210616 RIB Actualisatie Perspectiefnota 2022-2025 (283823)
Tekst van het document
inlichtingen bij
Boudewijn Casparij
Aan de raadsleden en steunfractieleden van de gemeente Baarn
uw kenmerk ons kenmerk
datum portefeuillehouder(s)
onderwerp
16 juni 2021 Wethouder Prakke
Actualisatie perspectiefnota 2022-2025
Geachte leden van de raad en steunfractieleden, Wij geven u hierbij een actualisatie van de ontwikkeling van het begrotingssaldo 2022-2025, zoals gepresenteerd in de perspectiefnota op pagina 6. De aanleiding voor deze actualisatie zijn de volgende ontwikkelingen : • Uitkomsten van de meicirculaire • Uitspraak van de arbitragecommissie over het jeugdzorgtekort Wij nemen u, zoals aangekondigd, in deze raadsinformatiebrief mee wat de consequenties zijn van deze ontwikkelingen op het begrotingssaldo en de afsluitende opdracht van € 0,3 miljoen om tot een sluitende begrotingssaldo te komen in de perspectiefnota 2022. Wij houden hierbij voor ogen dat de doelstelling voor de begroting 2022-2025 is om de jaren 2022 en 2023 structureel en reëel sluitend te hebben. Het structurele tekort voor 2024 en 2025 willen we niet hoger laten oplopen dan € 0,5 miljoen. Het effect van de meicirculaire 2021 voor het saldo van de begroting in de perspectiefnota 20222025 wordt toegelicht in deze raadsinformatiebrief. Het effect voor de huidige begroting 2021 is opgenomen in de tussenrapportage. De begroting van 2021 zal bij de tweede tussenrapportage worden gewijzigd. Wellicht ten overvloede willen we benadrukken dat de ontwikkelingen zich momenteel in rap tempo opvolgen. De uitkomsten van deze ontwikkelingen zijn wisselend voordelig, nadelig en onzeker.
Dit grillige koersverloop zullen we het komende jaar wel vaker gaan ervaren. Vooral voor de korte termijn (2022) ontstaat nu mede door de uitspraak van de arbitragecommissie wat meer zekerheid. Dit verloop is voor ons een bevestiging van de minimaal doelstelling om ons te richten op een sluitende begroting voor de eerste twee jaar.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Uitkomst meicirculaire 2021 De uitkomsten van de meicirculaire zijn voor het begrotingssaldo 2021 en 2022 licht voordelig (2021 € 109.000; 2022 € 121.000) Voor de jaren erna loopt het effect licht nadelig op (2023;€ 100.000; 2024 € 305.000; en 2025 € 443.000). In bijlage 4 is een nadere toelichting opgenomen van de mutaties van de meicirculaire. Uitkomst arbitragezaak tekort jeugdzorg De uitkomst van de arbitragezaak tussen rijk en VNG is dat de gemeenten worden vergoed voor € 1,9 mld. voor 2022. Hiervan wordt nu al jaarlijks € 0,3 mld. betaald en is als stelpost in de begroting ingeboekt. Dat is voor Baarn € 409.000. Er resteert voor 2022 landelijk € 1,528 mld. waarvan € 214 miljoen aan maatregelen zijn benoemd, waar overeenstemming tussen VNG en het Rijk is. Alles waar aan maatregelen overeenstemming over bestaat verlaagt het uit te keren tekort van € 1,9 mld. Er blijft dus € 1,314 mld. over. Op basis van de verhouding van de eerder ontvangen € 300 miljoen (voor Baarn € 409.000) zou dit dus een financiële bijdrage voor Baarn betekenen van € 1.790.000 voor 2022. We verwachten voor de begroting een indicatie van het precieze bedrag. Het is de verwachting dat voor de komende jaren het uit te keren bedrag zal worden verlaagd doordat afspraken worden gemaakt over specifieke maatregelen. Het rijk en VNG volgen daarin de onderstaande figuur.
Het huidige demissionaire kabinet heeft alleen een toezegging gedaan voor 2022. Het besluit voor 2023 en verder wordt genomen door het nieuwe kabinet. Zolang dat besluit nog niet is genomen mogen wij de meerjarige effecten nog niet verwerken. De landelijke toezichtshouders zijn in overleg hoe met deze situatie om te gaan. Wij verwachten hierover vòòr de begroting duidelijkheid. De dekking van de hogere uitgaven voor het sociaal domein heeft daarom over de periode vanaf 2023 nog als dekkingsvoorstel om het ten laste van het surplus van de algemene reserve te brengen.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Gevolgen voor de ontwikkelopgave De ontwikkelopgave om het tekort te monitoren en met maatregelen te komen blijft van kracht. Wel is door de bijdrage voor 2022 minder tijdsdruk om snel tot structurele maatregelen en actie te komen. We kunnen nu zorgvuldiger met maatregelen en acties komen en deze in lijn brengen met de landelijk voorgestelde maatregelen. Resumerend kunnen we stellen dat we momenteel zicht hebben op totale financiële compensatie van € 1,7 miljoen voor 2022. Dit bedrag is voldoende om de geactualiseerde overschrijding voor 2022 van € 1 miljoen te dekken. Het meerdere komt in 2022 ten gunste van het begrotingssaldo. Er gloort voor het meerjarenperspectief een aanzienlijk voordelige marge. Dit biedt een positief perspectief om de effecten van de herijking van het gemeentefonds op te vangen en/of het negatieve begrotingssaldo in latere jaren te dekken. Dit is in de lijn van het standpunt van de VNG om eerst het jeugdzorgtekort op te lossen en dan te praten over de herijking van het gemeentefonds.
Afsluitende opdracht voor de begroting In bijlage 1 is een geactualiseerd overzicht opgenomen van de ontwikkeling van het begrotingssaldo, zoals opgenomen op pagina 6 van de perspectiefnota. In bijlage 2 zijn de verschillen toegelicht. Zoals eerdere gememoreerd zijn het momenteel ‘maandkoersen’. We laten de afsluitende opdracht van € 0,3 miljoen vanaf 2023 vooralsnog wel staan. De tijdsdruk voor de eerste twee jaar is mogelijk wel minder. We doen dit om niet op elke ‘maandkoers’ een oplossing of maatregel te hoeven bedenken danwel weer te laten vervallen We richten ons de komende periode tot de begroting op een aantal mogelijkheden om de begroting 2022-2025 structureel en reëel in evenwicht te krijgen binnen de minimale doelstelling. De ‘knoppen’, die we momenteel voor ogen hebben om aan te draaien om deze doelstelling te bereiken zijn : • • •
• •
Het bedrag voor de afsluitende opdracht van € 0,3 miljoen kan gefaseerd worden opgenomen in het meerjarenperspectief. Uitkomst over de meerjarige verwerking van de bijdrage van het rijk in het tekort van de jeugdzorg. Uitkomsten van de jaarrekening 2020 en tussenrapportage 2021. Vooral binnen de raming van de bijstandsuitkeringen liggen mogelijkheden om meer reëel te begroten op basis van actuele cijfers van het voorgaande jaar. De vrije ruimte afschrijvingslasten en de post onvoorzien. Ook geeft de administratieve verwerking van de perspectiefnota wat lichte effecten en zijn er nagekomen posten voor bijvoorbeeld verbonden partijen.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Baarn,
drs. C.E. Creveld gemeentesecretaris
M.A. Röell burgemeester
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Bijlage 1 bijgesteld recapitulatie-overzicht Perspectiefnota 2022-2025 Perspectiefnota ontwikkeling begrotingssaldo
2023
2024
2025
14 N
260 N
538 N
544 N
1. Herverdeling gemeentefonds 2. Verbonden partijen 3. Autonome ontwikkelingen 4. Jeugdzorg en Wmo 5. Duurzaam financieel beleid 6. Externe ontwikkelingen 7. Onderhanden besluitvorming 8. Incidenteel Totaal voorstellen en ontwikkelingen
-312 V 148 N -122 V 1.217 N 239 N 70 N 50 N 214 N 1.504 N
-250 V 148 N -122 V 1.217 N 254 N 70 N 50 N 20 N 1.387 N
-187 V 166 N -122 V 1.217 N 239 N 70 N 50 N
-125 V 166 N -122 V 1.217 N 254 N 70 N 50 N
1.433 N
1.510 N
Saldo na voorstellen en ontwikkelingen PPN
1.518 N
1.647 N
1.971 N
2.054 N
9. Dekkingsvoorstellen incidenteel 10. Dekkingsvoorstellen structureel
-214 V -2.228 V
-20 V -1.749 V
-1.731 V
-1.781 V
Saldo na dekkingsvoorstellen PPN
-924 V
-122 V
240 N
274 N
11. Incidentele lasten in saldo
-252 V
-20 V
0
0
-1.176 V
-142 V
240 N
274 N
103 N
103 N
103 N
103 N
Beginstand
Structureel saldo 12. Reservelijst structurele ontwikkelingen
2022
Bedragen * € 1.000 (-/- = inkomsten en +/+ = uitgaven)
Bovenstaand overzicht is een bijstelling van het overzicht dat is opgenomen op bladzijde 6 van de perspectiefnota 2022-2025. Het overzicht wijkt cijfermatig af op de posten 4 (bijlage 2) en 10 (bijlage 3). Dit heeft uiteraard effect op de tussentellingen en het structureel saldo.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Bijlage 2 Bijstelling budget jeugdzorg en Wmo Taakstelling Nummer Verloop taakstelling PPN 2022 Bijstelling Verschil Was Wordt 1 Wmo oud 250 250 0 250 250 2 Effect verevening 550 173 377 3 Regionale inkoop 200 587 -387 200 587 4 Lagere uitkering voogdij\18+ 207 -207 207 Totaal 1.000 1.217 -217 450 1.044
Ad.2 Effect vereving In de eerste tussenrapportage 2021 is de nieuwe inschatting van het effect van de verevening nader toegelicht. De verevening wordt pas achteraf bepaald als de definitieve afrekening met de zorgaanbieders heeft plaatsgevonden. Soms worden in latere jaren afrekening ontvangen met betrekking tot eerdere jaren. De berekening is ingewikkeld, kunnen we niet zelf maken en de uitkomst van het bedrag is vooraf niet in te schatten. Wij gaan vanaf 2022 het vereveningsbedrag daarom ook niet meer meenemen in de raming. Wij nemen het vereveningseffect op in de risicoparagraaf. We kunnen niet op sturen op de kostenbeheersing door het in de raming op te nemen Het heeft een wisselende omvang en is dan weer positief, dan weer negatief. De omvang is voor ons op het geheel relatief beperkt. De verschillen binnen de te verevenen onderdelen zijn groter. Dit zijn argumenten, die meegenomen kunnen worden bij de bepaling van de nieuwe verdeelsleutel in 2023. Tot begroting 2021 werd het uitgavenbudget begroot inclusief verevening. Bij de begroting 2021 was het voordelig effect in de productie van 2019 van € 0,4 mln. van de verevening meegenomen in de raming. Dit maakt dat de productieraming naar boven moet worden bijgesteld.
De opdracht om beter en eerder grip op dit bedrag te krijgen dat ons vanuit Amersfoort wordt aangeleverd blijft staan evenals de voorkeur voor nieuwe verdeelsleutel vanaf 2023.
Ad. 3 Regionale inkoop In vervolg op punt 2 blijft de overschrijding van de zorgkosten hetzelfde, alleen door de neerwaartse bijstelling van de verevening wordt een groter deel toegeschreven aan een hogere eigen productie.
Ad. 4 Lagere uitkering voogdij\18+ De Integratie uitkering voogdij\18 + heeft net als vorig jaar een aanzienlijk nadelig effect bij de meicirculaire, die normaliter met het jeugdzorgbudget wordt verrekend. Tot 2021 werd op P*Q afgerekend. Per 2022 wordt over gegaan naar een nieuw woonplaatsbeginsel: de voogdijregeling wordt afgeschaft en Baarn wordt verantwoordelijk voor de kinderen die uit uw eigen gemeente ter behandeling worden doorgezonden. Dit betekent een verhoging van de taakstelling van het sociaal domein van € 0,2 miljoen. De oorzaak van dit negatieve effect wordt uitgezocht en vooralsnog toegevoegd bij de in de perspectiefnota geformuleerde opdracht voor het sociaal domein.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Bijlage 3 Bijstelling structurele dekkingsvoorstellen De structurele dekkingsvoorstellen waren : Onderdeel 10. Dekkingsvoorstellen begroting WAS
progr.
2022
2023
2024
2025
4 4 2 2 alle
PM V -1.000 V V
PM -188 V -550 V -450 V -300 V
PM -375 V -550 V -450 V -300 V
PM Ja -563 V Nee -550 V Ja -450 V Ja -300 V Nee
-1.000 V
-1.488 V
-1.675 V
-1.863 V
progr.
2022
2023
2024
2025
4 4 2 2 2 2 alle
-121 V
100 N -188 V -173 V
305 N -375 V -173 V
-144 V
-1.044 V -144 V -300 V
-1.044 V -144 V -300 V
443 N ad.1 -563 V nvt. -173 V ad.2 ad.3 -1.044 V ad. 4 -144 V ad.5 -300 V nvt.
-2.228 V
-1.749 V
-1.731 V
-1.781 V
1. Uitkomsten meicirculaire 2021 2. Voorlopige uitkomsten van de herijking gemeentefonds voor de helft verwerken 3. Taakstelling vereveningsafspraak 4. Structurele inzet surplus algemene reserve 5. Opdracht ombuigingen voorzieningen Totaal dekkingsvoorstellen
Veranderd
Bedragen * € 1.000 (-/- = inkomsten en +/+ = uitgaven)
De structurele dekkingsvoorstellen zijn geworden : Onderdeel 10. Dekkingsvoorstellen begroting WORDT 1. Uitkomsten meicirculaire 2021 2. Voorlopige uitkomsten van de herijking gemeentefonds voor de helft verwerken 3. Taakstelling vereveningsafspraak naar risicoparagraaf 4A. Besluit extra middelen jeugdzorg nav. arbitrage 4B. Structurele inzet surplus algemene reserve 5A. Effect jaarrekening 2020 5B. Opdracht ombuigingen voorzieningen Totaal dekkingsvoorstellen
-173 V -1.790 V
Toelichting
Bedragen * € 1.000 (-/- = inkomsten en +/+ = uitgaven)
Toelichting gewijzigde structurele dekkingsvoorstellen
Ad. 1. Uitkomsten meicirculaire 2021 De uitkomsten meicirculaire zijn toegelicht in bijlage 3.
Ad.3 Taakstelling vereveningsafspraak naar risicoparagraaf Zie bijlage 2 ad.2. In de uitgaven is de verevening nog begroot voor € 173.000. Dit wordt met dit dekkingsvoorstel om de vereveningsafspraak naar de risicoparagraaf vanaf 2022 te brengen opgeheven.
Ad 4A. Besluit extra middelen jeugdzorg nav. arbitrage Dit bedrag is in de tekst van de RIB toegelicht.
Ad. 4B. Structurele inzet surplus algemene reserve De wijziging van de omvang van de taakstelling is gepresenteerd in de tabel in bijlage 2. De claim op het surplus voor 2022 is vervallen door de extra bijdrage van het rijk. Wij verwachten op korte termijn van de provincie uitsluitsel in hoeverre de uitkomst van de arbitragezaak ook voor de jaren 2023-2025 mag worden opgenomen. Hiermee kan de claim op het surplus voor de periode vanaf 2023 mogelijk (deels) vervallen.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Ad. 5A. Effect jaarrekening 2020 Zowel bij de jaarrekening 2020 als de eerste tussenrapportage 2021 constateren we een voordelig effect van de bijstandsuitkeringen ten opzichte van de begroting. Het effect komt doordat de kosten van de uitkeringen 7,5% hoger zijn opgenomen dan het BUIG budget. Het overschrijdingsrisico van 7,5 % (€ 432.000) valt derhalve vrij in 2020 en 2021. Dit onderdeel wordt op basis van de huidige situatie (te) voorzichtig begroot. Het begroten op de uitgaven gelijk aan het BUIG budget ligt voor de hand. Het overschrijdingsrisico wordt dan meegenomen in de risicoparagraaf. Met het oog op de afsluitende opdracht brengen we het risico terug tot 5%. We zijn immers volledig kostendrager tot 105% van het BUIG budget. Daarboven geldt een vangnetregeling tot 110% van het BUIG budget, waar we voor de helft (=2,5%) kostendrager voor zijn. Deze vangnetregeling ramen we nu af. Het voordelig effect is € 144.000 structureel.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
Bijlage 4 Toelichting mutaties meicirculaire Financieel effect meicirculaire 2021 nr. Beginstand (decembercirculaire 2020) A. Algemene mutaties met saldo-effect 1 Afrekening BCF plafond 2020 2 Ontwikkeling accres 3 Overige ontwikkelingen Totaal algemene mutaties met saldo effect B. Al verwerkte mutaties in de perspectiefnota 4 Nominale ontwikkeling C. Budgetneutrale mutaties 5 Incidentele middelen jeugdzorg 6 Voogdij\18+ 7 Decentralisatie uitkeringen 8 Coronasteunpakket Totaal budgetneutrale mutaties Totaal meicirculaire Eindstand
2021 36.696.586
2022 36.539.791
2023 36.091.328
2024 36.122.639
2025 36.396.356
-13.797 109.046
-161.527 282.969 121.442
-322.097 222.254 -99.843
-461.407 155.538 -305.869
-500.228 57.254 -442.974
0
484.580
479.718
479.681
479.670
580.317 25.171 55.234 314.329 975.051 1.084.097 37.780.683
-207.384 107.803 0 -99.581 506.441 37.046.232
-207.384 112.424 0 -94.960 284.915 36.376.243
-207.384 120.423 0 -86.961 86.851 36.209.490
-207.384 127.338 0 -80.046 -43.350 36.353.006
122.843
De eerste 3 mutaties hebben effect op het begrotingssaldo. De andere mutaties worden budgettair neutraal verwerkt in de begroting. 1.
Dit betreft een incidentele voordelige afrekening van het BTW compensatiefonds over 2020 van € 96 miljoen landelijk in uitkeringsjaar 2021.
2.
De voeding van het gemeentefonds als gevolg van de methode ‘samen de trap op en samen de trap af’ wordt het accres genoemd. De accressen 2020 en 2021 zijn vastgeklikt op het niveau van de meicirculaire 2020. Dit om rust en stabiliteit te creëren tijdens de coronapandemie. Er vindt dus geen afrekening plaats. Anders dan in de septembercirculaire 2020 zijn deze keer de accressen vanaf 2022 bijgewerkt. Het accres is neerwaarts bijgesteld als gevolg van lagere rentelasten en lagere EUafdrachten. Ook is het accres lager als gevolg van lagere loon- en prijsontwikkeling dan tot nu toe aangenomen.
3.
De overige ontwikkelingen worden vooral veroorzaakt door een hogere uitkeringsfactor en wijziging in de hoeveelheden.
4.
De nominale ontwikkelingen worden in 2022 structureel verwerkt. Dit betreft de loon- en prijsontwikkelingen en dient ter compensatie van de inflatie. Dit bedrag verhoudt zich tot hetgeen is opgenomen in de perspectiefnota.
5.
Rijk en VNG zijn in het voorjaar een incidentele compensatie 2021 voor de extra kosten jeugdhulp overeengekomen van € 493 miljoen via het gemeentefonds. Daarvan is in deze circulaire € 438 miljoen verwerkt, de rest is voor de VNG voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening, hetgeen wordt verwerkt in de septembercirculaire 2021. Daarnaast nog € 120 miljoen via specifieke uitkeringen. De compensatie via het
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden
gemeentefonds komt bovenop de € 300 miljoen die al gegeven is. De compensatie is niet enkel een budgettair voordeel. Er moeten extra kosten uit betaald worden, zoals het terugdringen van de wachtlijsten. 6.
Dit is toegelichting bijlage 2 ad 4. lagere uitkering voogdij\18+.
7.
Diverse kleinere decentralisatie uitkeringen. De voornaamste uitkering is een structurele en incidentele uitkering voor de uitvoering van de wet open overheid (WOO).
8.
Het coronasteunpakket betreft diverse bijdragen voor de volgende onderwerpen
In de tweede tussenrapportage 2021 zal worden ingegaan op de besteding en uitvoering van deze budgetten.
Stationsweg 18 Postbus 1003 3740 BA Baarn t (035) 548 16 11 e gemeente@baarn.nl I Voor ons privacybeleid zie www.baarn.nl Bank Nederlandse Gemeenten NL28BNGH0285000594. Bij beantwoording graag datum en kenmerk brief vermelden