zijn deze interventies er nog niet in Baarn, hoe kunnen we deze dan creëren? Op deze manier hopen we de coalitie nog meer te betrekken en een belangrijke rol te geven. De netwerken die hieruit ontstaan, kunnen langere tijd doorlopen door het samen opzetten en invulling geven van de interventies. De coalitie breidt zich nog steeds uit en de bewustwording bij de ondernemers, organisaties en verenigingen groeit. Daarbij wordt het voor de leden van de coalitie veel meer vanzelfsprekend en tastbaarder omdat het om doelgroepen gaat die hun klanten, doelgroep is.

Persona voor GGZ Wij zijn benaderd door Marion vd Bliek; zij is regionaal projectleider sociale basisinfrastructuur in de regio Amersfoort. Met haar gaan we in gesprek over wat er nog ontbreekt voor mensen met een GGZ achtergrond/ beschermd wonen etc. Wij kunnen hiermee een mooie vertaalslag maken, d.w.z input kunnen leveren met het oog op versterken van die sbi.

40

Training doelgroep; hoe om te gaan met... Het zou heel mooi zijn als er een training of cursus opgezet kan worden waar mensen (volwassenen) leren hoe ze om kunnen gaan met deze gevoelens van eenzaamheid. Voor hen is er nu in Baarn geen SOVA training, wel een assertiviteitstraining, maar dat spreekt deze doelgroep niet echt aan. Daarbij zal het sowieso lastig zijn om ‘zomaar’ aan te sluiten bij een fysieke groep als je sociale vaardigheden even te wensen over laten. Onze wens ligt er nog steeds om samen te gaan werken met de (online)training van Eva Geelen van bureau ‘Over ons’.

30-er met Downsyndroom. Woont in kleinschalige woonvoorziening.

Erg eenzaam Hoe kunnen we nog beter de inwoner vinden die zich eenzaam voelt? En met name de eenzame mensen die heel erg eenzaam zijn. Hoe bereiken we deze nu en hoe bereiken we hen die we nog niet weten te vinden? Nog meer inspelen op de signalen en niet op het woord ‘eenzaamheid’.

Ervaringsdeskundigen Het zou mooi zijn als Pit Baarn ervaringsdeskundigen kan vinden die willen meedenken over wat passend is/kan zijn, misschien als vrijwilliger anderen willen helpen. Hun verhalen kunnen anderen inspireren om iets te doen aan hun eigen situatie.

“Ik werk in de horeca en ga iedere dag met plezier werken. Als ik thuis kom, eet ik samen met mijn huisgenoten en begeleiders. Mijn ouders wonen ver weg en mijn broer komt 1 keer in de week koffie drinken. Ik ben soms boos omdat ik me verveel, dan zit ik alleen in mijn kamer op mijn bed. Ik heb dan geen zin om gezellig in de huiskamer te zitten. Ik wil graag ontdekken wat er nog meer voor leuke dingen te doen zijn, maar ik heb daar wel iemand bij nodig die me helpt.”

Behoefte aan: • een maatje die oprecht betrokken en geïnteresseerd is en die een deel van het leven samen op wil lopen. Iemand die er speciaal voor mij is.

41

Artikel De opgave Dat we als maatschappij voor een opgave staan als het gaat om eenzaamheid – onder ouderen en andere, kwetsbare groepen, ook op jongere leeftijd – lijdt geen twijfel. De komst van COVID-19 heeft, voor iedereen voelbaar, de urgentie van die opgave verhoogd. De stijgende cijfers in de onderzoeken van vooral de emotionele eenzaamheid die nu zichtbaar wordt, is een reden temeer om de lokale initiatieven ter bestrijding van eenzaamheid te intensiveren en met name te richten op de kwaliteit van de sociale contacten. Ook andere kwetsbare groepen dan ouderen zullen daarbij betrokken moeten worden. Om beter zicht te krijgen op de aard van de opgave en de wijze waarop we ermee om kunnen gaan, zijn onderzoek en ontwikkeling van groot belang. We verwijzen je in dit verband graag naar het briefadvies over de ‘O&O-agenda’ voor de lange termijn. Op de korte termijn is het belangrijk om te blijven investeren in de ontwikkeling van effectieve interventies tegen eenzaamheid. Daarnaast is het zaak om op lokaal niveau de 42

activiteiten ter bestrijding van eenzaamheid in kaart te brengen en, met de mensen die erbij betrokken zijn, inclusief de doelgroep, zo goed mogelijk te evalueren. Dit geheel in overeenstemming met een van de ‘vijf pijlers’ van de lokale aanpak van het actieprogramma Eén tegen eenzaamheid: monitoring en evaluatie. Gemeenten zetten vaak in op ontmoetingsactiviteiten. Volgens Gierveld denken ze daarbij te optimistisch. Het bijeenbrengen van mensen, zodat ze elkaar gaan helpen waardoor eenzaamheid vermindert, heeft minder effect dan vaak gehoopt. Wat werkt dan wel? Uit recent eigen onderzoek kan Gierveld het volgende onderbouwen met cijfers en – dus – aanraden: ervoor zorgen dat bij alleenwonende, kwetsbare mensen zonder dagelijks contact met iemand uit het persoonlijk netwerk, toch elke dag, op een vast tijdstip, iemand even een ‘hoofd om de deur steekt’ met de

vraag: hoe was je dag? Dat kan bijvoorbeeld door een vrijwilliger of iemand die in de buurt woont. Zo’n vast contactmoment, zo blijkt uit Giervelds onderzoek data, zorgt er daadwerkelijk voor dat mensen minder eenzaam zijn. Duidelijk is geworden dat mensen die meer mentale veerkracht hebben, meer oplossingen vinden en minder eenzaam zijn. Ze kunnen die veerkracht ontwikkelen door nieuwe activiteiten en door actief te zijn in creatieve gemeenschappen zoals een theaterproject of een historische erfgoedvereniging. Daardoor leren ze andere en nieuwe vaardigheden, die ze ook kunnen toepassen in hun eigen leven. Van Campen wijst erop dat veel beleid er vooral op gericht is om mensen te helpen met hulpmiddelen. Maar ook het versterken van de creativiteit van mensen kan helpen om eenzaamheid te voorkomen of tegen te gaan. Dit werkt vooral doordat mensen op die manier meer regie ervaren over hun leven.

1e generatie migrant “Ik kwam naar Nederland in de jaren ’70 met het idee om geld te verdienen en daarna terug naar Turkije te gaan en daar een huis te kopen. Het is anders gelopen… Ik spreek een klein beetje Nederlands en heb weinig financiële middelen. Mijn vrouw en ik zijn veel samen thuis, soms maken we een kleine wandeling in de buurt. We spreken weinig mensen en hebben een klein netwerk. De kinderen zijn het huis uit en druk met hun gezinnen.”

Behoefte aan: • Begrijpen en begrepen worden • Hulpverlening en informatie omtrent financiën, zorg etc • Ontmoeting

43

.. en nu weer verder... Dat eenzaamheid niet op te lossen is in 2 jaar was bekend. Als wij een tool hadden kunnen vinden hadden wij dat zeker niet nagelaten. In de afgelopen 2 jaar hebben wij een basis gelegd om het thema eenzaamheid op de kaart zetten, bewustwording creëren bij professionals, inwoners, ondernemers, heel Baarn om op wat voor een manier dan ook een zaadje te planten om naar elkaar om te kijken. Wij hebben mensen geïnspireerd, gemotiveerd, betrokken, adviezen gegeven, geluisterd. Wij hebben alles gedaan wat wij bedachten, wat in

Meer informatie? Krista Peeters Projectleider Een tegen Eenzaamheid 06 27438395 Email: contact@eenzaamheidbaarn.nl

ons macht lag gedaan. Dat het thema op de kaart heeft gestaan, blijkt wel uit deze evaluatie. Een basis is gelegd maar dat wij er nog niet zijn is duidelijk. Er kan nog veel meer gedaan worden, eenzaamheid ligt aan veel sociale thema’s ten grondslag. Om het nu niet in te laten zakken en actueel te houden gaan wij door. Marloes dichtbij de doelgroep en collega’s, als spin in het sociale veld. Ondertussen blijft Krista het thema onder de aandacht brengen bij de ondernemers, blijft verbanden leggen en mensen aanhaken. En gaan wij dit jaar nadenken en een mogelijk bedenken om een combinatie te vinden met de positieve gezondheid. Blijf ons volgen op de onze sociale media of op onze site. Wij hopen je te hebben geïnspireerd met deze tool om ook bij jou het zaadje te planten voor het thema eenzaamheid en het omkijken naar elkaar. Want zeg jij wel eens gedag tegen een vreemde?

Design Ontwerp & realisatie: Krista Peeters Design Teksten & redactie: Marloes Luijken, Joyce van Rennes, Krista Peeters Illustraties: Hilde Kokshoorn Beeldmateriaal: eigen foto’s Dit is een uitgave van Een tegen Eenzaamheid Baarn. Alle rechten voorbehouden, niets uit deze uitgave mag worden gebruikt op welke wijze dan ook onder toestemming van de projetleider.

Marloes & Krista

44

45

INKOOP | 2023 reg io Am ers foort

Inkoop 2023 regio Amersfoort Samen op weg naar effectieve en betaalbare hulp, ondersteuning en opvang

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

Inleiding De komende tijd bereiden de gemeenten in de regio Amersfoort zich voor op nieuwe contracten voor aanvullende specialistische ondersteuning: specialistische jeugdhulp, Wmo1 en maatschappelijke opvang & vrouwenopvang. Dit doen de gemeenten niet alleen, maar samen met aanbieders, cliënten en andere belangrijke stakeholders. Deze opdracht noemen we kortweg: Inkoop 2023. In oktober 2021 hebben de gemeenteraden ingestemd met de regiovisie en de colleges van burgemeester en wethouders met de hoofdlijnen van de inkoop. Daarmee kan het traject officieel van start. Dit infoblad beschrijft wat de Inkoop 2023 gaat betekenen voor aanbieders, gemeenten en cliënten.

ambitieuze opdracht. Daar is iedereen voor nodig”

Inhoud (1) Wat houdt de Inkoop 2023 in?

3

(2) Wat vinden we belangrijk?

4

(3) Wat is het plan?

5

(4) Waar leidt dit toe?

7

(5) Wanneer gebeurt wat?

8

(6) Wat betekent de Inkoop 2023 voor…

9

Meer informatie

13

(1)

“We hebben met elkaar een

Hieronder valt: ambulant, 24/7 ambulant incidenteel/beschermd thuis, begeleid wonen, time-out, vinger aan de pols, beschermd wonen.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

2

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 1

Wat houdt de Inkoop 2023 in? Met de Inkoop 2023 willen we voor inwoners die het nodig hebben, effectieve hulp, ondersteuning en opvang realiseren die bovendien betaalbaar blijft.

Knelpunten oplossen In de regio Amersfoort krijgen op dit moment zo’n 3.100 inwoners ambulante begeleiding en verblijf (beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang). Bijna 7.300 jeugdigen maken gebruik van specialistische jeugdhulp. Deze hulp en ondersteuning wordt geleverd door ruim 400 aanbieders. De afgelopen jaren hebben we gemerkt dat het niet goed werkt om met zoveel aanbieders samen te werken aan een vraaggestuurd zorglandschap, waarin de hulp en ondersteuning dichtbij in de dorpen/wijken geboden wordt en met waar nodig 24/7 beschikbaarheid. Het huidige zorglandschap is simpelweg té versnipperd. Het blijkt lastig om met elkaar afspraken te maken en om met alle aanbieders, de lokale teams, huisartsen en gecertificeerde instellingen sterke en samenhangende ondersteuningsnetwerken te vormen. Het blijkt ook lastig om goed invulling te geven aan het uitgangspunt ‘één huishouden, één plan’. Er komt bijvoorbeeld veel extra afstemming bij kijken. Ook is er veel administratieve rompslomp, professionals krijgen te weinig ruimte en de gewenste innovatie en transformatie komen niet goed genoeg van de grond. Dit alles willen we als regiogemeenten gezamenlijk aanpakken.

Geen bezuiniging De Inkoop 2023 is geen bezuiniging. Wel is het een middel om de hulp, ondersteuning en opvang in de toekomst beschikbaar te houden voor inwoners die het nodig hebben. Doordat we straks anders met elkaar (samen)werken en de hulp en ondersteuning in onze regio efficiënter inrichten, verwachten we in de toekomst de groeiende ondersteuningsvraag betaalbaar te houden.

Drie percelen In plaats van één groot inkooptraject hebben de gemeenten ervoor gekozen om de Inkoop 2023 op te delen in drie onderdelen. Ook wel ‘percelen’ genoemd. Op deze manier houden we de Inkoop 2023 overzichtelijk en beheersbaar. De percelen zijn: • Specialistische jeugdhulp (inclusief crisis en verblijf) • Wmo begeleiding & beschermd wonen (ambulante begeleiding, time-out plekken, begeleid wonen, beschermd thuis, beschermd wonen) • Maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

Bundeling van taken De onderdelen Wmo begeleiding en beschermd wonen zijn op dit moment nog los van elkaar georganiseerd. Bij de Inkoop 2023 worden deze samengevoegd tot één perceel. De gedachte is dat aanbieders hierdoor beter maatwerk en flexibele (ambulante) ondersteuning kunnen bieden aan cliënten, met waar nodig 24/7 ambulante begeleiding. Cliënten kunnen zo langer in hun eigen woning of woonomgeving blijven wonen. Voor beschermd wonen geldt bovendien dat door de ambulantisering de vraag naar ‘zware verblijfsproducten’ zal afnemen. Voor aanbieders wordt een los perceel voor beschermd wonen daardoor minder aantrekkelijk, maar een samengevoegd perceel des te aantrekkelijker. Een extra meerwaarde die hiermee ontstaat, is de 24/7 beschikbaarheid. De maatschappelijke opvang en vrouwenopvang komen in een apart perceel. Dit is vanwege de beschikbaarheids- en beschermingsfunctie. Het historisch gegroeide begeleid wonen (binnen maatschappelijke opvang) gaat tot slot over naar het perceel Wmo begeleiding & beschermd wonen. Voor de specialistische jeugdhulp geldt dat de onderdelen begeleiding, behandeling en verblijf worden gebundeld.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

3

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

Deelnemende gemeenten De gemeenten Amersfoort, Baarn, Bunschoten, Leusden, Soest en Woudenberg doen aan alle drie de percelen mee. De gemeente Nijkerk is bij Wmo beschermd thuis & beschermd wonen en maatschappelijke opvang aangesloten. De gemeente Eemnes neemt aan alleen specialistische jeugdhulp deel. De gemeente Veenendaal doet aan alleen het onderdeel vrouwenopvang mee. De gemeente Veenendaal treedt vanaf 1 januari 2022 uit de regionale samenwerking (m.u.v. het onderdeel vrouwenopvang). Deze gemeente sluit zich vanaf dan aan bij de regio Ede. Hier doen de verschillende gemeenten aan mee:

EEMNES BUNSCHOTEN

NIJKERK

BAARN AMERSFOORT SOEST

LEUSDEN

specialistische jeugdhulp Wmo begeleiding & beschermd wonen

WOUDENBERG

maatschappelijke opvang & vrouwenopvang EDE

“De juiste hulp en ondersteuning op

VEENENDAAL

de juiste plek, op het juiste moment en voor de juiste duur. Dát willen we in de regio bereiken”

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

4

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 2

Wat vinden we belangrijk? Inrichtingsprincipes

Uitgangspunten voor de Inkoop 2023

De Inkoop 2023 betekent een herinrichting van het huidige zorglandschap in de regio Amersfoort. De gemeenten vinden het van belang om de verschillende onderdelen van het zorglandschap goed op elkaar én op de sociale basisinfrastructuur af te stemmen. In de regiovisies zijn hiervoor al zogenaamde ‘inrichtingsprincipes’ opgenomen:

De inrichtingsprincipes zijn in de afgelopen periode verder geconcretiseerd en aangevuld met punten die we bij de Inkoop 2023 ook belangrijk vinden:

• • • • • • •

•

Voldoende en kwalitatief goede hulp en ondersteuning; Verschuiven van individuele naar algemene voorzieningen; Betaalbaarheid van hulp en ondersteuning; Duurzame relaties in partnerschap. Samenwerking met een beperkt aantal aanbieders; Afspraken op taakopgaven. Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor transformatie, netwerk-/ketensamenwerking en betaalbaarheid; Gebiedsgericht werken. Regionaal gebonden organisaties met lokale inbedding; Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor monitoring: op kwantitatieve KPI’s (kritische prestatie indicatoren) als doelrealisatie en doelmatigheid. En ook op kwalitatieve indicatoren als klanttevredenheid; Versterken accountmanagement RISB en relatiebeheer vanuit gemeenten. Intensievere relatie met aanbieders omtrent de samenwerking in de praktijk.

• Hulp en ondersteuning is dichtbij, in principe tijdelijk en netwerken worden benut en versterkt (normalisatie); • Behoud van kennis en expertise van ‘kleine(re)’ en ‘lokale’ professionals; • Integrale hulp en ondersteuning voor cliënten, die flexibel is ingericht; • Behoud keuzevrijheid van cliënten. Daarmee bedoelen we: keuzevrijheid in het aanbod van hulp, ondersteuning en opvang (dus passende dienstverlening). We bedoelen hier niet de keuzevrijheid in aanbieders mee (‘ik wil een professional die bij mij past’); • Dekkend aanbod voor alle gemeenten en voor alle benodigde expertise. Van professionals wordt ‘cultuursensitief werken’ verwacht. Dus ongeacht afkomst, geloof, leeftijd, gender, seksuele geaardheid, etc. dient passende hulp en ondersteuning te worden geboden; • De Inkoop 2023 is aanvullend op wat lokale teams doen; • Nauwe samenwerking met en tussen aanbieders en duurzame netwerken rondom cliënten, in het belang van herstel.

“Een dekkend aanbod dat aansluit op de ondersteuningsbehoefte van de cliënt is geen wens, maar een vereiste”

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

5

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

aanbesteding

Wmo

transformatie

ambulantisering 24/7 bereikbaarheid

1 januari 2023

innovatie

specialistische jeugdhulp

samenwerking gunningsfase keuzevrijheid meerjarige contracten

gebiedsgericht werken

duurzaam partnerschap integrale ondersteuning

één contract per perceel

preventie

selectiefase

implementatie

taakgerichte bekostiging

zorgcontinuïteit

gebiedsteams

dialoog

maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

ruimte voor professionals

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

6

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 3

Wat is het plan? De Inkoop 2023 komt in het kort neer op: hulp en ondersteuning dichtbij inwoners, met minder aanbieders een contract, meer samenwerking, taakgericht en vraaggestuurd werken. Wat betekent dit in de praktijk?

Eén contract per perceel Per perceel krijgt één contractpartner de opdracht gegund. Bij contractpartner valt te denken aan: • Combinatie (consortium van meerdere aanbieders of coöperatie van aanbieders) • Hoofdaannemer (met onderaannemers) De contractpartner is een duidelijke juridische entiteit en voert vanuit één stem, aansturing en administratie de opdracht uit. De contractpartner zorgt voor een dekkend aanbod in de regio en is verantwoordelijk voor het opvullen van eventuele hiaten. Daarnaast is de contractpartner verantwoordelijk voor de kwaliteit van de hulpverlening, óók als die wordt geleverd door onderaannemers.

Met minder aanbieders een contract Eén contract per perceel betekent dat straks niet meer alle aanbieders in de

“We hebben alle professionals hard nodig, maar er zullen straks wel minder aanbieders zijn. Dus

regio zijn gecontracteerd. Maar de ondersteuning en de professionals blijven wel nodig. De bedoeling is dat aanbieders elkaar opzoeken en samenwerkingsverbanden vormen. Hiervoor zijn aanbieders zelf aan zet, de gemeenten regisseren de samenwerking dus niet. Dit betekent dat aanbieders hun werkwijze (meer) op elkaar moeten afstemmen. De contractpartners krijgen de opdracht om te sturen op eenduidige werkwijze en samenwerking.

Langdurige contracten De nieuwe contracten krijgen vooralsnog een looptijd van negen jaar. Te beginnen met drie jaar en de optie tot twee keer verlenging met steeds drie jaar. Doordat de horizon negen jaar wordt, ontstaat er ruimte voor duurzaam partnerschap. Aanbieders kunnen investeren in vernieuwing en innovatieve oplossingen. Dit is vanuit de transformatiedoelstellingen een belangrijke wens van gemeenten.

Gebiedsgericht werken Contractpartners krijgen met de nieuwe contractering de opdracht om – waar mogelijk – de hulp en ondersteuning in wijken en binnen gemeenten te organiseren. De bedoeling is dat contractpartners gebiedsteams gaan inrichten. Deze teams bestaan uit professionals vanuit het brede sociale domein, bij voorkeur uit de wijk of gemeente. Ze functioneren dicht bij en aanvullend op de lokale teams. Met deze gebiedsteams wordt het beter mogelijk om de hulp en ondersteuning integraal en in samenhang op te pakken. Voor inwoners ontstaat er duidelijkheid over waar ze met een vraag terecht kunnen (bij het lokale team).

aanbieders, zoek elkaar op”

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

7

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

Taakgerichte bekostiging

En verder

We gaan van p*q bekostiging (declaraties en facturaties per cliënt) over op taakgerichte bekostiging. Dit houdt in: bekostiging die uitgaat van een vast budget voor een taak. De bekostiging is straks dus niet meer cliëntgebonden. Het voordeel van deze wijze van bekostigen is dat aanbieders de ruimte krijgen om de ondersteuning van cliënten in lijn met de transformatieopgave in te zetten. Gemeenten hebben op hun beurt vooraf meer duidelijkheid over de verwachtte uitgaven. Deze taakgerichte bekostiging geldt in principe óók voor onderaannemers. Het is de bedoeling dat de hoofdaannemer voor een doorvertaling van de taakgerichte bekostiging naar onderaannemers zorgt.

• Er komt een overgangsregeling voor cliënten die op 1 januari 2023 hulp en ondersteuning krijgen van niet-gecontracteerde aanbieders. Deze overgangsregeling is bedoeld om het traject met cliënten goed en zorgvuldig af te ronden en/of over te dragen naar de nieuwe contractpartner; • Op basis van de ervaringen (regionaal en landelijk) wordt de samenwerking binnen de taakgerichte werkwijze doorontwikkeld. Op dit vlak zijn we met elkaar een lerende organisatie; • Om te zorgen voor een gemeenschappelijk beeld van het effect van de hulp en ondersteuning, komt er een gezamenlijk data- en informatiesysteem. Dit systeem ontwikkelen gemeenten en aanbieders met elkaar.

“Voor de regio Amersfoort is taakgerichte bekostiging niet nieuw. We bouwen voort op de ervaringen die we al hebben”

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

8

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 4

Waar leidt dit toe? De Inkoop 2023 heeft impact op de bedrijfsvoering en werkwijze van aanbieders en de gemeenten. Voor professionals en inwoners levert deze nieuwe inkoop vooral meerwaarde op. We verwachten dat de inzet van en samenwerking tussen professionals en gemeenten wordt versterkt. We verwachten ook betere ondersteuning voor inwoners en hun netwerken en dat deze ondersteuning dichtbij en in een vroeg stadium plaatsvindt. Dit betekent bijvoorbeeld: • Meer ruimte voor professionals om de juiste hulp of ondersteuning te bepalen en af te stemmen op de vraag van de cliënt; • Meer samenwerking tussen lokale teams en professionals van de aanvullende hulp en ondersteuning. Daardoor ontstaat betere ondersteuning voor de cliënt. Onnodige verwijzingen worden bijvoorbeeld voorkomen; • Meer duidelijkheid wie waarvoor verantwoordelijk is. Aanbieders zijn verantwoordelijk voor de invulling van de hulp en ondersteuning.

Het lokale team (of andere verwijzers, zoals huisartsen) bepaalt dat iemand hulp en/ of ondersteuning nodig heeft; • Innovaties en vernieuwingen komen sneller tot stand door bundeling van krachten, eenduidige aansturing en de meerjarige contractering; • Eén toegang voor alle opvangvoorzieningen, doordat de resterende benodigde opvangvoorzieningen als één perceel worden georganiseerd; • Sterke vermindering van administratieve lasten, doordat de focus in de verantwoording op de omvang en kwaliteit van de uitvoering van een taak ligt. Er hoeft niet meer verantwoord te worden op producten of trajecten.

“Wij geloven dat we de transformatiedoelstellingen met een beperkt aantal aanbieders kunnen realiseren”

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

9

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 5

Wanneer gebeurt wat?

Selectiefase

Inschrijvers worden geselecteerd op basis van aanbod en kwaliteit. Er vindt eerst een voorselectie plaats, waarbij de gemeenten kijken naar kwaliteit en kerncompetenties. Referenties zijn in deze stap belangrijk. Tijdens de selectie staat de bekwaamheid van inschrijvers (consortium, hoofdaannemer, coöperatie) centraal. Bij deze stap dienen inschrijvers een offerte in, met onder meer past performance en visies op samenwerking en transformatie.

Gunningsfase

Geselecteerde combinaties (consortia / coöperaties) of hoofdaannemers dienen in deze fase een plan en hun financiële offerte in. De gemeenten beoordelen welk aanbod het best passend is binnen de gestelde eisen en financiële kaders.

Implementatie

Voorbereiding van de nieuwe situatie.

De exacte planning van de Inkoop 2023 wordt na de marktconsultatie vastgesteld. De fases die we in ieder geval doorlopen: Voorbereidingsfase (dialoogfase)

Publicatie aanbesteding

Uitwerking van vraagstukken, zoals: • Relatie taken lokale teams/praktijkondersteuning jeugd-GGZ versus specialistische aanbieders; • Uitwerking van één contract in relatie met onderaanneming; • Borging van inzet en expertise van kleine aanbieders; • Uitwerking financiële vraagstukken (budgettaire kaders, risicoparagraaf). In deze fase komen ook de aanbestedingsdocumenten met de selectievereisten en gunningscriteria tot stand. Dit gebeurt op Tenderned. Vanaf dit moment kunnen aanbieders (als consortium, hoofdaannemer of coöperatie) deelnemen aan de aanbesteding. De aanbesteding bestaat vervolgens uit twee fases (zie hierna).

Communicatie en dialoog Bij de totstandkoming van de benodigde kaders en regionale visies hebben stakeholders kunnen meedenken en meewerken. Dit pad wordt in de Inkoop 2023 vervolgd. Zo vinden vanaf het najaar van 2021 marktconsultaties plaats. De gemeenten gaan dan in gesprek met aanbieders, cliënten, ervaringsdeskundigen, lokale teams en andere relevante stakeholders om input op te halen, de vraagstukken te toetsen en om gezamenlijk te onderzoeken wat nodig is om de aanbesteding tot een succes te maken. En daarmee ook de hulp en ondersteuning voor onze inwoners. Uiteraard worden de uitwerkingen ook getoetst bij externe deskundigen. Kortom, de inkoop van jeugdhulp en Wmo 2023 doen we samen.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

10

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

DEEL 6

Wat betekent de Inkoop 2023 voor… Aanbieders Toekomstperspectief

Alle professionals blijven hard nodig, maar er zijn straks wel minder contractpartners. Aanbieders leveren vanaf 1 januari 2023 hulp, ondersteuning of opvang als onderdeel van een combinatie (consortium of coöperatie) óf als onderaannemer.

Zelfstandigheid / autonomie

In het belang van de cliënt krijgen contractpartners de opdracht om te sturen op samenwerking en eenduidige werkwijze. Dit betekent dat aanbieders hun werkwijze meer op elkaar moeten gaan afstemmen.

Wie doet wat

Gemeenten bepalen straks dat een inwoner hulp, ondersteuning of opvang nodig heeft. Aanbieders bepalen welke ondersteuning er wordt geleverd. Vanuit ‘één huishouden, één plan’ betekent dit afstemming en samenwerking tussen lokale teams en professionals van de contractpartners.

Taakgericht

Vanaf de nieuwe contracten wordt de dienstverlening van gecontracteerde aanbieders betaald via ‘taakgerichte bekostiging’ (zie pagina 8). Aanbieders krijgen hiermee ruimte om de ondersteuning van cliënten flexibel te organiseren; er is tenslotte geen nieuwe indicatie nodig voor elk moment dat de ondersteuning verandert. De discussies aan de keukentafel over ‘uurtje meer, uurtje minder’ vervallen. Ook biedt het de mogelijkheid om efficiënt en effectief aan te sluiten op de lokale situatie (lokale teams, sociale basis).

Ondersteuningspakket

Alle hulp en ondersteuning blijft nodig. Dus het volledige ondersteuningspakket moet ook vanaf 1 januari 2023 worden geleverd.

Aanbesteding

De contracten worden gegund aan drie contractpartners. Dit kunnen consortia, coöperaties of hoofdaannemers (met onderaannemers) zijn. Aanbieders zijn zelf aan zet om tot een combinatie te komen. Het advies aan aanbieders is om (nu al) met elkaar contact te zoeken.

Planning

De gemeenten willen per 1 januari 2023 nieuwe contracten, maar vinden het belangrijk dat er voldoende tijd is voor alle fases van de Inkoop 2023. Daarom wordt de planning van de verschillende stappen (zoals de aanbesteding) eerst nog getoetst bij aanbieders.

Contractduur

De totale looptijd van de contracten wordt negen jaar. Concreet: drie jaar, met twee keer de mogelijkheid tot drie jaar verlenging.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

11

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

Cliënten Cliënt centraal

Het uitgangspunt wordt: hulp en ondersteuning dichtbij, met nauwe samenwerking tussen lokale voorzieningen, sociale teams en de specialistische hulp en ondersteuning. Samen met de cliënt zoeken we naar de beste oplossing, die bij voorkeur dicht bij de woonplek wordt geleverd en echt bij de cliënt past (‘cultuursensitief’). Wat hier ook bij hoort: vertrouwde gezichten, niet vaker dan nu het verhaal hoeven vertellen en minder plannenmakerij (één huishouden, één plan).

Huidige ondersteuning

Huidige trajecten worden zoveel mogelijk afgerond bij huidige aanbieders. Als het nodig is, wordt daarna een passend vervolgtraject afgesloten.

Ondersteuning straks

Op basis van de ondersteuningsvraag van de cliënt passende ondersteuning die aansluit op de cliënt en zijn/haar netwerk. Als er specialistische hulp en ondersteuning nodig is, wordt dit zoveel als mogelijk ambulant in de eigen omgeving ingezet. Dit betekent maatwerk.

Keuzevrijheid

Keuzevrijheid richt zich op het aanbod aan hulp, ondersteuning en opvang. Keuzevrijheid richt zich niet op de keuze in aanbieder (‘aanbieder die ik wil’).

Ondersteuning dichtbij

Er komen gebiedsteams met professionals van verschillende specialismen (uit het brede sociale domein). Deze gebiedsteams helpen de cliënt. Dus de cliënt komt niet bij een grote aanbieder, maar bij een team in de eigen omgeving. De cliënt wordt geen nummer, het contact is juist dichtbij en persoonlijk.

Planning

Het duurt nog even voordat cliënten echt met de verandering te maken krijgen. Eerst vindt de aanbesteding plaats. Uiteraard betrekken we cliënten ruim van tevoren.

Gemeenten Innovatie en vernieuwing

Door per perceel één contractpartner te contracteren, wordt de samenwerking tussen gemeenten en aanbieders overzichtelijk en haalbaar. De verwachting is dat het straks echt mogelijk is om binnen het sociaal domein tot vernieuwing en innovatie te komen.

Betaalbare ondersteuning

Het zorglandschap is straks zo ingericht dat de hulp, ondersteuning en opvang ook bij een toenemende vraag beschikbaar en betaalbaar blijft.

Financiële duidelijkheid

Dankzij taakgerichte bekostiging hebben gemeenten vooraf meer duidelijkheid over de te verwachten uitgaven. Verandert de vraag naar hulp, ondersteuning en/of opvang en brengt dit financiële consequenties met zich mee? Dan wordt het gesprek hierover aan de voorkant met elkaar gevoerd. Hierdoor kunnen gemeenten en aanbieders vroegtijdig tot een oplossing komen.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

12

INKOOP | 2023 reg io Amersf oort

Meer informatie Regionale kaders en visies • Regiovisie Specialistische jeugdhulp • Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang • Inkoopkader jeugdhulp en Wmo 2023 (hoe in te kopen)

Startnotities Inkoop 2023 • • • •

Startnotitie Inkoop ambulante begeleiding Wmo Startnotitie Inkoop specialistische jeugdhulp Startnotitie Inkoop Beschermd Wonen en Beschermd Thuis Startnotitie Inkoop Maatschappelijke Opvang en Vrouwenopvang

Onderzoeken taakgerichte inkoop • Inzichten taakgerichte inkoop • Evaluatie en conclusies over de wijze waarop de taakgerichte inkoop regio Amersfoort is ingericht en uitgevoerd • Adviezen voor de regio Amersfoort • Handreiking i-Sociaaldomein Alle informatie staat ook op de speciale inkoop-pagina op website van de gemeente Amersfoort.

specialistische jeugdhulp | Wmo begeleiding & beschermd wonen | maatschappelijke opvang & vrouwenopvang

inhoudsopgave

13

Colofon Datum: 9 november 2021 © Dit is een uitgave van Regionaal Inkoop- en Subsidiebureau Amersfoort (RISB) Communicatie en productie: Frieda Tax Teksten Grafische vormgeving:

Studio Harry Prins

Disclaimer Dit Infoblad is bedoeld voor aanbieders en andere betrokkenen bij de Inkoop 2023 in de regio Amersfoort. Let op: de informatie in dit Infoblad is nog in ontwikkeling, wij behouden ons het recht voor om wijzigingen aan te brengen. U kunt hier geen rechten aan ontlenen. Versie 16-11-2021 Met vragen kunt u terecht bij: ba@amersfoort.nl

Meer weten?

Uitleg en voorbeelden van de Doorbraakmethode® vind je in Het Grote Doorbraakboek.

www.doorbraakmethode.nl

? n e er v e l k er w t a a Wil je m

e d k i u r b e G k a a r b r o o d methode! Volg deze zes simpele stappen

De Doorbraakmethode® is een baanbrekende methodiek van het Instituut voor Publieke Waarden.

www.publiekewaarden.nl

1. Situatieschets Wat is de situatie van de inwoner? Focus op het hier en nu. Helpende vragen: Wat is er gebeurd? Wat zijn de dingen waar je nu last van hebt? Wat hebben jullie al geprobeerd?

5. O  nderbouwen met de waardendriehoek Je weet nu wat nodig is voor de inwoner. In deze stap leg je uit waarom je maatwerk een goed idee is. Je gebruikt hiervoor de waardendriehoek. LEGITIMITEIT

2. Toekomstperspectief Waar wil iemand zelf naartoe? Verdeel het toekomstperspectief in lange- en kortetermijndoelen. Helpende vragen: Hoe zou jij er het liefst bijzitten over zes maanden? Hoe zie jij jouw toekomst graag voor je? Wat wens jij jezelf toe? Wat is er dan anders dan nu?

Beschrijf welke wetten en regels van belang zijn voor de doorbraak. Helpende vragen: Welke regels kunnen van toepassing zijn en waar staan die? Wat is de bedoeling van de regel? Zijn er uitzonderingsgronden? Welke andere regels zijn van toe­ passing? En wie gaat over die regel? RENDEMENT

3. Overzicht Wat is er nodig om het toekomstperspectief te bereiken? Helpende vragen: Wat kun je zelf doen om het perspectief te bereiken? Waar heb je ondersteuning bij nodig? Wat moeten we oplossen of behandelen?

Beschrijf wat de maatschappelijke kosten zijn die we maken rond de inwoner. Helpende vragen: Wat kost de huidige situatie? Wat gaat het kosten als er nu niets gebeurt? Wat kost het doorbraakscenario? De verschillen tussen deze scenario’s laten zien wat de kosten of baten zijn van je maatwerk.

4. Doorbraak

BETROKKENHEID

Wat moeten we doorbreken om te kunnen werken aan het perspectief? Vaak is voor maatwerk een uitzondering nodig. Dit noemen we een ‘doorbraak’. Een doorbraak is een oplossing die niet standaard tot stand komt. Bijvoorbeeld een uitzondering op de regels.

it ite git im Le

id

he

en kk tro

Waardendriehoek

6. Actieplan In stap 1 t/m 5 heb je je doorbraakplan gemaakt. In deze stap maak je het plan concreet. Helpende vragen: Wie doet wat om de doorbraak te realiseren? Wie doet wat na de doorbraak? Wat doen we als het doorbraak­ plan niet werkt?

Be

Rendement

Beschrijf hoe het maatwerk de betrokkenheid van de inwoner beïnvloedt. Helpende vraag: Hoe zorgt dit plan ervoor dat het huishouden zelf meer regie krijgt over zijn leven?

Van harte, het doorbraakplan van de inwoner is af!