210602 Mondelinge vraag VVD mbt Motie ALV VNG gemeentelijk afvalbeleid

Mondelinge vragen aan het college Besluit in de Raad d.d. 2 juni 2021

Onderwerp: Motie ALV VNG gemeentelijk afvalbeleid Het college wordt verzocht de volgende vraag te beantwoorden: Is het college bereid een motie van Gooise Meren voor de ALV van de VNG mede in te dienen of te ondersteunen? Deze motie, die vóór 3 juni wordt ingediend bij de VNG, is opgesteld naar de inhoud van de motie die op 26 mei in de raad van Gooise Meren is aangenomen (de motie kreeg de steun van 27 voor/4 tegen). Toelichting: De gemeente Gooise Meren gaat een motie inbrengen in de komende ALV van de VNG over het VNG-beleid rond de afvalinzameling. De VNG is zeer bepalend in het afvaldossier en deze motie lijkt te passen bij de gedachten die leven in onze raad. Gemeenten dienen geregeld moties in om richting te geven aan een dossier dat ambtelijk bij de VNG wordt voorbereid voor de diverse VNG commissies. In het afvaldossier is de VNG namens gemeenten onderhandelingspartner van het Afvalfonds (het verpakkend bedrijfsleven) en de afvalindustrie (NVRD). Naar onze mening leunt de VNG in de beleidsontwikkeling momenteel zwaar op de inbreng van de NVRD, terwijl de NVRD in de eerste plaats de belangen vertegenwoordigt van de afvalinzamel- en verwerkingsindustrie en die belangen niet noodzakelijkerwijs overeenkomen met het publieke belang van een gebalanceerde afweging tussen milieurendement, de kosten en van burgers gevraagde inspanning c.q. aan inwoners geboden dienstverlening.

Deze laatste belangen zouden ons inziens juist als uitgangspunt moeten gelden. Ondertekening en naam, Namens de VVD-fractie, Maike Koenders

Gemeenteraad Gooise Meren Motie Naam en fractie: Onderwerp: Agendapunt (nr. en naam): Status: Versie:

Hugo Bellaart, VVD - Andreas van der Schaaf (Groep VN) Motie ALV VNG gemeentelijk afvalbeleid M21-60 Vreemd aan de orde van de dag ingediend 1.0

Bovengenoemd(e) raadslid/-leden dient/dienen de volgende motie in; De raad van de gemeente Gooise Meren in vergadering bijeen, Verzoekt het college: In een motie bij de ALV van de VNG op 16 juni aanstaande bij het bestuur van de VNG aan te dringen op herziening van beleid op de volgende punten: 1.

2.

3.

4.

Doelstellingen gericht op het beperken van de hoeveelheid restafval in kilogrammen en het verhogen van afvalscheiding - als doelen op zich van gemeentelijk afvalbeleid - los te laten nu gebleken is dat die doelstellingen ook aanzetten tot gescheiden afvalstromen (PMD, luiers) waarvan het milieu- en klimaatrendement onvoldoende is aangetoond, of zelfs contraproductief is, bij hogere kosten voor gemeenten en inspanningen van de burgers. Alleen dan gescheiden inzameling bij de bron aan te moedigen naar gemeenten als in voldoende mate vaststaat dat daarmee een milieurendement kan worden geboekt dat de hogere kosten voor gemeenten en de inspanningen van burgers rechtvaardigt, of als daar wettelijk aanleiding toe is. De gecombineerde PMD-inzameling door huishoudens niet langer als uitgangspunt te beschouwen nu het milieurendement discutabel is gebleken, bij oplopende kosten voor gemeenten en afnemende kwaliteit. In de beleidsontwikkeling naar gemeenten het publieke belang van doelmatig afvalbeleid centraal te stellen en hierbij meer afstand te betrachten tot de afvalinzamel- en verwerkingsindustrie verenigd in belangenvereniging NVRD.

En gaat over tot de orde van de dag. Toelichting1 Constaterende dat: 1. VANG-doelstellingen voor een deel zijn opgegaan in het nieuwe beleid rond Circulaire Economie 2. De in de afgelopen jaren gepresenteerde cijfers over de recycling van PMD – volgens onderzoek van WUR - drastisch naar beneden moeten worden bijgesteld (geregistreerde cijfers over recycling kwamen niet overeen met de praktijk) 3. De kosten voor de burgers snel stijgen in zowel de fors oplopende afvalstoffenheffing als ook de doorberekening van evenzeer oplopende kosten die het verpakkend bedrijfsleven maakt uit hoofde van de producentenverantwoordelijkheid 4. De oorzaken van die kostenstijging voor burgers in grote lijnen als volgt nader geduid kunnen worden: a. hogere kosten voor de gescheiden logistieke afvalketens (bv. PMD inzameling is per ton rond 4x duurder dan restafval) b. doorberekende productkosten van de producentenverantwoordelijkheid van het verpakkend bedrijfsleven (van €150 mln in 2015 naar €300 mln in 2021) c. afnemende kwaliteit van de gescheiden afvalstromen, terwijl het financiële risico daarvoor voor gemeenten is verhoogd, sinds de aanpassing Raamovereenkomst Verpakkingen van 2019 (waarbij er een relatie is tussen de afnemende kwaliteit en de kilogramdoelstelling, en de invoering van Diftarsystemen en ‘omgekeerd inzamelen’. d.

de van rijkswege ingevoerde verhoging van de verbrandingsbelasting voor restafval van €13 naar €33 per ton (in de praktijk een oneigenlijke stimulans om het huidige beleid van afvalscheiding te continueren) 5. Het in veel gemeenten ingevoerde VANG-beleid kampt met oplopende kosten en afnemende bruikbaarheid van gescheiden afvalstromen.

1

Voor de leesbaarheid graag puntsgewijs nummeren.

Gemeenteraad Gooise Meren Motie

Overwegende dat: 6. Van de gemeentelijke doelstellingen, gericht op het verminderen van het restafval bij huishoudens en verhoging van de afvalscheiding, een stimulerend effect uitgaat voor alternatieve afval-categorieën naast het restafval, zonder dat dit de circulariteit noodzakelijkerwijs bevordert, en met een risico op milieuschade verderop in de keten. 7. De landelijke richtlijnen LAP-3 niet voor niets de gescheiden inzameling bij de bron afhankelijk stelt van de mate waarin bron-gescheiden afval leidt tot hergebruik als grondstof voor een functioneel vergelijkbaar product (‘circulair’). 8. Deze bepaling (B3) bedoeld is om te voorkomen dat onbruikbaar materiaal als het ware “gestort” wordt als vulmateriaal in nieuwe, inferieure toepassingen (bermpaaltjes, parkbankjes), waardoor in het geval van PMD meer plastic in het milieu blijft dan noodzakelijk. 9. Gemeentelijk beleid naar burgers gericht op het beperken en beprijzen van restafval eraan voorbij gaat dat die burgers bij de aankoop van producten in redelijkheid niet altijd de keuze hebben om gehoor te geven aan het streven naar circulariteit. 10.

De VNG in de beleidsontwikkeling zwaar leunt op de inbreng van de NVRD, terwijl de NVRD in de eerste plaats de belangen vertegenwoordigt van de afvalinzamel- en verwerkingsindustrie, terwijl die belangen niet noodzakelijkerwijs overeenkomen met het publieke belang van een gebalanceerde afweging tussen milieurendement, de kosten en van burgers gevraagde inspanning.